Samsung presenteerde in augustus twee smartphones met vouwbaar scherm, waarvan deze Samsung Galaxy Z Flip3 de toegankelijkste smartphone is. Of de opvouwbare smartphone klaar is voor de massa lees je in deze Samsung Galaxy Z Flip3 review.

Samsung is pionier als het aankomt op smartphones met opvouwbaar scherm. Ondanks dat Samsung al jarenlang opvouwbare smartphones aanbiedt, weten deze helaas nog niet echt aan te slaan. Mogelijk vanwege kinderziektes in de technologie en de enorm hoge aanschafprijs. Met de introductie van de Galaxy Z Fold3 en deze Galaxy Z Flip3 wil Samsung aantonen dat de toestellen technisch klaar zijn voor de markt en toegankelijker zijn, door de adviesprijs te verlagen ten opzichte van de vorige generaties.

De Galaxy Z Fold3 is een smartphone met een volwaardig smartphonescherm aan de voorzijde en een tweede opvouwbaar scherm aan de binnenzijde die toegankelijk is zodra je deze horizontaal openklapt. Deze Flip3 klapt juist andersom open, als een ouderwetse clamshelltelefoon, om een langwerpig vouwbaar scherm naar buiten te klappen. Dit scherm is wat kleiner dan de Fold3, die echt een tabletformaat openklapt. Aan de buitenzijde zit een klein tweede schermpje, voornamelijk om in een korte oogopslag te zien wat de weersvoorspelling is, de tijd of de meldingen.

©PXimport

Stevige bouw en vouw

Samsung bewijst dat de Galaxy Z Flip3 klaar is voor het grote publiek, door de bouwkwaliteit nog beter aan te pakken. Dankzij het metalen frame voelt de smartphone stevig aan en ook het scharnier is goed in de behuizing verwerkt, zodat je je minder zorgen hoeft te maken over stof en zand. Het toestel is zelfs waterbestendig gemaakt, en dat is een hele prestatie. De Galaxy Z Flip3 is helaas wel te zwaar om met één hand open en dicht te klappen, zoals dat vroeger wel kon met de plastic clamshelltelefoons van onder andere Motorola.

Wanneer je de Galaxy Z Flip3 openklapt krijg je een langwerpig scherm voor je kiezen. Het scherm heeft een wat gekke beeldverhouding. Heerlijk om onderweg vanaf te lezen. Maar het is wel wat lastig om de bovenkant te bereiken met één hand. Ook is er een vouw zichtbaar en voelbaar in het scherm, wat vooralsnog onoverkomelijk is bij deze vouwbare schermtechnologie. Fraai is anders.

De vingerafdrukscanner zit bij de opvouwbare Samsung-smartphones niet achter het scherm verwerkt, maar in de aan-uitknop aan de zijkant van het toestel. Dat is wel zo prettig, aangezien deze fysieke vingerafdrukscanner sneller en accurater werkt. Ook zit in de bovenzijde van het grote scherm de frontcamera in een kleine scherminkeping verwerkt. Hierbij doet Samsung geen moeite om deze te camoufleren met een paar bovenliggende schermpixels zoals bij de Galaxy Fold3.

Ingeklapt is de smartphone bijzonder compact en een echte uitkomst voor wie niet continu op pad wil met een gevaarte van een smartphone. Het toestel past in de kleinste broekzakken.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Scherm

De vouwbare amoledschermen kunnen nog niet helemaal de beeldkwaliteit produceren die een regulier glazen scherm, zoals in de Galaxy S21. Qua helderheid lever je wat in, maar ook het plastic met vouw weegt hierin mee. Toch is de beeldkwaliteit goed, vooral de kleurweergave. Qua scherpte zit je met een Full-HD-resolutie ook goed.

Bovendien beschikt het scherm over een verversingssnelheid van maximaal 120 hertz. Dat komt de beleving ten goede. Maar of dit wel zo’n geschikt scherm is vraag ik me af.

Accuproblematiek

Het scherm is dankzij zijn formaat en met name verversingssnelheid een stroomvreter. En de capaciteit van de accu is opvallend laag. Even ter vergelijking: de meeste smartphones beschikken over een accucapaciteit van meer dan 4.000 mAh, waarbij toestellen rond de 5.000 mAh niet ongebruikelijk meer zijn. De Samsung Galaxy Z Flip3 beschikt over een accucapaciteit van slechts 3.300 mAh. Dat houdt in dat de accuduur gewoonweg tegenvalt. Afhankelijk van je gebruik natuurlijk, maar je moet op je gebruik letten om de dag door te komen. Ook accuslijtage speelt bij kleine accu’s een grote rol. De accu van de Flip3 zal snel slijten en daardoor vervangen moeten worden. Dat is zorgelijk en niet duurzaam, helemaal niet voor een smartphone met een vanafprijs van 1049 euro.

Samsung heeft waarschijnlijk deze concessie moeten doen om de smartphone in ingeklapte staat niet té dik te maken. Begrijpelijk. Maar het verhaal rondom de Flip3 rijmt hierdoor niet meer. In deze prijsklasse moet je kunnen verwachten dat je smartphone de hele dag mee gaat op een opgeladen accu en je niet na een jaar al met een accu zit die aan vervanging toe is in een toestel dat zich nauwelijks laat repareren. Functies zoals (draadloos) snelladen verzachten deze pijn niet.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Snelheid met OneUI

Samsung heeft zijn software uitstekend afgestemd voor gebruik met een opvouwbaar scherm. De Android-basis is met Samsung’s OneUI flink onder handen genomen. Leuk is dat de software ook zo is afgesteld dat je het toestel half-uitgeklapt ook gewoon kunt gebruiken. Zo kun je hem neerzetten bij het opnemen van een video of juist een video op YouTube bekijken wanneer je hem half-opengeklapt neerzet.

Minpuntjes zijn er ook, zoals de enorme hoeveelheid voorgeïnstalleerde apps van Samsung, Microsoft, Facebook en de onnodige McAfee-virusscanner (verscholen in de instellingen). Hierdoor houd je van de beschikbare 128GB opslagruimte slechts 100GB over. De mogelijkheid om een geheugenkaart te plaatsen heeft Samsung weggenomen. Dat zijn drie nadelen die leiden tot een gezamenlijk minpunt: de beschikbare opslag is karig, tenzij je meer betaalt voor de 256GB-uitvoering. Naast het ontbreken van een geheugenkaartslot moet je ook andere onnodige nadelen voor lief nemen: er is geen adapter en audiopoort aanwezig.

Samsung heeft de update-ondersteuning opgeschroefd, waarmee het vele andere fabrikanten het nakijken geeft. Je mag drie versie-updates verwachten en minstens vier jaar security updates. Dat gaat de goede kant op, maar er mag nog altijd een tandje bij.

De kans bestaat wel dat toekomstige versie-updates het toestel wat vertragen. Ondanks dat de Snapdragon 888-chipset genoeg rekenkracht (en 5G-ondersteuning) biedt om zo klaar te zijn voor de toekomst, houdt de 8GB aan werkgeheugen ook niet over. Tijdens het testen was het echter genoeg om de smartphone soepel te laten draaien, ook met meerdere apps geopend.

Camera

Een opvouwbare smartphone van Samsung beschikt over uitstekende camera’s, maar als je echt voorop wil lopen met cameraprestaties, kom je uit bij de Galaxy S21- ofiPhone 12-lijnen. De Galaxy Z Flip3 beschikt over twee cameralenzen, die naast het kleine extra schermpje aan de buitenzijde van het toestel geplaatst zijn: een reguliere camera en groothoekcamera. Geen derde zoomlens dus, zoals die op veel andere Samsung-smartphones geplaatst is.

Wanneer je een foto of video maakt is de reguliere camera in staat het beeld het mooist vast te leggen. Vooral in lastigere lichtomstandigheden, zoals bij weinig licht of tegenlicht. Bij de groothoek merkte ik wat beeldvervorming op en heeft de camera zichtbaar meer moeite met lastig licht.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

De reguliere camera (links) en de groothoeklens (rechts).

Alternatieven voor de Samsung Galaxy Z Flip3

Ben je echt in de markt voor een opvouwbare smartphone, dan is Samsung je enige reële optie. Alternatieven van Huawei, Motorola of Royole zijn nog niet volwassen genoeg. Hierbij is het handig om te weten dat de Galaxy Z Fold3 een smartphone is die je uitklapt tot tablet en de Galaxy Z Flip3 is een klein kastje dat je uitklapt tot smartphone. Het loont echter om door te sparen voor de Fold-uitvoering, want waar ik in mijn eerdere review schreef dat de Fold3 bijna klaar is voor het grote publiek is dat minder het geval bij de Flip3. Dat heeft met name te maken met de te kleine accu. De schermtechnologie heeft ook nog zijn pijnpuntjes, met de vouwlijn die je ziet en voelt.

Als je in de markt bent voor een smartphone in deze prijsklasse ben je toch nog beter af met een Galaxy S21 of iPhone 12. Beide toestellen vallen in hun reguliere uitvoering nog relatief mee qua formaat - en zijn daarmee ook iets broekzakvriendelijker. Hoewel de Flip3 ingeklapt nog altijd een stuk kleiner is.

Conclusie: Samsung Galaxy Z Flip3 kopen?

De Samsung Galaxy Z Flip3 brengt de vouwbare schermtechnologie weer een stapje verder, waarbij het bijna klaar is voor de massa. Dat is het echter nog niet. De accu is gewoonweg te klein en de prijs nog veel te hoog. Ook heeft de technologie nog pijnpunten, zoals de zichtbare en voelbare vouwlijn. Desondanks is de Galaxy Z Flip3 een prachtige smartphone, met een solide bouw, goede software en natuurlijk een ontzettend gaaf vouwscherm.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.