9 dvd-kopieerprogramma's getest. De video-dvd is een fantastische uitvinding: De beeld- en geluidskwaliteit steekt ver boven die van een gewone televisie-uitzending uit. Maar er is ook een nadeel: dvd's zijn duur en wanneer er een kras op komt, is de kans groot dat ze niet meer af te spelen zijn. Alleen al om die reden is het slim een reservekopie te maken. PCM bekijkt negen verschillende oplossingen om een backup te maken.

"Even een dvd'tje kopiëren is makkelijker gezegd dan gedaan; in de praktijk blijkt het maken van een backup van je favoriete film lastiger dan je in eerste instantie zou denken. Om te beginnen zijn er de juridische voetangels (zie kader: Kopiëren dvd illegaal?), maar ook in technisch opzicht zijn er de nodige horden te nemen. In de eerste plaats moet je de informatie van de dvd afhalen, ofwel rippen. Bij een zelfgemaakte dvd is dat geen probleem, maar commerciële dvd's zijn vaak beveiligd met css (Content Scrambling System). Dit betekent dat de rip-software voorzien moet zijn van een mogelijkheid om deze beveiliging te omzeilen. De volgende horde is dat films over het algemeen op een zogeheten dvd 9 staan: een dual layer dvd die tot 8,5 GB aan gegevens kan bevatten. Op beschrijfbare dvd's (dvd 5) past daarentegen 'slechts' 4,7 GB. Dit betekent dat er ofwel data moeten worden weggelaten, ofwel dat de gegevens gecomprimeerd moeten worden. Denk bij het weglaten van data in de eerste plaats aan overbodige ondertitels, audiosporen, extra's en menu's. Past de complete film dan nog niet op één dvd, dan zijn er nog twee mogelijkheden: het verdelen van de film over twee dvd's, of kiezen voor compressie. Houd er wel rekening mee dat het wegschrijven van de film met compressie tot een lagere beeld- en geluidskwaliteit leidt. De laatste stap is het branden van de reserve-dvd. Sommige pakketten zijn daarnaast ook in staat om een kopie naar vcd, svcd of divx-formaat om te zetten, waardoor ze zelfs op een cd van 700 MB passen. Wilt u van deze functies gebruikmaken, controleer dan ook of uw dvd-speler in de huiskamer met deze formaten overweg kan. Op www.dvdrhelp.com kunt u dit voor de meeste dvd-spelers controleren. Onvolledig De perfecte dvd-kopieersuite zou natuurlijk al deze kopieerfuncties in zich moeten verenigen. Op dit moment is er echter geen enkel pakket dat alle stappen kan uitvoeren. Dit heeft alles te maken met css: het omzeilen van deze beveiliging is in verband met auteursrechten een heet hangijzer, waar veel softwareproducenten zich niet aan willen branden. Daarom ontbreekt vaak de rip-mogelijkheid en kun je alleen kopieën maken van videobestanden die al op de harde schijf staan. Voor het rippen zelf moet je uitwijken naar een apart programma (zie kader: Gratis rippers). Andere pakketten bieden deze mogelijkheden wel, maar hebben slechts beperkte selectie- en comprimeermogelijkheden, of kunnen in een enkel geval niet zelfstandig dvd's of cd's branden. Testverantwoording In deze test kijken we naar de mogelijkheden om zelf de backup van uw dvd samen te stellen, het gebruiksgemak en de extra functionaliteiten (in het bijzonder het maken van een svcd). Daarnaast kijken we of een pakket over rip-functionaliteit beschikt, naar welke media er kan worden gebrand en hoe het branden verloopt. Als test-dvd gebruiken we 'The Sweetest Thing' met Cameron Diaz en Christina Applegate. Deze dvd heeft de volgende eigenschappen. * Dvd 9, * Aspect ratio 1:85 * Hoofdfilm met drie audiosporen en vijf ondertitels (3886 MB) * Menu's ( 901 MB) * Extra's (1689 MB) Met ieder pakket branden we een dvd met alleen de hoofdfilm en een dvd met een totale backup. Daarnaast maken we met alle pakketten die dit ondersteunen svcd. Hiervoor gebruiken we een Pentium 2.4 MHz, 2048 MB ram, Nvidia FX5600 en Sony DVD DRU-500a. Om de leesbaarheid van de dvd's en svcd's te testen spelen we ze vervolgens af op drie stand alone dvd-spelers: de Philips DVD 743, Pioneer DV-668-AV en Samsung 205. ***CloneDVD.tiff CloneDVD is handig en snel, maar nog niet volledig. CloneDVD Het uitermate populaire CloneDVD doet wat het behoort te doen: een goede kopie maken van een dvd. Het programma kent verschillende modi. In de'Kopieer mode' selecteer je de hoofdfilm en geef je aan of het menu behouden blijft. Vervolgens selecteer je de gewenste ondertitels en audiosporen, en binnen een half uur is de dvd klaar. Jammer is wel dat het pakket niet overweg kan met beschermde dvd's en er voor het rippen dus een extern programma nodig is. Met de 'Kloon mode' zet je een dvd 9 op een dvd 5van 8,5 GB op één dvd. Daarbij kun je zelf aangeven welke ondertitels en audiosporen meemoeten. Helaas kunt u niet de compressie van afzonderlijke titels instellen. CloneDVD bewaart de bestanden voor eventueel hergebruik in een tijdelijke map. Ook kan er een image van een dvd gemaakt worden. Een prima en duidelijk pakket voor wie alleen dvd's wil kopiëren. Elaborate Bytes € 39 ***Dvd2one.tiff: Het onverzorgde DVD2one is te beperkt om er iets mee te kunnen. DVD2one Het kleinste pakketje uit de test heeft ook de minste functionaliteit: DVD2one beheerst alleen de transcodeerfase (het hercomprimeren van gegevens) van het maken van een dvd-kopie, ofwel: je kunt de dvd-videobestanden alleen lezen en wegschrijven van en naar de harde schijf. Het pakket biedt wel de mogelijkheid om zowel de complete dvd als alleen de hoofdfilm te kopiëren, waarbij u zelf de ondertitels en de audiosporen selecteert. Het pakket kent geen previewfunctie en blinkt niet uit in gebruiksvriendelijkheid. Zo moet u bij het selecteren van de hoofdfilm nog allerlei keuzes maken die niet worden uitgelegd. Want wie weet het verschil tussen de 'cells, chapters en layers'? Ook de interface laat het nodige te wensen over. Zo worden de Nederlandse termen naar hartelust afgewisseld met Engelse. Voor deze prijs krijgt u wel erg weinig functionaliteit. DVD2One € 39,99 ***Intervideodvdcopyplatinum.tiff DVD Copy Platinum biedt niet de kwaliteit die we van Intervideo gewend zijn. DVD Copy Platinum Intervideo staat bekend om zijn zeer goede softwarematige dvd-speler. Helaas is het met de kwaliteit van hun dvd-kopieerprogramma anders gesteld. Om te beginnen is ook hier bij beveiligde dvd's een extern rip-programma nodig, maar daarin is deze titel niet uniek. Kwalijker is dat het selecteren van de gewenste ondertitel en audiosignaal niet werkt: ongeacht de selectie worden alle signalen meegestuurd. Ook het aanpassen van de gewenste menu-items werkt niet naar behoren: bij een selectie van alleen de hoofdfilm wordt ook het menu meegenomen van de overige onderdelen van de dvd. Het selecteren van deze lege menu-items levert een zwart beeld op. Tijdens het testen blijkt dat er - ondanks het feit dat de hoofdfilm eenvoudig op één dvd past - toch compressie wordt toegepast, waardoor de beeldkwaliteit afneemt. Maar het kan nog erger. Hoewel het programma naast dvd ook met vcd, svcd en divx overweg zou moeten kunnen, komen we bij het maken van de svcd's tot driemaal toe niet verder dan de eerste schijf, terwijl we er voor de complete film drie nodig hebben. Daarnaast zijn de svcd's niet afspeelbaar in een stand-alone dvd-speler, maar alleen in WinDVD, de eigen softwarematige dvd-speler van Intervideo. Daarmee is DVD Copy Platinum geen aanrader. Intervideo € 49,99 ***Dcscopysuite.tiff: Zonder handleiding is DVDCopy Suite niet te gebruiken. DVD Copy Suite Dit pakket is zonder de handleiding niet te begrijpen. Dit komt voornamelijk door restricties die illegale acties moeten tegengaan. Voor het rippen van een beveiligde dvd is dan ook een extern programma nodig. Als de geripte bestanden eenmaal in een map staan kunt u die bij Copy Suite als bron opgeven, waarna de hoofdfilm of totale dvd met compressie betrekkelijk eenvoudig kan worden gebrand. Lastiger wordt het als u hoofdstukken wilt selecteren of de dvd wilt splitsen, dan moet u eerst de bestanden naar een andere map op de harde schijf schrijven, om vervolgens die map weer als bron te openen. Copy Suite kan ook een image van een dvd maken om eventueel later te branden. Onze test levert twee dvd's met een matig beeldresultaat op: zelfs rustige scènes bevatten al blokvorming voor. Ook blijken de dvd's niet op elke testspeler afspeelbaar. Geen aanrader dus. Easy Computing € 39,95 ***Dvdeo.tiff.tiff: DVDeo kan geen dvd 9 op een dvd 5 branden. DVDeo 3 DVDeo is prima geschikt om één-op-één-kopieën van dvd's te maken. Het programma kan overweg met beveiligde dvd's en met dvd-bestanden op een harde schijf. U kunt de hoofdfilm selecteren met bijbehorende ondertitels en audiosporen of een kopie maken van de complete dvd. Helaas wordt dit laatste wel erg lastig gemaakt. U moet zelf iedere titel apart toevoegen en dit gebeurt niet op een overzichtelijke manier. Wilt u een dvd 9 (8,5 GB) op een dvd 5 (4,7GB) passen, dan heeft u niets aan dit programma; met DVDeo kunnen videogegevens niet in het dvd-formaat zelf worden gecomprimeerd. Voor backups naar vcd, svcd en divx (avi) is DVDeo beter uitgerust. U kunt zelfs de mate van compressie en de gewenste bitrates en beeldformaten aangeven. Voor het encoderen gebruikt DVDeo de Mainconcept MPEG-encoder. Deze levert goede kwaliteit en is redelijk snel. Desalniettemin levert het maken van de svcd's behoorlijke problemen op. Tot driemaal toe wordt het encodeerproces afgebroken. Het maken van een Maxi-svcd - alle gegevens worden dan op één cd gebrand - verloopt beter. Alleen de kwaliteit bij snelle beelden was zeer slecht. Denda € 39,95 ***Dvdshrink.tiff: DVD Shrink is zeer goed en geavanceerd. ***PCM Keuze Beste Koop DVD Shrink Naast alle commerciële pakketten om dvd's te kopiëren, zijn er op internet talloze gratis varianten te vinden. Uit deze reeks gratis producten gaat onze voorkeur uit naar DVD Shrink. Behalve alle mogelijkheden voor het selecteren van ondertitels en audiosporen, biedt dit pakket ook nog eens de mogelijkheid om start- eindframe van de film zelf te bepalen. En die functie is goud waard; door het weglaten van te lange intro's of de aftiteling bespaar je al snel enkele honderden MB's. Hierdoor passen de meeste films wel zonder kwaliteitsverlies op één dvd. Is de film te groot, dan kunt je ook zelf alle compressieniveaus instellen. Er kleven twee nadelen aan DVD Shrink. De eerste is het ontbreken van de mogelijkheid om een dvd te splitsen. De tweede is het ontbreken van een ingebouwde brandfunctie: tenzij u over het brandpakket Nero beschikt, moet u de kopie eerst naar de harde schijf wegschrijven voor u het met een extern brandprogramma op dvd kunt zetten. DVD Shrink is weliswaar Engelstalig, maar dit zal door de overzichtelijke interface weinig problemen opleveren. DVDShrink.org gratis ***DVDxcopyplatinum.tiff DVD Xcopy Platinum is gebruiksvriendelijk maar duur. DVD X Copy Platinum 321studios was één van de eerste bedrijven die het aandurfde een commercieel dvd-kopieerpakket op de markt te brengen. Sindsdien steekt het bedrijf meer energie in rechtszaken dan in de ontwikkeling van de software. Zo is bij DVD X Copy Platinum de functie om bestanden te laden van de harde schijf onbruikbaar, ontkom je niet aan het scherm 'Back-up DVD', en moet als er iets fout gaat alles opnieuw geript worden. Daar staat tegenover dat het programma eenvoudig te bedienen is. De 'Simple mode' biedt de optie alleen de hoofdfilm, de gewenste ondertiteling en het audiosignaal te selecteren. De 'Advanced Mode' is voor het maken van een dvd op maat, met keuzemogelijkheden als het behoud van extra's, het splitsen van de dvd over twee schijven, en compressie. Jammer genoeg is het niet mogelijk om meerdere audiosignalen of ondertitels te selecteren. Er is geen kwaliteitsverlies als u geen compressie hanteert. Een handige optie is dat u bij 321studios voor veel dvd-titels een profile kunt downloaden, waardoor de kans op kopieerfouten kleiner wordt. Toch is de prijs van dit pakket ten opzichte van de concurrentie veel te hoog. 321 Studios € 139 ***Instantcopy.tiff Instant Copy is een duidelijk en gebruiksvriendelijk pakket. ***PCM Keuze Beste Product Instant Copy Instant Copy zou gebruiksvriendelijker zijn geweest als het uiterlijk wat ruimer was opgezet. Nu moet u op zoek naar de verschillende functionaliteiten en dat is even wennen voor een pakket van Pinnacle. Ook kan het pakket alleen met onbeveiligde dvd's en cd's overweg: ook hier is voor het rippen een extern programma nodig. Het programma is zeer gebruiksvriendelijk. De verschillende instellingsmogelijkheden worden prima uitgelegd in de Nederlandstalige handleiding. De vrijheid van handelen is groot en komt u er niet uit, dan zet u gewoon alles op 'Automatisch' om toch een hoogwaardige kopie te krijgen. Het kopiëren van de complete dvd gaat met ruim 75 minuten een klein half uur sneller dan de andere pakketten. Bij het maken van een svcd van de complete film is geduld bij Instant Copy wel een schone zaak: over de twee cd's doet het programma maar liefst drie uur. Gelukkig is de kwaliteit uitstekend en worden de schijven door onze testspelers probleemloos gelezen. Het enige echte nadeel van Instant Copy is dat het niet in staat is om een dvd te splitsen. Voor de rest is dit het beste pakket uit de test. Pinnacle Systems € 69 ***Moviejack.tiff MovieJack ziet er goed uit, maar werkt slecht. MovieJack 3 Niet stabiel Het tweede Easy Computing-product in deze test kent verschillende modules: de converter zet vob-bestanden van de dvd om naar mpeg- of avi-bestanden; MovieJack Ripper ript dvd's om deze vervolgens te encoderen naar een (s)vcd of avi; MovieJack DVD Kopiëren maakt backups van dvd's. Voordat je er mee kunt werken, moet iedere module worden geregistreerd. Bij ons blijkt de meegeleverde registratiecode niet op alle onderdelen te werken en daar waar de code wel werkte, moeten we hem iedere keer opnieuw invullen. Het kopiëren van de dvd's kent drie opties: je kunt de dvd naar de harde schijf kopiëren, de bestanden branden of direct een backup maken. De mogelijkheid om aan te geven welke ondertitels of geluidssporen weg mogen, ontbreekt. Tijdens de test weigert MovieJack na het rippen de dvd te branden. De oorzaak hiervan wordt niet duidelijk, waardoor we bestanden alleen op de harde schijf op kunnen slaan. Helaas is MovieJack dan niet in staat om de gegevens terug te brengen naar 4,7 GB. Net zoals DVD Copy Suite van dezelfde uitgever, blijken de dvd's niet door elke testspeler te worden gelezen. Jammer dat een pakket dat in potentie veel te bieden heeft, dit niet waar kan maken. Easy Computing € 39,95 Conclusie De functionaliteit van de dvd-kopieerpakketten valt flink tegen. Geen enkel pakket in onze test beschikt over alle benodigde functies. De enige betaalde pakketten die de toets der kritiek doorstaan zijn Instant Copy en CloneDVD. Vanwege de Nederlandstalige handleiding, de grote keuzevrijheid en de prima filmkwaliteit krijgt Pinnacle Instant Copy 8 het predikaat PCM Keuze Beste Product. Het predikaat PCM Keuze Beste Koop gaat naar het gratis DVD Shrink, dat de meeste pakketten in functionaliteit en gebruiksgemak overtreft. ***DVDdecrypter.tiff DVDdecrypter is misschien wel de beste ripper op internet. ***SmartRipper.tiff: SmartRipper kan bijna alles naar wens van een dvd rippen. *** Kader Gratis rippers Niet elk pakket beschikt standaard over de mogelijkheid beveiligde dvd's te rippen. Een oplossing om de bestanden toch op de harde schijf te krijgen is de toepassing van een (gratis) externe ripper. De bekendste zijn DVDDecrypter en Smartripper. Beide programma's (en ook het gratis DVD Shrink) zijn te downloaden via de zeer nuttige website www.dvdrhelp.com. Behalve handleidingen voor deze programma's vindt u hier ook freeware voor het maken van vcd's en svcd's, informatie over dvd-spelers en een behulpzame community voor alles wat met audio en video te maken heeft. Een goed Nederlandstalig alternatief is www.doom9.nl. ***/kader *** Kader Kopiëren dvd illegaal? Er is grote onduidelijkheid of het maken van een reservekopie van een dvd illegaal is of niet. Deze onduidelijkheid komt voort uit de nieuwe Europese richtlijn voor de Auteurswet, het uitblijven van de aanpassing van de Nederlandse Auteurswet en uit het ontbreken van jurisprudentie. De Auteurswet van 1912 is in principe duidelijk. Artikel 16b bepaalt dat het maken van een 'enkele kopieën' mag. Maar de Auteurswet is oud en achterhaald. Een aanpassing op deze wet is in de maak, waarbij geldt dat deze in lijn moet zijn met de Europese richtlijnen op dit gebied. Deze richtlijn voor Auteursrecht (2001/29/EG) geeft aan dat het maken van een reservekopie niet strafbaar is, maar het bewust omzeilen (kraken) of toepassen van manieren om de encryptie op digitale content te omzeilen wel. Om een dvd te kunnen kopiëren, moet eerst het Content Scrambling System worden omzeild. Alle programma's die dit kunnen, maken gebruik van DeCSS, een uitvinding van de Noor Johanson. Hij werd aangeklaagd op grond het kraken van een encryptiemethode en tot het aanzetten van het maken van illegale kopieën. In december 2003 werd Johanson in Noorwegen in hoger beroep vrijgesproken. In Nederland, als lid van de EU, had deze uitspraak anders kunnen uitpakken. Op basis van de Europese richtlijn zou Johansen wel veroordeeld kunnen worden. Maar de rechter kan ook bepalen dat het recht op het maken van een thuiskopie van hoger belang is dan het omzeilen van de encryptiemethode. Toekomstige uitspraken zullen bepalen hoe de wet moet worden ge'nterpreteerd. Fabrikanten van dvd-kopieersoftware wachten met spanning op de uitspraak in mei in de rechtszaak tussen 321 Studios, maker van DVD Copy Express, en de Amerikaanse filmindustrie. Wint de filmindustrie, dan zal het maken van thuiskopieën waarschijnlijk tot het verleden behoren. Gelukkig is de verwachting dat het zover niet zal komen. Vandaar dat de Nederlandse overheid vorig jaar een heffing heeft ingevoerd op alle dvd-recordables, zodat de auteursrechthebbenden toch nog een vergoeding krijgen en softwareproducenten gewoon software maken die het voor iedereen mogelijk maakt zonder computerkennis een dvd te kopiëren. ***/kader ***kader PCMweb.nl NB VORMGEVING: NADER IN TE VULLEN NAAR GELANG DE RUIMTE. "

Windows 11 kreeg de afgelopen jaren veel nieuwe en vernieuwde apps. Deze werden vaak in de schijnwerpers gezet door de opmars van AI. Maar naast die blikvangers zitten er in dit systeem ook minder opvallende toepassingen. Dit zijn bescheiden werkpaarden die je dagelijkse pc-gebruik net dat tikkeltje efficiënter maken.

Terwijl de meesten van ons vooral vertrouwen op de klassieke apps die ze dagelijks gebruiken, zitten er in Windows 11 nog tal van functies verscholen die je workflow vereenvoudigen, je creativiteit stimuleren en je tijd besparen. In dit artikel belichten we elf van die handige helpers. Het gaat om gratis oplossingen die je niet apart hoeft te installeren; ze zijn namelijk al onderdeel van je Windows 11-systeem. Kleine tools die je misschien nog nooit hebt geopend, maar die je, eenmaal ontdekt, waarschijnlijk niet meer wilt missen.

Sticky Notes

Sticky Notes is het digitale alternatief voor de bekende kleefbriefjes. Handig voor ideeën, herinneringen, takenlijstjes en meer. Om misverstanden te voorkomen: ook Plaknotities staat op je Windows 11-pc, maar dat is de oude app met minder mogelijkheden. In zijn nieuwste versie is dit appje slimmer dan ooit.

Door met de camera van je smartphone de QR-code in Sticky Notes te scannen, openen je notities meteen in de mobiele OneNote-app. De app is verdeeld in twee tabbladen. In het eerste tabblad maak en beheer je de notities. Het tweede tabblad is bedoeld voor schermafdrukken die je hiermee maakt van actieve vensters. Staat er tekst in zo’n afbeelding? Dan herkent Sticky Notes die automatisch via OCR en kopieert de tekst naar het klembord, zodat je hem direct in een andere toepassing kunt plakken.Nog een slimme toevoeging: Sticky Notes bewaart automatisch de bron van geplakte inhoud. Kopieer je iets van een webpagina, dan wordt de link vanzelf mee opgeslagen. Zo open je later automatisch de bron van de informatie opnieuw vanuit zo’n roze, geel of blauw kattenbelletje.

Snelle videomontage met Clipchamp

Windows Movie Maker is dood, zo dood als een pier. En toch maken we tegenwoordig meer video’s dan ooit. Voor snelle en toegankelijke videobewerking is er inmiddels een overvloed aan apps. Maar met Clipchamp heb je meteen een krachtige en beginnersvriendelijke tool in huis. Je kunt er clips mee knippen, splitsen en soepel in elkaar laten overvloeien. Tekstoverlays, overgangen, achtergrondmuziek en voice-overs voeg je eenvoudig toe.

Clipchamp blinkt uit in gebruiksgemak, maar biedt tegelijk verrassend veel mogelijkheden. Zo heb je toegang tot een uitgebreide bibliotheek met stockbeelden, filters, audiotracks en effecten om de montage een professionele uitstraling te geven. Extra handig zijn de sjablonen die je sneller op weg helpen. Of laat de ingebouwde AI je begeleiden. Die doorloopt met je de selectie van media, daarna stelt de AI enkele leuke stijlen en een passende muzikale achtergrond voor. Enkele seconden later plaatst de AI een voorstel van de montage op de tijdlijn. Natuurlijk kun je het resultaat daarna nog helemaal naar je hand zetten.

Knippen en kopiëren met Klembordgeschiedenis

We knippen en kopiëren aanhoudend tijdens ons werk op de pc. Veel mensen zijn nog altijd tevreden met het standaardklembord, toch is de functie Klembordgeschiedenis vele malen handiger. Dankzij deze functie blijven de gekopieerde items bewaard tot je de computer uitschakelt of de geschiedenis wist. Zo raak je nooit meer iets kwijt. Let wel, gekopieerde bestanden of mappen komen niet in de klembordgeschiedenis terecht.

De tool kan maximaal vijfentwintig items opslaan en per item geldt een limiet van 4 MB. Wil je een eerder gekopieerd item plakken? Gebruik dan de sneltoets Windows-toets+V. Is de functie nog niet ingeschakeld, dan verschijnt er een melding met de knop Inschakelen. Daarna zie je een overzicht van alle items die in de huidige sessie zijn opgeslagen. Met de vastzetfunctie (het pinnetje) kun je belangrijke items vergrendelen, zodat ze niet verdwijnen, zelfs niet wanneer de lijst volloopt. Klik gewoon op een item en het wordt meteen in het actieve programma geplakt.

Quick Assist: Hulp op afstand

Met Quick Assist kun je via internet het scherm van iemand anders bekijken en zelfs overnemen. Ideaal om op afstand een vriend, gezinslid of collega te helpen, zonder extra software te installeren. Eerst starten beide partijen de Quick Assist-app op. Dan geven ze aan of ze hulp willen of dat ze willen assisteren. Daarna komt de verbinding tot stand dankzij een beveiligingscode.

Eenmaal verbonden kan de helper het scherm bekijken en met toestemming volledig de controle krijgen. De helper beschikt bovendien over een knoppenbalk om virtuele aantekeningen op het scherm van de ander te maken en het is mogelijk om een chatkanaal te openen. Ook kan de externe pc indien nodig vanop afstand worden herstart. Uiteraard kunnen beide partijen de verbinding op elk moment verbreken.

Live ondertiteling: Audio wordt tekst

Een ander verborgen pareltje in Windows 11 is Live ondertiteling. Deze functie zet alle audio op je pc automatisch om naar tekst. Het maakt niet uit of het gaat om een YouTube-video, een Teams-vergadering, een lokaal videobestand of een podcast. Handig voor wie gehoorondersteuning nodig heeft of wie gewoon graag meeleest.

Via de microfoonoptie kun je zelfs je eigen spraak live laten ondertitelen, bijvoorbeeld tijdens een gesprek. Er is wel een belangrijke beperking: momenteel werkt dit alleen in het Engels en Chinees. Bij Nederlandstalige audio verschijnt er geen of een sterk gebrekkige ondertiteling. Bij Engelstalige content werkt de functie daarentegen uitstekend, zelfs offline.

Alles gebeurt volledig lokaal op je apparaat, zodat je privacy gegarandeerd blijft. Volgens Microsoft wordt Live ondertiteling binnenkort uitgebreid naar talen zoals Frans, Duits, Japans, Portugees en Spaans, maar Nederlands staat nog niet op de lijst. Inschakelen kan eenvoudig met Windows-toets+Ctrl+Lof via Instellingen / Toegankelijkheid / Ondertiteling / Live ondertiteling. Je kunt bepalen waar de ondertitels op het scherm verschijnen en het is mogelijk om het lettertype, de kleur en achtergrond aan te passen voor betere leesbaarheid.

Geluidsrecorder: meer dan opnemen

De Geluidsrecorder van Windows 11 overklast zijn voorganger Voicerecorder uit Windows 10. Het is veel meer dan een eenvoudige opnametool. De app heeft een frisse interface met aan de linkerkant een overzicht van de opnames en onderaan duidelijke knoppen voor opnemen en afspelen.

Tijdens het opnemen verschijnt een golfvorm, zodat je meteen ziet of de microfoon geluid oppikt. Je kunt het gewenste opnameapparaat selecteren en hebt meer controle over de kwaliteit en het bestandsformaat. Standaard neemt Geluidsrecorder op in AAC, maar ook andere indelingen zijn mogelijk, zoals mp3, WMA, flac of wav. Daarnaast kun je bestaande audiobestanden importeren en afspelen, én de weergavesnelheid aanpassen van 0,25× tot 4×.

Handig zijn de markers die je tijdens of na de opname plaatst. Ze onderbreken de opname niet, maar maken het wel eenvoudig om achteraf direct naar specifieke punten te navigeren. Geluidsrecorder van Windows 11 gebruik je om opnames te maken en af te spelen, maar je kunt geen fragmenten knippen of wegsnijden.

Focussessies: slim focussen met timer

Omdat geconcentreerd blijven vaak lastig is, helpt Focussessie je om zonder afleiding te studeren of te werken. Zodra een sessie start, dempt Windows automatisch meldingen en minimaliseert het onderbrekingen. Het draait dus volledig om productief aan de slag te gaan. Je stelt een timer in, werkt onafgebroken en neemt korte pauzes volgens de Pomodoro-methode.

Daarnaast kun je je Microsoft To Do-taken koppelen, zodat je duidelijk ziet welke taken je tijdens een sessie wilt afronden. Wie beter werkt met muziek, kan zijn Spotify-account verbinden in het tabblad Focussessies van de Klok-app en zo zijn favoriete afspeellijsten beluisteren. Na afloop krijg je een overzicht van het aantal voltooide sessies en de totale werktijd.

Delen in directe omgeving via bluetooth of wifi

Met Delen in directe omgeving kun je bestanden, foto’s of links rechtstreeks delen met een andere Windows-pc in de omgeving. Dat gebeurt zonder tussenstation, via bluetooth of wifi. In Windows 11 is de functie grotendeels hetzelfde als in Windows 10, maar gebruiksvriendelijker. De interface oogt moderner, je hebt snellere toegang via het actiecentrum en je kunt nu zelf de opslagmap kiezen voor de ontvangen bestanden (in Windows 10 belandden die altijd in Downloads).

Voor gebruik moeten beide apparaten bluetooth 4.0+ met LE ondersteunen, binnen bereik zijn en de functie ingeschakeld hebben. In Windows 11 vind je de optie via Instellingen / Systeem / Delen in de buurt. Daar bepaal je of alleen apparaten met jouw Microsoft-account of ook iedereen in de buurt bestanden mag ontvangen. Een bestand delen gaat eenvoudig: klik met de rechtermuisknop, kies Delen en selecteer Delen in directe omgeving.

Automatisch opruimen met Opslaginzicht

Opslaginzicht kan automatisch schijfruimte vrijmaken wanneer dat nodig is. Veel gebruikers kennen deze functie niet of hebben hem uitgeschakeld, terwijl het een eenvoudige manier is om opslagproblemen te voorkomen. Je vindt de functie via Instellingen / Systeem / Opslag. Zet de schakelaar bij Gebruikersinhoud automatisch opschonen aan en Windows verwijdert bestanden uit de Prullenbak die er langer dan dertig dagen staan. Je kunt dit verfijnen en instellen op dagelijks, om de veertien dagen of om de zestig dagen.

Ook bestanden in de map Downloads kun je met deze tool na een opgegeven periode automatisch laten wissen. Deze oplossing is op maat gemaakt voor mensen die meestal vergeten deze mappen leeg te maken. Wil je meteen ruimte winnen? Klik dan op Opslaginzicht nu uitvoeren. Na afloop zie je direct hoeveel opslagruimte is vrijgekomen.

Klassieke systeemkopie

We hebben het over twee verschillende back-upconcepten die vaak door elkaar worden gehaald. De verwarring is begrijpelijk, omdat Microsoft de termen zelf door elkaar husselt. Eerst is er de klassieke Windows Back-up, de vertrouwde functie uit eerdere Windows-versies. Daarmee kun je nog steeds een volledige systeemback-up maken op een externe schijf en bovendien de versiegeschiedenis van bestanden bewaren.

Microsoft heeft deze optie in Windows 11 steeds dieper verstopt, waardoor veel gebruikers zelfs denken dat deze is verdwenen. Het bedrijf promoot de functie niet langer, omdat het liever inzet op OneDrive en externe software voor image-based back-ups. Toch is die nog beschikbaar, al is dat niet meer via de moderne instellingen.

Zo ga je te werk: typ Configuratiescherm in het Startmenu en kies Back-up maken en terugzetten (Windows 7). Klik links op Een systeemkopie maken, selecteer een externe schijf of netwerklocatie en volg de stappen. Dit levert een complete kopie van je systeem op: een echte verzekering tegen lokale rampen zoals een kapotte harde schijf of een ransomware-aanval.

Windows Back-up via OneDrive

Tegelijk richt de moderne Windows Back-up zich vooral op OneDrive-synchronisatie. Dit is een cloudgerichte vorm van back-up. Als je in Windows 11 zoekt naar Windows Back-up, kom je in een scherm met twee mogelijkheden: Een back-up van deze pc maken en Overzetten naar een nieuwe pc. Het is belangrijk te weten dat deze functie géén volledige systeemback-up maakt. In plaats daarvan bewaart hij in de cloud een kopie van je apps, instellingen (zoals bureaubladindeling, taal- en netwerkvoorkeuren) en referenties, bijvoorbeeld wifi-wachtwoorden en accounts. Daardoor kun je bij het instellen van een nieuwe pc snel je vertrouwde werkomgeving terughalen.

Voor je bestanden vertrouwt Windows Back-up op OneDrive. Via de OneDrive-app kun je onder het tandwieltje instellen dat de mappen Documenten, Afbeeldingen en Bureaublad automatisch naar de cloud worden gesynchroniseerd. Andere mappen voeg je eenvoudig toe door ze in je OneDrive-map te plaatsen. Voor een goede OneDrive-back-up moet je dus én de moderne Windows Back-up activeren, én in OneDrive aanduiden welke mappen automatisch worden gesynchroniseerd.

De smartphones van Poco zijn over het algemeen goed geprijsd als je kijkt naar wat je ervoor terugkrijgt. De nieuwe Poco F8 Ultra heeft een prijskaartje van minimaal 800 euro. Gaat die regel ook hier op?

Want wat voor smartphone kun je precies aanbieden als je er net wat meer geld tegenaan gooit? Dat idee heeft een unieke telefoon opgeleverd, voorzien van een denimlook én een extra subwoofer achterop. Gewaagde keuzes, maar in een wereld waarin smartphones steeds meer naar elkaar toe groeien, en in hun identiteitscrisis meer en meer op iPhones gaan lijken, geen verkeerde ontwikkeling. Alleen daarom al zijn we enthousiast over de Poco F8 Ultra (Blue Denim-uitvoering).

Het helpt dan ook zeer dan de subwoofer daar niet alleen voor de show zit. Dit compacte speakertje geeft geluiden en audio meer dan genoeg ruimte om beter tot hun recht te komen vergeleken met reguliere smartphonespeakers. Weg is dat blikkige geluid, dat nu ruimte maakt voor warmere tonen en een bredere soundstage. Klinkt de muziek perfect? Dat kun je niet verwachten, maar we zijn desondanks onder de indruk van de Bose-luidspreker.

©Wesley Akkerman

Uniek en tof

De Poco F8 Ultra ligt prettig in de hand en voelt solide aan dankzij het aluminium frame. Met 220 gram is hij ook niet overdreven zwaar. Het fauxdenim op de achterkant draagt daarbij merkbaar bij aan de grip, waardoor hij niet snel uit je handen glipt. Juist door dat eigenzinnige uiterlijk is dit zo'n smartphone die je liever zonder hoesje gebruikt, ook al loop je daarmee iets meer risico op valschade.

Het grote amoled-paneel van 6,9 inch stelt evenmin teleur. Met zijn hoge resolutie (1.200 bij 2.608 pixels) en verversingssnelheid (120 Hertz) kom je niets tekort en oogt alles scherp en vlot. Het contrast is breed en zwartwaarden zijn diep, maar de kleuren kunnen soms net even wat flets ogen. Dat valt alleen op in directe vergelijkingen met andere smartphones; de kans is heel klein dat dit je hier iets van merkt in het dagelijkse gebruik of als je een minder geoefend oog hebt.

©Wesley Akkerman

©Wesley Akkerman

Wat je mag verwachten

Ook al draait de Poco F8 Ultra niet op de krachtigste processor die Qualcomm te bieden heeft, in de praktijk merk je daar weinig van. De Snapdragon 8 Elite Gen 5 voelt vlot aan bij multitasking en kan games zonder moeite aan, al moet je er wel rekening mee houden dat de Gen 5 warm (niet heet, gelukkig) kan worden wanneer je high-end spellen speelt. Niets om je zorgen over te maken, je zult hier namelijk je vingers niet aan branden.

Ook de accu stelt niet teleur. Met een capaciteit van 6.500 mAh haal je in veel gevallen probleemloos twee dagen, al hangt dat vanzelfsprekend af van hoe intensief je de smartphone gebruikt. Speel je veel games, dan loopt hij sneller leeg, maar opladen gaat razendsnel. Met een geschikte 100w-lader, die je zelf moet aanschaffen, zit de accu binnen ongeveer veertig minuten weer helemaal vol.

Camera en software

Toch is niet alles goud wat er blinkt. Onder de juiste lichtomstandigheden maakt de Poco F8 Ultra kleurrijke en gedetailleerde beelden. Zoomen is geen probleem en ook de selfiecam lijkt goed om te gaan met verschillende huidtypen. De groothoeklens presteert echter minder goed: kleuren komen minder goed uit de verf en details vallen weg. De avondmodus stelt teleur, met een overdaad aan exposure, gebrekkige kleurenaccuraatheid en trage vastlegging.

Aangezien Poco een dochteronderneming is van Xiaomi, draait het toestel op HyperOS 3.0. De Poco staat daardoor vol met overbodige en dubbele apps, waaronder die van Xiaomi, waarvan je het gros kunt verwijderen. Ook kom je her en der wat reclame tegen. Verder is het besturingssysteem vlot en overzichtelijk, twee eigenschappen die we extreem belangrijk vinden. Je krijgt tot slot 'maar' vier Android-upgrades, evenals zes jaar aan beveiligingsupdates.

Poco F8 Ultra kopen?

Ondanks de kanttekeningen die we plaatsen bij de software- en camera-ervaringen, zijn er eigenlijk weinig redenen om niet voor de Poco F8 Ultra te kiezen. Hij oogt uniek, vindt in de subwoofer een handige toevoeging en voelt stevig aan. De door ons geteste Denim Blue-uitvoering heeft bovendien een faux denimlaagje op de achterkant voor extra grip (wat deze uitvoering wel een paar gram zwaarder maakt dan de Poco F8 Ultra Black). De prijs is misschien gevoelsmatig nog wat hoog, zeker voor dit merk. Maar zakt de prijs richting de 600 euro, dan krijg je een toptoestel dat zijn prijs meer dan waarmaakt en waar je langdurig plezier van hebt.

52137934