Dat printers niet meer zo populair zijn als vroeger, heeft alles te maken met dat ze niet zo noodzakelijk meer zijn als vroeger. Het merendeel van onze communicatie verloopt digitaal en foto’s afdrukken is (in verhouding) sneller en goedkoper als je ze online bestelt. Dat wil echter niet zeggen dat de printer geen bestaansrecht meer heeft, want zo af en toe zul je toch echt nog wel eens iets moeten printen, en dan wil je wel een goede machine hebben staan. Waar moet je tegenwoordig op letten bij het kopen van een printer?

Tip 01: All-in-one?

Wie heel vroeger wilde scannen, printen en faxen, had daar drie apparaten voor nodig. Gelukkig is dat al jaren niet meer zo. All-in-one machines die twee van of zelfs ál deze functies bevatten zijn niet alleen al heel lang op de markt, ze zijn óók nog eens een stuk goedkoper geworden. De grote vraag is natuurlijk, heb je eigenlijk wel een all-in-one nodig? Stel jezelf daarbij de vraag: hoe lang is het geleden dat ik iets gefaxt heb (indien ooit) en hoe lang is het geleden dat ik iets gescand heb? Is het antwoord langer dan twee jaar geleden, dan is investeren in een all-in-one eigenlijk zonde, want je betaalt voor allerlei functionaliteit die je niet nodig hebt. Daarbij komt dat, mocht je tóch een keer iets willen scannen, dan kun je dat tegenwoordig prima met je smartphone doen. Dat werkt uiteraard niet als je vaak tientallen documenten moet scannen, maar dan was je antwoord op bovenstaande vraag anders geweest.

©PXimport

Tip 02: Inkjet of laser?

Misschien wel de belangrijkste vraag in dit artikel. Wil je een inkjet of een laserprinter? Er wordt vaak geroepen dat een laserprinter veel beter is dan een inkjetprinter, maar dat is niet per se waar. Het hangt allemaal af van waarvoor je de printer wilt gebruiken. Moet je regelmatig grote hoeveelheden documenten afdrukken met veel tekst, dan is een laserprinter absoluut aan te raden. Laserprinters zijn veel sneller en in het algemeen veel goedkoper dan inkjetprinters als het om inktverbruik gaat (bij het printen van tekst). Daarbij is er nog een tweede vraag: wil je een zwart-witlaserprinter of eentje die ook kleur aankan? Wil je veel foto’s gaan afdrukken, dan raden we geen laserprinter aan. Er zijn echt wel laserprinters die prachtige foto’s kunnen afdrukken, maar wil je echt topkwaliteit dan ben je vele honderden euro’s kwijt, terwijl een relatief goedkope inkjet prachtige foto’s afdrukt.

©PXimport

Tip 03: Groot of compact

Ben je niet van plan om tekst af te drukken, maar gaat het je vooral om het afdrukken van foto’s, dan kun je ook nog overwegen om niet voor een grote printer te gaan, maar voor een compact model, zoals de Selphy van Canon. Zo’n compacte printer gebruikt een heel andere technologie dan inkjet (of laser) en drukt afhankelijk van prijsklasse fenomenaal mooie foto’s af. Met een prijs van rond de 30 cent per foto ben je wel een stuk duurder uit dan wanneer je online zou afdrukken en ook iets duurder dan wanneer je een inkjetprinter zou gebruiken. Gebruiksgemak en flexibiliteit zijn daarom doorslaggevende factoren wanneer je kiest voor een compacte printer. Daarbij is het meegenomen dat er niet voortdurend een enorm apparaat in je huiskamer of elders in huis staat. Daarnaast is dit soort printers standaard zéér compatibel met smartphones: even een foto van je smartphone afdrukken kan bijna niet eenvoudiger.

©PXimport

Tip 04: Connectiviteit

Uiteraard bieden niet alleen compacte printers ondersteuning voor smartphones, steeds meer gewone printers laten je rechtstreeks vanaf je smartphone naar de printer afdrukken en vandaag de dag is dat een functie die je waarschijnlijk wel wilt hebben. Daarnaast is het ook belangrijk om je af te vragen of je de printer draadloos met je thuisnetwerk wilt verbinden. Als je op zolder weinig netwerkbereik hebt en dat is waar je je printer neerzet, dan kun je er vrijwel zeker van zijn dat je problemen ondervindt bij het printen. Toch is een draadloze printer wel verdraaid handig, omdat je simpelweg niet gebonden bent aan locatie. Wij raden aan om de keuze tussen ethernet en draadloos niet te laten afhangen van het wifi-bereik in huis. Heb je niet genoeg bereik, dan kun je dat namelijk prima oplossen met behulp van wifi-extenders of een extra accesspoint.

©PXimport

Tip 05: Display

Aanraakschermen zijn inmiddels de gewoonste zaak van de wereld, ook om de printer ermee te bedienen. Er zijn echter ook nog steeds veel printers die helemaal niet zo’n display hebben, maar een ouderwets schermpje met wat knopjes of zelfs helemaal geen display. Dat hoeft geen probleem te zijn, de vraag is vooral wat jij prettig vindt. Wil je de printer graag makkelijk kunnen configureren vanaf het apparaat zelf (netwerkinstellingen bekijken, aanpassen, inktniveaus bekijken enzovoort) of vind je het geen probleem om dat via de pc zelf te doen? Denk bijvoorbeeld aan een all-in-one waarop je een reeks documenten wilt scannen en samenvoegen op je pc tot één pdf-bestand. Zelfs als je printer dichtbij je pc staat, is het niet ideaal om telkens tussen de twee apparaten heen en weer te lopen. Vanaf je printer de opdracht kunnen configureren via een display is dan wel heel fijn. Ben je dat allemaal niet van plan? Dan is een printer zonder display prima.

©PXimport

Tip 06: Ondersteuning

Goedkoop is duurkoop geldt misschien in veel gevallen, maar als het gaat om printers is dat niet altijd waar. Je kunt voor een paar tientjes een printer kopen die prima foto’s print en tekstdocumenten waar niets op aan te merken is. Wat echter belangrijk is, is hoeveel ondersteuning er is voor nieuwe en verschillende besturingssystemen. Staar je daarbij niet blind op de bekendheid van een merk, maar ga op onderzoek uit. Misschien is het model dat jij op het oog hebt al een paar jaar oud, en is het een printer van een merk dat z’n producten, bijvoorbeeld, maar vijf jaar ondersteunt met drivers. Je kunt dit eenvoudig online uitzoeken, bijvoorbeeld door op de website of het forum van het betreffende merk te kijken. Als een merk er bijvoorbeeld de gewoonte van maakt om producten vrij kort (of niet breed) te ondersteunen met drivers, dan zal die informatie vrij snel naar voren komen bij het zoeken.

©PXimport

Tip 07: Inktkosten

Een ander voorbeeld van goedkoop is duurkoop: voor vier tientjes kun je al een prima inkjetprinter in huis hebben. Dat lijkt niet duur. De kans is echter aanwezig dat de printer allesbehalve efficiënt print en/of dat de aanschaf van nieuwe inkt ontzettend duur is. Dan is de initiële aanschafprijs misschien niet hoog, maar als je regelmatig print, heb je dat voordeel binnen een jaar al teniet gedaan doordat de machine peperdure inkt slurpt alsof het water is. Ook hier geldt: het is niet per definitie zo dat als je een goedkope printer koopt, dat deze automatisch heel veel inkt verbruikt en dat de inkt duur is. Maar het is wel degelijk mogelijk (overigens ook bij duurdere printers), dus laat je niet alleen leiden door de prijs. Bekijk de prijs van een inkt of tonercartridge (en vergelijk vooral ook inkt met toner), en ook hoeveel pagina’s (tekst, maar ook foto’s) er met zo’n cartridge kunnen worden afgedrukt. Op die manier kun je eenvoudig berekenen hoeveel je betaalt per afdruk op A4. Overigens kun je ook zoeken op Google om te zien of iemand die vergelijking al voor je heeft gemaakt.

©PXimport

Tip 08: Inktverbruik

Wat ook van groot belang is, is de manier waarop de printer met het inktverbruik omspringt. Heeft de printer een cartridge met daarin alle kleuren of heeft elke kleur een losse cartridge? Dat lijkt niet zo boeiend, maar is het wel degelijk. Want stel nu dat je vaak je briefpapier print en je logo heeft een blauwe kleur, of je kinderen zijn enorm fan van superman (blauw en rood). In dat geval zullen blauw en rood de eerste kleuren zijn die leeg zijn. Wanneer je een cartridge hebt die alle kleuren bevat, dan is dit zeer ongunstig, want zodra een kleur helemaal op is, zul je de gehele cartridge moeten vervangen, terwijl geel misschien nog wel bijna helemaal vol zit. Pure verspilling is dat en dat is natuurlijk ook van invloed op de prijs per pagina. Ook belangrijk: maakt de printer gebruik van een fotocartridge en op wat voor manier? Sommige fotocartidges worden gebruikt om zwart te printen als zwart op is en dat is zonde van je geld want fotocartridges zijn veel duurder. Dit laatste vereist uiteraard wel even flink wat zoekwerk op internet. Heb je gekozen voor een laserprinter, dan speelt dit probleem niet omdat de toners altijd maar één kleur bevatten.

Lees ook:12 tips om een printer uit te kiezen die bij je past

©PXimport

Tip 09: Snelheid

Een laserprinter is doorgaans een stuk sneller dan een inkjetprinter. Maar tussen de snelheden van inkjetprinters en laserprinters onderling zitten ook grote verschillen. Zo haalt de ene laserprinter twintig pagina’s per minuut, terwijl een duurder exemplaar met gemak het dubbele haalt. Maar ook inkjetprinters kunnen dit soort snelheden halen. De vraag is: hoe belangrijk is het voor je? Snelheid is namelijk één van de factoren in printers waar je voor betaalt. Moet je regelmatig je boekhouding afdrukken, of veel foto’s of andere documenten met veel pagina’s, dan is het belangrijk dat je een snelle printer hebt. Is dat niet het geval, en gaat het om af en toe een printje, waarom zou je dan betalen voor snelheid? Dat is alsof je met een Ferrari boodschappen gaat doen. Laat je dus in een winkel niet overtuigen van het feit dat duurder per definitie beter is.

Tip 10: Kwaliteit

Tja, en dan de kwaliteit. Printers hebben qua afdrukkwaliteit enorme sprongen gemaakt in de afgelopen jaren. Vrijwel alle printers drukken op prima kwaliteit af. Als het om foto’s gaat, speelt kwaliteit natuurlijk wel een grote rol, maar óók foto’s worden op een printer van een paar tientjes prima afgedrukt. Verder is het goed om te weten dat, dure uitzonderingen daargelaten, laserprinters eigenlijk niet bedoeld zijn voor het afdrukken van foto’s (afbeeldingen zien er in principe prima uit, maar foto’s op fotopapier uit een laserprinter zijn doorgaans nu eenmaal minder). Omdat er via internet bijna niet goed achter te komen is welke printer wel mooie afdrukken maakt en welke niet, raden we sowieso aan om naar een fysieke winkel te gaan, een foto af te laten drukken en deze simpelweg te vergelijken. Zien is immers geloven.

©PXimport

Tip 11: Dubbelzijdig?

Dit punt is lang niet voor iedereen belangrijk, maar als je graag wilt dat je printer automatisch dubbelzijdig afdrukt, dan is het heel belangrijk om daar tijdens de koop bij stil te staan. Slechts weinig printers ondersteunen deze functie (je kunt altijd wel handmatig dubbelzijdig printen in door het in twee stappen te doen, maar dat tellen we niet mee). HP heeft modules die je kunt kopen die dubbelzijdig printen ondersteunen, maar die passen lang niet op alle printers. Iets om specifiek op te letten dus. Hetzelfde geldt voor scannen: er zijn scanners die aan twee kanten van een document tegelijk kunnen scannen, iets wat je bizar veel tijd kan schelen als je veel documenten moet scannen. Maar ook hier geldt: de meeste scanners in all-in-one-printers hebben deze functie niet, dus het is iets om specifiek naar te zoeken.

©PXimport

Tip 12: Extra mogelijkheden

Tot slot is het ook heel belangrijk om goed te kijken naar de extra mogelijkheden van de printer. Sommige (all-in-one-)printers hebben namelijk de mogelijkheid om dia’s in te scannen. Daarnaast hebben veel printers (maar niet alle) een speciale lade voor het printen van bijvoorbeeld foto’s of enveloppen. Wil je dit soort functies, dan is het goed om daarnaar te kijken, maar zelfs als je er niet in geïnteresseerd bent is het goed om dit te checken, om te voorkomen dat je een printer koopt met allerlei fratsen waar je helemaal niets aan hebt.

©PXimport

De opensource kantoorsuite LibreOffice blaast 40 kaarsjes uit en viert dat met een sprong voorwaarts. Welke vernieuwingen vallen ons op in de recente versie en hoe maken ze de onderlinge samenwerking tussen gebruikers makkelijker?

LibreOffice kent een lange geschiedenis in verschillende vormen die teruggaat tot 1985. Toen verscheen het eerste programma onder de naam StarWriter. Vijftien jaar later belandde de suite bij de open-sourcegemeenschap en werd ondergebracht bij The Document Foundation, die het pakket de naam gaf waaronder we het nu kennen. Het is sindsdien uitgegroeid tot een volwaardig, gratis alternatief voor Microsoft Office. Ook de nieuwste versie blijft trouw aan de klassieke reeks toepassingen, al zijn die verder verfijnd en nauwer met elkaar geïntegreerd. LibreOffice 25.8 is beschikbaar op www.libreoffice.org/download.

De suite bestaat uit zes kernprogramma’s. Writer voor tekstverwerking, Calc als spreadsheet-programma, Impress is presentatiesoftware vergelijkbaar met PowerPoint, Draw is een vectorgebaseerde tekenapplicatie, Base gebruik je voor databases en ten slotte is er de formule-editor Math. Naast deze zes is er nog de component Chart om grafieken te maken binnen Calc, Writer en Impress. Bovendien heeft LibreOffice een bibliotheek met extra functies, sjablonen en steeds vaker ook AI-tools. Op de mogelijkheden van die kernprogramma’s zijn we al dieper ingegaan in een eerder artikel Aan de slag met LibreOffice. Hier bespreken we wat nieuw is en onderzoeken we de mogelijkheden van onderling samenwerken.

Aanpasbare interface

Wanneer je voor het eerst een applicatie opent, toont LibreOffice hoe je de interface kunt aanpassen. Wil je de standaardwerkbalk of wil je tabbladen? Daarnaast kun je kiezen voor een enkelvoudige werkbalk, voor compacte tabbladen, voor de zijbalk en meer. Telkens beslis je of je de gekozen interface alleen op het huidige programma wilt toepassen of op alle programma’s van LibreOffice.

Uiterlijk aanpassen

Met Extra / Opties / LibreOffice zet je de weergave van LibreOffice op licht, donker of de systeeminstelling. In hetzelfde venster bepaal je de kleuren waarmee spelfouten, tabelgrenzen, niet-afdrukbare tekens in Writer, de documentachtergrond en alle speciale markeeritems worden weergegeven. Door op het pictogram van het puzzelstukje te klikken bij Uiterlijk / LibreOffice-thema kom je bij de thema’s voor deze suite. Als je op de knop Internetpagina klikt, zie je telkens hoe ieder thema in de verschillende basisprogramma’s van LibreOffice eruitziet. Daarbij lees je welke versie van LibreOffice vereist is om het gekozen thema toe te passen. Gebruik de knop Installeren om het gekozen thema binnen te halen. Na een klik op OK past LibreOffice het thema onmiddellijk toe.

Daarnaast ondersteunen Writer, Calc en Impress ook kleurenschema’s voor specifieke documenten. Nadat je een van de drie applicaties hebt geopend, ga je naar Opmaak / Thema. Kies een van de bestaande thema’s uit Rainbow, Beach, Sunset … Je kunt via de knop Toevoegen ook zelf een thema samenstellen. Bevestig met de knop Toepassen. Alle elementen die met stijlen en thema-kleuren werken (koppen, tabellen, grafieken et cetera) worden meteen aangepast.

Met een thema pas je in één keer het volledige uiterlijk van de LibreOffice-applicatie aan.

Wijzigingen tonen

Een eerste opvallende vernieuwing is de manier waarop je tijdens het samenwerken veel duidelijker zicht krijgt op de voorgestelde wijzigingen. Activeer dit via Bewerken / Wijzigingen / Wijzigingen bijhouden of met de sneltoets Ctrl+Shift+C. Vanaf dat moment markeert Writer automatisch alles wat je typt, verplaatst of aanpast.

Met Bewerken / Wijzigingen / Tonen maak je de aanpassingen zichtbaar. Toevoegingen verschijnen onderstreept of in kleur, verwijderingen worden doorgestreept en opmaakwijzigingen krijgen een ballon of markering in de kantlijn.

Wijzigingen beheren

In het venster Wijzigingen beheren (Alt+7) zie je in één oogopslag alle voorgestelde aanpassingen. Klik je in de lijst op een item, dan wordt de bijbehorende wijziging meteen in de tekst gemarkeerd. En omgekeerd: selecteer je een wijziging in de tekst, dan springt Writer automatisch naar de juiste entry in de lijst. Dat was vroeger veel minder overzichtelijk, waardoor correcties in lange documenten lastig te volgen waren.

Nu kun je niet alleen sneller door honderden wijzigingen bladeren, maar ook instellen hoe elk type wijziging wordt weergegeven, van kleur tot markering. Met de knoppen Accepteren en Verwerpen beslis je per wijziging of je alles in één keer verwerkt. Bovendien kun je de lijst filteren op auteur en/of tijdstip, wat vooral bij samenwerking met meerdere gebruikers tijd bespaart.

Commentaren geïntegreerd in Navigator

Commentaren zijn in de nieuwe versie beter geïntegreerd in de Navigator, waardoor je ze als overzichtslijst kunt gebruiken. Open het zijpaneel Navigator met F5 of via het kompas-pictogram in de zijbalk. Vanuit dit venster navigeer je met één klik naar koppen, afbeeldingen, secties en tabellen. Voeg je in de tekst een commentaar toe via rechtermuisknop en de optie Notitie toevoegen of de sneltoets Ctrl+Alt+C, dan verschijnt deze niet alleen in de tekst, maar ook in de Navigator. Klik je daar op een commentaar, dan springt Writer meteen naar de juiste plaats in het document.

Extern opslaan

Onder het menu Bestand vind je ook de optie Extern opslaan. Hiermee sla je een bestand op een andere locatie op dan je eigen computer. Dit kan bijvoorbeeld een netwerkschijf of gedeelde map zijn, via WebDAV, FTP, SSH of een andere netwerkverbinding, of in een cloudomgeving zoals Nextcloud, Google Drive of OneDrive.

Het voordeel is dat het document direct op een plek staat waar anderen toegang toe hebben, of waar je er zelf vanaf meerdere apparaten bij kunt. Om een externe opslaglocatie in te stellen, klik je bij Extern opslaan op Service beheren. Daarna selecteer je de gewenste online dienst en vul je de gebruikersnaam en het wachtwoord in.

Multi opslaan als

Aanvullend kun je de mogelijkheden van LibreOffice uitbreiden door middel van extensies. Bijvoorbeeld met MultiFormatSave sla je hetzelfde document meteen in meerdere indelingen tegelijk op. Deze extensie ondersteunt het OpenDocument-formaat, het Microsoft Office-formaat en tegelijk de pdf-indeling. Handig bij samenwerking met mensen die Microsoft Office gebruiken, zodat iedereen toch over een kopie beschikt waarmee hij of zij kan werken. Daarnaast is er de extensie MultiFormatSave-Draw die hetzelfde doet voor illustraties. Hiermee bewaar je dezelfde afbeelding tegelijk in het odf-, png-, svg- en pdf-formaat.

Eerst moet je de extensie installeren via het menu Extra / Extensies. Daar klik je linksonder op de knop Haal meer extensies online. Dan kom je in een store om extensies te zoeken en te downloaden. Wanneer de download binnen is, dubbelklik je op het bestand multiformatsave-v1-5-6.oxt in de map Downloads. Er verschijnt een waarschuwing die aangeeft dat je op het punt staat om een extensie te installeren voor LibreOffice. Klik op OK. Daarna moet je LibreOffice opnieuw opstarten. Vanaf nu heb je in het menu Bestand een nieuwe functie: Multi Opslaan als. Als je die functie aanspreekt, krijg je een pop-up waar je verschillende indelingen kunt selecteren. Via Extra / Extensie kun je achteraf ook extensies verwijderen.

AI-afbeeldingsgenerator

Een nieuwe interessante extensie is Stable Diffusion for LibreOffice. Hiermee kun je via prompts AI-gegenereerde afbeeldingen rechtstreeks toevoegen dankzij de gratis AI Horde backend. Je hebt hiervoor geen account of abonnement nodig, maar wel een internetverbinding. Bovendien krijg je het beste resultaat met Engelse prompts. Dit is een interessante manier om op een eenvoudige manier visuals toe te voegen. Ga naar Extra / Extensies / Haal meer extensies online en gebruik de zoekmachine om Stable Diffusion for LibreOffice te downloaden. De extensie gebruikt een cluster van Stable Diffusion-servers die door vrijwilligers wordt onderhouden, de zogenaamde AIHorde.

Zodra de extensie is geïnstalleerd, kies je Invoegen / Image from text. Dan opent zich de pop-up Stable Horde for LibreOffice waar je de prompt typt. Daarbij geef je zowel de hoogte als de breedte in van de illustratie die je nodig hebt en je klikt op de knop Process. Even later staat de illustratie in het tekstdocument of in de presentatie. Na de installatie vind je de knop naar deze extensie in Writer, Draw en Impress.

Echte open standaarden

Wat LibreOffice uniek maakt, is dat het volledig inzet op open standaardformaten die door iedereen gebruikt en geïmplementeerd kunnen worden. Voor elk type document is er een open formaat: odt voor tekstdocumenten, ods voor spreadsheets en odp voor presentaties. Deze formaten zijn vastgelegd door de internationale standaardisatieorganisatie OASIS en officieel erkend door ISO/IEC. Dat betekent dat ze vrij beschikbaar zijn, zonder dat er een bedrijf de spelregels bepaalt.

Daarnaast kan LibreOffice ook werken met de Microsoft Office-formaten zoals docx, xlsx en pptx. Het kan bestanden in die formaten zowel openen als opslaan, zodat uitwisseling met gebruikers van Microsoft Office vlot verloopt. Het belangrijkste voordeel van de open formaten is dat de documenten in LibreOffice er hetzelfde uitzien wanneer je ze opnieuw opent, of wanneer iemand anders ze opent in een toepassing die deze standaard ondersteunt. Je verliest geen opmaak, inhoud of metadata.

Bij de Microsoft-formaten ligt dat genuanceerder. De typische Microsoft-indelingen zoals docx, xlsx en pptx bevatten vaak functies of elementen die alleen door Microsoft Office volledig worden ondersteund. Dit is deels een bewuste strategie. Microsoft hanteert zijn eigen implementatie en voegt soms afwijkingen toe, waardoor bestanden niet altijd 100 procent identiek openen buiten het eigen ecosysteem. Daardoor wordt het overstappen naar alternatieve software bemoeilijkt.

LibreOffice ondersteunt echte open standaarden.

Documenten schoon opslaan

Alle applicaties zijn bovendien in staat om documenten te creëren die de privacy van de gebruiker respecteren. Bij het opslaan kun je namelijk aangeven of je het bestand zonder persoonlijke metadata wilt bewaren, zoals de auteur of de tijdstempels. Dit kan belangrijk zijn als je documenten deelt in een professionele of juridische context. Terwijl het bestand geopend is, ga je naar het menu Bestand / Eigenschappen. Dan kies je het tabblad Algemeen. Je zult zien dat hierbij je naam als auteur al ingevuld is en ook de wijzigingsdatum, de totale bewerkingstijd enzovoort …

Klik op de knop Eigenschappen terugzetten. Hiermee wis je auteur, wijzigingsdatum, bewerkingstijd en woordentelling. Sla het bestand dan opnieuw op. Wil je het programma instellen zodat je de metadata altijd wist bij het opslaan, zodat je dit niet kunt vergeten? Ga naar Extra / Opties. Kies links in de lijst LibreOffice / Beveiligen. In de groep Beveiligingsopties en waarschuwingen klik je op de knop Opties. Daarna vink je de optie aan: Persoonlijke informatie verwijderen bij het opslaan. Bevestig met OK. Vanaf nu worden alle documenten automatisch schoon opgeslagen.

Samenwerken

Er zijn drie manieren om samen te werken met LibreOffice. De eerste is de klassieke aanpak. Je werkt alleen op je eigen computer en deelt het bestand via e-mail of usb. Andere gebruikers kunnen het document vervolgens aanpassen en opmerkingen toevoegen. Alle wijzigingen zie je overzichtelijk terug in het venster Wijzigingen beheren. De tweede manier is het gebruik van een gedeelde map in de cloud. Iedereen met toegang kan het bestand bewerken, zij het niet tegelijkertijd. Dankzij kleurmarkeringen blijft zichtbaar wie welke aanpassing heeft gedaan. De derde optie is de online variant van LibreOffice. Daarmee werk je in realtime samen aan hetzelfde document. Het grote voordeel is de simultane bewerking, maar het nadeel is dat de installatie en configuratie van deze oplossing wat complexer is.

Online versie

De oplossing om online de opensource tekstverwerker, spreadsheet- of presentatie-applicatie te gebruiken, is een combinatie van een online platform en een online toepassing. LibreOffice 25.8 heeft de mogelijkheden om met anderen samen te werken uitgebreid door koppelingen met cloudoplossingen zoals Nextcloud. De bijbehorende online toepassing heet Collabora Online. Het gaat om een webgebaseerde Office-omgeving op basis van LibreOffice die zich integreert met cloudplatformen zoals Nextcloud. Hiermee kunnen teams, onderzoekers en scholieren in realtime veilig samenwerken, zonder afhankelijk te zijn van commerciële clouddiensten zoals Google of Microsoft. Bovendien is de privacy beter gewaarborgd.

Om te starten heb je een Nextcloud- of ownCloud-account nodig. Wij vonden Nextcloud het meest gebruiksvriendelijk, omdat deze Collabora al standaard aanbiedt. Nextcloud heeft clients voor Windows, macOS, Linux, iOS en Android (https://nextcloud.com/install). De laatste versie (31.0.8) verscheen op 14 augustus 2025. Wil je geen tijd besteden aan installatie en onderhoud, dan kun je kiezen voor een beheerde Nextcloud-hostingdienst. Er zijn verschillende aanbieders en de prijzen variëren volgens opslagcapaciteit. Je kunt er ook voor kiezen om op een eigen server Collabora CODE te installeren (Collabora Online Development Edition, een gratis community-versie), maar dat is meer iets voor specialisten.

Compatibel met de courante Office-indelingen

Met Collabora Online krijg je een webversie van LibreOffice, volledig opensource en privacy-vriendelijk. Op https://collaboraonline.com kun je een gratis demo uitproberen. Je vult je naam, e-mailadres en herkomst van je aanvraag in, waarna je een e-mail ontvangt met een link, login en wachtwoord. Vervolgens kom je in een omgeving waar je tekstverwerkingsdocumenten, spreadsheets en presentaties kunt openen. Het gaat om een set online documenten in de odt-, docx-, pdf-, pptx-, xlsx-, odg-, doc- en ods-indeling. Met een dubbelklik opent Collabora Online het bestand rechtstreeks in de browser, zonder dat je iets hoeft te installeren.

Alle bewerkingen in de browser

Wanneer een document geopend is, herken je meteen de vertrouwde LibreOffice-modules. De interface van Collabora Online is niet 100 procent identiek aan de desktopversie van LibreOffice, maar de functies en compatibiliteit zijn zeer vergelijkbaar. De interface past zich aan de taalinstellingen van je systeem aan (in ons geval Nederlands). Je kunt elk bestand bewerken en opslaan in verschillende formaten. Zo kun je een geopende odp-presentatie bewaren als odf-presentatie, PowerPoint-bestand (.pptx) of PowerPoint 2003-presentatie (.ppt). Een tekstdocument in odt-formaat kun je opslaan als rtf, Word (.docx) of Word 2003-document (.doc). Ook exporteren naar pdf of epub is mogelijk. Alles gebeurt volledig in de internetbrowser, zonder dat je een lokale toepassing nodig hebt. Bovendien ben je niet beperkt tot de demo-bestanden: je kunt zelf ook eigen bestanden uploaden, bewerken en opslaan in deze indelingen.

Delen

In Nextcloud klik je op de Deel-knop en voeg je een gebruiker of groep toe. Je kunt zelfs een openbare link aanmaken. Daarbij bepaal je of de ander het document alleen mag lezen of ook mag bewerken. Vanaf dat moment kunnen meerdere mensen tegelijk in hetzelfde document werken. Elke auteur krijgt een eigen kleur voor de cursor en de selecties en alle wijzigingen verschijnen direct op het scherm. Net als in de desktopversie kun je opmerkingen toevoegen en wijzigingen bijhouden. Ondertussen kun je chatten en altijd teruggaan naar eerdere versies.

De jaarwisseling 2025/2026 is het laatste keer dat we zelf vuurwerk mogen afsteken. Reken maar dat er dus heel wat siervuurwerk de lucht in gaat op oudejaarsavond! Natuurlijk wil je daar foto's van maken, maar het blijft lastig om dit spektakel goed vast te leggen met een telefoon. Vaak eindig je met bewogen strepen of een overbelichte waas op je scherm. Met de juiste voorbereiding en instellingen maak je dit jaar foto's die wél de moeite waard zijn om te bewaren.

Begin met een schone lens door er even een microvezeldoekje overheen te halen. Vette vingers veroorzaken namelijk vlekken waardoor het felle licht van het vuurwerk minder goed wordt vastgelegd. Controleer daarnaast of je nog voldoende opslagruimte vrij hebt op je toestel. Omdat je waarschijnlijk veel beelden achter elkaar schiet, loopt je geheugen sneller vol dan je denkt. Vergeet ook niet om je batterij volledig op te laden, want als het koud is, gaat de accu van je smartphone sneller leeg.  

Stabiliteit voor scherpe beelden

Lichtflitsen in het donker fotograferen vraagt om een langere sluitertijd. Hierdoor is elke kleine beweging van je handen direct zichtbaar als een onscherpe vlek. Gebruik bij voorkeur een klein statief of een smartphonehouder om je toestel stil te houden. Heb je die niet bij de hand? Leun dan tegen een muur of lantaarnpaal en houd je smartphone met beide handen stevig vast. Gebruik in geen geval de digitale zoom. Dit verlaagt de kwaliteit van je foto aanzienlijk en maakt de korreligheid alleen maar erger.

©ID.nl

Lichtsporen vastleggen met iPhone

Heb je een iPhone, dan is de functie Live Photos je beste vriend tijdens de jaarwisseling. Zorg dat het ronde icoontje voor Live Photos bovenin je camera-app geel gekleurd is. Nadat je de foto hebt gemaakt, open je deze in de Foto's-app. Tik linksboven op het woordje 'Live' en kies uit het menu voor 'Lange belichting'. Je telefoon voegt dan alle beelden uit de opname samen tot één foto. Hierdoor veranderen de losse lichtpuntjes in vloeiende, lichtgevende banen tegen een donkere lucht. Gebruik hierbij bij voorkeur een statief of zet je iPhone ergens stabiel neer. Wanneer je namelijk los uit de hand fotografeert, worden de bewegingen die je zelf maakt ook meegenomen, en dat kan zorgen voor een wazig eindresultaat.

De Pro-modus op Android gebruiken

Veel Android-telefoons hebben een Pro-modus waarmee je handmatig de sluitertijd aanpast. Open deze stand in je camera-app en zoek naar de letter 'S' (Sluitertijd). Voor vuurwerk werkt een sluitertijd tussen de twee en vier seconden vaak het best. Houd de ISO-waarde laag, bijvoorbeeld op 100, om ruis in de donkere delen te voorkomen. Omdat de sluiter nu langer openstaat, is een statief echt een vereiste. Je krijgt dan de bekende foto's waarbij je de hele weg van de vuurpijl als een lichtspoor ziet.

Timing en compositie bepalen

Het moment waarop je afdrukt is bepalend voor het eindresultaat. Werk je met een normale sluitertijd, dan is de burst-modus handig: houd de ontspanknop ingedrukt wanneer een pijl de lucht in gaat. Zo leg je de hele explosie vast en kies je achteraf de mooiste foto uit de reeks. Denk ook na over de compositie van je beeld. Een foto van alleen de lucht is vaak wat kaal. Probeer elementen uit de omgeving mee te nemen, zoals silhouetten van gebouwen of bomen. Dit geeft context en maakt het plaatje een stuk interessanter.

🎆 Snelle checklist 🎆