9 dvd-kopieerprogramma's getest. De video-dvd is een fantastische uitvinding: De beeld- en geluidskwaliteit steekt ver boven die van een gewone televisie-uitzending uit. Maar er is ook een nadeel: dvd's zijn duur en wanneer er een kras op komt, is de kans groot dat ze niet meer af te spelen zijn. Alleen al om die reden is het slim een reservekopie te maken. PCM bekijkt negen verschillende oplossingen om een backup te maken.

"Even een dvd'tje kopiëren is makkelijker gezegd dan gedaan; in de praktijk blijkt het maken van een backup van je favoriete film lastiger dan je in eerste instantie zou denken. Om te beginnen zijn er de juridische voetangels (zie kader: Kopiëren dvd illegaal?), maar ook in technisch opzicht zijn er de nodige horden te nemen. In de eerste plaats moet je de informatie van de dvd afhalen, ofwel rippen. Bij een zelfgemaakte dvd is dat geen probleem, maar commerciële dvd's zijn vaak beveiligd met css (Content Scrambling System). Dit betekent dat de rip-software voorzien moet zijn van een mogelijkheid om deze beveiliging te omzeilen. De volgende horde is dat films over het algemeen op een zogeheten dvd 9 staan: een dual layer dvd die tot 8,5 GB aan gegevens kan bevatten. Op beschrijfbare dvd's (dvd 5) past daarentegen 'slechts' 4,7 GB. Dit betekent dat er ofwel data moeten worden weggelaten, ofwel dat de gegevens gecomprimeerd moeten worden. Denk bij het weglaten van data in de eerste plaats aan overbodige ondertitels, audiosporen, extra's en menu's. Past de complete film dan nog niet op één dvd, dan zijn er nog twee mogelijkheden: het verdelen van de film over twee dvd's, of kiezen voor compressie. Houd er wel rekening mee dat het wegschrijven van de film met compressie tot een lagere beeld- en geluidskwaliteit leidt. De laatste stap is het branden van de reserve-dvd. Sommige pakketten zijn daarnaast ook in staat om een kopie naar vcd, svcd of divx-formaat om te zetten, waardoor ze zelfs op een cd van 700 MB passen. Wilt u van deze functies gebruikmaken, controleer dan ook of uw dvd-speler in de huiskamer met deze formaten overweg kan. Op www.dvdrhelp.com kunt u dit voor de meeste dvd-spelers controleren. Onvolledig De perfecte dvd-kopieersuite zou natuurlijk al deze kopieerfuncties in zich moeten verenigen. Op dit moment is er echter geen enkel pakket dat alle stappen kan uitvoeren. Dit heeft alles te maken met css: het omzeilen van deze beveiliging is in verband met auteursrechten een heet hangijzer, waar veel softwareproducenten zich niet aan willen branden. Daarom ontbreekt vaak de rip-mogelijkheid en kun je alleen kopieën maken van videobestanden die al op de harde schijf staan. Voor het rippen zelf moet je uitwijken naar een apart programma (zie kader: Gratis rippers). Andere pakketten bieden deze mogelijkheden wel, maar hebben slechts beperkte selectie- en comprimeermogelijkheden, of kunnen in een enkel geval niet zelfstandig dvd's of cd's branden. Testverantwoording In deze test kijken we naar de mogelijkheden om zelf de backup van uw dvd samen te stellen, het gebruiksgemak en de extra functionaliteiten (in het bijzonder het maken van een svcd). Daarnaast kijken we of een pakket over rip-functionaliteit beschikt, naar welke media er kan worden gebrand en hoe het branden verloopt. Als test-dvd gebruiken we 'The Sweetest Thing' met Cameron Diaz en Christina Applegate. Deze dvd heeft de volgende eigenschappen. * Dvd 9, * Aspect ratio 1:85 * Hoofdfilm met drie audiosporen en vijf ondertitels (3886 MB) * Menu's ( 901 MB) * Extra's (1689 MB) Met ieder pakket branden we een dvd met alleen de hoofdfilm en een dvd met een totale backup. Daarnaast maken we met alle pakketten die dit ondersteunen svcd. Hiervoor gebruiken we een Pentium 2.4 MHz, 2048 MB ram, Nvidia FX5600 en Sony DVD DRU-500a. Om de leesbaarheid van de dvd's en svcd's te testen spelen we ze vervolgens af op drie stand alone dvd-spelers: de Philips DVD 743, Pioneer DV-668-AV en Samsung 205. ***CloneDVD.tiff CloneDVD is handig en snel, maar nog niet volledig. CloneDVD Het uitermate populaire CloneDVD doet wat het behoort te doen: een goede kopie maken van een dvd. Het programma kent verschillende modi. In de'Kopieer mode' selecteer je de hoofdfilm en geef je aan of het menu behouden blijft. Vervolgens selecteer je de gewenste ondertitels en audiosporen, en binnen een half uur is de dvd klaar. Jammer is wel dat het pakket niet overweg kan met beschermde dvd's en er voor het rippen dus een extern programma nodig is. Met de 'Kloon mode' zet je een dvd 9 op een dvd 5van 8,5 GB op één dvd. Daarbij kun je zelf aangeven welke ondertitels en audiosporen meemoeten. Helaas kunt u niet de compressie van afzonderlijke titels instellen. CloneDVD bewaart de bestanden voor eventueel hergebruik in een tijdelijke map. Ook kan er een image van een dvd gemaakt worden. Een prima en duidelijk pakket voor wie alleen dvd's wil kopiëren. Elaborate Bytes € 39 ***Dvd2one.tiff: Het onverzorgde DVD2one is te beperkt om er iets mee te kunnen. DVD2one Het kleinste pakketje uit de test heeft ook de minste functionaliteit: DVD2one beheerst alleen de transcodeerfase (het hercomprimeren van gegevens) van het maken van een dvd-kopie, ofwel: je kunt de dvd-videobestanden alleen lezen en wegschrijven van en naar de harde schijf. Het pakket biedt wel de mogelijkheid om zowel de complete dvd als alleen de hoofdfilm te kopiëren, waarbij u zelf de ondertitels en de audiosporen selecteert. Het pakket kent geen previewfunctie en blinkt niet uit in gebruiksvriendelijkheid. Zo moet u bij het selecteren van de hoofdfilm nog allerlei keuzes maken die niet worden uitgelegd. Want wie weet het verschil tussen de 'cells, chapters en layers'? Ook de interface laat het nodige te wensen over. Zo worden de Nederlandse termen naar hartelust afgewisseld met Engelse. Voor deze prijs krijgt u wel erg weinig functionaliteit. DVD2One € 39,99 ***Intervideodvdcopyplatinum.tiff DVD Copy Platinum biedt niet de kwaliteit die we van Intervideo gewend zijn. DVD Copy Platinum Intervideo staat bekend om zijn zeer goede softwarematige dvd-speler. Helaas is het met de kwaliteit van hun dvd-kopieerprogramma anders gesteld. Om te beginnen is ook hier bij beveiligde dvd's een extern rip-programma nodig, maar daarin is deze titel niet uniek. Kwalijker is dat het selecteren van de gewenste ondertitel en audiosignaal niet werkt: ongeacht de selectie worden alle signalen meegestuurd. Ook het aanpassen van de gewenste menu-items werkt niet naar behoren: bij een selectie van alleen de hoofdfilm wordt ook het menu meegenomen van de overige onderdelen van de dvd. Het selecteren van deze lege menu-items levert een zwart beeld op. Tijdens het testen blijkt dat er - ondanks het feit dat de hoofdfilm eenvoudig op één dvd past - toch compressie wordt toegepast, waardoor de beeldkwaliteit afneemt. Maar het kan nog erger. Hoewel het programma naast dvd ook met vcd, svcd en divx overweg zou moeten kunnen, komen we bij het maken van de svcd's tot driemaal toe niet verder dan de eerste schijf, terwijl we er voor de complete film drie nodig hebben. Daarnaast zijn de svcd's niet afspeelbaar in een stand-alone dvd-speler, maar alleen in WinDVD, de eigen softwarematige dvd-speler van Intervideo. Daarmee is DVD Copy Platinum geen aanrader. Intervideo € 49,99 ***Dcscopysuite.tiff: Zonder handleiding is DVDCopy Suite niet te gebruiken. DVD Copy Suite Dit pakket is zonder de handleiding niet te begrijpen. Dit komt voornamelijk door restricties die illegale acties moeten tegengaan. Voor het rippen van een beveiligde dvd is dan ook een extern programma nodig. Als de geripte bestanden eenmaal in een map staan kunt u die bij Copy Suite als bron opgeven, waarna de hoofdfilm of totale dvd met compressie betrekkelijk eenvoudig kan worden gebrand. Lastiger wordt het als u hoofdstukken wilt selecteren of de dvd wilt splitsen, dan moet u eerst de bestanden naar een andere map op de harde schijf schrijven, om vervolgens die map weer als bron te openen. Copy Suite kan ook een image van een dvd maken om eventueel later te branden. Onze test levert twee dvd's met een matig beeldresultaat op: zelfs rustige scènes bevatten al blokvorming voor. Ook blijken de dvd's niet op elke testspeler afspeelbaar. Geen aanrader dus. Easy Computing € 39,95 ***Dvdeo.tiff.tiff: DVDeo kan geen dvd 9 op een dvd 5 branden. DVDeo 3 DVDeo is prima geschikt om één-op-één-kopieën van dvd's te maken. Het programma kan overweg met beveiligde dvd's en met dvd-bestanden op een harde schijf. U kunt de hoofdfilm selecteren met bijbehorende ondertitels en audiosporen of een kopie maken van de complete dvd. Helaas wordt dit laatste wel erg lastig gemaakt. U moet zelf iedere titel apart toevoegen en dit gebeurt niet op een overzichtelijke manier. Wilt u een dvd 9 (8,5 GB) op een dvd 5 (4,7GB) passen, dan heeft u niets aan dit programma; met DVDeo kunnen videogegevens niet in het dvd-formaat zelf worden gecomprimeerd. Voor backups naar vcd, svcd en divx (avi) is DVDeo beter uitgerust. U kunt zelfs de mate van compressie en de gewenste bitrates en beeldformaten aangeven. Voor het encoderen gebruikt DVDeo de Mainconcept MPEG-encoder. Deze levert goede kwaliteit en is redelijk snel. Desalniettemin levert het maken van de svcd's behoorlijke problemen op. Tot driemaal toe wordt het encodeerproces afgebroken. Het maken van een Maxi-svcd - alle gegevens worden dan op één cd gebrand - verloopt beter. Alleen de kwaliteit bij snelle beelden was zeer slecht. Denda € 39,95 ***Dvdshrink.tiff: DVD Shrink is zeer goed en geavanceerd. ***PCM Keuze Beste Koop DVD Shrink Naast alle commerciële pakketten om dvd's te kopiëren, zijn er op internet talloze gratis varianten te vinden. Uit deze reeks gratis producten gaat onze voorkeur uit naar DVD Shrink. Behalve alle mogelijkheden voor het selecteren van ondertitels en audiosporen, biedt dit pakket ook nog eens de mogelijkheid om start- eindframe van de film zelf te bepalen. En die functie is goud waard; door het weglaten van te lange intro's of de aftiteling bespaar je al snel enkele honderden MB's. Hierdoor passen de meeste films wel zonder kwaliteitsverlies op één dvd. Is de film te groot, dan kunt je ook zelf alle compressieniveaus instellen. Er kleven twee nadelen aan DVD Shrink. De eerste is het ontbreken van de mogelijkheid om een dvd te splitsen. De tweede is het ontbreken van een ingebouwde brandfunctie: tenzij u over het brandpakket Nero beschikt, moet u de kopie eerst naar de harde schijf wegschrijven voor u het met een extern brandprogramma op dvd kunt zetten. DVD Shrink is weliswaar Engelstalig, maar dit zal door de overzichtelijke interface weinig problemen opleveren. DVDShrink.org gratis ***DVDxcopyplatinum.tiff DVD Xcopy Platinum is gebruiksvriendelijk maar duur. DVD X Copy Platinum 321studios was één van de eerste bedrijven die het aandurfde een commercieel dvd-kopieerpakket op de markt te brengen. Sindsdien steekt het bedrijf meer energie in rechtszaken dan in de ontwikkeling van de software. Zo is bij DVD X Copy Platinum de functie om bestanden te laden van de harde schijf onbruikbaar, ontkom je niet aan het scherm 'Back-up DVD', en moet als er iets fout gaat alles opnieuw geript worden. Daar staat tegenover dat het programma eenvoudig te bedienen is. De 'Simple mode' biedt de optie alleen de hoofdfilm, de gewenste ondertiteling en het audiosignaal te selecteren. De 'Advanced Mode' is voor het maken van een dvd op maat, met keuzemogelijkheden als het behoud van extra's, het splitsen van de dvd over twee schijven, en compressie. Jammer genoeg is het niet mogelijk om meerdere audiosignalen of ondertitels te selecteren. Er is geen kwaliteitsverlies als u geen compressie hanteert. Een handige optie is dat u bij 321studios voor veel dvd-titels een profile kunt downloaden, waardoor de kans op kopieerfouten kleiner wordt. Toch is de prijs van dit pakket ten opzichte van de concurrentie veel te hoog. 321 Studios € 139 ***Instantcopy.tiff Instant Copy is een duidelijk en gebruiksvriendelijk pakket. ***PCM Keuze Beste Product Instant Copy Instant Copy zou gebruiksvriendelijker zijn geweest als het uiterlijk wat ruimer was opgezet. Nu moet u op zoek naar de verschillende functionaliteiten en dat is even wennen voor een pakket van Pinnacle. Ook kan het pakket alleen met onbeveiligde dvd's en cd's overweg: ook hier is voor het rippen een extern programma nodig. Het programma is zeer gebruiksvriendelijk. De verschillende instellingsmogelijkheden worden prima uitgelegd in de Nederlandstalige handleiding. De vrijheid van handelen is groot en komt u er niet uit, dan zet u gewoon alles op 'Automatisch' om toch een hoogwaardige kopie te krijgen. Het kopiëren van de complete dvd gaat met ruim 75 minuten een klein half uur sneller dan de andere pakketten. Bij het maken van een svcd van de complete film is geduld bij Instant Copy wel een schone zaak: over de twee cd's doet het programma maar liefst drie uur. Gelukkig is de kwaliteit uitstekend en worden de schijven door onze testspelers probleemloos gelezen. Het enige echte nadeel van Instant Copy is dat het niet in staat is om een dvd te splitsen. Voor de rest is dit het beste pakket uit de test. Pinnacle Systems € 69 ***Moviejack.tiff MovieJack ziet er goed uit, maar werkt slecht. MovieJack 3 Niet stabiel Het tweede Easy Computing-product in deze test kent verschillende modules: de converter zet vob-bestanden van de dvd om naar mpeg- of avi-bestanden; MovieJack Ripper ript dvd's om deze vervolgens te encoderen naar een (s)vcd of avi; MovieJack DVD Kopiëren maakt backups van dvd's. Voordat je er mee kunt werken, moet iedere module worden geregistreerd. Bij ons blijkt de meegeleverde registratiecode niet op alle onderdelen te werken en daar waar de code wel werkte, moeten we hem iedere keer opnieuw invullen. Het kopiëren van de dvd's kent drie opties: je kunt de dvd naar de harde schijf kopiëren, de bestanden branden of direct een backup maken. De mogelijkheid om aan te geven welke ondertitels of geluidssporen weg mogen, ontbreekt. Tijdens de test weigert MovieJack na het rippen de dvd te branden. De oorzaak hiervan wordt niet duidelijk, waardoor we bestanden alleen op de harde schijf op kunnen slaan. Helaas is MovieJack dan niet in staat om de gegevens terug te brengen naar 4,7 GB. Net zoals DVD Copy Suite van dezelfde uitgever, blijken de dvd's niet door elke testspeler te worden gelezen. Jammer dat een pakket dat in potentie veel te bieden heeft, dit niet waar kan maken. Easy Computing € 39,95 Conclusie De functionaliteit van de dvd-kopieerpakketten valt flink tegen. Geen enkel pakket in onze test beschikt over alle benodigde functies. De enige betaalde pakketten die de toets der kritiek doorstaan zijn Instant Copy en CloneDVD. Vanwege de Nederlandstalige handleiding, de grote keuzevrijheid en de prima filmkwaliteit krijgt Pinnacle Instant Copy 8 het predikaat PCM Keuze Beste Product. Het predikaat PCM Keuze Beste Koop gaat naar het gratis DVD Shrink, dat de meeste pakketten in functionaliteit en gebruiksgemak overtreft. ***DVDdecrypter.tiff DVDdecrypter is misschien wel de beste ripper op internet. ***SmartRipper.tiff: SmartRipper kan bijna alles naar wens van een dvd rippen. *** Kader Gratis rippers Niet elk pakket beschikt standaard over de mogelijkheid beveiligde dvd's te rippen. Een oplossing om de bestanden toch op de harde schijf te krijgen is de toepassing van een (gratis) externe ripper. De bekendste zijn DVDDecrypter en Smartripper. Beide programma's (en ook het gratis DVD Shrink) zijn te downloaden via de zeer nuttige website www.dvdrhelp.com. Behalve handleidingen voor deze programma's vindt u hier ook freeware voor het maken van vcd's en svcd's, informatie over dvd-spelers en een behulpzame community voor alles wat met audio en video te maken heeft. Een goed Nederlandstalig alternatief is www.doom9.nl. ***/kader *** Kader Kopiëren dvd illegaal? Er is grote onduidelijkheid of het maken van een reservekopie van een dvd illegaal is of niet. Deze onduidelijkheid komt voort uit de nieuwe Europese richtlijn voor de Auteurswet, het uitblijven van de aanpassing van de Nederlandse Auteurswet en uit het ontbreken van jurisprudentie. De Auteurswet van 1912 is in principe duidelijk. Artikel 16b bepaalt dat het maken van een 'enkele kopieën' mag. Maar de Auteurswet is oud en achterhaald. Een aanpassing op deze wet is in de maak, waarbij geldt dat deze in lijn moet zijn met de Europese richtlijnen op dit gebied. Deze richtlijn voor Auteursrecht (2001/29/EG) geeft aan dat het maken van een reservekopie niet strafbaar is, maar het bewust omzeilen (kraken) of toepassen van manieren om de encryptie op digitale content te omzeilen wel. Om een dvd te kunnen kopiëren, moet eerst het Content Scrambling System worden omzeild. Alle programma's die dit kunnen, maken gebruik van DeCSS, een uitvinding van de Noor Johanson. Hij werd aangeklaagd op grond het kraken van een encryptiemethode en tot het aanzetten van het maken van illegale kopieën. In december 2003 werd Johanson in Noorwegen in hoger beroep vrijgesproken. In Nederland, als lid van de EU, had deze uitspraak anders kunnen uitpakken. Op basis van de Europese richtlijn zou Johansen wel veroordeeld kunnen worden. Maar de rechter kan ook bepalen dat het recht op het maken van een thuiskopie van hoger belang is dan het omzeilen van de encryptiemethode. Toekomstige uitspraken zullen bepalen hoe de wet moet worden ge'nterpreteerd. Fabrikanten van dvd-kopieersoftware wachten met spanning op de uitspraak in mei in de rechtszaak tussen 321 Studios, maker van DVD Copy Express, en de Amerikaanse filmindustrie. Wint de filmindustrie, dan zal het maken van thuiskopieën waarschijnlijk tot het verleden behoren. Gelukkig is de verwachting dat het zover niet zal komen. Vandaar dat de Nederlandse overheid vorig jaar een heffing heeft ingevoerd op alle dvd-recordables, zodat de auteursrechthebbenden toch nog een vergoeding krijgen en softwareproducenten gewoon software maken die het voor iedereen mogelijk maakt zonder computerkennis een dvd te kopiëren. ***/kader ***kader PCMweb.nl NB VORMGEVING: NADER IN TE VULLEN NAAR GELANG DE RUIMTE. "

Drones zijn al lang niet meer alleen speelgoed voor techneuten. Voor een paar tientjes heb je een budgetmodel waarmee je verrassend leuke luchtfoto's en video's maakt. Ga je vaker met een cameradrone op pad, dan loont het om te kijken naar een beter model van een paar honderd tot zelfs duizenden euro's. Het aanbod is groot, dus het helpt om te weten waar je op moet letten. In dit artikel lees je welke eigenschappen belangrijk zijn als je een nieuwe drone koopt.

Soorten drones

Een drone is een onbemand luchtvaartuig dat je op afstand kunt besturen. De dronepiloot gebruikt hiervoor een smartphone, tablet of speciale controller. Laat de minihelikopter daarmee opstijgen, landen en draaien. Bovendien pas je naar eigen wens de hoogte aan.

Hoewel drones oorspronkelijk voor militaire doeleinden werden ontwikkeld, zijn ze tegenwoordig ook voor consumenten volop beschikbaar. Meestal hebben deze luchtvaartuigen vier propellers en evenveel motoren. Om die reden worden ze ook wel quadcopters genoemd. Door de draaisnelheid van de afzonderlijke propellers te wijzigen, kunnen ze alle kanten op vliegen.

Voor consumenten onderscheiden we twee soorten drones. Wie het voornamelijk leuk vindt om loopings, flips en andere stunts te maken, kan een exemplaar zonder camera overwegen. Dit zijn in feite speelgoeddrones. Goede cameradrones zijn een stuk duurder. Hierbij is de lens naar voren of beneden gericht, zodat je tijdens de vlucht adembenemende luchtbeelden kunt schieten. Denk bijvoorbeeld aan wilde dieren in een natuurgebied of een mooie zonsondergang op het strand. In dit artikel lees je meer over verschillende functies van cameradrones.

©DJI

Gewicht

Het gewicht van een drone is een belangrijk aspect om rekening mee te houden. Voor luchtvaartuigen onder de 250 gram heb je namelijk geen vliegbewijs nodig. Om die reden fabriceren bekende merken als DJI, Potensic en Hoverair modellen die net onder deze grens zitten. Dit betreft meestal minidrones. Houd wegens de lichte accu wel rekening met een relatief korte vliegtijd.

Heb je een zwaardere drone op het oog, dan is er nog geen man overboord. Een vliegbewijs kost, afhankelijk van de gekozen aanbieder, tussen de veertig en honderd euro. Zodra je de online kennistest succesvol hebt afgerond, vraag je het bewijs aan bij de RDW. Dat is geldig in alle lidstaten van de Europese Unie plus Noorwegen, Zwitserland en IJsland.

Overigens mag je met het basiscertificaat (A1 en A3) alleen in onbewoonde gebieden op ruime afstand van mensen vliegen. Het maximaal toegestane gewicht van het luchtvaartuig bedraagt bovendien 900 gram. Voor vluchten in stedelijke gebieden in de buurt van mensen en/of het gebruik van een zwaardere drone tot vier kilo is het zogeheten A2-vaardigheidsbewijs verplicht. Wil je een door de overheid goedgekeurde online cursus volgen? Check dan vooraf goed hoeveel examenpogingen er zijn inbegrepen.

©DJI

Exploitantnummer aanvragen

Heb je een cameradrone gekocht? Waarschijnlijk dien je dan een zogenoemd exploitantnummer aan te vragen. Dit geldt zowel voor lichtgewicht als zware luchtvaartuigen. Dit nummer 'plak' je op een zichtbare plek van de behuizing. Verder programmeer je het exploitantnummer indien mogelijk in de (software van) de drone. Zo is de eigenaar altijd te traceren. Je regelt de aanvraag op de website van de RDW. Het kost 23 euro.

Voor speelgoedmodellen tot 250 gram is zo'n exploitantnummer niet verplicht. Dit zijn (camera)drones die voor kinderen tot veertien jaar zijn ontwikkeld. Een voorwaarde is dat de leeftijdsindicatie duidelijk op de verpakking of in de handleiding staat vermeld.

De productdoos van deze SefSay-drone vermeldt een leeftijd van 14+, waardoor de eigenaar een exploitantnummer dient aan te vragen.

Videokwaliteit

Let bij de aanschaf van een nieuwe drone op de maximale videoresolutie. Vanuit de lucht wil je tenslotte fraaie beelden maken. De betere drones hebben een beeldsensor van een gerenommeerd merk. Met name Sony en Hasselblad ontwikkelen kwalitatieve dronecamera's. Sommige dure producten hebben zelfs twee of meer camera's, bijvoorbeeld een groothoek- en telelens.

Bekijk ook de maximale videoresolutie. Hoe hoger deze waarde, hoe scherper het beeld. Diverse betaalbare modellen ondersteunen resoluties tot 1920 × 1080 of 2560 × 1440 pixels. De beeldkwaliteit is weliswaar goed, maar besef wel dat de meeste televisies meer pixels kunnen weergeven. Om die reden ligt een dronecamera met een videoresolutie tot 3840 × 2160 pixels voor de hand. Je kijkt dan op een 4K-televisie naar een scherp beeld. Voor bezitters van een 8K-tv ontwikkelt Hoverair relatief betaalbare drones met een resolutie tot 7680 × 4320 pixels.

Bij dronecamera's met een respectabele videoresolutie van 3840 × 2160 pixels of hoger blijft de beeldkwaliteit ook na digitaal inzoomen nog acceptabel. Bij deze techniek maak je in feite een uitsnede van het originele beeld. Er is hierbij dus sprake van pixelverlies. Wil je regelmatig digitaal inzoomen, kies dan bij voorkeur een drone met een hoge videoresolutie.

©DJI

Framesnelheid

Een goede drone ondersteunt een behoorlijke framesnelheid van bijvoorbeeld dertig of zestig beelden per seconde. Een hoge waarde is gunstig, want je kijkt daarmee naar een vloeiend beeld zonder schokjes. Zeker bij rappe actiebeelden is de framesnelheid een belangrijke eigenschap. Daarnaast zorgt een hoge waarde ervoor dat je opvallende beelden kunt vertragen. Denk bijvoorbeeld aan een sprong van een kitesurfer of passerende vogel. Een vloeiende weergave van slowmotionvideo's vereist een minimale framesnelheid van zestig beelden per seconde.

©DJI

Fotokwaliteit

Voor (hobby)fotografen zijn drones interessante apparaten. Niet voor niets hebben de meeste cameraspeciaalzaken tegenwoordig een breed assortiment. Zo'n minihelikopter komt op plekken waar je zelf niet kunt komen. Er is een aantal specificaties waar je op kunt letten. De betere producten bevatten een ruime, lichtgevoelige sensor. Deze dronecamera's hebben minder licht nodig om heldere beelden te schieten. Op foto's van relatief goedkope camera's zie je namelijk doorgaans veel ruis.

In de specificaties van het beoogde product staat verder de maximale cameraresolutie. Fabrikanten drukken deze waarde uit in het aantal megapixel. Als je eens een luchtafbeelding op groot formaat wilt laten afdrukken, is een fotoresolutie van minimaal 12 megapixel geen overbodige luxe. Daarnaast zijn er ook volop drones met nog hogere fotoresoluties verkrijgbaar, bijvoorbeeld 20, 48 of zelfs 100(!) megapixel.

Veel drones slaan foto's optioneel als raw-bestanden op. Een voordeel, want dit formaat kun je met geschikte software naar hartenlust nabewerken. Tot slot pas je op een geschikte drone verschillende camera-opties naar eigen wens aan, zoals de sluitertijd, witbalans en iso-waarde.

Lees ook: Voordelig foto's bewerken: deze tools zijn beter en betaalbaar

©DJI

Bediening

Bedenk vooraf goed hoe je de drone wilt bedienen. Hiervoor bestaan grofweg twee mogelijkheden, namelijk met een speciale controller of app op een smartphone. Een controller lijkt erg op het bedieningsapparaat van een spelcomputer, zoals een PlayStation of Xbox. Er zijn veelal twee beweegbare joysticks voorhanden. Pas daarmee de richting aan en beweeg voor- of achteruit. Sommige controllers hebben een scherm of geïntegreerde smartphonehouder. De dronepiloot kijkt dan tijdens de vlucht live mee. Waarschijnlijk heeft de controller ook allerlei andere knopjes. Maak bijvoorbeeld een foto, draai 360 graden rond of laat de drone naar de beginpositie terugkeren.

Bij sommige drones zit geen controller. Je bedient de minihelikopter in dat geval vanuit een app. Een voordeel is dat je op de smartphone kunt zien waar je vliegt. Dat werkt via een live-videoverbinding. Zie onder andere hoe snel en hoe hoog de drone vliegt. Daarnaast check je het actuele batterijniveau. Valt het bereik onverhoopt weg? De meeste drones keren dan automatisch terug naar de startpositie.

Jouw drone ondersteunt wellicht ook automatische vliegfuncties. Een nuttige optie is bijvoorbeeld wanneer het luchtvaartuig een geselecteerd object op eigen houtje kan volgen. Tot slot kunnen uitgebreide drones op basis van vooraf ingestelde routepunten zelfstandig een traject vliegen.

©DJI

Vliegtijd

Film je in een natuur- of recreatiegebied, dan laad je een lege accu natuurlijk niet zomaar even op. Om die reden verkopen fabrikanten zogeheten fly more-bundels van hun drones. In plaats van één accu neem je dan twee of drie oplaadbare batterijen mee.

Bekijk verder de maximale vliegtijd op een enkele batterijlading. De meeste dronemerken vermelden dat in de specificaties, maar neem de aangegeven vliegtijd met een korreltje zout. De daadwerkelijke vluchtduur is namelijk van talloze factoren afhankelijk, zoals de wind, snelheid en vliegmanoeuvres.

De meeste minidrones (lichter dan 250 gram) ondersteunen in de praktijk een vliegtijd van zo'n vijftien tot hooguit dertig minuten. Dat is in de meeste gevallen lang genoeg om mooie opnames te maken! Wanneer je een grotere drone met een zwaardere accu koopt, kun je mogelijk iets langer vliegen.

©DJI

Opslag

Uiteraard wil je mooie luchtvideo's en -foto's opslaan. Zeker bij haarscherpe 4K-opnames en raw-kiekjes heb je flink wat opslagcapaciteit nodig. Duizend raw-bestanden nemen gemiddeld ongeveer 25 GB ruimte in beslag. Een uur videomateriaal in 4K-kwaliteit eist al gauw zo'n 50 GB opslagcapaciteit op.

Veel drones bevatten een interne opslagdrager. Dat is natuurlijk handig, maar meestal beperkt de opslagcapaciteit zich tot 8, 16, 32 of hooguit 64 GB. Gelukkig hebben veel modellen een microSD- of SD-kaartslot, zodat je bijvoorbeeld 128, 256 of 512 GB videomateriaal kunt opslaan. Controleer in de specificaties wel even hoeveel gigabyte het aanwezige kaartslot maximaal ondersteunt. Overigens kun je bij moderne drones de opgeslagen beelden vaak rechtstreeks naar een smartphone, tablet of laptop overzetten. Dat werkt via wifi of bluetooth.

©DJI

GoDrone-app

Heb je een mooie dronelocatie op het oog? Check dan met GoDrone of je op deze plek mag vliegen. Deze app van Luchtverkeersleiding Nederland is voor iOS en Android beschikbaar. Het werkt simpel. In rood gemarkeerde gebieden ben je als dronepiloot niet welkom. Met name om luchthavens zie je op de landkaart grote rode cirkels. Daarnaast zie je kleine cirkels boven onder andere industriegebieden, havens, militaire zones en koninklijke paleizen.

Logischerwijs mag je in een ruim gebied rondom Schiphol geen drone laten opstijgen.

Veiligheidsfuncties

Hoe duurder de drone, hoe veiliger je over het algemeen kunt vliegen. Met name obstakeldetectie is ontzettend nuttig, want je verkleint daarmee de kans op een botsing met pakweg een boom, lantaarnpaal of gebouw. De behuizing telt hierbij meerdere sensors die mogelijke obstakels kunnen waarnemen. De drone remt automatisch of past zijn vliegroute zelfstandig aan.

Er zijn ook onbemande luchtvaartuigen met een gps-chip. Gaat er onverhoopt iets mis, dan kun je de locatie van het apparaat achterhalen. Nuttig voor het geval de drone bijvoorbeeld vastzit in een boom. Verder ondersteunen bepaalde modellen met gps geofencing. Hierbij vermijdt de drone op eigen houtje verboden gebieden. Je kunt meestal ook nog zelf virtuele grenzen instellen.

Nagenoeg alle cameradrones hebben een 'return to home'-functie. Is de batterij bijna leeg of valt het signaal van de controller of smartphone plotseling weg? De drone gaat in dat geval vanzelf terug naar de beginpositie. Hoewel je normaal gesproken niet in het donker mag vliegen, hebben sommige modellen ook nog verlichting. Je kunt de drone dan op grote afstand beter waarnemen.

©DJI

Kooptips

Wil je een nieuwe cameradrone kopen? We zetten drie populaire producten uit verschillende prijsklassen op een rij.

DJI Mini 4K

Zoek je een goede, betaalbare drone waarvoor je geen vliegbewijs nodig hebt? De DJI Mini 4K is in dat geval een uitstekende kandidaat, want de behuizing weegt exact 249 gram. De camera is op een zogeheten gimbal gemonteerd. Dankzij dit stabilisatiesysteem maakt deze drone vloeiende opnamen zonder schokken. Zelfs bij harde wind! Wegens een behoorlijke videoresolutie van 3840 × 2160 pixels ogen de beelden zeer scherp. De maximale fotoresolutie bedraagt 12 megapixel. Geen zin om zelf te sturen? Activeer dan een van de vier automatische vliegbewegingen. Voor het bekijken van luchtbeelden installeer je een app op een smartphone. Bij de hier besproken basisuitvoering zit een accu met een opgegeven vluchttijd van hoogstens 31 minuten. Daarnaast is er een controller zonder scherm bijgesloten. Tegen een meerprijs is er onder de naam Mini 4K Fly More Combo een pakket met twee extra accu's te koop.

Potensic Atom 2 Fly More Combo

De Potensic Atom 2 Fly More Combo bestuur je met de meegeleverde controller. Dit bedieningsapparaat heeft een geïntegreerde houder voor jouw smartphone, zodat je tijdens de vlucht live kunt meekijken. De video-overdracht werkt op een afstand tot hoogstens tien kilometer. Onder leiding van de aanwezige Sony-sensor legt deze drone video's vast op een maximale resolutie van 3840 × 2160 pixels. In combinatie met een framesnelheid van dertig beelden per seconde ervaar je een scherp en vloeiend beeld. Je kunt zo nodig tot 4× digitaal inzoomen. Opvallend is verder de maximale fotoresolutie van maar liefst 48 megapixel. Het is de Chinese fabrikant gelukt om net onder de grens van 250 gram te blijven. Kortom, je hoeft voor dit model geen vliegbewijs te halen. Deze Fly More Combo-set bevat onder meer drie accu's, een snellader, extra propellers en een opbergtas.

Hoverair X1 Pro

De Hoverair X1 Pro is een opvouwbare cameradrone die je makkelijk overal mee naartoe neemt. Naast de bescheiden omvang weegt de behuizing nog geen tweehonderd gram. Het halen van een vliegbewijs is dus niet nodig. Het betreft een zogeheten selfiedrone. Dit apparaatje volgt je namelijk automatisch tijdens een wandeling, kanotocht of mountainbikeroute. Kies tussen vijftien verschillende vliegmodi, zoals vogelperspectief of zijspoor. Met een resolutie van 3840 × 2160 pixels en een framesnelheid van zestig beelden per seconde leggen gebruikers hun avonturen haarfijn vast. Dankzij obstakeldetectie zijn zelfs bosrijke gebieden en nauwe steegjes geen enkel probleem. Een pluspunt is de nogal brede kijkhoek van 107 graden. Hierdoor vang je een groot gebied in beeld. Houd daarentegen wel rekening met een relatief korte vliegtijd van zo'n zestien minuten op een volle acculading. Er zit trouwens geen controller in de verpakking, want je bedient de selfiedrone met een smartphone-app.

Hogwarts Legacy was een gigantisch succes voor de gamedivisie van Warner Bros., dus een vervolg is eerder een kwestie van ‘wanneer’ dan ‘of’. Het bestaan van Hogwarts Legacy 2 is nog niet officieel bevestigd, maar er is wel al eens over een vervolg gepraat. Alle informatie - hoewel karig - die we op dit moment hebben vind je in dit overzicht.

Dit artikel is op 6 februari bijgewerkt.

Het in 2023 uitgekomen Hogwarts Legacy was een groot financieel succes voor Warner Bros. Games, wat ook positief is voor ontwikkelaar Portkey Games - dat voorheen vooral mobiele Harry Potter-games ontwikkelde. Daarnaast was het de bestverkochte titel van 2023, waardoor chief financial officer Gunnar Wiedenfels logischerwijs aangaf dat een vervolg op Hogwarts Legacy de grootste prioriteit is voor de gamedivisie van Warner (via Variety).

Releasedatum en platformen van Hogwarts Legacy 2

Hogwarts Legacy is inmiddels al een paar jaar uit, maar de ontwikkeling van AAA-games duurt tegenwoordig steeds langer. Over het algemeen neemt dit zo’n zes jaar in beslag, maar gezien dit een vervolg betreft kunnen daar wat jaren vanaf geschaafd worden.

Als alles goed verloopt zou Hogwarts Legacy 2 dus wellicht eind 2027 of ergens in 2028 kunnen verschijnen, maar dat is verre van zeker. Verwacht wordt dat de game op de huidige generatie consoles uitkomt, dus de PlayStation 5, Xbox Series-consoles, pc en wellicht de Nintendo Switch 2, alsmede de volgende generatie aan hardware als de PlayStation 6 en next-gen Xbox.

©Warner Bros.

De Warner Bros.-overname door Netflix

Het is immers een rare tijd voor Warner Bros. Het bedrijf heeft zich in 2025 te koop gesteld, waarna een overeenkomst is gesloten met de streaminggigant Netflix. Dat bedrijf neemt Warner Bros. en diens film-, tv- en gamedivisies over - wat in het komende jaar nog wel door verschillende waakhonden gecontroleerd moet worden. Wat voor veranderingen dat met zich meebrengt voor de videogame-productiepijplijn is vooralsnog onbekend, maar het is onwaarschijnlijk dat Netflix een zeer waarschijnlijke kaskraker als Hogwarts Legacy 2 in de weg gaat zitten.

Gameplay Hogwarts Legacy 2

Hogwarts Legacy wordt ontzettend gewaardeerd door de immersiviteit van de titulaire school en de omliggende gebieden. Het spel is een rpg, en spelers krijgen dan ook de kans om een verhaal in de Wizarding World zelf in te vullen. De open wereld is niet altijd even interessant en diepgaand, maar de presentatie is prachtig, zowel als een vertaling van wat we al op het witte doek hebben gezien als in het doorvoeren van veranderingen voor het nieuwe tijdperk waarin de game zich afspeelt. Zo is de soundtrack onderscheidend ten opzichte van John Williams’ muziek voor de films.

©Warner Bros.

Daarbij komt het zwaaien met de toverstok uiteraard continu naar voren, zowel in de wereld als tijdens gevechten. Die zijn flitsend, kleurrijk en zitten mechanisch goed in elkaar, al kan het vervolg eventueel wat meer variatie in vijanden toevoegen. Veel spelers zouden het bijvoorbeeld op willen nemen tegen Dementors - geestachtige wezens die geluk ‘opzuigen’ - wat tot unieke gameplayscenarios zou kunnen leiden.

Het grootste gemis in Hogwarts Legacy is voor velen echter het gebrek aan sport. Quidditch - zwerkbal in het Nederlands - is bijvoorbeeld een belangrijk onderdeel van de Harry Potter-verhalen, en hoewel het veld hiervoor wel te vinden is, kun je geen potje spelen in Hogwarts Legacy. Ontwikkelaar Unbroken Games bracht in november van 2024 wel een op zichzelf staande Quidditch-game uit - Harry Potter: Quidditch Champions genaamd - maar een vervolg op Hogwarts Legacy zou er goed aan doen de sport ook te implementeren.

Naar verwachting keert in ieder geval de spelwereld uit het eerste deel terug, vermoedelijk met meer gebieden om te verkennen. Er is immers een flinke hoeveelheid aan locaties uit de boeken om uit te putten.

©Warner Bros.

Verhaal van Hogwarts Legacy 2

In Hogwarts Legacy kan menig Harry Potter-fan diens droom uit laten komen. Met een zelfgemaakt personage worden spelers in Hogwarts opgeleid tot een ware tovenaar, waarbij de volledige school en omstreken te verkennen is. Het verhaal speelt zich rond het jaar 1890 af - iets meer dan honderd jaar voor de geschreven Harry Potter-verhalen - en toont de gebeurtenissen rondom een goblin-opstand die in dat tijdperk plaatsvond.

Gezien er nog niets bekend is over Hogwarts Legacy 2, valt nog niet te zeggen of het nieuwe verhaal zich weer in het verleden afspeelt. Er is daarentegen een indicatie naar een moderne setting voor het spel.

©Warner Bros.

Verbinding met de Harry Potter-serie

In een artikel van Variety over de toekomst van het Harry Potter-merk werd namelijk duidelijk dat Warner Bros. oren heeft naar een duidelijke verbinding tussen de verschillende media die ze uitbrengen. Daaronder valt dus ook de aankomende Harry Potter-serie op HBO Max, waarvan in het artikel staat dat het team bij Portkey Games “algemene aspecten van de verhaalvertelling” coördineert met het team achter de HBO Max-serie.

Volgens David Haddad - president van Warner Bros.’ gamedivisie - was het succes van Hogwarts Legacy een van de grootste redenen achter het inzetten van de ‘Potter-push’ voor de komende jaren. “De rest van het bedrijf was heel nieuwsgierig naar de deur die we hebben geopend met Hogwarts Legacy afgelopen jaar.”

Wat voor elementen de twee teams met elkaar afstemmen is nog lastig te zeggen, al gaat het volgens Variety dus om ‘aspecten van de verhaalvertelling’. Wellicht kunnen we dus personages en gebeurtenissen uit de serie door andere ogen bekijken in de game, of vice versa.

Het eerste seizoen van de Harry Potter-serie komt in begin 2027 uit, zo heeft Warner Bros. inmiddels bevestigd. Dominic McLaughlin en Nick Frost spelen de titulaire Harry Potter en de reus Hagrid. Daarnaast zullen Arabella Stanton en Alastair Stout respectievelijk de rollen van Hermione Granger en Ron Weasley - Harry’s beste vrienden - vertolken.

Boycot

Overigens is het noemenswaardig dat veel mensen alvorens de release van Hogwarts Legacy te boycotten, gezien de uitspraken en overtuigingen van Harry Potter-bedenker J.K. Rowling. De auteur heeft zich in de laatste jaren sterk uitgelaten over haar meningen rondom transgender personen, waar ze in sommige gevallen heeft beweert dat ‘transgender zijn helemaal niet bestaat’.

Rowling is tegenwoordig niet meer zo actief - en creatief - betrokken bij het Harry Potter-merk - waar Hogwarts Legacy een onderdeel van uitmaakt - maar profiteert nog wel altijd van het succes dat de franchise geniet. Het valt te verwachten dat de controverse hieromheen rond de release van het vervolg hoogstwaarschijnlijk weer oplaait.