Het was in de tijd van Napster, LimeWire, Grokster, eDonkey en Kazaa dat Bram Cohen BitTorrent bedacht. En raad eens? De eerste vijf – en alle soortgelijke diensten – zijn allemaal overleden of irrelevant geworden. BitTorrent daarentegen bestaat nog steeds en zijn geestelijk vader is ook alive and kicking.

Waarom is BitTorrent als enige fier overeind gebleven? Belangrijk is in ieder geval dat bittorrent een opensource-protocol is dat nu eenmaal bestaat in de wereld en niet verboden kan worden. Het bedrijf BitTorrent heeft zich altijd toegelegd op de technologie zelf en niet op het verdienen van geld aan het uitwisselen van auteursrechtelijk beschermd materiaal. Dat laatste werd wel gedaan door torrent-zoekmachines zoals The Pirate Bay, die dan ook door de entertainmentindustrie te vuur en te zwaard zijn bestreden.

BitTorrent heeft onder andere software ontwikkeld voor dropbox-achtige toepassingen voor kleine bedrijven en particulieren. Maar vooral is de bittorrent-techniek omarmd door de audiovisuele industrie zelf, voor de verspreiding van materiaal via digitale netwerken.

Sneller downloaden

Bram Cohens cruciale inzicht is geweest dat je bestanden sneller kunt uitwisselen als je downloadt van verschillende aanbieders tegelijk. Dat gold nog veel meer dan nu in het tijdperk van de modem- en adsl-verbindingen, toen het uploaden veel langzamer gingen dan het downloaden. Bittorrent maakte het uitwisselen van films praktisch, zoals mp3 het uitwisselen van muziek praktisch had gemaakt, al was voor films natuurlijk ook de ontwikkeling van steeds breedbandiger internet essentieel.

Cohen is niet alleen slim als het om programmeren gaat. Wikipedia vermeldt dat hij gratis porno verzamelde om ervoor te zorgen dat de testers van vroege versies van Bittorrent wat leuks hadden om uit te wisselen. Wel is Cohens verhouding met het auteursrecht wat ingewikkeld. Hoewel zijn uitvinding altijd buiten schot is gebleven, staat hij zelf niet bekend als een scherpslijper als het om copyright gaat. Dat hij het protocol heeft vrijgegeven, zegt al iets. Verder werkte de website van zijn bedrijf enige tijd van harte mee aan illegale uitwisseling door te verwijzen naar sites met een ongeautoriseerd aanbod. In 2005 kwam hier een einde aan door een deal met de entertainmentindustrie.

©PXimport

Cryptografie

Cryptografie is al vrij lang een onderdeel van de bittorrent-technologie, onder andere om bittorrent-verkeer te maskeren, zodat het moeilijker geblokkeerd kan worden. De stap naar de huidige revolutie van cryptovaluta is geen grote geweest. Er is nu zelfs een bittorrent-token (ongeveer de vijftigste qua marktkapitalisatie) waarmee gebruikers van het bittorrent-protocol elkaar kunnen belonen voor extra bandbreedte of het langer beschikbaar houden van bestanden.

Bram Cohen is intussen weg bij het bedrijf. Hij vertrok in 2018, om en nabij de vorige cryptopiek, toen het jonge cryptobedrijf Tron (verantwoordelijk voor de destijds razendsnel opgekomen coin van dezelfde naam) BitTorrent overnam. Zelf werkt hij nu aan de cryptovaluta Chia, die op een nieuwe manier probeert het energievretende mining overbodig te maken. In plaats van dit ‘proof of work’ of het meest populaire alternatief ‘proof of stake’, kent Chia ‘proof of time and space’. Googel dat om er meer over te weten te komen.

Het is tijdelijk mogelijk om het eerste seizoen van de Amazon Prime Video-serie Fallout geheel gratis te zien.

De Fallout-serie is normaliter alleen te zien door een Amazon Prime Video-abonnement af te sluiten, maar de komende tijd zal het bedrijf gratis de afleveringen van het eerste seizoen op YouTube uitbrengen. Op moment van schrijven staan de eerste twee afleveringen er op, en de komende dagen volgt de rest.

De gratis afleveringen kunnen via het YouTube-kanaal van Amazon Prime Video bekeken worden. Tot 12 februari kan het eerste seizoen gratis via YouTube bekeken worden.

De gratis afleveringen zijn duidelijk bedoeld als promotie voor de serie, waarvan het tweede seizoen nu bezig is op Amazon Prime Video. Op 1 februari zal de laatste aflevering van dat tweede seizoen op Amazon Prime Video verschijnen.

Het succes van Fallout

In 2024 begon de fictieve Fallout-serie al op Amazon Prime Video, gebaseerd op de games van Bethesda. Met acteurs als Ella Purnell, Walton Goggins en Kyle MacLachlan wordt een alternatieve geschiedenis (en toekomst) geschetst waarbij de Verenigde Staten door een nucleaire winter geteisterd worden. Diverse samenlevingen houden het jarenlang vol in schuilkelders, en wanneer ze daar weer uit durven te komen, maken ze kennis met een aardoppervlakte die voorgoed veranderd is.

De serie bleek een grote hit en het eerste seizoen behaalde meer dan honderd miljoen kijkers. Ondertussen is al bevestigd dat er een derde seizoen komt - de opnames daarvan zullen in mei van start gaan.

Ook werkt Amazon aan een realityshow rondom Fallout, waarin deelnemers in een schuilkelder moeten leven en deel zullen nemen aan diverse spellen. Volgens de beschrijving "is het een spel van machtspatronen, populariteit en sociale strategieën waarbij uiteindelijk een gigantische geldprijs gewonnen kan worden". Verdere concrete detail zijn er nog niet, en het is ook niet duidelijk vanaf wanneer de realityshow op Amazon Prime Video te zien zal zijn.

Het is logisch dat Microsoft Copilot verankerd zit in Edge. Hierbij gaat de browser steeds verder en verschijnen er steeds meer AI-functies op. Ze zijn minder prominent aanwezig dan bij sommige concurrenten, maar maken alledaagse taken net een tikje slimmer en makkelijker.

AI-gestuurde taalhulpmiddelen

Lezen, luisteren, vertalen of schrijven: Edge schuift steeds meer slimme taalhulpen naar voren. Met een druk op Ctrl+Shift+U laat je een webpagina hardop voorlezen. Een smalle werkbalk verschijnt bovenaan, waarin je niet alleen kunt starten of pauzeren, maar ook de stem en het leestempo naar smaak aanpast. Je hoeft niet de hele pagina voor te laten lezen. Selecteer een passage, klik met de rechtermuisknop en kies Doorgaan met hardop voorlezen vanaf hier. Ook voor vreemde talen hoef je geen externe tools meer aan te spreken. Je laat ofwel een stukje tekst, ofwel de volledige pagina meteen in het Nederlands vertalen. Nog praktischer wordt het wanneer je zelf iets schrijft. Onder Instellingen / Talen kun je Hulp bij schrijven activeren. Vanaf dat moment houdt Edge je spelling en grammatica in de gaten en zie je suggesties direct oplichten in de tekst. Dankzij de ingebouwde Editor, die AI op de achtergrond inzet, worden je zinnen niet alleen foutvrij, maar vaak ook net wat scherper.

AI-themagenerator

Via de Instellingen onder Uiterlijk vind je nu een AI-themagenerator die op basis van een eenvoudige prompt een volledig nieuw thema creëert. Typ bijvoorbeeld een beschrijving van een sfeer, een kleurpalet of zelfs een fantasiebeeld, en binnen een paar minuten staat er een verrassend ontwerp klaar. Heb je geen inspiratie? Dan doet de knop Verras me het werk voor jou en zal de AI iets geheel onverwachts bedenken. Met één klik op Thema toepassen geef je de browser meteen een frisse, persoonlijke uitstraling.

Automatisch tabbladen organiseren

Wie vaak tientallen webpagina's tegelijk open heeft staan, weet hoe onoverzichtelijk die tabs kunnen worden. Met de functie Tabbladen organiseren breng je weer structuur in die chaos. Helemaal linksboven, onder de knop Tabblad actiemenu, vind je de nodige opties. Zo kun je bijvoorbeeld overschakelen naar verticale tabbladen of eerder gesloten tabbladen opnieuw oproepen. In hetzelfde menu duikt ook de functie Tabbladen organiseren op. Als je hierop klikt, verschijnt er een pop-upvenster dat aangeeft welke tabbladen gegroepeerd zullen worden, zodat je browserscherm meteen een stuk overzichtelijker oogt.

Drie lekkere Copilot+-laptops

Werk je veel met foto- en videobewerking of andere zware klussen, dan zit je goed met deze ASUS ProArt P16 OLED Copilot+PC H7606WP-RJ129X. Door de combinatie van een AMD Ryzen AI 9-chip en 32 GB werkgeheugen blijf je vlot werken, ook als je tegelijk exporteert, rendert en meerdere programma's open hebt. Het OLED-scherm laat diepe zwarttinten en veel detail in schaduwen zien, en met het touchscreen maak je snel aantekeningen of sleep je makkelijker door je tijdlijn.

De Acer Aspire 14 AI A14-52M-56CK is gemaakt voor dagelijks werk onderweg: compact, 1,4 kg en groot genoeg om comfortabel te typen en te multitasken. De Intel Core Ultra 5-processor en 16 GB geheugen houden Office, veel tabbladen en videobellen soepel, terwijl 512 GB opslag ruimte geeft voor documenten en mediabestanden. Handig is dat Acer het simpel houdt: geen touchscreen, dus je leunt op toetsenbord en touchpad. Met HDMI sluit je snel een extra scherm aan en via de 3,5mm-poort kun je bedraad luisteren of vergaderen zonder gedoe met koppelen.

Wil je een licht en flexibel systeem dat ook als tablet werkt, dan past de Microsoft Surface Pro 11 (wifi 7, 512 GB) echt wat voor jou. Het 13-inch touchscreen en het 2-in-1 ontwerp maken hem handig voor notities, schetsen en werken onderweg, zeker als je een Surface Slim Pen erbij neemt. De Snapdragon X Plus met 45 TOPS is gericht op AI-taken: Copilot kan je helpen met tekst, samenvattingen en het omzetten van een Word-bestand naar een PowerPoint, terwijl de chip tijdens gebruik leert en taken soepeler laat aanvoelen. Reken voor onderweg op een lange adem met een opgegeven accuduur tot 14 uur, en met wifi 7 heb je een snelle draadloze basis als je netwerk dat ondersteunt.