Voor retrocomputers is heel veel muziek gecomponeerd. Natuurlijk veel tracks ter begeleiding van games. Maar ook de demoscene mag zeker niet onbenoemd bleven. En dan nog het legioen hobby-muzikanten. Modizer voor iOS en iPadOS ontsluit het verleden weer!

Als je over muziek voor retro-computers praat, ontkom je natuurlijk niet aan de Commodore 64. Dat was de eerste homecomputer met een betaalbare analoge en programmeerbare synthesizerchip aan boord: de SID-chip. Hoewel het vele jaren heeft gekost om dat onderdeel fatsoenlijk in software te emuleren is dat tegenwoordig dankzij diepgravende kennis en voldoende snelle hardware geen echt probleem meer.

Een generatie later belanden we aan bij de Amiga, ook een machine van Commodore. Deze beschikte over een 8-bit DAC (en via een externe module kon je analoge signalen digitaliseren). Uit die tijd stammen de MOD-bestanden. Gemaakt in een tracker – zeg maar de voorloper van de huidige moderne muziekproductiesystemen – kon je meerdere samples op verschillende snelheden (en dus toonhoogten) tegelijk afspelen. In stereo ook nog eens. Hoewel het allemaal erg basic klinkt (8 bit versus 16 bit resolutie van een cd en tegenwoordig zelfs 24 en 32 bit floating point audio) klinkt het verrassend goed.

Op de pc was het Adlib dat voor een doorbraak zorgde op geluidsgebied. Weg met de saaie bliepjes en piepjes uit de computer, maar op naar een echte (zij het simpele) FM-synthesizer. Gameconsoles hadden hun eigen audiohardware aan boord, die snel groeide in kwaliteit en mogelijkheid.

Instellingen

Kortom: er is héél veel muziek geschreven voor al die verschillende systemen. En dankzij moderne snelle cpu’s blijft die ook voor toekomstig generaties behouden. De app Modizer (voor iOS en iPadOS) speelt een berg aan bekende en meer exotische muziekbestanden af. Waarbij de focus op geluidskwaliteit ligt. Na installeren van de app is het trouwens niet onverstandig om als eerste even een duik in de settings te nemen (klik daarvoor in het hoofdvenster op More rechtsonder in beeld en daarna op Settings. Onder Plugins kun je per synth-emulator zaken als bijvoorbeeld samplerate, resamplingkwaliteit en meer naar wens aanpassen. Met daarbij in het achterhoofd houdend dat de SoC van een iPad moeiteloos met de beste settings overweg kan.

Ingebouwde toegang tot muziekcollecties

Om muziek af te spelen kun je rechtstreeks vanuit Modizer muziek vanuit grote retro-muziekdatabases downloaden. In het originele bestandsformaat; de emulatie wordt op je apparaat afgehandeld. Heeft als groot voordeel dat je maar veelal heel kleine bestanden binnen hoeft te halen voor een kakofonie aan geluid. Zo is er de HVSC ofwel High Voltage Sid Collection met daarin alle ooit voor de C64 verschenen muziek in Commodore 64-eigen muziekformaat.

Tik op HVSC in het hoofdvenster van Modizer en dan op een van de categorieën. Blader door demo’s, muzikanten en meer en luister naar SID-muziek van weleer. Klik en go. Beluisterde (en dus ook gedownloade) tracks worden bewaard in Downloads. Onder MODLAND vind je allerlei mod-bestanden (eerst gangbaar op de Amiga, later ook op de pc dankzij de Creative Soundblaster). En onder Samples een selectie aan diverse muziekbestanden verdeeld over diverse categorieën. En verder staat niets je in de weg om vanaf het wildweide web retromuziekbestanden te downloaden afspelen. Oude tijden herleven!

©PXimport

Alles wat je op Facebook doet, wordt automatisch op de achtergrond opgeslagen. Iedere video die je bekijkt en iedere reactie die je achterlaat, belandt achter de schermen in een archief. Voel je je daar niet prettig bij? Geen paniek: je kunt die geschiedenis bekijken en zelf wissen.

Activiteitenlogboek

Om je Facebook-geschiedenis te wissen, open je de app in een internetbrowser en klik je rechtsboven op je profielfoto. Kies Instellingen en privacy in het keuzemenu en open vervolgens Instellingen. Scrol in de linkerkolom tot het onderdeel Je activiteit en toestemmingen en dubbelklik op Activiteitenlogboek.

Aan de rechterkant zie je een overzicht van je volledige geschiedenis: livevideo's, bekeken video's, zoekopdrachten, reacties, groepsberichten, opmerkingen, verhalen, pagina-likes, vrienden, inlogsessies en relaties. Al deze informatie vind je netjes in deze rubrieken terug. Blader door het logboek en verwijder wat je liever kwijt dan rijk bent.

Item per item of meteen de volledige categorie verwijderen

Het is niet mogelijk om al die geschiedenis in één keer te elimineren. Dat staat Facebook niet toe. Je moet dus elke sectie doorlopen en zien wat tot nu toe is verzameld en wat je wilt verwijderen. Bijvoorbeeld, in de sectie Video's die je hebt bekeken, zie je de lijst van alle filmpjes die je hebt bekeken sinds je je account hebt aangemaakt. Je kunt dus een reis terug in de tijd maken door in deze sectie de knop Weergeven te gebruiken.

Wil je één bepaald item uit de geschiedenis verwijderen, dan klik je op de drie puntjes aan de rechterkant van dat item en kies je de opdracht Verwijderen. Als je de volledige kijkgeschiedenis wilt zappen, scrol je omhoog en selecteer je in dit voorbeeld de knop Kijkgeschiedenis van video wissen.

Zoekgeschiedenis

Je zoekgeschiedenis kun je ook via een andere route wissen: ga naar Instellingen / Accountcentrum / Je gegevens en toestemmingen / Zoekgeschiedenis. Klik op het pijltje rechts en vervolgens op de blauwe knop Alle zoekopdrachten wissen.

Wil je nog dieper gaan? Open opnieuw het Activiteitenlogboek en klik op Je Facebook-activiteit. Daar verschijnt weer een menu met reacties, berichten, groepen, pagina's, polls en meer. Doorloop elke categorie en verwijder alles wat je definitief kwijt wilt.

Haperende streams en trage downloads op zolder zijn grote ergernissen in veel huishoudens. Om dat op te lossen twijfelen veel mensen tussen een krachtiger router of een set powerline-adapters. In dit artikel leggen we precies uit wanneer je voor welke oplossing moet kiezen, zodat je geen geld verspilt aan de verkeerde apparatuur.

Voordat je naar de winkel rent: je moet eerst begrijpen wat er precies misgaat met je verbinding. Wifi-problemen kun je doorgaans opdelen in twee categorieën: een gebrek aan bereik of een gebrek aan capaciteit. Bij een gebrek aan bereik komt het signaal simpelweg niet ver genoeg, bijvoorbeeld omdat dikke betonnen muren of plafonds het signaal blokkeren. Je hebt dan op zolder één streepje bereik of zelfs helemaal geen verbinding. Bij een gebrek aan capaciteit is het signaal wel sterk, maar is de router niet krachtig genoeg om alle data te verwerken. Dat merk je als het internet traag wordt zodra iedereen thuis tegelijk online is. Het onderscheid tussen deze twee oorzaken bepaalt of je een router of een powerline-adapter nodig hebt.

Wanneer is een nieuwe router de oplossing?

De router is het hart van je thuisnetwerk en regelt al het verkeer. Vaak gebruiken mensen het standaardmodem dat ze van hun internetprovider hebben gekregen, maar deze apparaten blinken zelden uit in prestaties. Een losse, hoogwaardige router kopen is de beste keuze wanneer je merkt dat de verbinding in de buurt van het modem al niet optimaal is of wanneer je regelmatig met veel apparaten tegelijk online bent.

Als je in de woonkamer zit en de verbinding hapert zodra de kids op hun tablets zitten, is je huidige router waarschijnlijk niet krachtig genoeg om al die gelijktijdige datastromen te verwerken. Een moderne router met ondersteuning voor wifi 6 kan veel meer apparaten tegelijk bedienen en zorgt voor een hogere, stabielere snelheid op de verdieping waar hij staat.

©Andrii

Internet via het stopcontact met powerline

Een powerline-adapter, ook wel homeplug genoemd, werkt volgens een totaal ander principe. Dit systeem maakt gebruik van het bestaande stroomnet in huis om het internetsignaal te verplaatsen. Je stopt één adapter in het stopcontact bij je router en de tweede adapter in een stopcontact op de plek waar je internet nodig hebt, bijvoorbeeld op zolder of in het tuinhuis.

Dit is de ideale oplossing wanneer het wifi-signaal door dikke betonnen muren of plafonds moet dringen. Waar wifi-golven afketsen op gewapend beton, stuurt de powerline het signaal simpelweg via de koperdraden in de muur naar boven. Dat maakt powerline-adapters uitermate geschikt voor specifieke 'dode zones' die te ver weg liggen voor het bereik van een gewone router.

Stabiliteit versus snelheid

Bij de keuze tussen deze twee speelt ook het gebruiksdoel een rol. Powerline-adapters zijn vaak de favoriete keuze voor gamers of mensen die thuiswerken op een vaste pc. De reden hiervoor is dat de tweede adapter vaak beschikt over een netwerkafsluiting, waardoor je je computer met een kabel kunt aansluiten. Een bekabelde verbinding via powerline is doorgaans stabieler en heeft een lagere vertraging (ping) dan wifi, wat cruciaal is bij online gamen. Een nadeel is wel dat de snelheid van powerline afhankelijk is van de kwaliteit van je stroomnet. Oude bedrading of zware apparaten zoals een wasmachine kunnen storing veroorzaken, waardoor de snelheid soms fluctueert. Een high-end router biedt daarentegen vaak een hogere topsnelheid, maar is dus gevoeliger voor afstand en obstakels.

De opkomst van mesh-systemen

Tegenwoordig is er een hybride oplossing die de traditionele router steeds vaker vervangt: Multiroom Wifi of Mesh. Dit zijn feitelijk meerdere routers die met elkaar communiceren. Als je een groot huis hebt en overal perfecte wifi wilt zonder kabels te trekken, is dit vaak een betere, maar ook duurdere oplossing dan een simpele powerline-set. Kies je echter voor een budgetvriendelijke oplossing om snel internet op één specifieke, lastig bereikbare kamer te krijgen, dan wint de powerline-adapter het vaak op prijs-kwaliteitverhouding. Is je doel echter om de algehele snelheid en capaciteit in de woonkamer en keuken te verbeteren, investeer dan in een goede router.