ID.nl logo
4 apps om snel een nieuwe taal te leren
© Reshift Digital
Huis

4 apps om snel een nieuwe taal te leren

Het leren van een nieuwe taal is iets dat veel mensen blijft fascineren, zeker nu de wereld eigenlijk steeds kleiner wordt. Je kunt er dan voor kiezen om jezelf bij een van de aanbieders van thuiscursussen in te schrijven voor een cursus, maar je kunt ook een van de vele taalapps downloaden.

Het gebruiken van een taal-app brengt heel wat voordelen met zich mee. Om te beginnen kosten de meeste taalapps niks. Sterker nog, heel wat van deze apps zijn gratis te krijgen, of in ieder geval gratis uit te proberen. Daarnaast hoef je bij het gebruiken van een taalapp geen dikke boeken mee te torsen. Je zet het appje aan op iPad of iPhone en je kunt aan de slag. Ook maken deze apps het door middel van allerlei handige opties het je zo makkelijk mogelijk om je taal naar keuze te leren. Zo hebben de meeste apps wel iets in de stijl van een 'Woord van de dag', waarmee je elke dag je woordenschat in ieder geval een klein beetje uitbreidt.

Lees ook: Hour of Code: Hoe leer je programmeren?

Er zijn echter ook wel wat nadelen aan het leren van een nieuwe taal door middel van een appje. Niet alle apps zitten technisch even goed in elkaar, om maar wat te noemen. Het grootste probleem is echter het feit dat je met deze apps niet echt een stok achter de deur hebt. Er is geen leraar die controleert wat je doet en je bijstuurt en motiveert om door te gaan. Het enige dat de apps kunnen doen om je interesse vast te houden, is af en toe een notificatie sturen dat het toch wel weer eens hoog tijd wordt om verder te gaan met je studie. Je moet dan ook vanuit jezelf een grote motivatie hebben om het leren van een nieuwe taal tot een succes te maken. Denk je dat dit wel goed zit? Dan hebben we hier een aantal appjes waarmee je een flink eind op weg wordt geholpen.

Intertaal

©PXimport

Intertaal, een serieuze taalcursus waar je snel resultaat mee behaalt.Het Nederlandse bedrijf Intertaal BV biedt allerhande taalcursussen aan. Hier horen uiteraard ook apps bij, waarmee je volgens het bedrijf in rap tempo een vreemde taal kunt leren. Het bedrijf maakt meerdere apps, genaamd 'Elke dag ...' waarbij op de puntjes de taal genoemd staat die je ermee kunt leren. Van de apps bestaan Lite-versies die weinig inhoud hebben, maar die wel een kleine indruk geven van wat er allemaal mogelijk is. De eigenlijke gedachte achter deze app is dat je gewoon de betaalde versie aanschaft. Je hebt hierbij dan nog de keuze om in een keer de hele cursus te kopen voor € 22,99 op iOS of € 17,94 op Android, of los een van de twaalf modules die uit ongeveer 25 lessen bestaan. Dat maakt in totaal 330 lessen, waarmee je volgens Intertaal een goede basiskennis van de taal die je gekozen hebt. Je hebt daarbij de keuze uit Spaans, Italiaans en Frans. De apps zijn er voor iOS en Android.

De lessen die je met deze app krijgt, bestaan uit verschillende onderdelen, die je in tien minuten per dag op weg helpen. Je zou met deze apps zodoende ongeveer binnen een jaar je nieuwe taal onder de knie moeten krijgen. Het feit dat deze app verschillende soorten lessen heeft, houdt het allemaal wel lekker gevarieerd. In plaats van dat je droog woordjes in je kop zit te stampen, mag je met deze app ook allerhande andere oefeningen doen. Het is deze variatie die je helpt gemotiveerd te blijven. Bijna 23 euro voor een app lijkt veel geld, maar als je nagaat hoe grondig je met Intertaal een nieuwe taal leert, valt dat eigenlijk best mee. Je weet bij Intertaal in ieder geval zeker dat je met een bedrijf te maken hebt dat veel ervaring heeft met het opbouwen van taalcursussen.

Wordtrainer

©PXimport

Woorden stampen met Wordtrainer.Waar de app van Intertaal duidelijk is gemaakt door mensen die wel wat afweten van het maken van zowel taalcursussen als apps, heb je bij deze app toch meer het idee dat er iemand achter zit die dit als hobby doet. Op zich is daar niks mis mee, en als je ervoor zorgt dat je niet te hoge verwachtingen hebt, zul je deze app waarschijnlijk zeker kunnen waarderen. Wel een waarschuwing van tevoren: Wordtrainer prijst zichzelf namelijk aan met: "Wil je graag een nieuwe taal leren zonder saaie grammatica lessen?" Met andere woorden, dit is echt een app waarmee je woordjes stampt, maar waarmee je straks geen goed lopende zinnen in je nieuwe taal kunt maken. Geeft natuurlijk niet als je de app alleen gebruikt om even je woordenschat bij te spijkeren voordat je naar een bepaald land op vakantie gaat, reken er alleen wel op dat je beter elders kunt kijken als je serieus met een taal aan de slag wilt.

Voordeel van deze app is wel dat de prijs vriendelijk is. Je kunt in de gratis versie al zo'n twintig lessen doen, voor slechts twee euro koop je hier extra lessen bij. Er zijn heel wat verschillende versies van deze app. Zo kun je kiezen voor versies voor gevorderden of kinderen, een zakelijke uitvoering en woordentrainers voor beginners behoren ook tot de opties. De app werkt verder zonder al te grote problemen en biedt de mogelijkheid om aan het eind van een les een examen te doen.

Vanuit het Nederlands kun je aan de slag met Engels, Duits, Frans, Italiaans, Portugees en Spaans. De apps van YawaraJitsu zijn alleen voor iOS gemaakt.

100% Taalgidsen

©PXimport

100% Taalgidsen is beschikbaar voor 50 verschillende talen.Strikt gesproken is de app 100% taalgidsen van Mo'media geen app die je een taalcursus geeft, maar het is wel een app die je kan helpen als je op vakantie gaat naar een land en daar een woordje mee wil kunnen spreken. De app bevat namelijk voor maar liefst 50 verschillende talen een overzicht van zo'n 400 standaardzinnen, die je allemaal in de app af kunt luisteren om te horen hoe je deze uit moet spreken. Daarnaast heeft deze app ook een woordenlijst met per taal zo'n 600 woorden die je natuurlijk wel al van tevoren kunt memoriseren om goed beslagen ten ijs te komen. We vragen ons wel af hoeveel vertrouwen de makers van deze app hebben in hun gebruikers. Bij elke standaardzin kun je er namelijk ook voor vragen om hier een afbeelding van op je scherm te krijgen, zodat je deze kunt laten zien als je er met het spreken niet helemaal uitkomt ...

De app an sich is gratis, voor een kleine euro per stuk koop je een taal naar keuze. Hij is er voor iOS en Android.

Duolingo

©PXimport

Duolingo is misschien wel de leukste taalapp in de App Store.Duolingo is een populaire taalapp die al een tijdje bestaat. Het is een app waarmee je helemaal gratis een taal kunt leren en die hier op speelse wijze mee omgaat. Dit is een app die laat zien dat het leren van een nieuwe taal helemaal geen saaie aangelegenheid hoeft te zijn, en die meerdere elementen gebruikt die we ook wel uit hedendaagse games kennen. Je kunt je eigen schema instellen waarbinnen je een bepaalde taal wilt leren, waarna je per dag je lessen krijgt opgestuurd. Deze app ziet er leuk uit en werkt heel goed. Hoewel de titel van de app anders doet vermoeden (Duolingo - Leer Engels gratis op iOS en Leer Engels met Duolingo voor Android), heb je de keuze uit een groot aantal talen om te leren, zoals standaard talen als Frans en Spaans, maar bijvoorbeeld ook Arabisch of Chinees.

Andere taalapps mogen misschien iets grondiger te werk gaan dan Duolingo, maar de makers van deze app hebben goed in de smiezen hoe je mensen bij de les houdt. Het is dan ook de leukste taalapp die we tot nu toe zijn tegengekomen.

▼ Volgende artikel
Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken
Huis

Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

View post on X

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

▼ Volgende artikel
Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5
© Ayo man | Law of God
Huis

Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

In dit artikel

je leest wat DDR4 en DDR5 precies van elkaar onderscheidt, wanneer je dat verschil in snelheid en energieverbruik echt merkt en waarom het voordeel van DDR5 ten opzichte van DDR4 bij gamen vaak beperkt blijft. Ook leggen we uit waarom DDR4 niet automatisch meer de goedkope keuze is, waarom je DDR4 en DDR5 niet kunt uitwisselen en wat dat betekent voor upgraden bij laptops en desktops. Tot slot lees je hoe je op Windows en Mac snel checkt of je meer RAM nodig hebt.

Lees ook: RAM(p)-scenario: waarom tech in 2026 duurder wordt

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Het verschil tussen RAM en opslag

Veel mensen halen werkgeheugen (RAM) en opslaggeheugen (SSD of HDD) door elkaar, terwijl ze iets heel anders doen: RAM is het korte-termijngeheugen waarin de gegevens staan van programma's die je nú gebruikt, waardoor je met meer RAM makkelijker en sneller tussen meerdere apps schakelt, maar zodra je de computer uitzet is dit geheugen weer leeg. Opslaggeheugen is juist het lange-termijngeheugen waarop je foto's, documenten en andere bestanden blijven staan, ook als er geen stroom is.

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.