13 december 2016 - 08:38

Linux 4.9 is grootste release ooit

Linus Torvalds heeft zondag de nieuwe versie van de Linux-kernel uitgebracht. Linux 4.9 is volgens Torvalds de grootste release ooit in aantal commits.

De AMDGPU-driver in Linux 4.9 ondersteunt virtuele schermen. Voor software zoals de desktopomgeving werkt dit transparant: ze weten helemaal niet dat hun uitvoer niet op een fysiek scherm verschijnt. De driver heeft ook experimentele ondersteuning voor de AMD Radeon HD 7000-reeks van grafische kaarten. Om die te gebruiken, moet je wel zelf de kernel compileren en een nieuwe Kconfig-optie inschakelen. De VC4 DRM-driver voor de Raspberry Pi heeft nu minder geheugen en processorkracht nodig.

Een ander domein waarin de kernel een boel vernieuwingen heeft gekregen, zijn de bestandssystemen. De FUSE-kernelmodule die nodig is om bestandssystemen in userspace te draaien, heeft eindelijk ondersteuning voor POSIX ACL-permissies gekregen. De performance van F2FS (Flash-Friendly File-System) is verbeterd. En de drivers voor andere bestandssystemen hebben vooral bugfixes gekregen.

Veiligheidsmaatregelen

De kernel is weer een beetje veiliger. Op x86_64 ondersteunt Linux 4.9 vmapped stacks. Als je de configuratieoptie CONFIG_VMAP_STACK inschakelt, worden kernelstacks toegekend met vmalloc_node. Overflows worden dan onmiddellijk ontdekt, wat een betere beveiliging geeft. De kernel ondersteunt nu ook Memory Protection Keys (MPK), een beveiligingsfunctionaliteit in toekomstige Intel-processoren die gebruikmaakt van de RDPKRU/WRPKRU-processorinstructies. En het bestandssysteem OverlayFS ondersteunt nu SELinux.

Project Ara

Ook onder de motorkap is er heel wat gesleuteld. CPUFreq maakt nog meer gebruik van informatie van de scheduler en zet daarmee het werk voort dat in vorige kernelreleases al was gestart. Een nieuw algoritme voor power management verhoogt de performance op Intel Atom-processoren. Het nieuwe subsysteem Greybus, een centrale component van de modulaire smartphone Project Ara die Google onlangs heeft stopgezet, maakt ook zijn opwachting in de kernel. Tot slot zijn er weer een boel nieuwe ARM-processoren ondersteund, waaronder die van de Raspberry Pi Zero.

Voor gedetailleerde informatie over de vernieuwingen in Linux 4.9, die de codenaam "Roaring Lionus" heeft gekregen, kun je terecht op de website Linux Kernel Newbies. Meer informatie over Linux vind je bij Linux Magazine.

13-12-2016 08:12

Door: Redactie PCMMeer van deze auteur >

Review Sony WF-1000XM6 – Dit is je volgende set oordopjes

Huis

13 februari 2026 - 16:33

Review Sony WF-1000XM6 – Dit is je volgende set oordopjes

Wanneer Sony met een nieuwe set premium oordoppen op de proppen komt, dan moet je opletten. Dit Japanse merk is namelijk al jaren marktleider als het gaat om geluidskwaliteit en actieve ruisonderdrukking. Met zijn prijs van 300 euro mikt de fabrikant wederom op het hogere segment, al is dit wel minder dan de adviesprijs van zijn voorganger.

9,5

Fantastisch

Conclusie

Het zal ongetwijfeld niemand verbazen, maar dat maakt zo’n beoordeling niet minder waardevol: de Sony WF-1000XM6 is een regelrecht schot in de roos. Qua audiokwaliteit en -beleving hebben we nog niet beter gehoord. Soms klinkt het net alsof de muziek live naast je wordt gespeeld. Het comfort en de app kunnen nog wel beter, maar de grandioze actieve ruisonderdrukking en de fysieke bediening maken een hoop goed. Dit is je volgende set oordopjes!

Plus- en minpunten

Audiokwaliteit van hoog niveau
Bediening met gevoel van contact
Actieve ruisonderdrukking verbeterd
Gave en unieke functies
Goede batterijduur
Genoeg oortips met memory foam

App wat gebruiksonvriendelijk
Oortips zitten na verloop van tijd minder comfortabel

Prijs: € 299,-
Driverunit: 8,4 mm
Bluetooth: Versie 5.3
Batterijduur (muziek): Max. 8 uur (NC AAN) / max. 12 uur (NC UIT)
Oplaadtijd: Ca. 1,5 uur (oordopjes), ca. 2 uur via usb (case)
Draadloos opladen: Ja (met oplaadcase)
Waterbestendigheid: IPX4
Codecs: SBC, AAC, LDAC, LC3
Multipoint-functie: Ja
Frequentierespons: 20 Hz - 40.000 Hz (LDAC 96 kHz sampling 990 kbps)
Gewicht: Ca. 6,5 g per oordopje / ca. 47 g voor de oplaadcase
Afmetingen case: Ca. 61,6 x 41,1 x 26,5 mm
Inhoud verpakking: Oplaadcase, geluidsisolerende eartips, usb-kabel

De Sony WF-1000XM6 volgen de XM5 op die het Japanse bedrijf zo’n 2,5 jaar geleden uitbracht. Dat is een flinke periode in het land der oordoppen (of technologie in het algemeen). Daar waar veel fabrikanten inzetten op jaarlijkse releases en complete productgroepen beperkte stappen voorwaarts maken, is het fijn om te zien dat een elektronicaproducent het nog aandurft langer te wachten tussen verschillende uitgaven. Dan heb je tenminste wat te melden of te vertellen.

Met deze versie zet Sony in op een betere noise cancelling, audioweergave, gesprekskwaliteit en ergonomie. Daarnaast brengt de fabrikant stabielere bluetooth-connectiviteit, Google Gemini-integratie en een hogere mate van milieuvriendelijkheid. Zo zijn de antennes langer gemaakt, waardoor de oortjes niet snel de verbinding verliezen, ook niet in drukkere omgevingen zoals een vliegtuig of trein. Dat hebben we aan den lijve ondervonden de afgelopen weken.

©Wesley Akkerman

Meer in contact

Net als bij het vorige model maakt Sony gebruik van memory foam als oortips (het deel dat in je gehoorgang zit). Die hebben als grote voordeel dat ze zich aanpassen aan de vorm van de opening en dus altijd strak en goed zitten. In de doos zitten verschillende opties. Bij ons zit de een net te los, terwijl het formaat daarna juist net wat strak zit. Daardoor kan langer dan twee uur luisteren wat oncomfortabel worden. Maar ze vallen in elk geval niet zomaar uit je oren.

Deze keer kijkt Sony ook naar het ontwerp. De Sony WF-1000XM6-oortjes zijn wat langwerpiger en steken iets verder uit je oren dan z'n voorganger, waardoor je moet oppassen wanneer je een T-shirt of trui uittrekt. Het oppervlak is wat ruwer en dat helpt daadwerkelijk bij de fysieke bediening; het voelt alsof je wat meer in contact bent met de bediening. Muziek pauzeren, actieve ruisonderdrukking activeren – het gaat allemaal erg soepel. Je hoeft ze niet hard in te drukken.

Grammy-winnende engineers

Daarnaast is het fijn dat deze dopjes nog steeds acht uur meegaan op een volle accu. Dat is met actieve ruisonderdrukking aan. Zet je die uit, dan mag je daar nog een paar uur bij optellen. Met de oplaadcase erbij kun je rekenen op 24 tot 30 uur. Dat is misschien niet superveel in vergelijking met sommige concurrenten, maar die zitten dan ook niet boordevol allerlei extra microfoons (vier stuks in dit model) en speciaal ontwikkelde drivers.

De drivers zijn natuurlijk medeverantwoordelijk voor het geluid, maar de samenwerking met allerlei gerenommeerde studio's en muziekproducenten helpt daar vanzelfsprekend ook bij. Sony heeft zich laten leiden door een team van Grammy-winnende en Grammy-genomineerde engineers, waaronder Randy Merrill (die werkte met Ed Sheeran), Chris Gehringer (Lady Gaga) en Michael Romanowski (Alicia Keys). Dat zijn niet de minste namen, maar wat merk je daarvan?

Naast je in de kamer

Nou, het grootste compliment dat we een set oordoppen kunnen geven: je hebt de equalizer niet nodig om goed en wel – en in de hoogste kwaliteit! – van je digitale muziek te genieten. De audio klinkt warm, vol en persoonlijk. Dat gaat niet ten koste van de hogere regionen of het middenveld, waardoor die helderheid en nuance bewaakt blijft. Soms lijkt het net alsof iemand op een drumstel naast je in de kamer speelt, zo dichtbij klinken de nummers.

Als je wilt, dan kun je wel een equalizer op de soundstage loslaten. Je kunt dan kiezen uit verschillende profielen, zelf een instelling beheren of Sony het werk uit handen laten nemen. Dan stelt de (helaas soms wat onoverzichtelijke) app de equalizer in op basis van jouw eigen gehoor. Hier kan dat nog weleens ten koste gaan van het basgeluid, waardoor we dat maar achterwege laten, maar het is fijn dat het kan. Het maakt de Sony WF-1000XM6 breed inzetbaar.

Gevoel, beleving, emotie

En daar blijft het niet bij qua audio. Want je kunt streamen in hoge resoluties dankzij de LDAC-audiocodec en anders leunen op DSEE Extreme (een algoritme van Sony dat de muziek in kwaliteit opschaalt). Verder is nieuw in deze set dat je audio wat verder weg kunt laten klinken, alsof je in een café of je eigen woonkamer zit. Dat is een vreemde maar oorstrelende ervaring die je moet beleven om het te begrijpen.

We snappen uiteindelijk wel waarom Sony deze functie introduceert. Het kan bijvoorbeeld helpen bij de concentratie. Wij hebben vooral gemerkt dat je er een huiselijk gevoel aan kunt overhouden wanneer je kilometers hoog in de lucht hangt in een vliegtuig, omdat het net lijkt alsof je naar je eigen audioset thuis op de achtergrond luistert. Het gaat hier niet om de beste geluidskwaliteit, maar om een gevoel, een emotie, een beleving. En die is helemaal oké.

Tot slot kijken we nog even naar de actieve ruisonderdrukking. Die is beter dan ooit. Zo hebben we bijna niets van de vliegtuigmotoren gehoord tijdens een recente reis naar Barcelona en komt er ook weinig tot geen geluid vanuit het OV je gehoorgang in. Bepaalde plotselinge hoge tonen komen nog weleens door, maar die blijven moeilijk filterbaar. Al met al is dit wederom een mooie stap voorwaarts, helemaal als je je écht even wilt afsluiten van je omgeving.