ID.nl logo
Zekerheid & gemak

Giga printertest

23 NIEUWE INKJETS GETEST U stuurt uw digitale foto's stuurt allang niet meer naar een afdrukcentrale, u print ze gewoon zelf! Maar hebt u daar een dure fotoprinter voor nodig of kunt u de klus net zo goed klaren met een eenvoudige allround printer? Wij zoeken het voor u uit en testen 23 printers. 23 NIEUWE INKJETS GETEST TEKST: GER ELSKAMP, MET MEDEWERKING VAN GERARD SOMBROEK Op PCMweb vindt u de uitgebreide versie van de tabellen die we hier hebben afgedrukt, met alle specificaties van de printers. OP HET WEB

Digitale afdrukcentrales vormen – zeker prijstechnisch – een goed alternatief voor het zelf printen van foto's. Desondanks zijn er goede redenen om thuis afdrukken te maken. U hebt uw foto's direct en hoeft niet te wachten op een centrale die ze opstuurt of waarvoor u zelf de deur nog uit moet. Of u hebt een serie foto's bewerkt en wilt bepaalde uitsneden en vergrotingen afdrukken op een groter formaat dan de standaard briefkaart. Maar thuis afdrukken is ook handig als u een compleet album in een keer wilt afdrukken, met commentaar en illustraties erbij. Of als u slechts af en toe een foto print. Voldoende argumenten dus om een inkjetprinter inkjetprinter met foto-afdrukkwaliteit aan te schaffen – want die kunt u natuurlijk ook gebruiken om brief of webpagina af te drukken. Of hebt u voor een goede afdruk toch een fotoprinter nodig? ONTWIKKELINGEN INKJETS Waarom u geen laserprinter zou kopen? Hoe goed en snel ze ook zijn, voor kwalitatief goede foto's op speciaal (glanzend) fotopapier zijn we nog altijd aangewezen op inkjetprinters. De ontwikkelingen op het gebied van inkjetprinters zijn de laatste aren zo snel gegaan dat er aan afdrukkwaliteit niet zoveel meer kan worden verbeterd. Toch brengen de grote fabrikanten – HP, Canon, Epson en Lexmark – ieder jaar een nieuwe serie printers op de markt. Wat is er dan anders aan zo'n nieuwe serie? In het segment van de topmodellen – en dan hebben we het over semi-professionele apparaten – worden er nog kleine stappen in afdrukkwaliteit gemaakt: aan de ene kant door steeds kleinere inktdruppels, die korrelvrije hoge- ALLROUND EN FOTOPRINTERS printertest resolutie-afdrukken mogelijk maken met nóg meer kleurnuances; aan de andere kant voegen de fabrikanten extra kleuren inkt toe, zoals blauw en rood bij Epson en blauw en groen bij Canon, waardoor het kleurbereik groter wordt. Bovendien neemt de afdruksnelheid nog steeds toe, hoewel dat de laatste jaren niet zo snel gaat. Dankzij grotere printkoppen met meer spuitmondjes worden meer ruppeltjes tegelijk afgevuurd, waardoor in één slag van de printkop een groter oppervlak wordt bestreken. Tot slot komen technologische verbeteringen ook in de goedkopere printers beschikbaar. Zodanig zelfs, dat u met de nieuwste generatie goedkoopste modellen inkjetprinters een redelijk tot goede fotoafdruk kunt maken, hoewel ze daar eigenlijk niet voor bedoeld zijn. SOORTEN PRINTERS We onderscheiden in deze test twee soorten printers: allround printers en fotoprinters. Deze verdeling is een tikje willekeurig, daar de fabrikanten op verschillende wijze met deze begrippen omgaan. Fotoprinters zijn printers die als zodanig verkocht worden en standaard zijn voorzien van zes of meer kleuren inkt. Vaak hebben deze printers de mogelijkheid voor 'direct printen': de foto wordt dan zonder tussenkomst van de pc afgedrukt. Deze printers beschikken over een flashkaartlezer en/of een usb-aansluiting waarop u rechtstreeks een digitale camera aansluit. Allround printers maken doorgaans gebruik van vier kleuren inkt. Weliswaar kunt u ook hiermee foto's afdrukken, maar de printers zijn hier niet speciaal voor bedoeld. Vaak is de foto-afdrukkwaliteit dan ook iets minder dan die van de echte fotoprinters. We beperken ons in deze test tot de printers die kunnen printen op A4-formaat. Printers die grotere papierformaten aankunnen zijn vooral bedoeld voor professionele gebruikers. Ook de miniprinters die alleen in briefkaartformaat afdrukken, laten we buiten beschouwing, evenals all-in-ones met fotoprintfaciliteiten. Deze komen in een afzonderlijke test in een toekomstig nummer aan de orde. TESTMETHODE: SNELHEID EN KWALITEIT We beoordelen de printers met onze standaard printertest waarbij zowel de allround afdrukeigenschappen, de snelheid als de foto-afdrukkwaliteit aan bod komen. Met het tekstdocument bepalen we de snelheid van het afdrukken van (zwarte) tekst met een dekking van 5 procent en beoordelen we de kwaliteit van de afdruk. Met een tekstdocument en een kleurengrafiek meten we de snelheid van gemengde documenten. Met een document met testpatronen en foto's beoordelen we de afdrukkwaliteit op normaal papier. We drukken – zo mogelijk randloos – een foto af op briefkaartformaat (10 x 15) en meten de snelheid. Voor het fotoprinten drukken we een samengestelde testfoto af met de best mogelijke fotokwaliteit op het aanbevolen (glanzende) fotopapier. Hierbij meten we de snelheid en beoordelen we de afdrukkwaliteit. INKTVERBRUIK We meten het inktverbruik van de printers door het herhaald afdrukken van onze testfoto op A4-formaat in de beste fotokwaliteit op fotopapier totdat de inkt op is of de printer aangeeft dat er één of meer cartridges leeg zijn. We tellen het aantal afgedrukte vellen en berekenen de gebruikte hoeveelheid inkt door de cartridges voor- en achteraf te wegen. Met de gebruikte inkt en de prijs van de cartridges berekenen we vervolgens de afdrukkosten. Deze benadering is nauwkeuriger voor de printers met gescheiden inkttanks, omdat we hier de nauwkeurigste inschatting van de gebruikte inkt kunnen maken. Een driekleurencartridge is leeg zodra één kleur op is. Let wel: deze methode is een benadering en gaat alleen op voor het afdrukken van foto's. Omdat we exact dezelfde methode gebruiken voor alle printers en het afdrukken van foto's de meeste kosten met zich meebrengt, is het een redelijke manier om de printers onderling te vergelijken. Meer hierover leest u in het kader Verantwoording. VERANTWOORDING Voor het bepalen van het inktverbruik gebruiken we voor alle printers dezelfde methode. Zoals uit de resultaten blijkt is het een nogal grove manier, waarmee behoorlijke afwijkingen in de resultaten kunnen ontstaan. Omdat het een steekproef is, mogen de resultaten niet als absolute waarheid worden beschouwd, maar meer als een indicatie. In de praktijk kan het inktverbruik afhankelijk van het type printer en de af te drukken documenten zowel gunstiger als ongunstiger uitvallen. Zo claimen met name HP en Lexmark dat onze methode niet eerlijk is, omdat wij de cartridges achter elkaar leegprinten, terwijl bij normaal gebruik de printer af en toe wordt gebruikt en tussendoor wordt aan- en uitgezet. Bij het aanzetten van de printers wordt een printkopreiniging uitgevoerd, waardoor extra inkt wordt verspild. De mate waarin inkt wordt verspild, verschilt per merk printer. Hierdoor is onze methode ongunstig voor de printers die weinig inkt verspillen. Allround printers CANON Canon heeft onlangs zijn complete printerlijn vernieuwd. Opvallend hierbij zijn de nieuwe naam en het nieuwe uiterlijk. Zo heten alle Canon inkjetprinters nu Pixma. In de allround categorie testen we het instapmodel, de Pixma iP1500, en twee midrange printers, de Pixma iP3000 en de iP4000. De iP1500 is, net als de Epson Stylus C46, de HP Deskjet 3745 en de Lexmark Z615 een heel eenvoudige printer. Opvallend is dat ze ook alle vier evenveel kosten. De iP1500 gebruikt gecombineerde inkttanks, maar levert wel Canons 2 pl picoliter) printkwaliteit, door Canon nu de 'Fine'-technologie genoemd, met een heel behoorlijke printsnelheid. Al met al zijn de prestaties van deze printer ten opzichte van de drie genoemde printers de beste, alleen de HP 3745 overtreft in fotokwaliteit. Niet getest is de Canon Pixma iP2000. Deze printer is, op een extra papierlade en een PictBridge aansluiting na, identiek aan de iP1500 en kost € 20 meer. De Pixma iP3000 en iP4000 hebben een nieuw strak ogend kubistisch uiterlijk, in glanzend zwart en grijs. Beide printers gebruiken losse, gescheiden inkttankjes die daardoor relatief goedkoop zijn. Bovendien hoeft u geen inkt weg te gooien. De printkop kunt u verwisselen, maar bij normaal gebruik is dat niet nodig. Vanaf de iP3000 en hoger hebben de Pixma-printers twee papierladen, waarvan één traditioneel bovenop de printer. Nieuw is de ingebouwde lade onderin de printer aan de voorkant, onder de papieruitvoer. Deze lade, die Canon cassette noemt, is itklapbaar. Ingeklapt is hij geschikt voor briefkaartformaat fotopapier en of enveloppen. Uitgeklapt past hier ook A4-formaat papier in. De printer kan naar keuze uit één of beide laden printen. U kunt de printer dus ook gebruiken met de papierinvoer boven op de printer en de onderste lade ingeklapt. Zo past hij op een bescheiden plekje op bijvoorbeeld een boekenplank. Verder kunnen de printers met een meegeleverd hulpstuk cd's of dvd's bedrukken en kunnen ze dubbelzijdig afdrukken. Op het aangekondigde dubbelzijdige fotopapier kunt u dan zelfs foto's dubbelzijdig afdrukken, zodat u met het meegeleverde albumprintprogramma complete fotoalbums uit de printer laat komen. Het verschil tussen de Pixma iP3000 en iP4000 is dat de iP4000 één inkttankje extra heeft, met foto-zwart. Dit levert een iets betere fotokwaliteit met contrastrijkere afdrukken. Beide printers hebben een grote inkttank met gepigmenteerde zwarte inkt voor het afdrukken van tekst, wat zorgt voor goede tekstkwaliteit met een ongekende afdruksnelheid. EPSON Ook Epson vernieuwde onlangs zijn printers in de allround-categorie met de Epson Stylus C46, C66 en C86 vierkleuren-printers. Het instapmodel, de C46, gebruikt ecombineerde inkttanks. De C66 en C86 hebben losse inkttanks. De C46 is bij kleurafdrukken en foto-afdrukken de traagste uit de test. Alleen bij de tekstafdrukken is de HP 3745 nog iets langzamer. Voor het afdrukken van foto's moet u deze printer eigenlijk niet gebruiken. Het kan echter wel en levert zelfs een redelijke kwaliteit foto, maar het duurt extreem lang: ruim een half uur voor een A4 en twaalf minuten voor een foto van 10 x 15. Zijn alle geteste printers tegenwoordig behoorlijk stil, dan is de Epson C46 de enige uitzondering: hij produceert opvallend veel lawaai (tot 65 dBA). De C66 en C86 gebruiken allebei Epsons Durabrite inkt, gepigmenteerde inkt die zorgt voor scherpe afdrukken op normaal papier en zachtglanzende foto-afdrukken op speciaal Durabrite papier. Voor glanzend fotopapier zijn deze printers minder geschikt, omdat de afdrukken nogal mat worden, vooral daar waar veel inkt zit. De C86 verschilt van de C66 met een extra PictBridge-aansluiting, een hogere afdruksnelheid en een iets mooiere foto-afdrukkwaliteit. HEWLETT-PACKARD De printkwaliteit van HP printers staat al lang op hoog niveau met de HP Photoret III- en IV-technologie. Het belangrijkste verschil hiertussen is dat de Photoret IIItechnologie zich beperkt tot vierkleurenafdrukken, terwijl bij Photoret IV sprake is van zes of zelfs acht kleuren inkt. Beide maken gebruik van een variabele druppelgrootte vanaf 5 pl. Volgens HP doet de ruppelgrootte er niet zoveel toe. Het voordeel van de Photoret-technologie zit hem vooral in de plaatsing van de druppels. Voor de consumenten- en kleinzakelijke inkjetprinters houdt HP vast aan de gecombineerde inktcartridges met geïntegreerde printkoppen. HP lanceert dit jaar een nieuwe generatie cartridges en een serie nieuwe bijbehorende printers. De cartridges hebben nieuwe inktformules voor een betere printkwaliteit, lager verbruik en grotere printkoppen voor een hogere snelheid. Ook is de frequentie waarmee inktdruppels worden afgevuurd verhoogd, waardoor de snelheid óók nog toeneemt. HP maakt zowel de driekleuren- als de zwarte cartridge nu in twee formaten: de cartridges met hoge capaciteit voor de veelprinters en de cartridges met lage capaciteit voor mensen die af en toe printen. In de allround categorie testen we vijf HP printers. Deze Deskjets hebben standaard de vier kleuren inkt Photoret IIIkwaliteit. Alleen het instapmodel, de HP Deskjet 3745, beperkt zich hiertoe. Bij de andere printers kunt u de zwarte cartridge vervangen door een optionele fotocartridge en zo ook in de zes kleuren Photoret IV-kwaliteit foto's afdrukken. Beide printers uit de 3000-serie gebruiken nog de voorgaande generatie (lage) capaciteit cartridges en zijn daarmee relatief duur in printkosten. De 3745 is het eenvoudigste en langzaamste model met een beperkte capaciteit papierlade. De HP 3845 is iets sneller, wat overigens niet blijkt uit onze snelheidsmeting, want wij hebben per vergissing de optionele Photocartridge gebruikt. Beide printers hebben een geheel inklapbare papierlade waardoor ze weinig ruimte innemen wanneer ze niet gebruikt worden. Ze zijn niet snel, maar leveren een goede printkwaliteit. Alleen op formaat 10 x 15 kunnen deze printers randloos afdrukken. De foto-afdrukkwaliteit van de HP 3845 is door het gebruik van de optionele fotocartridge net iets mooier dan die van de HP3745. De HP Deskjet 5740 is de eerste printer die de nieuwe generatie cartridges gebruikt. Hij kan daarmee aanzienlijk sneller printen op normaal papier. Fotoprinten doet hij met de optionele fotocartridge nog steeds niet erg snel, maar wel met een hoge kwaliteit. Verder heeft hij een statusdisplay en automatische papierherkenning. De HP Deskjet 6540 en 6840 lijken als twee druppels water op elkaar en hebben een strak zakelijk uiterlijk. Ook zijn ze duidelijk zwaarder en degelijker geconstrueerd. Ze zijn een stuk sneller en komen in de buurt van de snelle Canon printers en de Lexmark Z815. De printkwaliteit is onovertroffen, zeker met gebruikmaking van de optionele fotocartridge voor de fotoafdrukken. De 6540 heeft een extra usb-aansluiting aan de voorkant, zodat u makkelijk rechtstreeks bijvoorbeeld een laptop aansluit. De 6840 kan deze aansluiting ook als PictBridgeaansluiting gebruiken. Bovendien heeft deze printer standaard een nettwerkaansluiting en wifi-voorziening voor draadloos printen vanaf een 802.11g netwerk. De 6840 is standaard uitgerust met de (voor de 6540 optionele) duplexunit voor het dubbelzijdig printen op normaal papier. LEXMARK Lexmark heeft nog niet zo lang geleden de hier geteste Z615 en Z815 printers geïntroduceerd. De Z815 gebruikt een nieuwe generatie cartridges. Voor het printen van foto's is een optionele fotocartridge beschikbaar waarmee zeskleuren fotoafdrukken gemaakt kunnen worden. Lexmark combineert hiermee als eerste inkten op pigmentbasis en verfbasis. Beide printers drukken tekst behoorlijk snel af. De Z815 is zelfs de snelste uit de test. Bij de gemengde afdrukken ligt het anders. Bij het otoafdrukken met de fotocartridge op Lexmarks glanzende fotopapier zijn de verschillen niet zo groot. De Z815 is de snelste in vergelijking met de gelijk geprijsde Epson C66 en HP 5745. De Z615 overtreft de supertrage Epson C46, maar heeft vooral veel tijd nodig voor het afdrukken van een 10 x 15 foto. De tekstafdrukkwaliteit is redelijk en de foto-afdrukkwaliteit van de Z815 is goed, maar een beetje aan de donkere kant. De Z615 scoort hier naar onze mening net een voldoende. De printers zijn weliswaar erg goedkoop, maar de kosten per afdruk zijn ondanks Lexmarks goede bedoelingen met verlaagde cartridgeprijzen nog steeds erg hoog. HP Deskjet 3745 HP Deskjet 3845 HP Deskjet 5740 HP Deskjet 6540 HP Deskjet

▼ Volgende artikel
Review Poco F8 Ultra – Toptoestel zodra de prijs zakt
© Wesley Akkerman
Huis

Review Poco F8 Ultra – Toptoestel zodra de prijs zakt

De smartphones van Poco zijn over het algemeen goed geprijsd als je kijkt naar wat je ervoor terugkrijgt. De nieuwe Poco F8 Ultra heeft een prijskaartje van minimaal 800 euro. Gaat die regel ook hier op?

Uitstekend
Conclusie

De Poco F8 Ultra oogt uniek, vindt in de subwoofer een handige toevoeging en voelt stevig aan. De door ons geteste Denim Blue-uitvoering heeft bovendien een faux denimlaagje op de achterkant voor extra grip (wat deze variant een paar gram zwaarder maakt dan de zwarte versie). Wel plaatsen we wat kanttekeningen bij de software- en camera-ervaring. De prijs is misschien gevoelsmatig nog wat hoog, zeker voor dit merk. Maar zakt de prijs richting de 600 euro, dan krijg je een toptoestel dat zijn prijs meer dan waarmaakt en waar je langdurig plezier van hebt.

Plus- en minpunten
  • Bose-subwoofer
  • Faux denim achterop
  • Stevig, handzaam en licht
  • Vlotte en overzichtelijke software
  • Gemiddeld tot goed softwarebeleid
  • Batterijduur
  • Kleuren kunnen beter
  • Camera laat te wensen over
  • Bloatware en advertenties
CategorieSpecificatie
Display6,9 inch Amoled-display, 120Hz (adaptief), 3500 nits maximale helderheid
ProcessorSnapdragon 8 Elite Gen 5 (3nm)
Geheugen12 GB of 16 GB LPDDR5X (9600 Mbps)
Opslag256 GB of 512 GB (UFS 4.1)
Batterij6500 mAh met 100W HyperCharge en 50W draadloos laden
Camera achter50 MP hoofdcamera (OIS), 50 MP periscooptelelens (OIS), 50 MP ultragroothoek
Camera voor32 MP met autofocus
VideoTot 8K op 30 fps (achter) / 4K op 60 fps (voor)
SoftwareXiaomi HyperOS 3
BouwIP68 waterbestendig, POCO Shield Glass, 218 (Black) - 220 gram (Denim Blue)
Connectiviteit5G, Wifi 7, Bluetooth 6.0, NFC
Extra'sUltrasone vingerafdrukscanner, Infrarood (IR-blaster), Bose audio

Want wat voor smartphone kun je precies aanbieden als je er net wat meer geld tegenaan gooit? Dat idee heeft een unieke telefoon opgeleverd, voorzien van een denimlook én een extra subwoofer achterop. Gewaagde keuzes, maar in een wereld waarin smartphones steeds meer naar elkaar toe groeien, en in hun identiteitscrisis meer en meer op iPhones gaan lijken, geen verkeerde ontwikkeling. Alleen daarom al zijn we enthousiast over de Poco F8 Ultra (Blue Denim-uitvoering).

Het helpt dan ook zeer dan de subwoofer daar niet alleen voor de show zit. Dit compacte speakertje geeft geluiden en audio meer dan genoeg ruimte om beter tot hun recht te komen vergeleken met reguliere smartphonespeakers. Weg is dat blikkige geluid, dat nu ruimte maakt voor warmere tonen en een bredere soundstage. Klinkt de muziek perfect? Dat kun je niet verwachten, maar we zijn desondanks onder de indruk van de Bose-luidspreker.

©Wesley Akkerman

Uniek en tof

De Poco F8 Ultra ligt prettig in de hand en voelt solide aan dankzij het aluminium frame. Met 220 gram is hij ook niet overdreven zwaar. Het fauxdenim op de achterkant draagt daarbij merkbaar bij aan de grip, waardoor hij niet snel uit je handen glipt. Juist door dat eigenzinnige uiterlijk is dit zo'n smartphone die je liever zonder hoesje gebruikt, ook al loop je daarmee iets meer risico op valschade.

Het grote amoled-paneel van 6,9 inch stelt evenmin teleur. Met zijn hoge resolutie (1.200 bij 2.608 pixels) en verversingssnelheid (120 Hertz) kom je niets tekort en oogt alles scherp en vlot. Het contrast is breed en zwartwaarden zijn diep, maar de kleuren kunnen soms net even wat flets ogen. Dat valt alleen op in directe vergelijkingen met andere smartphones; de kans is heel klein dat dit je hier iets van merkt in het dagelijkse gebruik of als je een minder geoefend oog hebt.

©Wesley Akkerman

©Wesley Akkerman

Wat je mag verwachten

Ook al draait de Poco F8 Ultra niet op de krachtigste processor die Qualcomm te bieden heeft, in de praktijk merk je daar weinig van. De Snapdragon 8 Elite Gen 5 voelt vlot aan bij multitasking en kan games zonder moeite aan, al moet je er wel rekening mee houden dat de Gen 5 warm (niet heet, gelukkig) kan worden wanneer je high-end spellen speelt. Niets om je zorgen over te maken, je zult hier namelijk je vingers niet aan branden.

Ook de accu stelt niet teleur. Met een capaciteit van 6.500 mAh haal je in veel gevallen probleemloos twee dagen, al hangt dat vanzelfsprekend af van hoe intensief je de smartphone gebruikt. Speel je veel games, dan loopt hij sneller leeg, maar opladen gaat razendsnel. Met een geschikte 100w-lader, die je zelf moet aanschaffen, zit de accu binnen ongeveer veertig minuten weer helemaal vol.

0,7x

1x

2x

Camera en software

Toch is niet alles goud wat er blinkt. Onder de juiste lichtomstandigheden maakt de Poco F8 Ultra kleurrijke en gedetailleerde beelden. Zoomen is geen probleem en ook de selfiecam lijkt goed om te gaan met verschillende huidtypen. De groothoeklens presteert echter minder goed: kleuren komen minder goed uit de verf en details vallen weg. De avondmodus stelt teleur, met een overdaad aan exposure, gebrekkige kleurenaccuraatheid en trage vastlegging.

Aangezien Poco een dochteronderneming is van Xiaomi, draait het toestel op HyperOS 3.0. De Poco staat daardoor vol met overbodige en dubbele apps, waaronder die van Xiaomi, waarvan je het gros kunt verwijderen. Ook kom je her en der wat reclame tegen. Verder is het besturingssysteem vlot en overzichtelijk, twee eigenschappen die we extreem belangrijk vinden. Je krijgt tot slot 'maar' vier Android-upgrades, evenals zes jaar aan beveiligingsupdates.

5x

10x

Poco F8 Ultra kopen?

Ondanks de kanttekeningen die we plaatsen bij de software- en camera-ervaringen, zijn er eigenlijk weinig redenen om niet voor de Poco F8 Ultra te kiezen. Hij oogt uniek, vindt in de subwoofer een handige toevoeging en voelt stevig aan. De door ons geteste Denim Blue-uitvoering heeft bovendien een faux denimlaagje op de achterkant voor extra grip (wat deze uitvoering wel een paar gram zwaarder maakt dan de Poco F8 Ultra Black). De prijs is misschien gevoelsmatig nog wat hoog, zeker voor dit merk. Maar zakt de prijs richting de 600 euro, dan krijg je een toptoestel dat zijn prijs meer dan waarmaakt en waar je langdurig plezier van hebt.

52137934

▼ Volgende artikel
Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid
© ER | ID.nl
Huis

Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

Spatial audio in de praktijk

Je komt ruimtelijke audiotechnieken op steeds meer plekken tegen, vaak zonder dat je er specifiek naar hoeft te zoeken. In de filmwereld is Dolby Atmos de absolute standaard, waarbij streamingdiensten zoals Netflix en Disney+ deze techniek inzetten om geluidseffecten via een soundbar dwars door je kamer te laten bewegen.

Muziekliefhebbers vinden soortgelijke ervaringen bij Apple Music en Tidal, waar speciale mixes van bekende albums een breder en dieper geluidsveld bieden dan de originele stereoversie. Ook in de gamingwereld is het inmiddels de norm; Sony gebruikt de Tempest 3D-technologie voor de PlayStation 5 om spelers midden in de actie te plaatsen, terwijl Microsoft met Windows Sonic en Dolby Atmos for Headphones vergelijkbare resultaten behaalt op de Xbox en pc.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Populaire merken voor spatial audio

Verschillende fabrikanten lopen voorop in de adoptie van ruimtelijke audiotechnieken. Apple heeft met de integratie in de AirPods Max en AirPods Pro in combinatie Apple Music de techniek toegankelijk gemaakt voor de massa, terwijl Sony met hun 360 Reality Audio een sterk eigen ecosysteem heeft gebouwd dat vooral schittert bij gaming en specifieke streamingdiensten. Daarnaast is Sonos een dominante speler op het gebied van home-entertainment met soundbars die Dolby Atmos ondersteunen. Bose en Sennheiser zijn eveneens belangrijke namen die met hun geavanceerde algoritmes en hoogwaardige hardware zorgen dat de ruimtelijke beleving ook voor de veeleisende luisteraar geloofwaardig blijft.