Voor retrocomputers is heel veel muziek gecomponeerd. Natuurlijk veel tracks ter begeleiding van games. Maar ook de demoscene mag zeker niet onbenoemd bleven. En dan nog het legioen hobby-muzikanten. Modizer voor iOS en iPadOS ontsluit het verleden weer!

Als je over muziek voor retro-computers praat, ontkom je natuurlijk niet aan de Commodore 64. Dat was de eerste homecomputer met een betaalbare analoge en programmeerbare synthesizerchip aan boord: de SID-chip. Hoewel het vele jaren heeft gekost om dat onderdeel fatsoenlijk in software te emuleren is dat tegenwoordig dankzij diepgravende kennis en voldoende snelle hardware geen echt probleem meer.

Een generatie later belanden we aan bij de Amiga, ook een machine van Commodore. Deze beschikte over een 8-bit DAC (en via een externe module kon je analoge signalen digitaliseren). Uit die tijd stammen de MOD-bestanden. Gemaakt in een tracker – zeg maar de voorloper van de huidige moderne muziekproductiesystemen – kon je meerdere samples op verschillende snelheden (en dus toonhoogten) tegelijk afspelen. In stereo ook nog eens. Hoewel het allemaal erg basic klinkt (8 bit versus 16 bit resolutie van een cd en tegenwoordig zelfs 24 en 32 bit floating point audio) klinkt het verrassend goed.

Op de pc was het Adlib dat voor een doorbraak zorgde op geluidsgebied. Weg met de saaie bliepjes en piepjes uit de computer, maar op naar een echte (zij het simpele) FM-synthesizer. Gameconsoles hadden hun eigen audiohardware aan boord, die snel groeide in kwaliteit en mogelijkheid.

Instellingen

Kortom: er is héél veel muziek geschreven voor al die verschillende systemen. En dankzij moderne snelle cpu’s blijft die ook voor toekomstig generaties behouden. De app Modizer (voor iOS en iPadOS) speelt een berg aan bekende en meer exotische muziekbestanden af. Waarbij de focus op geluidskwaliteit ligt. Na installeren van de app is het trouwens niet onverstandig om als eerste even een duik in de settings te nemen (klik daarvoor in het hoofdvenster op More rechtsonder in beeld en daarna op Settings. Onder Plugins kun je per synth-emulator zaken als bijvoorbeeld samplerate, resamplingkwaliteit en meer naar wens aanpassen. Met daarbij in het achterhoofd houdend dat de SoC van een iPad moeiteloos met de beste settings overweg kan.

Ingebouwde toegang tot muziekcollecties

Om muziek af te spelen kun je rechtstreeks vanuit Modizer muziek vanuit grote retro-muziekdatabases downloaden. In het originele bestandsformaat; de emulatie wordt op je apparaat afgehandeld. Heeft als groot voordeel dat je maar veelal heel kleine bestanden binnen hoeft te halen voor een kakofonie aan geluid. Zo is er de HVSC ofwel High Voltage Sid Collection met daarin alle ooit voor de C64 verschenen muziek in Commodore 64-eigen muziekformaat.

Tik op HVSC in het hoofdvenster van Modizer en dan op een van de categorieën. Blader door demo’s, muzikanten en meer en luister naar SID-muziek van weleer. Klik en go. Beluisterde (en dus ook gedownloade) tracks worden bewaard in Downloads. Onder MODLAND vind je allerlei mod-bestanden (eerst gangbaar op de Amiga, later ook op de pc dankzij de Creative Soundblaster). En onder Samples een selectie aan diverse muziekbestanden verdeeld over diverse categorieën. En verder staat niets je in de weg om vanaf het wildweide web retromuziekbestanden te downloaden afspelen. Oude tijden herleven!

©PXimport

De Europese Commissie claimt dat het socialmediaplatform TikTok te verslavend is, en wil dan ook dat het oneindig kunnen scrollen in de app onmogelijk wordt.

Volgens de Europese Commissie verbreekt TikTok daarmee de Digital Services Act (DSA). Naast oneindig kunnen scrollen worden ook sommige pushnotificaties en autoplay als boosdoeners gezien.

Doomscrollen

De Commissie haalt specifiek oneindig scrollen aan als een gevaarlijk onderdeel van de app. De Commissie meent dat dit gebruikers in een soort trance brengt door dwangmatig gedrag - in feite waar de populaire term 'doomscrollen' op slaat.

De Commissie heeft echter nog geen bindend oordeel uitgebracht. Zo mag ByteDance, het bedrijf achter TikTok, zichzelf eerst verantwoorden. Ook gaat de Commissie eerst advies vragen aan de Europese Raad, om specifiek te zijn een adviesgroep hierbinnen die over digitale diensten gaat. Mocht de Europese Raad het eens zijn met de Commissie, dan moet TikTok in Europa mogelijk onderdelen van het socialmediaplatform aanpassen. Gebeurt dat niet, dan kan ByteDance forse boetes ontvangen.

Social media onder het vergrootglas

Social media - waaronder TikTok - ligt de laatste tijd toch steeds vaker onder een vergrootglas. In Australië bijvoorbeeld is social media sinds enige tijd verboden voor kinderen, en Spanje kondigde eerder deze week aan soortgelijke maatregelen te nemen.

Tegenwoordig brengt zo'n beetje elk gerespecteerd audiomerk soundbars inclusief subwoofers op de markt. Toch slaagt het Duitse Teufel om zich van de massa te onderscheiden. De bijgesloten basspeaker van de nieuwe Cinebar 22 is namelijk verrassend slank. Hierdoor kun je hem makkelijk naast een televisiemeubel of onder een loungebank kwijt. In de soundbar zelf zitten nog eens acht actieve audiodrivers. Dat belooft wat!

Teufel ontwikkelde zijn Cinebar 22 voor een brede doelgroep. Deze soundbar is namelijk een meter lang, zodat hij goed matcht met een middelgrote tot grote televisie. Je kunt de behuizing op een meubel neerzetten of hem aan de wand schroeven. Voor woonkamers met beperkte ruimte is de bijgesloten subwoofer van slechts twaalf centimeter breed ideaal. Heb je naast de televisiemeubel alsnog geen plek, dan schuif je de basspeaker gewoon onder de bank. Je kunt de subwoofer namelijk zowel staand als liggend positioneren. Denk vooraf goed na over de locatie, want je kunt de vier meegeleverde antislipvoetjes maar op één zijde plakken.

©Maikel Dijkhuizen

Soundbar aansluiten

De soundbar heeft een stevige kunststof behuizing met aan de rechterkant een klein dimbaar display. Hierop bekijk je onder meer de actieve bron en het volumeniveau. Verder bevindt zich bovenop een compact bedieningspaneel met touchknoppen. De subwoofer bestaat uit een MDF-klankkast. Beide componenten communiceren draadloos met elkaar. Het aansluiten van de Cinebar 22 stelt weinig voor. Verbind de twee apparaten met netstroom en koppel de soundbar via HDMI aan een televisie. Een klein kritiekpuntje is dat Teufel geen HDMI-kabel meelevert. Gezien de adviesprijs van bijna zeshonderd euro hoort zo'n snoertje er naar onze mening gewoon bij.

Je geeft met een schuifknopje aan de achterkant van de subwoofer aan hoe de basspeaker is opgesteld, namelijk vrijstaand, in een hoek of liggend. Zodra je beide apparaten eenmaal hebt ingeschakeld, kies je op het display de Nederlandse taal. In de volgende stap koppel je de subwoofer aan de soundbar door op de pairing-knop te drukken. Dat gaat erg snel, want luttele seconden later hoor je tv-geluid.

Handig is dat je achterop ook nog verschillende audiovisuele bronnen kunt aansluiten, zoals een cd-speler, gameconsole of tv-ontvanger. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld de tweede HDMI-poort, optische ingang of analoge tulpaansluitingen. De Cinebar 22 vervult daarmee min of meer de rol van klassieke receiver. Abonnees van Spotify of een andere online muziekdienst kunnen draadloos naar albums, afspeellijsten en podcasts luisteren. Verbind hiervoor een smartphone of tablet met bluetooth.

©Maikel Dijkhuizen

©Maikel Dijkhuizen

Ruimtelijk geluid

In tegenstelling tot veel andere soundbars is er geen bijbehorende app. Geen punt, want de duidelijke afstandsbediening voldoet prima. De bediening werkt kinderlijk eenvoudig. Kies TV, HDMI, OPT, AUX of bluetooth als bron en leun lekker achterover. Audiopuristen passen met aparte knopjes de niveaus voor de lage en hoge tonen aan. Verder heeft de Cinebar 22 voorgeprogrammeerde modi voor muziek, spraak en nacht. Vanuit het menu zet je uiteenlopende (geavanceerde) audio-instellingen eventueel nog verder naar je hand.

Alles leuk en aardig, maar uiteindelijk draait het natuurlijk om de geluidskwaliteit. Die is kortweg uitstekend. Het is bewonderingswaardig wat een vol geluid deze soundbar/subwoofer-combinatie kan produceren. Dit audiosysteem heeft ook nog eens veel power, want het volume kan behoorlijk luid. Dankzij twee zijwaarts gerichte audiodrivers schieten surroundeffecten van links naar rechts en vice versa. Via een aparte toets op de afstandsbediening kun je deze effecten nog wat versterken.

De subwoofer doet zijn werk naar behoren, want bombastische scènes hoor (en voel) je heerlijk nadreunen. Teufel pronkt op de productdoos weliswaar met ondersteuning voor Dolby Atmos, maar daar merk je in de praktijk eigenlijk niks van. Er ontbreken simpelweg hoogtekanalen om zo'n audiospoor goed te verwerken. Desalniettemin is de Cinebar 22 voor liefhebbers van films, series en games een absolute aanrader.

©Maikel Dijkhuizen

Teufel Cinebar 22 kopen?

De Teufel Cinebar 22 is een aanwinst voor elke kleine tot middelgrote kamer. Je krijgt deze soundbar/subwoofer-combinatie in enkele minuten aan de praat, waarna je luistert naar een vol televisiegeluid met ruimtelijke effecten. Overige pluspunten zijn de duidelijke afstandsbediening en het Nederlandstalige display. Houd wel rekening met een behoorlijke adviesprijs van zo'n zeshonderd euro.

Meer van Teufel ⤵