Wanneer je komt te overlijden, wat gebeurt er dan met online accounts? Dat is een vraag waar je eigenlijk bij leven als bij stil moet staan, zodat nabestaanden er niet naar hoeven te gissen. Er zijn aardig wat prangende vragen rond je digitale erfenis waar je van tevoren over na moet denken, van je online accounts tot je cryptowallet. Zoals de volgende.

Voor we ons buigen over de eigenlijke digitale nalatenschap willen we je wijzen op enkele onlinediensten en -tools die je kunnen helpen bij het plannen van je uitvaart. Zo kun je in het wensenboek van Dela je wensen vastleggen van tien zaken die bij een uitvaart van belang kunnen zijn, zoals de lijst met genodigden, welke muziek, wie je contactpersoon is enzovoort. Je kunt je antwoorden online bewaren in een Dela-account of downloaden als pdf-bestand. 

Op RememberMe.nl vind je ook een tool waarmee je, na aanmelding, een aantal uitgebreide vragenlijsten rond de topics Wensenlijst, Praktische zaken, Genodigdenlijst en Draaiboek kunt invullen. Opvallend is wel dat van de bijna zestig items er maar één over digitale nalatenschap gaat. Helaas is dat tekenend, zelfs in 2022. 

De website van Digital Funeral Professionals is zich hier meer van bewust, maar de site is wel commercieel opgezet. Zo kun je voor 95 euro een ‘digital life planning consult’ aanvragen om je digitale erfenis te regelen. Er is zelfs een mini-masterclass ‘Digitale Nalatenschap op Social Media Gebied’ (25 euro) die je op basis van videolessen een certificaat bezorgt.

©PXimport

Checklists

Regel je liever zo veel mogelijk zelf, dan zijn er een aantal checklists die je gratis kunt downloaden. Neem bijvoorbeeld de checklist van Netwerk Notarissen. Het is een vrij beperkte checklist, maar helpt je wel om over basale zaken alvast na te denken. 

Een uitgebreidere checklist, met meer dan twintig doordachte en degelijk uitgewerkte vragen, kun je aanvragen via https://kwikr.nl/delacheck. Hierop staan vragen als: Wat wil je dat er met je social media-accounts gebeurt?, Op welke […] sites heb je een (betaald) account? en Van welke e-mailservices maak je gebruik?. Een opvallend weetje dat je in deze checklist terugvindt is dat ongeveer de helft van alle Nederlanders online niet verder wil leven, maar ook dat 70% van hen nog geen digitale nalatenschap heeft vastgelegd. 

Daarnaast kun je op de webpagina van Dela over digtaal nalatenschap terecht voor allerlei zinvolle kwesties rondom je digitale nalatenschap, zoals: Wie zorgt er voor jouw digitale nalatenschap als jij er niet meer bent?, Welke spelregels gelden er voor je digitale nalatenschap? en Weet jij wat er met je WhatsApp-berichten, foto’s en video’s gebeurt?.

Tot slot is er nog een checklist van Business Insider die meer ingaat op de financiële kant. Deze checklist ‘Op tijd geldzaken overnemen van je ouders voorkomt veel gedoe’ gaat weliswaar slechts beperkt in op het digitale aspect van het regelen van de erfenis, maar de financiële insteek is heel interessant en belangrijk om van tevoren al over na te denken.

©PXimport

Stappenplan opstellen

Je digitale erfenis voorbereiden vergt hoe dan ook een aantal stappen. Eerst breng je je digitale erfenis nauwkeurig in kaart door al je online accounts te noteren. Denk aan je socialmedia-accounts, gebruikte cloudopslagdiensten, websites en e-maildiensten, maar ook aan streamingdiensten voor film, muziek en games, en apps op je pc, tablet of smartphone die gekoppeld zijn aan diensten als Fitbit en Strava, of eventuele cryptovaluta en andere online tegoeden enzovoort.

Vervolgens geef je aan wat er precies met je digitale erfenis moet gebeuren. Dit kan per app of service verschillend zijn. Geef duidelijk aan wat er moet worden bewaard of vernietigd en wie welke data in handen mag krijgen.

Dat vastleggen kun je op verschillende manieren doen, zodat het rechtsgeldig is. Leg je namelijk niets vast, dan is het wettelijk zo geregeld dat je nabestaanden moeten bepalen wat er met jouw digitale erfenis gebeurt. Je kunt je wensen vastleggen in een handgeschreven wilsbeschikking (codicil), in een digitale kluis (zie verderop), alles opnemen in je testament of via de notaris een zogeheten online executeur aanstellen, dat kan dezelfde persoon zijn als de executeur testamentair.

©PXimport

Wachtwoordmanager

Het kan natuurlijk niet de bedoeling zijn dat je alle wachtwoorden en inlogcodes in je codicil of testament noteert en up-to-date houdt, of telkens een aangepaste versie doorspeelt aan een vertrouwenspersoon. Je bewaart zo’n lijst dus beter op een veilige, maar ook praktisch haalbare manier, zodat je vertrouwenspersoon pas toegang krijgt tot je online data na je overlijden.

Opschrijven in een notitieboekje en de locatie aan je vertrouwenspersoon doorgeven, is niet zo veilig, en opnemen in een testament is dan weer niet zo praktisch of goedkoop. Er zijn drie alternatieven: het gebruik van een wachtwoordmanager, digitale kluis of cloudopslagdienst (zie kader ‘Cloudopslag’).

Er zijn een heleboel bekende wachtwoordmanagers. We noemen er een paar: 1Password, Bitwarden, Dashlane, KeePass, LastPass en RoboForm. Sommige bevatten een module waarmee je bepaalde mappen toegankelijk kunt maken voor anderen, maar als het slechts gaat om je digitale nalatenschap is dat niet de veiligste optie. Er zijn echter ook beheerders waarmee je een soort noodtoegang (emergency access) kunt opzetten. Je geeft dan aan welke personen toegang mogen krijgen tot je kluis nadat een instelbare periode van inactiviteit is verstreken. 

Of een toegewezen contactpersoon kan zelf toegang aanvragen, maar die krijgt hij pas als je niet binnen een zelf in te stellen tijdsverloop reageert. Dit is bijvoorbeeld bij de premiumaccounts van Bitwarden en LastPass mogelijk.

©PXimport

Cloudopslag

Je kunt natuurlijk je inloggegevens bij een (gratis) cloudopslagservice als Dropbox, Google Drive of OneDrive bijhouden, maar echt veilig is dat niet. Je kunt zo’n document dan beter in een aparte, extra versleutelde map binnen die cloudopslagdienst bewaren. OneDrive biedt zo’n functie aan, met de naam Persoonlijke Kluis. Let wel: zonder abonnement kun je niet meer dan drie documenten in die kluis bewaren. Een andere optie is het gratis Cryptomator.

Binnen Windows gebruik je het programma als volgt: start de app op en kies Kluis toevoegen / Nieuwe Kluis Aanmaken. Vul een naam in en verwijs met Andere locatie / Kies naar een submap in de lokale synchronisatiemap van je cloudopslagdienst. Vul een wachtwoord in, geef aan dat je een herstelsleutel wilt – die gegevens kun je dan aan je vertrouwenspersoon doorspelen – en voltooi met Kluis aanmaken.

©PXimport

Tip 05: Digitale kluis

Voor het bewaren van belangrijke of officiële documenten, zoals aktes en dus gegevens van je onlineaccounts, kun je beter een digitale kluis gebruiken die aan een notariaat kan worden gekoppeld. Je kunt dan ook zelf vastleggen wat er met de kluisinhoud moet gebeuren na je overlijden. Een voorbeeld van zo’n kluis is de Nederlandse Notariskluis (vanaf 3,95 euro per maand). Je kunt er allerlei soorten documenten in bewaren, zoals eigendomsbewijzen, een codicil en inlogcodes, maar ook brieven, foto’s of een (afscheids)video. 

Volgens medewerker Pieter de Vos zijn er momenteel zo’n vijftig notariskantoren bij deze dienst aangesloten, maar je beslist als gebruiker zelf welke van de aangesloten notarissen je kluis mag beheren, en misschien is je vaste notaris wel bereid zich bij de dienst aan te sluiten. Dit houdt in dat die notaris bij je overlijden de digitale sleutel van je kluis zal overhandigen aan de persoon die je in je codicil of testament hebt gemachtigd. Medewerker De Vos benadrukt verder dat het platform erg veilig is.

In België kunnen alle meerderjarige inwoners gratis een digitale kluis tot 1 GB opslagruimte creëren op www.izimi.be (ook mobiel), een initiatief van het Belgische notariaat. Bij het aanmaken van de kluis kun je zelf een notariskantoor aangeven.

 Aanmelden kan met de app itsme (vergelijkbaar met het Nederlandse DigiD). Je bepaalt daarna zelf wat er na je overlijden met je gegevens moet gebeuren: gehele of gedeeltelijke overdracht door een notaris of door een vertrouwenspersoon, of vernietiging van de volledige kluisinhoud.

Online accounts

Tot nu toe hebben we vooral algemene tips gegeven voor het beheer van je digitale nalatenschap, maar je doet er ook goed aan de mogelijkheden en voorwaarden na te lopen bij elke app of dienst waarbij je een account hebt en data achterlaat. Besef je dat het achterlaten van data ook gebeurt zonder dat je het echt door hebt, zoals bij heel wat IoT-apparaten, bijvoorbeeld een slimme koelkast of stofzuiger. Vaak moet je daarvoor namelijk een account aanmaken en dus bepaalde persoonsgegevens achterlaten. Ga dus ook na wat er met die data gebeurt na je overlijden.

Weliswaar is er tegenwoordig de AVG (Algemene verordening gegevensbescherming; in het Engels GDPR) waardoor je vrij veel rechten hebt als gebruiker – zo is een bedrijf verplicht inzage te geven in de gegevens die het over je bijhoudt – maar helaas alleen als je nog in leven bent. De AVG vermeldt namelijk niet wat er met je data mag of moet gebeuren na je overlijden.

©PXimport

Internetdiensten

Er zijn gelukkig inmiddels een heleboel van de veelgebruikte webapplicaties en -diensten die hun gebruikers de mogelijkheid bieden om het een en ander zelf te regelen. We nemen Facebook en Google als voorbeeld, maar ook Instagram, LinkedIn, Twitter en Microsoft hebben al initiatieven genomen op dit vlak.

We beginnen met Facebook. Meld je aan bij en klik bij de Instellingen en Algemeen onder Instellingen voor accounts met herdenkingsstatus op Bewerken. Je kunt nu klikken op Verzoek om je account te verwijderen nadat je overlijdt of je selecteert een vertrouwenspersoon die je account (met herdenkingsstatus) verder mag beheren. Die vertrouwenspersoon stel je daarmee ook in staat je overlijden aan Facebook te melden.

Voor je Google-account meld je je aan bij https://myaccount.google.com/inactive. Klik op Starten, stel de gewenste periode van inactiviteit in en geef de persoon of personen aan die na die periode een bericht moeten krijgen. Je kunt ook aangeven tot welke van de meer dan vijftig Google-diensten hij via jouw account toegang mag krijgen.

Erfeniscontact

Tot voor kort kon je geen toegang krijgen tot de data van een overleden persoon wanneer het Apple ID of wachtwoord onbekend was. Dat is onlangs, met de komst van iOS en iPadOS 15.2 en macOS Monterey 12.1, eenvoudiger geworden. Je kunt nu namelijk contacten koppelen aan de app Digitale erfenis. Zij hebben dan na je overlijden toegang tot je Apple ID en data.

Op een iPhone of iPad open je hiervoor Instellingen, tik je op je naam en kies je Wachtwoord en beveiliging / Erfeniscontact, waarna je de verdere instructies volgt. Op een Mac gaat dit via Systeemvoorkeuren / Apple ID / Wachtwoord en beveiliging. De toegevoegde contacten hoeven zelf geen Apple-apparaat te hebben. De toegangssleutel kun je via e-mail versturen, opslaan als pdf-bestand of afdrukken en op een veilige plek bewaren.

Thuis koffie van restaurantkwaliteit? De Philips Café Aromis 8000-serie belooft het. In deze review lees je of deze volautomaat de hype waarmaakt. Van perfect melkschuim tot minimaal onderhoud: ontdek waarom dit apparaat je lokale barista overbodig maakt, zelfs met gewone supermarktbonen!

Je kent het vast: je zit in je favoriete koffietentje, neemt een eerste slok van de cappuccino die je hebt besteld en valt even stil. De temperatuur, het mondgevoel, die volle smaak… alles lijkt te kloppen. En dan denk je aan de koffie thuis. Die is prima, of in elk geval best oké. Maar daar blijft het dan ook bij.

Dat dacht ik tenminste. Tot ik de Philips Café Aromis 8000-serie op mijn aanrecht installeerde en mijn keuken stante pede in een soort hippe koffiebar veranderde. De installatie van deze fraaie machine behelst niet meer dan een stekker in het stopcontact, water in het reservoir en een dosis verse koffiebonen bovenin. That’s it. Daarna kan het feest beginnen.

Hoewel de term 'restaurantkwaliteit' vaak niet meer dan een loze marketingkreet is, maakt dit apparaat dat woord opeens bizar concreet. Dat zit 'm in heel basale dingen: de koffie is direct op de juiste temperatuur (niet dat lauwe net-niet) en de smaak is vol en romig, zonder die nare bittere nasmaak. Dit apparaat lijkt bovendien precies te snappen wat jij wil; zonder dat je zelf als een bezetene aan de knoppen hoeft te draaien, staat er binnen de kortste keren een meer dan fatsoenlijke kop koffie voor je neus. Wat een topding!

©Philips

Duurdoenerij niet nodig

Erg prettig is het feit dat de machine enorm vergevingsgezind is. Hippe koffiesnobs vertellen je doorgaans dat je zonder exclusieve bonen van 30 euro per kilo nergens bent. Onzin, blijkt nu. Zelfs met een zak supermarktbonen en een pak volle melk (lang houdbaar werkt het best!) tovert dit ding een resultaat tevoorschijn waar je u tegen zegt. Hij weet echt het maximale uit elke boon te persen. Luxe zonder dat je boodschappenlijstje ingewikkeld of overdreven duur wordt, ik hou ervan.

En dan de melk. Vaak is dat thuis niet meer dan een zielig laagje luchtbelletjes dat na tien seconden als sneeuw voor de zon verdwijnt. Hier niet. Dit schuim is stevig, rijk en blijft dapper overeind staan. M'n ochtendcappuccino heb ik dan ook spontaan heilig verklaard, maar de echte verrassing is wat mij betreft de optie 'Melange'. Die is gloeiend heet, heeft de ideale verhouding tussen melk en koffie (puristen verklaren me voor gek) en maakt me elke keer weer instant gelukkig. Ik was aanvankelijk wat sceptisch over dit soort voorgeprogrammeerde recepten, maar deze verhouding is zo perfect afgestemd dat het elke keer weer aanvoelt als een echte traktatie.

©Philips

'Wat willen jullie drinken?'

Bezoek over de vloer? Kom maar door met de bestellingen! Vroeger hoopte ik stiekem op de keuze voor zwart (want: geen gedoe met melk), nu draai ik mijn hand niet meer om voor een latte of espresso macchiato. Sterker nog, ik nodig mensen nu vol enthousiasme uit om een kopje koffie te komen doen, en de reacties zijn elke keer unaniem: "Wauw, lekkere koffie!" 

Het mooie is dat je specifieke voorkeuren van je bezoek niet elke keer opnieuw hoeft in te voeren. Dankzij de gebruikersprofielen heeft iedereen in huis zijn eigen 'knop'. De een wil de latte met extra melk, de ander wil 'm juist sterker: dat kun je allemaal opslaan. En de machine verrast ook in de breedte. Waar ik zelf inmiddels min of meer verslaafd ben aan de Red Eye (een pittige boost voor de korte nachten), scoor ik bij mijn dochter punten met de 'Babychino'-functie: alleen warm melkschuim. Lekker voor het slapen gaan. 

Voor de liefhebbers zitten er trouwens nog allerlei cold brew-opties in het assortiment. Niet helemaal mijn ding – koffie kan me niet heet genoeg – maar fijn dat het kan als de smaak (of het bezoek) daarom vraagt.

©Eelko Rol

Geen schoonmaak-nachtmerries

Dan het onderhoud. We kennen de horrorverhalen van schimmelende slangetjes in volautomaten en hopeloos verkalkte zetgroepen. De Café Aromis 8000 is wat dat betreft een verademing. Water bijvullen, bakje met koffiepucks legen en (belangrijk!) de melkhouder gewoon even omspoelen onder de kraan (schijnt zelfs in de vaatwasser te kunnen). Geen ingewikkeld gedoe; de machine spoelt zichzelf krachtig door bij het opstarten en afsluiten. Het ding staat er, hij werkt en zeurt verder niet om aandacht. Had ik al gezegd dat dit een topding is?

O, en er is een app. Is die noodzakelijk? Neuh. Is het lekker? Ja! Via de app kun je de machine alvast aan het werk zetten terwijl je zelf nog even je mail checkt in bed. Je weet: technologie is op zijn best als het je luiheid faciliteert, en dat heeft Philips hier goed begrepen.

©Philips

Conclusie? Dit is meer dan een keukenapparaat; het is een stukje levensgeluk. Je hoeft niet meer te kiezen tussen gemak (dag Senseo!) en smaak. De Philips Café Aromis 8000 bewijst dat je dat perfecte koffiemomentje gewoon thuis kunt creëren. Zonder barista-cursus, zonder gedoe, maar mét die gelukzalige stilte na de eerste slok.

Enige minpuntje is wellicht de prijs, want die is met 999 euro best fors. Maar reken maar uit: een cappuccino kost tegenwoordig al snel 4 euro, dus met 250 gloeiend hete geluksmomentjes thuis heb je deze machine er al uit. Dat moet je jezelf gewoon gunnen.

Marc-Alexis Côté, die voorheen de Assassin's Creed-gamefranchise bij Ubisoft overzag, heeft dat bedrijf nu aangeklaagd.

Afgelopen oktober werd aangekondigd dat Côté vertrokken was bij het bedrijf. Dat gebeurde rond dezelfde tijd als dat Ubisoft de Assassin's Creed-franchise onderbracht onder Vantage Studios, een nieuwe dochteronderneming die het samen met Tencent heeft opgericht. Côté heeft decennialang aan de Assassin's Creed-franchise gewerkt en stond de laatste jaren aan het hoofd van de populaire spellenreeks.

Côté zou toen Assassin's Creed naar Vantage Studios ging een aanbod van Ubisoft hebben gekregen om een andere leidende positie binnen het bedrijf aan te nemen. Côté liet kort daarna publiekelijk weten dat deze positie niet vergelijkbaar was met zijn eerdere werk.

De aanklacht

Nu klaagt Côté Ubisoft dus aan, zo meldt CBC Radio Canada. Volgens hem zou hij de rol van 'Head of Production' aangeboden hebben gekregen binnen Ubisoft nadat Assassin's Creed binnen Vantage Studios werd ondergebracht, gevolgd door een mogelijke positie als 'Creative House'.

Volgens Côté zou hij daardoor leiderschap krijgen over "tweederangs" Ubisoft-franchises. Aangezien hij daarvoor de Assassin's Creed-franchise overzag, voelde dit voor hem als een wezenlijke stap terug.

Côté nam naar eigen zeggen twee weken vrij om over deze situatie te reflecteren. Aan het einde van die periode zou Ubisoft hebben geëist dat hij een besluit moest maken en besloot Côté dat dit een onacceptabele situatie was, en een "ontslag in vermomming". Hij eiste dan ook ontslagvergoeding, waarna hij te horen kreeg dat hij niet meer op werk hoefde te komen en Ubisoft aankondigde dat hij was vertrokken.

Volgens Côté heeft Ubisoft geclaimd dat hij vrijwillig is vertrokken, zodat men geen ontslagvergoeding hoefde te betalen. Côté eist nu twee jaar aan loon als ontslagvergoeding en 75.000 dollar aan schadevergoeding vanwege machtsmisbruik en schade aan zijn reputatie. In totaal komt dat neer op meer dan 1,3 miljoen dollar. Ook wil hij dat het concurrentiebeding komt te vervallen.

Vantage Studios en Assassin's Creed

Ubisoft richtte vorig jaar samen met het Chinese Tencent de dochteronderneming Vantage Studios op. Daar zijn de drie belangrijkste Ubisoft-franchise in ondergebracht, namelijk Assassin's Creed, Far Cry en Rainbow Six. Ook de ontwikkelteams die aan deze reeksen werken maken nu onderdeel uit van Vantage Studios.

De Assassin's Creed-franchise is al jarenlang een van de belangrijkste gamereeksen van de Franse uitgever Ubisoft. In de spellen gebruiken spelers parkour, stealth en gevechten om diverse exotische locaties uit de geschiedenis te verkennen. Het meest recente deel is het vorig jaar uitgekomen Assassin's Creed Shadows.