ID.nl logo
Hier moet je op letten bij het kopen van een nieuwe printer
© Reshift Digital
Zekerheid & gemak

Hier moet je op letten bij het kopen van een nieuwe printer

Dat printers niet meer zo populair zijn als vroeger, heeft alles te maken met dat ze niet zo noodzakelijk meer zijn als vroeger. Het merendeel van onze communicatie verloopt digitaal en foto’s afdrukken is (in verhouding) sneller en goedkoper als je ze online bestelt. Dat wil echter niet zeggen dat de printer geen bestaansrecht meer heeft, want zo af en toe zul je toch echt nog wel eens iets moeten printen, en dan wil je wel een goede machine hebben staan. Waar moet je tegenwoordig op letten bij het kopen van een printer?

Tip 01: All-in-one?

Wie heel vroeger wilde scannen, printen en faxen, had daar drie apparaten voor nodig. Gelukkig is dat al jaren niet meer zo. All-in-one machines die twee van of zelfs ál deze functies bevatten zijn niet alleen al heel lang op de markt, ze zijn óók nog eens een stuk goedkoper geworden. De grote vraag is natuurlijk, heb je eigenlijk wel een all-in-one nodig? Stel jezelf daarbij de vraag: hoe lang is het geleden dat ik iets gefaxt heb (indien ooit) en hoe lang is het geleden dat ik iets gescand heb? Is het antwoord langer dan twee jaar geleden, dan is investeren in een all-in-one eigenlijk zonde, want je betaalt voor allerlei functionaliteit die je niet nodig hebt. Daarbij komt dat, mocht je tóch een keer iets willen scannen, dan kun je dat tegenwoordig prima met je smartphone doen. Dat werkt uiteraard niet als je vaak tientallen documenten moet scannen, maar dan was je antwoord op bovenstaande vraag anders geweest.

©PXimport

Tip 02: Inkjet of laser?

Misschien wel de belangrijkste vraag in dit artikel. Wil je een inkjet of een laserprinter? Er wordt vaak geroepen dat een laserprinter veel beter is dan een inkjetprinter, maar dat is niet per se waar. Het hangt allemaal af van waarvoor je de printer wilt gebruiken. Moet je regelmatig grote hoeveelheden documenten afdrukken met veel tekst, dan is een laserprinter absoluut aan te raden. Laserprinters zijn veel sneller en in het algemeen veel goedkoper dan inkjetprinters als het om inktverbruik gaat (bij het printen van tekst). Daarbij is er nog een tweede vraag: wil je een zwart-witlaserprinter of eentje die ook kleur aankan? Wil je veel foto’s gaan afdrukken, dan raden we geen laserprinter aan. Er zijn echt wel laserprinters die prachtige foto’s kunnen afdrukken, maar wil je echt topkwaliteit dan ben je vele honderden euro’s kwijt, terwijl een relatief goedkope inkjet prachtige foto’s afdrukt.

©PXimport

Denk goed na over wat je met je printer wilt gaan doen

-

Tip 03: Groot of compact

Ben je niet van plan om tekst af te drukken, maar gaat het je vooral om het afdrukken van foto’s, dan kun je ook nog overwegen om niet voor een grote printer te gaan, maar voor een compact model, zoals de Selphy van Canon. Zo’n compacte printer gebruikt een heel andere technologie dan inkjet (of laser) en drukt afhankelijk van prijsklasse fenomenaal mooie foto’s af. Met een prijs van rond de 30 cent per foto ben je wel een stuk duurder uit dan wanneer je online zou afdrukken en ook iets duurder dan wanneer je een inkjetprinter zou gebruiken. Gebruiksgemak en flexibiliteit zijn daarom doorslaggevende factoren wanneer je kiest voor een compacte printer. Daarbij is het meegenomen dat er niet voortdurend een enorm apparaat in je huiskamer of elders in huis staat. Daarnaast is dit soort printers standaard zéér compatibel met smartphones: even een foto van je smartphone afdrukken kan bijna niet eenvoudiger.

©PXimport

Tip 04: Connectiviteit

Uiteraard bieden niet alleen compacte printers ondersteuning voor smartphones, steeds meer gewone printers laten je rechtstreeks vanaf je smartphone naar de printer afdrukken en vandaag de dag is dat een functie die je waarschijnlijk wel wilt hebben. Daarnaast is het ook belangrijk om je af te vragen of je de printer draadloos met je thuisnetwerk wilt verbinden. Als je op zolder weinig netwerkbereik hebt en dat is waar je je printer neerzet, dan kun je er vrijwel zeker van zijn dat je problemen ondervindt bij het printen. Toch is een draadloze printer wel verdraaid handig, omdat je simpelweg niet gebonden bent aan locatie. Wij raden aan om de keuze tussen ethernet en draadloos niet te laten afhangen van het wifi-bereik in huis. Heb je niet genoeg bereik, dan kun je dat namelijk prima oplossen met behulp van wifi-extenders of een extra accesspoint.

©PXimport

Tip 05: Display

Aanraakschermen zijn inmiddels de gewoonste zaak van de wereld, ook om de printer ermee te bedienen. Er zijn echter ook nog steeds veel printers die helemaal niet zo’n display hebben, maar een ouderwets schermpje met wat knopjes of zelfs helemaal geen display. Dat hoeft geen probleem te zijn, de vraag is vooral wat jij prettig vindt. Wil je de printer graag makkelijk kunnen configureren vanaf het apparaat zelf (netwerkinstellingen bekijken, aanpassen, inktniveaus bekijken enzovoort) of vind je het geen probleem om dat via de pc zelf te doen? Denk bijvoorbeeld aan een all-in-one waarop je een reeks documenten wilt scannen en samenvoegen op je pc tot één pdf-bestand. Zelfs als je printer dichtbij je pc staat, is het niet ideaal om telkens tussen de twee apparaten heen en weer te lopen. Vanaf je printer de opdracht kunnen configureren via een display is dan wel heel fijn. Ben je dat allemaal niet van plan? Dan is een printer zonder display prima.

©PXimport

Tip 06: Ondersteuning

Goedkoop is duurkoop geldt misschien in veel gevallen, maar als het gaat om printers is dat niet altijd waar. Je kunt voor een paar tientjes een printer kopen die prima foto’s print en tekstdocumenten waar niets op aan te merken is. Wat echter belangrijk is, is hoeveel ondersteuning er is voor nieuwe en verschillende besturingssystemen. Staar je daarbij niet blind op de bekendheid van een merk, maar ga op onderzoek uit. Misschien is het model dat jij op het oog hebt al een paar jaar oud, en is het een printer van een merk dat z’n producten, bijvoorbeeld, maar vijf jaar ondersteunt met drivers. Je kunt dit eenvoudig online uitzoeken, bijvoorbeeld door op de website of het forum van het betreffende merk te kijken. Als een merk er bijvoorbeeld de gewoonte van maakt om producten vrij kort (of niet breed) te ondersteunen met drivers, dan zal die informatie vrij snel naar voren komen bij het zoeken.

©PXimport

Het kostenplaatje gaat verder dan de aanschaf alleen

-

Tip 07: Inktkosten

Een ander voorbeeld van goedkoop is duurkoop: voor vier tientjes kun je al een prima inkjetprinter in huis hebben. Dat lijkt niet duur. De kans is echter aanwezig dat de printer allesbehalve efficiënt print en/of dat de aanschaf van nieuwe inkt ontzettend duur is. Dan is de initiële aanschafprijs misschien niet hoog, maar als je regelmatig print, heb je dat voordeel binnen een jaar al teniet gedaan doordat de machine peperdure inkt slurpt alsof het water is. Ook hier geldt: het is niet per definitie zo dat als je een goedkope printer koopt, dat deze automatisch heel veel inkt verbruikt en dat de inkt duur is. Maar het is wel degelijk mogelijk (overigens ook bij duurdere printers), dus laat je niet alleen leiden door de prijs. Bekijk de prijs van een inkt of tonercartridge (en vergelijk vooral ook inkt met toner), en ook hoeveel pagina’s (tekst, maar ook foto’s) er met zo’n cartridge kunnen worden afgedrukt. Op die manier kun je eenvoudig berekenen hoeveel je betaalt per afdruk op A4. Overigens kun je ook zoeken op Google om te zien of iemand die vergelijking al voor je heeft gemaakt.

©PXimport

Tip 08: Inktverbruik

Wat ook van groot belang is, is de manier waarop de printer met het inktverbruik omspringt. Heeft de printer een cartridge met daarin alle kleuren of heeft elke kleur een losse cartridge? Dat lijkt niet zo boeiend, maar is het wel degelijk. Want stel nu dat je vaak je briefpapier print en je logo heeft een blauwe kleur, of je kinderen zijn enorm fan van superman (blauw en rood). In dat geval zullen blauw en rood de eerste kleuren zijn die leeg zijn. Wanneer je een cartridge hebt die alle kleuren bevat, dan is dit zeer ongunstig, want zodra een kleur helemaal op is, zul je de gehele cartridge moeten vervangen, terwijl geel misschien nog wel bijna helemaal vol zit. Pure verspilling is dat en dat is natuurlijk ook van invloed op de prijs per pagina. Ook belangrijk: maakt de printer gebruik van een fotocartridge en op wat voor manier? Sommige fotocartidges worden gebruikt om zwart te printen als zwart op is en dat is zonde van je geld want fotocartridges zijn veel duurder. Dit laatste vereist uiteraard wel even flink wat zoekwerk op internet. Heb je gekozen voor een laserprinter, dan speelt dit probleem niet omdat de toners altijd maar één kleur bevatten.

Lees ook:12 tips om een printer uit te kiezen die bij je past

©PXimport

Je kunt een snelheidsmonster kopen, maar heb je die nodig?

-

Tip 09: Snelheid

Een laserprinter is doorgaans een stuk sneller dan een inkjetprinter. Maar tussen de snelheden van inkjetprinters en laserprinters onderling zitten ook grote verschillen. Zo haalt de ene laserprinter twintig pagina’s per minuut, terwijl een duurder exemplaar met gemak het dubbele haalt. Maar ook inkjetprinters kunnen dit soort snelheden halen. De vraag is: hoe belangrijk is het voor je? Snelheid is namelijk één van de factoren in printers waar je voor betaalt. Moet je regelmatig je boekhouding afdrukken, of veel foto’s of andere documenten met veel pagina’s, dan is het belangrijk dat je een snelle printer hebt. Is dat niet het geval, en gaat het om af en toe een printje, waarom zou je dan betalen voor snelheid? Dat is alsof je met een Ferrari boodschappen gaat doen. Laat je dus in een winkel niet overtuigen van het feit dat duurder per definitie beter is.

Tip 10: Kwaliteit

Tja, en dan de kwaliteit. Printers hebben qua afdrukkwaliteit enorme sprongen gemaakt in de afgelopen jaren. Vrijwel alle printers drukken op prima kwaliteit af. Als het om foto’s gaat, speelt kwaliteit natuurlijk wel een grote rol, maar óók foto’s worden op een printer van een paar tientjes prima afgedrukt. Verder is het goed om te weten dat, dure uitzonderingen daargelaten, laserprinters eigenlijk niet bedoeld zijn voor het afdrukken van foto’s (afbeeldingen zien er in principe prima uit, maar foto’s op fotopapier uit een laserprinter zijn doorgaans nu eenmaal minder). Omdat er via internet bijna niet goed achter te komen is welke printer wel mooie afdrukken maakt en welke niet, raden we sowieso aan om naar een fysieke winkel te gaan, een foto af te laten drukken en deze simpelweg te vergelijken. Zien is immers geloven.

©PXimport

Denk ook even aan de extra mogelijkheden

-

Tip 11: Dubbelzijdig?

Dit punt is lang niet voor iedereen belangrijk, maar als je graag wilt dat je printer automatisch dubbelzijdig afdrukt, dan is het heel belangrijk om daar tijdens de koop bij stil te staan. Slechts weinig printers ondersteunen deze functie (je kunt altijd wel handmatig dubbelzijdig printen in door het in twee stappen te doen, maar dat tellen we niet mee). HP heeft modules die je kunt kopen die dubbelzijdig printen ondersteunen, maar die passen lang niet op alle printers. Iets om specifiek op te letten dus. Hetzelfde geldt voor scannen: er zijn scanners die aan twee kanten van een document tegelijk kunnen scannen, iets wat je bizar veel tijd kan schelen als je veel documenten moet scannen. Maar ook hier geldt: de meeste scanners in all-in-one-printers hebben deze functie niet, dus het is iets om specifiek naar te zoeken.

©PXimport

Tip 12: Extra mogelijkheden

Tot slot is het ook heel belangrijk om goed te kijken naar de extra mogelijkheden van de printer. Sommige (all-in-one-)printers hebben namelijk de mogelijkheid om dia’s in te scannen. Daarnaast hebben veel printers (maar niet alle) een speciale lade voor het printen van bijvoorbeeld foto’s of enveloppen. Wil je dit soort functies, dan is het goed om daarnaar te kijken, maar zelfs als je er niet in geïnteresseerd bent is het goed om dit te checken, om te voorkomen dat je een printer koopt met allerlei fratsen waar je helemaal niets aan hebt.

©PXimport

▼ Volgende artikel
Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken
Huis

Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

View post on X

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

▼ Volgende artikel
Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5
© Ayo man | Law of God
Huis

Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

In dit artikel

je leest wat DDR4 en DDR5 precies van elkaar onderscheidt, wanneer je dat verschil in snelheid en energieverbruik echt merkt en waarom het voordeel van DDR5 ten opzichte van DDR4 bij gamen vaak beperkt blijft. Ook leggen we uit waarom DDR4 niet automatisch meer de goedkope keuze is, waarom je DDR4 en DDR5 niet kunt uitwisselen en wat dat betekent voor upgraden bij laptops en desktops. Tot slot lees je hoe je op Windows en Mac snel checkt of je meer RAM nodig hebt.

Lees ook: RAM(p)-scenario: waarom tech in 2026 duurder wordt

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Het verschil tussen RAM en opslag

Veel mensen halen werkgeheugen (RAM) en opslaggeheugen (SSD of HDD) door elkaar, terwijl ze iets heel anders doen: RAM is het korte-termijngeheugen waarin de gegevens staan van programma's die je nú gebruikt, waardoor je met meer RAM makkelijker en sneller tussen meerdere apps schakelt, maar zodra je de computer uitzet is dit geheugen weer leeg. Opslaggeheugen is juist het lange-termijngeheugen waarop je foto's, documenten en andere bestanden blijven staan, ook als er geen stroom is.

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.