Wanneer je een webpagina die je op je iPad aan het lezen bent met je Facebookvrienden gedeeld hebt of via iMessage een iPhone-snapshot verstuurd hebt, heb je waarschijnlijk eerst op dat kleine vierkante knopje met het omhoog wijzende pijltje gedrukt.

Dat is de Actieknop. Deze knop is handig wanneer op je iPhone of iPad iets wilt delen, printen of opslaan - dat kan bijvoorbeeld een foto zijn, een notitie, een PDF of een leuk artikel, wat je maar wilt. Lees ook: Switchen tussen je iPhone, iPad en Mac met Handoff.

Beter nog, je kunt ook kiezen welke deel- en actieknoppen je vooraan in het middel weer wilt laten geven. Geen interesse in, laten we zeggen, Reading List (Apple's saaie antwoord op Instapaper)? Je kunt de Add to Reading List-knop eenvoudig uit het zicht in het Actie-paneel stoppen. Deel je liever webpagina's op Tumblr dan op Facebook? Geen probleem.

Wou je dat er een eenvoudigere manier was om documenten te faxen (ja, sommige mensen faxen nog steeds liever) met een app van derden? Je zou hiervoor een Actieknop kunnen toevoegen. Lees verder voor vier dingen die je moet weten over de Actieknop, te beginnen met...

1. Je kunt je Actieknoppen herschikken

©PXimport

Versleep gewoon het handvat om de volgorde van de Actieknoppen aan te passen.

Standaard (en afhankelijk van de app die je op dat moment aan het gebruiken bent), geeft je iPhone of iPad tussen de acht en tien knoppen weer wanneer je op de voornaamste Actieknop drukt.

Druk je bijvoorbeeld in Safari op Actie, dan krijg je in de bovenste rij knoppen voor Message, Mail, Twitter en Facebook te zien, met daaronder Add Bookmark, Add to Reading List, Add to Home Screen, Copy en Print.

Mensen die al geruime tijd een iPhone of iPad gebruiken nemen misschien aan dat de volgorde van die knoppen vaststaat - en tot voor kort was dat ook zo.

Scrol een beetje omlaag in één van de rijen en je zult een extra knop zien staan: More. Druk erop en er verschijnt in nieuw venster een lijst met alle Actieknoppen.

Rechts van elke knop staat een handvat (de knop met twee korte horizontale lijnen). Houd deze ingedrukt en sleep het item omhoog of omlaag om de volgorde van de knoppen te veranderen - perfect om bijvoorbeeld Add to Reading List helemaal achterin de rij te zetten.

2. Je kunt Actieknoppen aan- of uitzetten

©PXimport

Het is eenvoudig om één van je Actieknoppen te verwijderen: Zet gewoon de schakelaar om.

Zou je graag willen dat een bepaalde actieknop voor altijd zou verdwijnen? Dat kan. Druk op More en zoek naar Actieknoppen die een schakelaar naast zich hebben.

Als je de schakelaar om zet, zal die knop uit het Actiemenu verdwijnen. Of zet de schakelaar om voor een knop die je nog niet ontdekt hebt - ik heb dit onlangs gedaan met Save to Dropbox in de Photos app. (Daarover straks meer.)

Helaas hebben niet alle Actieknoppen een schakelaar. De Add to Reading List knop kan je bijvoorbeeld niet uitzetten. Het beste wat je kunt doen (als je geen fan bent van Reading List) is deze achteraan in de rij wegstoppen.

3. Hoe meer apps je hebt, hoe meer Actieknoppen je zult zien

©PXimport

Hoe meer apps je op je iPhone of iPad installeert, hoe meer Actieknoppen er beschikbaar zullen zijn - en ja, je kunt ze herschikken en aan- of uitzetten.

Als je een gloednieuwe iPad of iPhone hebt, krijg je als je op de Actie-knop drukt acht tot tien actieknoppen te zien - niet slecht, maar ook niet veel keus.

Maar zodra je apps begint te installeren, zullen er meer knoppen in het Actievenster verschijnen. Veel van je favoriete apps hebben hun eigen Actieknoppen.

Op mijn iPhone bijvoorbeeld, heb ik Actieknoppen voor de Pinterest app, evenals Google+, Pushbullet (een handige app die push berichten, foto's en notificaties verstuurt naar andere apparaten die verbonden zijn met Pushbullet), Instapaper (naar mijn mening de beste iOS leeslijst app), Pocket (een goede concurrent van Instapaper), Evernote, Flipboard en meer.

En ja - je kunt deze extra knoppen aan- of uitzetten en naar wens herschikken.

4. Je beschikbare Actieknoppen zullen veranderen afhankelijk van de app die je gebruikt

©PXimport

Sommige iOS-Actieknoppen zijn contextgevoelig. De Dropbox-knop verschijnt bijvoorbeeld in je Photos-app, maar niet in Safari.

Zoals ik eerder al zei, krijg je wanneer in de ene app je op de Actieknop drukt andere knoppen te zien dan wanneer je er in de andere app op drukt.

In Safari bijvoorbeeld, krijg je Actieknoppen om een artikel aan de iOS Reading List toe te voegen of een webpagina aan je thuisscherm toe te voegen. Maar in Foto's verdwijnen de Reading List en thuisscherm knoppen. In plaats daarvan staan er onder andere een Slideshow knop en een Use as wallpaper-knop.

Dat lijkt misschien voor de hand liggend, maar deze context specifieke Actieknoppen worden interessanter wanneer je apps van derden gebruikt.

Dropbox-gebruikers zullen bijvoorbeeld geen Dropbox-knop zien wanneer ze in Safari op de Actieknop drukken. Maar als je in Foto's op de Actieknop drukt, krijg je in de tweede rij met knoppen een Save to Dropbox knop te zien - maar pas nadat je op More gedrukt hebt en de Dropbox-schakelaar hebt omgezet.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.

De PlayStation 6 zou wel eens pas ergens na 2028 uit kunnen komen, zo claimde een analist onlangs. Dat betekent dat we minstens acht jaar met de PlayStation 5 opgescheept zitten. Maar niet getreurd: dat is juist goed nieuws voor de gemiddelde gameliefhebber.

Dat de PlayStation 6 in ontwikkeling is bij Sony, mag voor zich spreken. Nadat een nieuwe spelcomputer is uitgekomen, beginnen consolebedrijven vaak al snel met de research voor diens opvolger. Onderzoek naar de juiste specificaties en features van consoles beslaat vaak meerdere jaren, om nog maar te zwijgen over het maken van afspraken met bedrijven die de componenten daadwerkelijk leveren, en natuurlijk het produceren ervan.

Het is dan ook waarschijnlijk dat de specificaties van de PlayStation 6 al geruime tijd vastliggen, en dat Sony intern ook een schatting heeft gemaakt voor een releaseperiode voor de langverwachte console. Misschien was het bedrijf er zelfs van overtuigd dat het de console volgend jaar uit zou kunnen brengen.

Verlengde levenscyclus

Onlangs meldde MST Financial-analist David Gibson dat Sony nu echter overweegt om de PS6 pas ergens na 2028 te leveren. “Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen.” Dat zou betekenen dat de PS6 misschien pas ergens in 2029 of zelfs later in de winkels ligt.

De eerdere voorspellingen van ingewijden mikten voorheen vooral op eind 2027 of in de loop van 2028, op basis van wanneer de productie oorspronkelijk zou beginnen. De PlayStation 5 kwam in het najaar van 2020 uit, dus dat zou de console al een levenscyclus van ruim zeven jaar geven voordat de opvolger op de markt komt. Dat is in principe een zeer ruime levensloop voor een spelcomputer, en een release in 2027 of 2028 zou dan ook volkomen logisch zijn.

©PXimport

Stijgende RAM-prijzen

Maar de wereld houdt geen rekening met consolereleases, en gezien de huidige ontwikkelingen is de komst van een PlayStation 6 in 2027 of 2028 helemaal niet zo logisch meer. Dat heeft voor een groot deel te maken met de prijzen van RAM (Random Access Memory), die steeds hoger oplopen. RAM is namelijk in grote getale nodig om de alsmaar populairder wordende AI-assistenten als ChatGPT en Gemini draaiende te houden.

Als gevolg daarvan wordt RAM steeds schaarser en dus duurder, en laten spelcomputers nu ook net RAM nodig hebben. In deze periode een nieuwe spelcomputer uitbrengen zou dan ook betekenen dat de prijs van de console mogelijk erg hoog komt te liggen, wat de verkoop niet bepaalt stimuleert. Een dergelijke ‘valse’ start van de levenscyclus van een spelcomputer is iets dat veel bedrijven willen vermijden.

Ook de importheffingen die de Amerikaanse president Donald Trump op producten die buiten de Verenigde Staten worden gemaakt doorvoert, zorgen voor veel onzekerheid. Eerder moesten de prijzen van diverse spelcomputers, waaronder de PlayStation 5, al stijgen om dit op te vangen. Trump is – unieke politieke ontwikkelingen buiten beschouwing gelaten – de komende jaren nog aan de macht, dus ook dat maakt het uitbrengen van een nieuwe console bepaald geen veilige onderneming. De komende jaren een console lanceren is kortom dus een gigantisch risico, dat Sony volgensgeruchten zo klein mogelijk wil houden.

Trage consolegeneratie

Sony hoopt wellicht dat de economie eind dit decennium kalmeert. Dat zou echter wel betekenen dat we nog meerdere jaren op de komst van de PlayStation 6 moeten wachten. Wat mij betreft is dat niet iets om over te treuren, maar juist goed nieuws. Het geeft ontwikkelaars namelijk de kans om echt alles uit de PlayStation 5 te halen. Een kans die ze hopelijk met beide handen aangrijpen.

Hoewel de PS5 in november van 2020 uitkwam – ruim vijf jaar geleden – heb ik nog altijd het gevoel dat deze consolegeneratie nog maar net is begonnen. De generatie kwam sowieso vrij traag op gang, omdat deze middenin de coronapandemie viel. Dat was ook voor spelontwikkelaars een ingewikkelde tijd waarin halsoverkop naar thuiswerkmogelijkheden gekeken moest worden, waardoor veel games die in ontwikkeling waren vertraging op liepen.

Sony’s eigen game-line-up is de afgelopen vijf jaar ook wat karig geweest. Dat heeft deels te maken met een focus op liveservicegames, waarbij diverse projecten die bij Sony’s meest prominente studio’s in ontwikkeling waren uiteindelijk werden geannuleerd. Denk bijvoorbeeld aan de The Last of Us-multiplayergame die na jaren productie in de prullenbak werd gegooid.

Daarbij is de ‘cross-generation’-periode van deze generatie uitzonderlijk lang. Nog altijd komen diverse games niet alleen op PlayStation 5, maar ook op PlayStation 4 uit. Nu is dat iets wat in de toekomst alleen maar vaker voor zal komen – de grenzen tussen consolegeneraties vervagen en daarmee is het ook makkelijker om de prestaties van games terug of juist op te schalen.

Toch zorgt het er ook voor dat er onder gamers een gevoel groeit dat nog lang niet het uiterste uit de PS5 is gehaald. Er is méér met dat apparaat mogelijk, vooral met de bestaande PS5 Pro in het achterhoofd. Een verlengde levenscyclus voor de console geeft ontwikkelaars de kans om een aantal schitterende spellen af te leveren in de laatste jaren van de spelcomputer – de ontwikkeltijd van games wordt immers ook steeds langer. Met toppers als Grand Theft Auto 6, The Witcher 4 en Intergalactic: The Heretic Prophet nog in het verschiet, is er meer dan genoeg potentie om het de komende jaren uit te zingen met de PS5.

Niet zonder risico’s

Natuurlijk brengt het uitstellen van een consolelancering ook risico’s met zich mee, zowel voor Sony als voor de consument. Het is namelijk helemaal niet zeker dat de wereldeconomie er eind dit decennium beter voor staat. Daarnaast zet het Sony voor een moeilijke keuze: gooit het jaren aan research voor de PS6 weg om de console eind dit decennium met moderne specificaties uit te kunnen brengen, of behoudt het simpelweg de huidige specs zodat deze op release mogelijk al deels zijn verouderd?

De eventuele keuze om de PlayStation 6 uit te stellen zal dan ook niet over één nacht ijs gaan. Het is aan de goedbetaalde mensen in topposities binnen het bedrijf om die knoop door te hakken. Maar puur vanuit mijn eigen, egoïstische liefde voor games gezien, heb ik er totaal geen moeite mee om nog een jaar of drie, vier op de PlayStation 5 te spelen. Laat maar eens zien wat die console nog kan, en blaas ons in 2029 of 2030 weg met een nieuwe consolegeneratie die écht een flinke technologische stap zet!