Er zijn enorm veel printers te koop en zowel de mogelijkheden als de prijzen lopen flink uiteen. Dat maakt het lastig om er eentje uit te kiezen die goed bij je wensen past. Print je alleen documenten of wil je ook foto's op hoge kwaliteit afdrukken? Wij helpen je op weg.

Tip 1: Printmogelijkheden

Voordat je een printer koopt, is het verstandig om even stil te staan bij de vraag waar je hem voor denkt te gaan gebruiken. Print je bijvoorbeeld veel documenten of ga je ook foto's afdrukken? Druk je documenten voornamelijk af in zwartwit of moet het in kleur vanwege de illustraties? En als je foto's afdrukt, stel je dan hoge eisen aan kleurechtheid, detaillering en houdbaarheid, of is het meer bedoeld om af en toe een kiekje aan iemand te laten zien?

Wil je dat zelfs de langste documenten snel afgedrukt zijn, of maakt het je niet uit als de printer daar een tijdje voor nodig heeft. Al deze facetten bepalen welke printer het beste bij jou past. Voor de een volstaat een eenvoudige printer, terwijl een ander een supersnel apparaat wil hebben met de allernieuwste snufjes aan boord. Zet daarom eerst voor jezelf op een rijtje wat voor jou de belangrijkste eigenschappen zijn. Wat heb je per se nodig, wat is handig om te hebben en wat mis je niet als het er niet opzit.

©PXimport

Sta eerst stil bij wat je met een printer wilt doen.

Tip 2: Inkjet of laser

Een eerste keuze waar je mee te maken krijgt, is of je beter een inkjetprinter of een laserprinter kunt nemen. Voor consumenten is een inkjet vaak de beste keuze. Het zijn veelzijdige printers waarmee je behalve documenten ook mooie foto's kunt afdrukken. Je hoeft alleen van tijd tot tijd een nieuwe inktcartridge te plaatsen en uiteraard wat papier in de lade te leggen. Er wordt met vloeibare inkt gewerkt en om te voorkomen dat de printkop verstopt raakt, is het verstandig om de printer met enige regelmaat te gebruiken.

Je hoeft heus niet elke week te printen, maar zet hem liever niet maandenlang stil. Laserprinters zijn vooral goed in het afdrukken van documenten en kunnen dat razendsnel. Tekst en illustraties komen bijvoorbeeld haarscherp op papier. Vergeleken met inkjet zijn ze net wat minder geschikt als je hoge eisen stelt aan foto's. Een laserprinter werkt met poeder (toner) en kan gerust een tijdlang stilstaan. Hij is duurder in aanschaf en komt vooral van pas als je vaak en veel print. Over een langere periode komen de kosten per pagina lager uit dan bij een inkjetprinter. Behalve in zwart-wit kun je tegenwoordig met een laserprinter ook prima in kleur werken.

Tip 3: Dubbelzijdig

Heb je regelmatig documenten die langer zijn dan een paar velletjes? Dan is het handig als de printer dubbelzijdig kan afdrukken. Dat spaart niet alleen papier en dus geld (hoewel de duplexmodule de aanschafprijs van een printer hoger maakt), de stapel papieren op je bureau slinkt ook nog eens met de helft. Vroeger moest je zorgvuldig te werk gaan om dubbelzijdig te printen.

Alles moest in een bepaalde volgorde gebeuren en je moest zelf de stapel papier opnieuw in de papierbak stoppen voor de tweede ronde. Tegenwoordig draaien printers die zo'n speciale duplexmodule hebben het papier automatisch voor je om. Je hoeft alleen in de printerinstellingen van bijvoorbeeld Microsoft Word aan te geven dat je dubbelzijdig wilt afdrukken en de rest gaat vanzelf. Het overwegen waard.

Tip 4: Speciale media

De meeste printers slikken papier tot en met A4-formaat. In de papierlade zitten schuifjes die de lade passend te maken voor het papierformaat dat je gebruikt. Heb je grotere afdrukken nodig, hetzij voor documenten, hetzij voor foto's, dan kun je beter een printer nemen waarin A3-formaat past, al zijn die schaarser. Soms heb je maar een enkel velletje van een afwijkende papiersoort nodig. Bijvoorbeeld een extra dikke papiersoort, een stickervel of een enveloppe.

©PXimport

Aan de achterzijde zit vaak een extra invoermogelijkheid voor speciale media.

Dan is het wat omslachtig als je eerst het gewone papier uit de papierlade moet halen, om vervolgens dat ene velletje of de enveloppe erin te leggen en de maatschuifjes bij te stellen. Daarnaast mag je papier of karton vanaf een bepaalde dikte niet in de lade leggen, omdat het printermechanisme dan kan beschadigen. Vandaar dat printers vaak over een extra invoermogelijkheid beschikken waarmee je snel één velletje in de printer invoert. Meestal zit dit aan de achterkant. Je geeft bij de printerinstellingen aan dat je deze invoer wilt gebruiken, plaatst het vel of de enveloppe in deze handmatige papierinvoer en de printer trekt hem automatisch naar binnen.

Tip 5: Fotolade

Druk je wel eens foto's af? Sommige printers hebben een extra papierlade waarin je een stapeltje fotopapier van tien bij vijftien of dertien bij achttien centimeter kunt plaatsen. Dat zijn standaardformaten als het om foto's gaat, vandaar dat er een speciale wat kleinere lade voor aanwezig is. Druk je foto's liever op A4-fotmaat af, dan kan dat natuurlijk ook door de gewone papierlade te gebruiken. Het handige van de extra lade is dat je zodoende altijd een voorraadje fotopapier in de printer hebt zitten en je op elk moment een foto kunt afdrukken. Normaal moet je zelf aangeven dat je vanuit deze speciale fotopapierbak wilt printen, maar druk je een foto rechtstreeks vanaf je smartphone of tablet af (zie ook tip 14), dan wordt vaak automatisch de juiste bak gekozen.

©PXimport

Printers hebben regelmatig een extra papierlade voor kleine vellen fotopapier.

Tip 6: Schijfjes printen

Brand je nog wel eens foto's, een film, of andere bestanden op een cd of dvd? Je kunt natuurlijk met een speciale viltstift op het etiket schrijven wat je erop hebt gezet, maar het staat een stuk netter als je daar je mooie nieuwe printer voor gebruikt. Bij de printers die dit specifiek ondersteunen, stop je via een houder de cd of dvd in je printer en met de meegeleverde software kun je vervolgens een mooi etiket ontwerpen en afdrukken. Let wel: je kunt dit alleen doen met schijfjes die hier speciaal voor geschikt zijn. Meestal herken je ze aan de matte blanco bovenzijde en uiteraard staat het in de omschrijving op het etiket.

©PXimport

Met een speciale houder kun je een mooi etiket op een schijfje afdrukken.

Tip 7: Snelheid

Niet elke printer is even snel. Je hebt langzame printers, snelle printers en alles er tussenin. Snelheid is niet voor iedereen even belangrijk. Niemand wil uren op een enkel velletje wachten, maar als je slechts sporadisch een dikke stapel afdrukt, is het vast niet erg als het een keertje wat langer duurt. Het aantal pagina's per minuut (ppm) staat altijd netjes in de specificaties vermeld. Deze snelheidsaanduiding is vooral handig als je printers met elkaar wilt vergelijken, maar nog geen overduidelijke winnaar kunt aanwijzen. Houd er wel rekening mee dat de snelheid van printers snel inzakt naarmate de printkwaliteit hoger wordt en als je in kleur in plaats van zwart-wit print.

Een conceptafdruk zal vrijwel altijd razendsnel klaar zijn, terwijl een document met hoge afdrukkwaliteit of een kleurenfoto er beduidend langer over doet. Printen in zwart-wit kan bijvoorbeeld met tien pagina's per minuut gaan, terwijl dit in kleur terugvalt naar vijf pagina's per minuut. Print je met conceptkwaliteit, dan haal je misschien wel dertig (zwart-wit) of twaalf (kleur) pagina's per minuut. Ook dubbelzijdig printen duurt altijd wat langer, omdat elk vel papier via een ingenieus systeem automatisch voor je wordt omgedraaid.

©PXimport

Vooral laserprinters staan bekend om de hoge snelheid van printen.

Tip 8: Fotokwaliteit

Met nagenoeg elke printer kun je foto's afdrukken. Dat wil niet zeggen dat ze altijd even mooi worden. De printers die de mooiste afdrukken maken, hebben vaak extra veel kleurcartridges aan boord of gebruiken bij foto's een speciale zwarte inkt uit een zogenoemde fotozwart-cartridge. Die is nodig om zoveel mogelijk levensechte kleurnuances te mengen en echt diepzwart te tonen. Als het printen van kwalitatief hoogwaardige foto's belangrijk is, is het verstandig om in een winkel enkele proefafdrukken te maken. Kijk liever niet te veel naar de plaatjes die de verkoper van de fabrikant heeft gekregen, die zijn ongetwijfeld fantastisch. Vraag liever of je zelf wat eigen foto's mag meenemen en druk ze ter plekke af op goed fotopapier.

©PXimport

De fotokwaliteit beoordeel je het beste door je eigen foto's mee te nemen.

Tip 9: Inktcartridges

Voor elke printer zijn specifieke inktcartridges nodig. In sommige printers van een fabrikant kun je dezelfde cartridges gebruiken, maar nooit tussen verschillende merken. Koop je een nieuwe printer, dan zit er altijd een setje cartridges bij, zodat je meteen aan de slag kunt. Daarom let je in het begin misschien niet zo op de prijs van nieuwe cartridges. Dat komt pas zodra de eerste leeg dreigt te raken. Het kan schrikken zijn als je dan pas ontdekt dat de inktcartridges voor jouw printer behoorlijk aan de prijs zijn. Kijk daarom voor aanschaf niet alleen naar de prijs van een nieuwe printer, maar ook naar de kosten en de inhoud van cartridges.

Het kan best zijn dat het voordeliger is om een iets duurdere printer te kopen, als je daarna jarenlang van goedkopere cartridges profiteert. Losse inktcartridges hebben de voorkeur, omdat je dan alleen de kleuren hoeft te vervangen die op zijn. Geen zin in verwisselen? Er zijn ook printers die met inkttanks werken. Die van Epson hoef je volgens de fabrikant pas na twee jaar bij te vullen met speciale inktflesjes.

Tip 10: Scannen en kopiëren

Het gros van de printers is tegenwoordig een zogenoemde all-in-one printer, waarmee je meteen ook documenten en foto's kunt inscannen of kopiëren. Handig, want dan heb je geen aparte (flatbed)scanner meer nodig. Er wordt software meegeleverd zodat je direct documenten en foto's kunt inscannen. Daarnaast kun je uiteraard ook allerlei software van derden gebruiken. Een groot pluspunt is dat je met een all-in-one zonder pc kunt scannen als er een kaartlezer of usb-aansluiting aanwezig is.

Je plaatst het origineel onder het scandeksel, drukt op een paar knoppen of bedient het aanraakscherm en vervolgens wordt de scan naar een usb-stick of geheugenkaartje weggeschreven in jpg- of pdf-formaat. Heb je snel ergens een kopietje van nodig? Inscannen en vervolgens weer afdrukken is dan wel een beetje omslachtig, en ook onnodig. Het gaat veel sneller via de kopieerfunctie die standaard op de printer zit. Scan je regelmatig langere documenten? Luxe modellen hebben een automatische dubbelzijdige documentinvoer waarin je een stapeltje papier plaatst, zodat je niet velletje voor velletje op de scanplaat hoeft te leggen.

©PXimport

Ideaal is dat je met een all-in-one meteen ook een scanner in huis haalt.

Tip 11: Draadloos printen

Vroeger was het nodig om een printer rechtstreeks aan een computer te koppelen via bijvoorbeeld een usb-kabel. Met als nadeel dat de printer het alleen deed als die specifieke computer aanstond en hij pas vanaf andere pc's bereikbaar was nadat je het nodige configuratiewerk achter de rug had.

Tegenwoordig kun je nagenoeg elke printer aan je thuisnetwerk koppelen. Dan kan iedereen erbij en hoeft er niet langer één specifieke pc aangezet te worden voor een printklusje. Je kunt zo'n printer met een netwerkkabel op de router of een switch aansluiten, maar draadloos werkt het natuurlijk nog handiger. Je koppelt hem eenmalig via het printermenu en daarna kan iedereen in huis erbij. Het maakt dan ook bijna niet uit waar je de printer neerzet. In de woonkamer, hobbykamer, slaapkamer, of desnoods ergens weggestopt op zolder. Zolang je maar voldoende wifi-signaal hebt.

©PXimport

Bepaalde printers zijn tegenwoordig draadloos bereikbaar.

Tip 12: Mobiel printen

We doen steeds meer met onze smartphones en tablets. Daarom is het niet zo verwonderlijk dat we er ook mee willen printen en scannen. Een document dat je in Word op je tablet opstelt of via e-mail op je telefoon ontvangt, kun je tegenwoordig dan ook net zo makkelijk rechtstreeks naar een draadloze printer sturen via Apple Air Print, Google Cloud Print of via een gratis eigen app van de fabrikant. Als de printer zoiets ondersteunt, hoef je er niet meer voor naar de computer te lopen.

Sterker nog, die mag gewoon uit blijven staan. Via het bedieningspaneel van moderne printers kun je nu ook documenten en foto's die je bij online opslagdiensten als Dropbox en OneDrive hebt opgeslagen uitprinten. Of je stuurt foto's en documenten die je scant er automatisch naartoe. Ondersteunt de printer functies als NFC en Wi-Fi Direct, dan kun je tegen het apparaat tikken om snel een afdrukje te maken, zonder dat de telefoon of tablet met het (thuis)netwerk verbonden hoeft te zijn. Ook kun je waar dan ook ter wereld iets op je eigen printer afdrukken, gewoon door er een document of foto naartoe te mailen.

©PXimport

Vanaf je smartphone of tablet kun je rechtstreeks printen en scannen.

Kooptips

Uit de vele printers geven we drie aanraders, iets oplopend in prijs. Het zijn alle drie veelzijdige all-in-one printers die volledig via het (draadloze) netwerk bereikbaar zijn. Geen pc meer nodig dus.

Brother DCP-J562DW

Straatprijs: € 95,-

De Brother DCP-J562DW is een draadloze printer die je bedient via het aanraakgevoelige kleurenscherm. Het is een all-in-one printer, waarbij je ook kunt printen van en scannen naar een geheugenkaart of usb-stick, als je een keertje geen computer wilt gebruiken. Draadloos printen vanaf een smartphone of tablet kan via AirPrint, Google Cloud Print of via de speciale Brother-app. Met de printer kun je ook meteen het internet op, zodat je kunt printen en scannen via online diensten als Dropbox, OneDrive, Google Drive en OneNote, of sociale netwerken zoals Facebook, Flickr en Picasa. Om nog zuiniger en goedkoper te printen, kun je dubbelzijdig printen, inktcartridges gebruiken met een extra hoge capaciteit en een inkt-bespaarstand inschakelen.

©PXimport

Canon Pixma MG7750

Straatprijs: € 159,-

De Canon Pixma MG7750 is gemaakt voor zowel het thuiskantoor als normaal thuisgebruik. Het is een all-in-one met zes inktcartridges en een aanraakscherm waarmee je kunt printen, scannen en kopiëren. Documenten en foto's kunnen rechtstreeks vanuit clouddiensten zoals Dropbox, OneDrive en Google Drive geprint worden, of daar worden opgeslagen zodra je ze scant. Dat werkt via het aanraakscherm, je hebt er dus geen computer bij nodig. Printen kan ook vanaf sociale netwerken zoals Instagram. Je kunt zelfs iets scannen op je eigen printer en dit ergens anders laten uitprinten op een geschikte printer, waarmee je soort van moderne uitvoering van de fax hebt. Dankzij technieken als Wi-Fi Direct en NFC kun je razendsnel scannen en printen met je smartphone zonder het (thuis)netwerk op te gaan.

Epson Expression Premium XP-830

Straatprijs: € 199,-

De Expression Premium-reeks van Epson bestaat uit vier all-in-one printermodellen, waaronder de XP-830. Er wordt met losse inktpatronen in vier kleuren gewerkt, aangevuld met nog een extra vijfde fotozwart-cartridge speciaal voor foto's. De printer beschikt over een automatische documentinvoer en kan dubbelzijdig afdrukken. Er zijn twee papierladen aanwezig en zowel het bedieningspaneel als de uitvoerlade zijn gemotoriseerd, zodat ze zich automatisch openen zodra je een printopdracht geeft. Bedienen doe je via het aanraakgevoelige kleurenscherm. Via de specialiteiteninvoer aan de achterzijde kan onder andere dikker papier gebruikt worden en daarnaast kun je cd's en dvd's bedrukken. Draadloos printen kan via de gratis iPrint-app, je kunt documenten en foto's overal ter wereld via e-mail naar de printer sturen en er is een app om wenskaarten, briefpapier en fotoboeken te maken.

©PXimport

Amazon heeft de eerste foto van actrice Sophie Turner als het populaire gamepersonage Lara Croft in de aankomende televisieserie Tomb Raider getoond.

De foto is hieronder te zien en toont dat Turner – vooral bekend voor de rol van Sansa Stark in de serie Game of Thrones – erg lijkt op de klassieke versie van het bekende gamepersonage, inclusief de outfit en het brilletje. Het is voor het eerst dat we zien hoe Turner in de huid kruipt van Lara Croft, al was al wel enige tijd bekend dat zij de rol ging vertolken.

Zoals al langer bekend is, werkt Amazon aan een serie gebaseerd op de Tomb Raider-games. Hoewel nog niet bekend is wanneer de serie op Amazon Prime Video te zien zal zijn, zullen de opnames naar verluidt volgende week van start gaan. Het script wordt geschreven door Phoebe Waller-Bridge – bekend van Fleabag. Ook zijn er andere castleden bekend, waaronder Sigourney Weaver (Avatar, Alien) en Jason Isaacs (The White Lotus).

Meerdere games op komst

Tomb Raider bestaat al sinds de jaren negentig: in de games reist avonturierster Lara Croft de wereld over en neemt ze het op tegen een groot scala aan vijanden. Het personage groeide uit tot een waar icoon en is al meermaals verfilmd – onder andere Angelina Jolie kroop eerder in de huid van Lara.

Fans hoeven niet bang te zijn dat ze de komende jaren geen games ontvangen rondom het personage. Later dit jaar verschijnt Tomb Raider: Legacy of Atlantis, een remake van de allereerste Tomb Raider-game. Voor 2027 staat een compleet nieuwe game gepland met de naam Tomb Raider: Catalyst.

Een minuut wachten kan eindeloos lijken, bijvoorbeeld tussen het indrukken van de aanknop en het uiteindelijk erschijnen van het Windows-bureaublad. Met de juiste aanpassingen kun je die wachttijd vaak flink verkorten. En wie wil er nu niet sneller uit de startblokken?

Het is je vast al opgevallen dat je Windows-pc na maanden intensief gebruik trager opstart dan in het begin. Dat lijkt vreemd, maar is goed verklaarbaar: je hebt waarschijnlijk allerlei programma’s geïnstalleerd die automatisch met Windows mee opstarten. Deze automatisch opstartprogramma’s controleren en uitschakelen is dan ook een belangrijke optimalisatiestap.

Maar daarnaast bestaan nog wel andere trucs om de opstarttijd te verkorten. Staat Windows nog op een klassieke harde schijf, dan kun je de tijd vaak makkelijk met een minuut of meer inkorten door over te stappen op een ssd (Solid State Drive). Dit kost wel wat tijd en geld, maar levert meteen een flinke tijdwinst op. En als we het toch over drastische ingrepen hebben: ook een volledige, schone (her)installatie van Windows (op dezelfde schijf) geeft je pc gegarandeerd een snellere start.

Draait Windows al op een ssd en wil je geen nieuwe installatie uitvoeren, lees dan vooral verder: er zijn ook minder ingrijpende maatregelen die het opstarten van je computer merkbaar versnellen. 

Meten is weten

Hoeveel tijd je met de tips en technieken uit dit artikel precies wint, is lastig te voorspellen, want dit hangt af van meerdere factoren. We raden je aan dit zelf te meten. Dat kan met een stopwatch, maar gespecialiseerde applicaties doen dit nauwkeuriger. Windows Performance Analyzer (https://apps.microsoft.com/detail/9n0w1b2bxgnz) is een optie, maar is erg technisch. Een veel gebruiksvriendelijker alternatief is BootRacer (www.greatis.com/bootracer). Deze app is ook gratis en die kun je na enkele testrondes gerust weer verwijderen. We tonen eerst hoe je BootRacer gebruikt om de opstarttijd(en) te meten, want de tool biedt daarnaast ook enkele optimaliseringsopties.

BootRacer (meten)

Download de app en pak het zip-bestand uit. Start het uitgepakte exe-bestand en installeer het. Laat de vier opties aan het einde van de setup aangevinkt, rond af met Voltooien en start BootRacer op. Sluit alle andere applicaties, klik op Start en kies bij Perform a full boot time test voor Start Test / Yes. Na de herstart van Windows verschijnt rechtsonder een pop-upvenster met de opstartduur. Standaard meet BootRacer dit bij elke nieuwe Windows-opstart, waarna je via History de opeenvolgende tijden kunt volgen. Deze duur is telkens opgesplitst in drie delen: de eigenlijke boottijd, de wachttijd om aan te melden, en de tijd tussen aanmelding en een gebruiksklaar bureaublad. De BIOS-tijd (Pre-boot) aan het begin zit er niet bij omdat BootRacer begrijpelijkerwijs dan nog niet draait. Tijdens de boottijd laadt Windows de kernel, start essentiële systeemservices en initialiseert stuurprogramma’s. Na je aanmelding worden je profiel, instellingen, de shell (Verkenner), achtergrondprocessen en automatische opstartprogramma’s geladen.

Wil je niet langer dat BootRacer de opstarttijd meet, ga dan naar Options en selecteer op het tabblad Show de optie Disable BootRacer AutoStart in plaats van Every boot.

Automatisch opstarten

Je weet nu hoe je de opstartduur kunt meten en bekijken, dus kunnen we aan de slag om deze te optimaliseren en te verkorten. Vaak win je tijd door enkel noodzakelijke programma’s automatisch met Windows te laten starten. Dit overzicht vind je in het Windows Taakbeheer, bereikbaar via het contextmenu van de startknop. Klik hier op Opstart-apps. Zet overbodige apps (tijdelijk) uit door er met rechts op te klikken en Uitschakelen te kiezen, al blijft het hier gissen hoeveel tijd zo’n app werkelijk kost bij het opstarten.

Daarvoor gebruik je BootRacer, dat ook per app de opstarttijd kan vastleggen. Start BootRacer, ga naar Options, open het tabblad Startup Control, klik op Enable Control en vink Measure program’s startup time en Log history of started apps aan. Bevestig met Save. Na een nieuwe Windows-opstart klik je in BootRacer op History en kies je History of Executed Startup Programs, voor een exacte opstarttijd van elke app, in chronologische volgorde.

Opstart-optimalisatie

Je weet nu precies hoeveel impact elke app heeft op de totale opstarttijd. In BootRacer kun je deze apps niet alleen tijdelijk uitschakelen, maar ook de startvolgorde aanpassen. Open het onderdeel Startup Control voor een overzicht. Verwijder het vinkje om apps uit te schakelen. Klik je met rechts op een app, dan kies je Info om het pad naar het programma te zien of eventueel Delete als je de opstartverwijzing (in het register) helemaal wilt verwijderen. Met de knop Set Order links bovenin bepaal je via de pijlknoppen welke apps eerder of juist later starten. Bevestig je wijzigingen met Finish Reordering.

Opstart-vertraging

In BootRacer kun je het opstarten van specifieke apps niet uitstellen om sneller je bureaublad te zien, omdat de app pas daarna wordt gestart. Dat kan wel met de gratis HiBit start-up Manager (www.hibitsoft.ir/StartupManager.html). Kies bij voorkeur voor de installeerbare versie, want de portable editie mist enkele opties. Installeer de app en start deze op. Wil je een app later laten opstarten, klik er dan met rechts op, kies Add to Delay en stel de gewenste vertraging in (Hour, Minute, Seconds). Of kies Automatic Delay en bepaal hoeveel procent cpu- en/of schijfbelasting er maximaal mag zijn voordat de app start. Bevestig met OK.

Start-up Manager heeft bij de rubriek Tools ook enkele handige extra’s. Zo meldt System Monitoring zich zodra een nieuwe app met Windows wil opstarten en geeft Boot Optimizer de opstarttijden weer, ook van achtergrondservices (zie ook bij Service-optimalisatie).

Functie: ‘Snel opstarten’

Windows heeft een functie ‘Snel opstarten’ die de boottijd verkort. Normaal sluit Windows bij het afsluiten alle apps en logt het systeem de gebruiker uit, waarna bij de volgende start alles opnieuw wordt geladen. Met ‘Snel opstarten’ bewaart Windows de status van de systeemkernel en stuurprogramma’s (in het verborgen bestand c:\hiberfil.sys). Bij een volgende start wordt dit snapshot ingeladen, waardoor Windows sneller opstart. In de meeste gevallen is het zinvol deze functie in te schakelen, behalve bij dual-bootconfiguraties of bij stuurprogramma’s die er niet goed mee werken.

Je beheert dit via de ingebouwde app Configuratiescherm. Ga naar Systeem en beveiliging / Energiebeheer, klik op Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen en kies Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn. Zet een vinkje bij Snel opstarten inschakelen (aanbevolen) en bevestig met Wijzigingen opslaan.

Energiemodi

De functie Snel opstarten werkt alleen bij een volledige afsluiting, maar in het venster Energiebeheer kom je ook Slaapstand en Sluimerstand tegen, die je hier meteen ook kunt activeren. Beide energiebesparende modi zorgen voor een nog snellere start.

Bij Sluimerstand (hibernate) schrijft Windows de volledige inhoud van het RAM naar schijf, zodat de pc geen stroom meer nodig heeft. Bij het opstarten hervat je de sessie exact waar je gebleven was, inclusief geopende programma’s. Nog sneller is Slaapstand, waarbij de sessie in het RAM-geheugen blijft, waardoor de pc wel nog een klein beetje stroom verbruikt.

De exacte opstarttijd hangt af van je hardware en opstartapps, maar grofweg kun je het volgende verwachten: volledig afsluiten zonder snel opstarten circa 30 tot 60 seconden, volledig afsluiten met snel opstarten circa 15 tot 30 seconden, sluimerstand circa 10 tot 20 seconden en slaapstand circa 5 seconden.

Procesoptimalisatie

Blijft de opstart lang duren, ook nadat je alle overtollige opstart-apps hebt uitgeschakeld, dan moet je dieper graven. Vaak zijn het services en achtergrondprocessen die vertraging veroorzaken, zoals cloud-synchronisatiesoftware, update-taken of diensten van derden.

Met een ietwat botte methode spoor je dit als volgt op. Druk op Windows-toets+R, voer msconfig uit, open het tabblad Services en vink Alle Microsoft-services verbergen aan. Klik op Alles uitschakelen en herstart de pc. Start hij nu merkbaar sneller op, dan veroorzaken een of meer van die processen de vertraging.

Met de Boot Optimizer van start-up Manager (zie bij ‘Opstart-vertraging’) kun je zien hoeveel tijd zulke processen kosten. Klik desgewenst met rechts op een proces en kies Disable om het uit te schakelen (het item kleurt grijs). Later kun je dit met Enable weer inschakelen. Kies Uninstall alleen als je zeker weet dat de software niet nodig is, want hiermee verwijder je deze. De optie Delete gebruik je beter niet, omdat dit enkel het item uit de lijst verwijdert terwijl het proces toch kan blijven opstarten.

Je kunt services ook rechtstreeks beheren in Windows via de ingebouwde app Services. Selecteer een service, klik met rechts en kies Eigenschappen. Op het tabblad Algemeen stel je het Opstarttype in op Handmatig of eventueel op Automatisch (vertraagd starten), zodat de service geen impact heeft tijdens de eigenlijke opstartfase. Bevestig met OK.

Autoruns

Vanuit Taakbeheer en met tools als BootRacer, Boot Optimizer en Services kun je de meeste automatisch startende apps en services beheren. Wil je echt alle autostartpunten van Windows zien, gebruik dan het gratis AutoRuns (https://learn.microsoft.com/en-us/sysinternals/downloads/autoruns), bij voorkeur als administrator. Op het tabblad Everything zie je alle opstartpunten in één overzicht en beheer je ze via het contextmenu. Met Jump to Entry spring je direct naar de locatie vanwaar ze worden gestart en met Delete verwijder je de opstartverwijzing uit Windows. Houd er rekening mee dat dit niet eenvoudig terug te draaien is, tenzij je de koppeling handmatig herstelt.

Autoruns lijst letterlijk elk mogelijk opstartpunt van Windows op.

Opstartuitstel

Je hebt de totale opstarttijd waarschijnlijk al flink teruggebracht, maar er zijn nog extra ingrepen mogelijk. Mogelijk zag je in BootRacer een melding over een ‘Explorer start-up Delay’ van 10 seconden voorbij komen. Windows bouwt deze vertraging namelijk standaard in, zodat essentiële systeemdiensten rustig kunnen starten, maar op een modern en snel systeem is dit meestal niet nodig. In BootRacer kun je dit alleen met de betaalde Pro-versie uitschakelen, maar via het register kan het ook gratis.

Druk op Windows-toets+R, voer regedit uit en navigeer naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer. Klik met rechts en kies Nieuw / Sleutel, geef deze de naam Serialize. Klik met rechts op deze nieuwe sleutel en kies Nieuw / DWORD (32-bits)-waarde. Noem deze StartupDelayInMSec en laat de waarde 0 staan. Sluit Regedit en herstart je pc.

Auto-doorstart

Wanneer je in BootRacer de totale opstartfase bekijkt, zie je mogelijk ook een ‘Password timeout’, de tijd dat Windows wacht tot je je wachtwoord hebt ingevoerd. Zonde van de verloren tijd, maar als je de enige gebruiker van de pc bent, kun je Windows ook automatisch laten doorstarten.

Druk op Windows-toets+R, typ netplwiz en klik op OK. Verwijder het vinkje bij Gebruikers moeten een gebruikersnaam en wachtwoord opgeven […]. Bevestig met OK en vul het wachtwoord in van het gewenste account.

Zie je deze optie niet, dan gebruik je waarschijnlijk een Microsoft-account. Wil je geen lokaal account aanmaken, dan omzeil je dit als volgt. Ga opnieuw naar Uitvoeren en voer regedit uit. Navigeer naar HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\PasswordLess\Device. Dubbelklik in het rechterdeelvenster op DevicePasswordLessBuildVersion en zet de waarde op 0 (in plaats van 2). Na een herstart van je pc zou de optie alsnog zichtbaar moeten zijn.

UEFI/BIOS

Hoewel tools (zoals BootRacer) de opstarttijd van het UEFI/BIOS niet kunnen meten, kan deze fase toch ook enige tijd kosten. Hier controleert de firmware van je moederbord de hardware en start zij het verdere proces. Met enkele instellingen kun je de opstarttijd wellicht iets verkorten.

Om in het UEFI/BIOS te komen, druk je direct na het aanzetten van de pc op een toets als F10, F2 of Del (zie je systeemhandleiding). Zoek daar naar opties als Fast Boot, Quick Boot of Quick Power on Self Test en schakel deze in om bepaalde zelftesten of wachttijden over te slaan. Controleer ook de bootvolgorde: je stelt de Windows-schijf bij voorkeur in als eerste boot device. Vaak kun je ook ongebruikte hardware, zoals bepaalde poorten, uitschakelen, wat soms wat extra tijdwinst oplevert bij de initialisatie.