ACHTERGROND - BlackBerry, het bedrijf dat eerder jarenlang opereerde onder de naam Research in Motion (RIM), houdt waarschijnlijk binnen een jaar op te bestaan. Overnamegesprekken zijn in volle gang. Waar ging het mis?

De fabrikant was ruim een decennia lang bepalend in de mobiele communicatie-industrie, maar moet noodgedwongen de strijd staken. Vrijdag bleek dat, ondanks het verschijnen van het nieuwe BlackBerry 10 platform, de omzet maar de helft was van eerder begroot, waardoor een koerswijziging noodzakelijk is en 4500 mensen ontslag zal worden aangezegd.

Waar ging het mis? BlackBerry heeft een flink aantal jaar koppig vastgehouden aan een smartphonestrategie die niet meer werkte: het bieden van veilige messaging-apparaten in een wereld waar apps de dienst uitmaken en gebruikers van alles met hun devices willen doen. De meeste journalisten voorspelden daarom al lange tijd dat het vroeg of laat afgelopen zou zijn. Afgelopen winter kwam BlackBerry nog, na het wegbonjouren van de oprichters, met het BlackBerry 10 OS op de proppen en de BlackBerry Z10 smartphone. Eindelijk was er dan toch een capabel modern mobiel computerplatform, terwijl het bedrijf tegelijkertijd het handelsmerk, de hoogstaande security, kon blijven bieden. Een toestel met het karakteristieke toetsenbord, de BlackBerry Q10, volgde enkele maanden later.

Securitykoning

Hoewel BlackBerry 10 geen bedreiging kon vormen voor iOS of Android, was het in veel opzichten wel het platform dat bedrijven zouden moeten kiezen om met goed beveiligde smartphones te werken. Daarbij denk ik vooral aan organisaties in finance, defensie, zorg en aan bestuurders. Een aantal sectoren heeft lange tijd geroepen dat ze zo'n platform nodig hadden en dat iOS en Android niet geschikt is geweest. Maar kennelijk niet - bedrijven kopen geen BlackBerry's, ondanks prima apparaten waarop BB10 draait. De nieuwe BlackBerry haalt het in veel opzichten niet bij de iPhones en high-end Android smartphones, maar als het draait om security, dan is de BlackBerry Z10 en Q10 goed genoeg, vooral als communicator-device.

Het trieste van alles is dat de meeste bedrijven die nog vasthouden aan BlackBerry vooral de oudere BlackBerry 7-modellen kopen en niet de nieuwe BlackBerry 10-types. Ik begrijp daar niets van. Misschien komt het omdat IT-organisaties niet in de nieuwe BlackBerry server willen investeren die nodig is om BlackBerry 10 te ondersteunen.

Ondertussen hebben iOS en Android afgelopen jaren flinke stappen geboekt op gebied van security, maar konden zij nooit tippen aan de standaarden van BlackBerry. Afgelopen week werd zelfs Windows Phone 8 nog gecertificeerd voor de belangrijke FIPS 140-2 encryptiestandaard. Het gevolg hiervan is dat veel bedrijven reden hebben gezien van BlackBerry af te stappen. Voormalig Gartner-analist Philip Redman heeft me onlangs verteld dat uit onderzoek onder bedrijven blijkt dat bijna niemand meer geïnteresseerd is in het aanschaffen van nieuwe BlackBerry's - laat staan BES10.

Bedrijven keerden Canadese fabrikant de rug toe

Ook Forrester schetst hetzelfde beeld. "De meeste klanten en ondervraagde bedrijven lopen weg van BlackBerry", zegt analist Charles Golvin. "Deze bedrijven zijn meestal tevreden met het niveau van de security in iOS en Android als deze worden aangevuld door goede MDM-oplossingen. Er zijn kleine niches waar BlackBerry sterk blijft vanwege de securitykroon, maar dit is marginaal te noemen."

De resultaten die BlackBerry presenteerde zijn zeer teleurstellend te noemen. Het bestuur van de fabrikant onderzoekt "strategische opties" als de verkoop van een deel of zelfs het gehele bedrijf. Reuters laat weten dat de interesse in BlackBerry klein is; in de smartphone-divisie zou zelfs niemand geïnteresseerd zijn. De patenten die de firma bezit zijn minder waard dan verwacht omdat ze afhangen van standaarden, wat betekent dat een koper vastzit aan vastgestelde licentiegelden. En BlackBerry's twee andere inkomstenstromen - zijn BlackBerry Enterprise Service (BES) beheerplatform en zijn netwerk operationscenter voor beveiligd berichtenverkeer - hebben alleen waarde als er BlackBerry's circuleren waarvan de berichten beveiligd moeten worden.

Het is daarom niet verrassend dat afgelopen week bericht werd dat BlackBerry 40 procent van zijn medewerkers de wacht aanzet voor het einde van het jaar. Het bedrijf kan niet anders. Het maakte vrijdag bekend dat het afgelopen kwartaal maar 1,6 miljard dollar omzet draaide, terwijl 3,2 miljard dollar verwacht werd. Ook moest voor bijna 1 miljard dollar aan onverkochte apparaten afgeschreven worden.

Ik heb eerder als grap gesuggereerd dat de NSA een geschikte partij zou zijn om BlackBerry op te kopen en dat is niet zo'n gekke gedachte. Overheidsdiensten hoven hun securitystandaarden niet te laten supporten door Apple, Google, Samsung en Microsoft en vormen een nichemarkt. Het kan daarom best zijn dat BlackBerry door een overheid wordt opgekocht.

BlackBerry heeft officieel gezien het bijltje er nog niet bij neer gegooid en zal dat ook niet doen. Vorige week kondigde het bedrijf nog de BlackBerry Z30 aan, een verbeterde, grotere versie van de Z10 die later deze herfst in de winkels zal liggen - mits de carriers besluiten het apparaat te verkopen. De eerste uitrol vindt plaats in het Verenigd Koninkrijk en het Midden-Oosten; markten waar BlackBerry beter presteert dan in Europa en de Verenigde Staten. Voor de rest van de wereld houdt BlackBerry het op "later dit jaar", wat in sommige delen van de wereld ook "nooit" zou kunnen betekenen.

BBM-mislukking aanstaande

BlackBerry zou afgelopen weekend een versie uitbrengen voor iOS en Android van zijn ooit populaire BlackBerry Messaging service (BBM), maar dat lukte niet vanwege technische problemen na het uitlekken van een vroege versie voor Android. Forrester-analist Golven zegt dat BlackBerry vooral hoopt hiermee geld te verdienen aan bedrijven die op een veilige manier berichten, voice en video willen behandelen. Maar hij heeft sterke twijfels bij het succes van deze strategie, aangezien de kleine klantenbasis van BBM en de beschikbaarheid van talloze (gratis) concurrerende diensten.

Het is nog te vroeg om te zeggen dat BlackBerry opgegeven is, maar er zijn genoeg signalen die daarop wijzen. Ik hoop dat ik het verkeerd heb, maar ik denk dat de BlackBerry Z30 de laatste BlackBerry is geweest.

Bron: ComputerWorld.

Epic Games, de ontwikkelaar en uitgever van Fortnite, moet in Nederland twee boetes van in totaal 1,125 miljoen euro betalen. Dit omdat het bedrijf kinderen op een oneerlijke manier aanzet om aankopen te doen in het populaire battle royale-spel.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) legde Epic Games in 2024 al de boetes op. Epic Games ging in hoger beroep, maar de rechtbank in Rotterdam heeft eerder deze week besloten dat de boetes blijven staan en de aanklacht van de ACM dus correct is.

Redenen voor de boetes

Epic heeft met Fortnite volgens de rechtszaak op drie punten de wet overtreden. Zo bevat het spel de Item Shop, waarbij items elke 24 uur worden vervangen. Hiermee wordt volgens het oordeel kunstmatig schaarste gecreëerd en worden kinderen onder tijdsdruk gemotiveerd om snelle en dus mogelijk ondoordachte aankopen te doen. Dit is overigens een vrij vaak voorkomende verkoopstrategie in diverse multiplayergames.

Daarnaast worden Fortnite-spelers - en dus ook kinderen - gebombardeerd met verschillende beelden, video's en berichten die tot aankoop aanzetten. Op die manier wordt het voor hen verleidelijker gemaakt om items en zogeheten Battle Passes te kopen. Volgens Epic Games zetten deze advertenties niet rechtstreeks aan tot aanschaf, omdat men na het klikken op zo'n bericht nog meer stappen moet zetten, maar de rechtbank wuift dat weg.

Tot slot staan er bij sommige items in de Item Shop timers die aflopen. Daarmee wordt gesuggereerd dat sommige items spoedig uit de verkoop gehaald worden, terwijl dat niet altijd het geval is. Ook dit probeerde Epic Games te weerleggen - zonder succes.

Naast de boete moet Epic Games Fortnite aanpassen om jongere spelers te beschermen. Dat zal het bedrijf mogelijk meer geld en moeite kosten dan de daadwerkelijke boetes betalen. Epic heeft de timer inmiddels al uit de Item Shop gehaald, en spelers onder de 16 jaar kunnen geen aankopen met echt geld meer doen zonder ouderlijke toestemming. Daarbij kan er ook ouderlijk toezicht worden ingesteld

Kritische kijk op games

Nederland is niet het enige land waar met een vergrootglas naar Fortnite wordt gekeken: in de Verenigde Staten werden ook al boetes uitgedeeld voor soortgelijke zaken. Sowieso wordt er wereldwijd steeds kritischer gekeken naar de manier waarop met name videogames met een online component met jeugdige spelers omgaan. Een ander bekend voorbeeld is Roblox, dat volgens critici door sommige spelers met kwade bedoelingen als platform wordt gebruikt om kinderen te lokken.

Fortnite is speelbaar op alle moderne platforms, waaronder PlayStation, Switch-consoles, Xbox, pc en smartphones. Het is een van de populairste games van deze tijd. In het spel landen honderd spelers op een eiland en vechten ze het uit tot er maar één speler overblijft. De game is in de loop der jaren echter uitgegroeid tot meer dan dat: er zijn festivals met echte artiesten die optreden, spelers kunnen het uiterlijk van uiteenlopende personages uit allerlei franchises ontgrendelen voor hun eigen personage - van Marvel tot South Park - en er zijn zelfs een racegame en een Lego-versie binnen het platform beschikbaar.

Kathleen Kennedy, de voorzitter van Lucasfilm die eerder deze week aankondigde te vertrekken bij het bedrijf, heeft een update gegeven over verschillende Star Wars-films die er aan zitten te komen.

Dat deed ze in een interview met Deadline, waarin ze ook terugblikt op haar tijd bij Lucasfilm. We wisten al van het bestaan van de aankomende films die ze vervolgens aanhaalde, maar op deze manier wordt er iets meer duidelijkheid gecreëerd over de status van deze projecten.

Mogelijke projecten

Zo werken James Mangold en Beau Willimon aan een script voor een film over het ontstaan van de Jedi - mogelijk genaamd Dawn of the Jedi. Volgens Kennedy heeft het duo een geweldig script geschreven, maar ligt de progressie rondom de film nu tijdelijk stil.

Daarnaast heeft ook Taika Waititi - bekend van de moderne Thor-films, What We Do in the Shadows en Jojo Rabbit - een script ingeleverd die blijkbaar "hilarisch" is. "Het is alleen niet mijn besluit (wat ermee gebeurt), zeker nu ik wegga." Steve Soderbergh en (acteur) Adam Driver willen daarnaast een script van Scott Burns verfilmen. Eerder werd er al een film rondom Drivers personage Ben Solo afgeschoten.

Tot slot is er nog de mogelijkheid dat Rian Johnson, de maker van The Last Jedi, terugkeert. Kennedy legt uit dat Johnson het erg druk heeft met de Knives Out-films, en dat hij ook bang is geworden van de kritiek die online werd geplaatst rondom zijn meest recente Star Wars-film. In eerste instantie zou Johnson een geheel nieuwe Star Wars-trilogie regisseren, maar dat lijkt nu dus onwaarschijnlijk. Kennedy kon dan ook geen uitsluitsel geven.

Aankomende bevestigde Star Wars-films

Er is in ieder geval veel onduidelijk over de staat van de toekomstige Star Wars-films, maar gelukkig weten we van enkele films dat ze sowieso uitkomen - mede omdat ze al zijn opgenomen.

Zo is daar de Mandalorian-film - The mandalorian and Grogu - geregisseerd door Jon Favreau - die in mei uitkomt - en volgend jaar Star Wars: Starfighter. In die film hebben onder andere Ryan Gosling, Flynn Gray en Matt Smith rollen. Fans kunnen zich de komende jaren dus nog opmaken voor meer dan genoeg Star Wars.

Het vertrek van Kathleen Kennedy

Zoals gezegd treedt Kathleen Kennedy dus af als voorzitter van Lucasfilm. Zij speelde zo'n veertien jaar lang een belangrijke rol binnen deze gigantische franchise. Ze zal wel deels betrokken blijven bij de reeks, onder andere als producent van The Mandalorian and Grogu en Starfighter.

Dave Filoni en Lynwen Brennan nemen het stokje van Kennedy over. Filoni gaat zich richten op de creatieve koers van Lucasfilm en Star Wars, terwijl Brennan de zakelijke kant op zich neemt. Beiden zullen onder leiding staan van Disney-voorzitter Alan Bergman.