Dat je pc niet zonder ssd kan, weet je waarschijnlijk al. De ontwikkelingen op ssd-gebied staan niet stil en hoewel iedere ssd een flink stuk sneller is dan de ouderwetse harde schijf, zijn er inmiddels ook flinke snelheidsverschillen tussen ssd’s. Samsung's SSD 970 EVO en 970 PRO behoren tot de snelste ssd’s op de markt. Wat heb je daar eigenlijk aan?

©PXimport

De meeste ssd’s maken net als de harde schijf gebruik van de sata-interface op hetzelfde fysieke formaat als een 2,5inch-schijf. Dat die ssd’s toch voor een flinke snelheidsverhoging zorgen komt doordat die sata-interface een stuk sneller is dan de snelheid van een harde schijf. Want waar een harde schijf een zo’n 150 MB/s haalt, verwerkt de sata-interface in de praktijk zo’n 550 MB/s. Inmiddels tikt zo’n beetje iedere sata-ssd deze snelheid aan. Maar de ontwikkeling van de ssd gaat door. Inmiddels worden er ssd’s gemaakt die vele malen sneller zijn dan de sata-interface. Zo heeft Samsungs nieuwe SD 970 PRO een leessnelheid van maar liefst 3500 MB/s terwijl de schrijfsnelheid 2700 MB/s bedraagt. Voor de nieuwste ssd’s wordt gebruik gemaakt van de pci-express-interface die ook gebruikt wordt voor razendsnelle grafische kaarten. Nu is een grote insteekkaart niet heel handig, vandaar dat voor ssd’s met m.2 een nieuw fysiek formaat bedacht is. Een m.2-slot dat gebruik maakt van pci-express heeft een theoretische snelheid van maar liefst 4 GB/s. Behalve dat er gebruik wordt gemaakt van pci-express is er in de vorm van nvme ook een nieuw aansturingsprotocol ontworpen dat speciaal voor ssd’s bedacht is. Vandaar dat de snelste m.2-ssd’s ook wel nvme-ssd’s worden genoemd.

©CIDimport

De Samsung SSD 970 EVO is één van de snelste ssd’s die je kunt kopen.

Snelle controller en geheugen

Dankzij pci-express wordt een ssd dus niet meer begrenst door de interface. Maar dat verklaart natuurlijk maar deels waarom Samsungs SSD 970 EVO en SSD 970 PRO de snelste ssd’s van dit moment zijn. De grootse kracht van beide ssd’s is het door Samsung zelf ontwikkelde V-NAND flashgeheugen. In dat flashgeheugen zit overigens ook direct het verschil tussen de PRO en de EVO, want waar bij de PRO 2 bit per geheugencel wordt opgeslagen slaat de EVO 3 bit per geheugencel op. De EVO is hierdoor iets langzamer, maar dat verschil wordt deels opgevangen door Samsungs TurboWrite-technologie waarbij een deel van het flashgeheugen wordt ingezet als razendsnelle buffer. De EVO en PRO gebruiken dezelfde Samsung Phoenix Controller. Deze controller bevat maar liefst vijf arm-processorcores. Een nikkelcoating zorgt ervoor dat de controller zijn warmte efficiënt kwijt kan waardoor de prestaties langdurig op peil blijven. In de praktijk is het snelheidsverschil tussen de SSD 970 EVO ende SSD 970 PRO dan ook beperkt, toch is de 970 PRO nog net een tikje sneller dan de al erg indrukwekkende 970 EVO.

Waarom heb jij de SSD 970 EVO nodig?

Zowel Samsungs SSD 970 EVO als de SSD 970 PRO behoren dus tot de snelste ssd’s die je momenteel kunt kopen. Leuk om te weten, maar waar heb je die snelheid nou eigenlijk voor nodig? Wij vroegen jullie wat jullie met de supersnelle Samsung SSD 970 EVO zouden doen. Gebaseerd op jullie reacties hebben we de vijf redenen op een rij gezet waarom je niet zonder de Samsung SSD 970 EVO kunt.

©CIDimport

Sneller opstarten

Een motivatie die een groot aantal keer genoemd wordt is het snel opstarten van de pc. Er is dan ook niets zo vervelend als wachten tot je pc eindelijk is opgestart. Met Samsungs SSD 970 EVO zul je van lange opstarttijden geen last hebben, met een leessnelheid van maar liefst 3500 MB/s wordt je besturingssysteem razendsnel geladen. Hoe snel? Wanneer je computer helemaal uitstaat, zit je binnen vijftien seconden in Windows.

©CIDimport

Snellere werkervaring

Je kunt de snelste processor kopen die er is, als je die combineert met een langzame ssd of harde schijf haal je die kracht er niet uit. Samsungs SSD 970 EVO heeft niet alleen razendsnelle lees- en schijfsnelheden, hij is ook ontworpen om tegelijkertijd vele kleine bestanden te verwerken. Precies zoals een besturingssysteem als Windows een ssd gebruikt en waardoor een pc met ssd zo snel aanvoelt.

©CIDimport

Snellere foto- en videobewerking

In de ingezonden reacties worden ook foto- en videobewerking veelvuldig genoemd. Samsung heeft de SSD 970 EVO (en de PRO) ook daadwerkelijk ontworpen met zware grafische bewerkingen als uitgangspunt. Met de toename van 4K-videobewerking en fotocamera’s met steeds meer megapixels worden de grafische bestanden waar we meewerken steeds groter. Voor de 970 EVO met zijn leessnelheid van 3500 en schrijfsnelheid van 2500 MB/s geen enkel probleem.

©CIDimport

Sneller gamen

Met de Samsung SSD 970 EVO weetje zeker dat je dure processor en grafische kaart niet geremd wordt door de ssd en worden al je spellen razendsnel geladen, ook tijdens het spelen. Uiteraard moet je de games dan wel op de 970 EVO installeren. Gelukkig is de SSD 970 EVO verkrijgbaar in de ruime opslagcapaciteiten van 1 en zelfs 2 TB. Ruimte genoeg voor al je games dus.

©CIDimport

Sneller professioneel werken

We noemden al foto- en videobewerking, maar het kan altijd zwaarder. Zo werd een aantal keer het renderen van animaties genoemd. Ook andere minder alledaagse werkzaamheden als statistisch onderzoek en het werken met virtuele machines zijn goede redenen voor een snelle ssd. Professionele werkzaamheden vereisen een ssd die alle lees- en schijfopdrachten kan bijhouden, zeker als er meerdere zware applicaties naast elkaar gebruikt worden.

HDMI 2.1 is de nieuwste standaard voor beeldoverdracht, maar lang niet iedereen heeft de extra bandbreedte ook écht nodig. Vooral voor gamers met een PlayStation 5, Xbox Series X of krachtige pc is het relevant. Kijk je alleen films of televisie? Dan volstaat de oudere aansluiting vaak prima. Wij leggen uit waar de grens ligt.

Als je momenteel op zoek bent naar een nieuwe televisie of monitor vlíegen de technische termen je om de oren. HDMI 2.1 wordt door fabrikanten en winkels vaak gepresenteerd als een absolute noodzaak voor een scherm dat klaar is voor de toekomst. Hierdoor ontstaat de angst dat je een miskoop doet als je kiest voor een model met de oudere HDMI 2.0-standaard. Toch is dat in veel Nederlandse huiskamers een misvatting, want de voordelen zijn nogal specifiek. Veel consumenten betalen onnodig extra voor een functie die ze technisch gezien nooit zullen activeren. Na het lezen van dit artikel weet je precies of jij die snelle poort nodig hebt, of dat je dat budget beter aan een groter scherm of beter geluid kunt besteden.

De kern van het probleem: bandbreedte

Het fundamentele verschil tussen de gangbare HDMI 2.0-standaard en de nieuwere 2.1-versie zit 'm in de digitale snelweg die ze bieden. Je kunt het zien als een waterleiding: door een 2.1-kabel kan veel meer water (of dus data) tegelijk worden gepompt (48 Gbit/s in dit geval) dan door de oudere 2.0-variant (die 'maar' 18 Gbit/s kan verwerken). Die extra ruimte is nodig voor 4K-beelden met een zeer hoge verversingssnelheid (120 beelden per seconde) of voor extreem hoge resoluties zoals 8K.

Een hardnekkige mythe is dat HDMI 2.1 het beeld altijd mooier maakt. Dat is onjuist. Als je naar een Netflix-serie kijkt in 4K, ziet dat er via een 2.0-poort exact hetzelfde uit als via een 2.1-poort. De kabel verandert niets aan de kleuren, de scherpte of het contrast; hij zorgt er alleen voor dat het signaal 'erdoor' past. Pas als er een file op de kabel ontstaat (omdat je te veel beelden per seconde wilt versturen) wordt de nieuwe standaard noodzakelijk. Zolang je dataverbruik onder de limiet van HDMI 2.0 blijft, voegt versie 2.1 niets toe aan de beeldkwaliteit.

Wanneer werkt dit wél goed?

HDMI 2.1 komt pas echt tot zijn recht als je de grenzen van beweging en snelheid opzoekt. Dat is vrijwel exclusief het domein van de fanatieke gamer. Heb je een PlayStation 5 of Xbox Series X in huis en wil je games spelen in de hoogste 4K-resolutie met 120 beelden per seconde (120 Hz)? Dan is een HDMI 2.1-aansluiting op je tv onmisbaar. Zonder deze poort blijft je console steken op 60 beelden per seconde, wat minder vloeiend oogt bij snelle shooters of racegames.

Ook pc-gamers met een zware, moderne videokaart (zoals de NVIDIA RTX 40- of 50-serie) profiteren hiervan als ze hun pc op de tv aansluiten. Naast de snelheid biedt de 2.1-standaard ondersteuning voor Variable Refresh Rate (VRR). Dat zorgt ervoor dat de televisie zijn verversingssnelheid continu aanpast aan de spelcomputer, wat haperingen en 'tearing' (waarbij het beeld in tweeën lijkt te breken) voorkomt. Daarnaast is er Auto Low Latency Mode (ALLM), een signaal waardoor je tv automatisch naar de spelmodus schakelt zodra je de console aanzet. Voor wie de maximale prestaties uit een moderne spelcomputer wil halen, is HDMI 2.1 dus een logische en eigenlijk verplichte keuze.

Oké, maar wanneer werkt dit níet goed?

Voor de gemiddelde kijker is de meerwaarde van HDMI 2.1 nagenoeg nihil. Kijk je voornamelijk lineaire televisie (nieuws, talkshows), sportwedstrijden, films op Blu-ray of series via streamingdiensten als Disney+ en Videoland? Dan kom je nooit in de buurt van de bandbreedte die HDMI 2.0 niet meer aankan. Films en series worden vrijwel altijd gemaakt en uitgezonden in 24, 30 of maximaal 60 beelden per seconde. Een standaard HDMI 2.0-aansluiting kan 4K-beeld op 60 Hz fluitend aan, inclusief HDR (High Dynamic Range).

Ook voor bezitters van een oudere of minder krachtige spelcomputer, zoals de PlayStation 4, de Xbox One of de Nintendo Switch, voegt de nieuwe poort niets toe. Het signaal dat deze apparaten uitsturen is simpelweg niet zwaar genoeg om de bredere snelweg nodig te hebben. Je koopt in dat geval een Ferrari om er vervolgens alleen maar mee in een 30-kilometerzone te rijden. Je betaalt voor capaciteit die ongebruikt blijft, terwijl je dat geld wellicht beter had kunnen investeren in een tv met een beter contrast of hogere helderheid.

Dealbreakers

Er zijn specifieke situaties waarin het blindstaren op HDMI 2.1 je keuze onnodig beperkt of zelfs leidt tot een slechtere aankoop. Dit zijn de harde grenzen:

©DC Studio

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om de juiste keuze te maken, moet je kritisch kijken naar wat er in je tv-meubel staat of komt te staan. De vuistregel is eenvoudig: ben jij iemand die elke frame telt in een online shooter en heb je de hardware om dat te genereren? Dan moet HDMI 2.1 bovenaan je wensenlijst staan; zonder die poort knijp je de prestaties van je dure console af en mis je de soepelheid waarvoor je betaald hebt.

Ben je daarentegen een filmliefhebber die geniet van de hoogste beeldkwaliteit in HDR, of kijk je vooral sport? Richt je dan op het contrast, de helderheid en de kleurweergave van het paneel. Een kwalitatief hoogwaardig paneel met een 'oudere' aansluiting geeft een indrukwekkender plaatje bij films dan een middelmatige tv die toevallig wél een 2.1-aansluiting heeft. Laat je niet gek maken door het idee van toekomstbestendigheid als de beloofde toekomst niet aansluit bij jouw kijkgedrag.

Dus...

HDMI 2.1 is essentieel voor gamers met een PS5, Xbox Series X of krachtige pc die willen spelen in 4K bij 120 Hz. Voor filmkijkers, serie-bingers en tv-kijkers biedt de standaard geen zichtbare beeldverbetering ten opzichte van HDMI 2.0. De extra bandbreedte is puur bedoeld voor zeer hoge framerates die videocontent niet gebruikt. Kies alleen voor HDMI 2.1 als je hardware hebt die deze snelheid daadwerkelijk kan benutten. In alle andere gevallen is de kwaliteit van het beeldscherm zelf veel belangrijker dan het type aansluiting.

Op 26 januari kan de wereld aan de slag met Highguard. Het lijkt erop dat iedereen weet wat Highguard is, terwijl tegelijkertijd ook niemand precies weet wát Highguard nou precies is. In dit artikel zetten we dus uiteen wanneer je de game kunt spelen, en waarom deze titel van Wildlight Entertainment zoveel aandacht krijgt.

Releasedatrum van Highguard

Highguard is vanaf vandaag, 26 januari, rond 19:00 uur Nederlandse tijd beschikbaar op pc, PlayStation 5 en Xbox Series X en S. De exacte releasetijd is nog niet bekend, maar vermoedelijk zal de game rond die tijd op alle platforms beschikbaar worden.

Daarbij is het spel free-to-play, dus je hoeft niets te betalen om Highguard te spelen. Daarbij ondersteunt de game crossplay en cross-save, dus je kunt de game samen met vrienden op andere platforms spelen en je progressie op andere platforms meenemen. Het spel is niet te preloaden, maar vereist op pc in ieder geval 25 GB aan beschikbare opslagruimte.

Met de lancering van het spel zendt ontwikkelaar Wildlight Entertaiment om 19:00 uur Nederlandse tijd ook direct een zogenaamde Launch Showcase uit op YouTube - ook hieronder te bekijken. De studio belooft in deze showcase een ‘deepdive in de gameplay’ van Highguard te tonen, de contentplannen voor het eerste jaar uit de doeken te doen en nog ‘veel meer’. 

Wat is Highguard?

Aan team-based PvP heroshooters als Overwatch is geen gebrek, maar Highguard lijkt zich bij die groep te scharen. Het spel wordt ontwikkeld door Wildlight Entertainment, dat weer bestaat uit oud-ontwikkelaars van onder andere Titanfall en Apex Legends. Mensen die dus meer dan prima shooters in elkaar hebben gedraaid, waardoor de interesse toch ietwat gewekt wordt. 

Ieder team in de game bestaat uit drie zogenaamde Wardens, waarvoor verschillende personages gekozen kunnen worden. In de trailer zien we bijvoorbeeld een ridderachtige personage, die met een speciale vaardigheid elektrische stokken rond kan gooien. Ook is er een groot ijsmonster dat schijnbaar muren kan laten verschijnen, een soort cowboy met beestachtige klauwen en een personage dat met messen kan gooien. Ook heeft ieder personage schijnbaar toegang tot geweren om het vijandelijke team mee te bevechten.

Het doel van een potje is namelijk het vinden van de ‘Shieldbreaker’, een soort groot zwaard waarmee je de basis van de tegenstanders open kan breken en uiteindelijk overnemen. Wanneer dit lukt is het potje gewonnen. In de context van de game krijgt jouw team op die manier de controle over het continent. 

©Wildlight Entertainment

Waarom is er zoveel om Highguard te doen?

Wildlight positioneert de game in hun marketing als een “nieuw soort shooter”, maar veel spelers zijn op basis van de trailer nog niet overtuigd. Highguard doet qua opzet van de potjes wel een paar dingen anders dan hero-shooters als Overwatch en Marvel Rivals, maar zoals Concord in 2024 liet zien is de huidige markt voor dit subgenre binnen shooters redelijk verzadigd. Velen zijn simpelweg nog niet overtuigd dat Highguard daadwerkelijk iets vernieuwends met zich mee weet te brengen.

Dit valt ook te verwijten aan een opvallend gebrek aan marketing van de game. Zo’n anderhalve maand voor release hoorden we voor het eerst van Highguard, toen de trailer werd getoond als afsluiter van The Game Awards. Normaliter is de laatste aankondiging van die show een van de hoogtepunten, maar Highguard wist mensen niet te enthousiasmeren. 

De gesprekken rondom Highguard werden echter nog vreemder, toen opviel dat Wildlight geruime tijd niets meer plaatste op sociale media over de game. Na de initiële aankondiging van de game werd er wekenlang niets meer geplaatst op het X-account van Highguard, tot drie dagen voor launch - toen het bedrijf een countdown startte. Ook dit maakte het lastig om enthousiast te worden voor Highguard. 

©Wildlight Entertainment

In de afgelopen dagen doken er berichten en geruchten op die stelden dat Geoff Keighley - de presentator en oprichter van The Game Awards - Highguard specifiek had uitgekozen als afsluiter van The Game Awards, omdat hij hier wel iets in zag. Op 25 januari plaatste Keighley een gif op X, waarin John Hammond uit Jurassic Park zegt: “Over 48 uur accepteer ik jullie verontschuldigingen”. 

Natuurlijk gunnen we iedere game waar tijd en passie in heeft gezeten het beste, maar het is ook niet te ontkennen dat het verhaal rondom Highguard op zijn minst frappant te noemen is. Nou ja, vanaf 19:00 uur kunnen we het spel zelf onder handen nemen. Verwacht daarom binnenkort impressies op onze socials en ID.nl.