De programmeertaal Basic beleefde z’n hoogtijdagen in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw. Op het overgrote deel van de homecomputers uit die dagen was het standaard aanwezig. Niet voor niets, want leren programmeren in Basic is wel heel makkelijk. We behandelen enkele van de beste Basic-apps voor iOS en iPadOS.

‘Echte’ programmeurs haalden en halen hun neus nog altijd op voor Basic. Onterecht, want je kunt er in korte tijd veel mij bereiken. Voor bijvoorbeeld wiskundige vraagstukken of iets dergelijks, is een Basic-programma zo in elkaar gedraaid. Ook het seriematig doorrekenen van formules met diverse variabele waarden: Basic is your best friend. Tuurlijk, het kan voor een behoorlijk deel ook allemaal in een moderne spreadsheet, maar Basic geeft je een stuk meer vrijheden. 

We gaan hier trouwens geen cursus Basic geven, daarover is meer dan genoeg online te vinden. Wel willen we een paar Basic-interpreters voor iOS en iPadOS aan je voorstellen. En vergeet de vermeende traagheid van een interpreter anno nu. In het al genoemde homecomputertijdperk draaide de interpreter op een 8-bits cpu met een kloksnelheid van hooguit een paar MHz. In je iPad of iPhone tref je een 64-bitter met meerdere cores aan, die kloksnelheden van enkele Gigahertz haalt. 

Voor jou als eindgebruiker betekent dat een nagenoeg real-time of snellere ervaring. En daar waar het grotere scherm van je iPad erg uitnodigt tot het programmeren van complexe stukjes software (maak dan vooral gebruik van een fysiek toetsenbord om code te kloppen!), kun je diezelfde code in dezelfde app ook uitvoeren op je iPhone. Op die manier kun je programma’s die door jou veelgebruikte berekeningen uitvoeren altijd op zak hebben.

cbmHandBasic

©PXimport

Liefhebbers van de Commodore 64 kunnen hun hart ophalen aan de app cbmHandBasic. In essentie is deze Basic-variant gebaseerd op de versie die ook in de C64 gebruikt werd, maar dan wel met allerlei toegevoegde extra’s om grafische zaken eenvoudig te realiseren. Die laatste optie is trouwens een extra in-app-aankoop, heb je geen grafische functies nodig dan kun je het geld daarvoor dus lekker in je zak houden. 

Eenmaal gestart werkt de editor inderdaad op de van de C64 bekende manier. Klik of tik op het scherm en je krijgt een viertal knoppen te zien. Deze leiden je naar diverse mogelijkheden, waaronder de optie om snel functies in te voegen. Opslaan van een programma doe je door het commando save”programmanaam” en dan een enter. 

Wil je weten wat er zoal aan programma’s op de ingebouwde opslag beschikbaar is, tik dan het commando dir gevolgd door een enter. Een programma openen doe je door via het commando load”programmanaam”. 

Meegeleverd zijn diverse voorbeeldprogramma’s, waarvan je snel kunt leren hoe een en ander programmatechnisch in elkaar steekt. Let op: bestandsnamen zijn hoofdlettergevoelig! Een geopend programma starten doe je via het commando run. Een lopend programma stoppen gaat via de knop X. 

Nano Basic

©PXimport

Nano Basic heeft een modernere, gestructureerde versie van Basic aan boord. Vergeet dus die regelnummers maar hou je aan procedures en loops. Daardoor vormt deze variant wellicht een betere aanloop naar moderne programmeertalen. Waarbij geldt dat als je een ‘regelnummer-interpreter’ gebruikt, je simpelweg houden aan subroutines de gevreesde goto-spaghetti ook effectief tegengaat. Dat echter terzijde. 

Nano Basic is verder een eenvoudige versie van Basic, ondersteuning voor grafische commando’s ontbreken. De vraag is of je die voor heel veel zaken zult missen. In geval van nood kun je ook nog altijd ASCII-grafieken opgebouwd uit bijvoorbeeld sterretjes maken. Wil je een Basic-interpreter als substituut voor een grafische rekenmachine inzetten, dan is dit wellicht een wat minder praktische keuze.

Basic!

©PXimport

De app Basic! is qua mogelijkheden een mix tussen cbmHandBasic en Nano Basic. Ten eerste betreft het een moderne variant van Basic, waarmee eenvoudig gestructureerde programma’s te maken zijn. Daarnaast heeft het allerlei commando’s voor grafische zaken (inclusief sprites, voor de liefhebbers) en geluid aan boord. Waarbij geldt dat ‘hires’ nu ook echt hoge resolutie is dankzij de schermresolutie van je iPad of iPhone. 

De app is opgedeeld in een editor en een terminal. In de editor maak je je programma, in de terminal start je je programmeersel. Dit houdt het geheel overzichtelijk en praktisch in het gebruik. Er zijn diverse voorbeeldprogramma’s meegeleverd waarmee je direct aan de slag kan.

Schakel naar de editor middels een tik of klik op Code in de onder in beeld staande knoppelbalk. Tik dan op Load, kies je programma middels een dubbeltik- of klik uit de lijst en start het middels het commando run gevolgd door een druk op enter in de terminal. Of pas de broncode geheel naar eigen wens aan natuurlijk!

Programmeer-apps in App Store

Apple lijkt over ’t algemeen niet heel enthousiast over programmeertalen in de vorm van apps. Met regelmaat wordt er weer eentje uit de App Store verwijderd. En al even vaak duiken ze dan weer in net iets gewijzigde vorm na een tijdje weer op. Voor zowel cbmHandBasic als Basic! geldt gelukkig dat ze al vele jaren stabiel in de app store beschikbaar zijn. 

Voor nano Basic geldt dat we ineens de melding kregen dat deze app niet meer in ons land beschikbaar is. Hopelijk is dat een foutje en duikt 'ie gauw weer op! De homepage van nano Basic bestaat nog gewoon en wordt netjes bijgehouden, dus daar zal het alvast niet aan liggen.

De moeite waard

Voordeel van de genoemde apps is dat ze allemaal gebruiksvriendelijk zijn. Is het ‘verstandig’ om Basic te léren anno 2021? An sich is daar niks mis mee, programmeren is programmeren. Ben je nog van de oude garde die in de jaren tachtig en negentig Basic goed onder de knie heeft gekregen, dan is het zonde om die kennis overboord te gooien. Zeker als het gaat om programma’s die vervelende herhalende (wiskundige) vraagstukken oplossen, of desnoods wat labresultaten doorrekenen. 

Het grotere scherm van de iPad komt daarbij zonder meer van pas en het maakt dit apparaat ook net wat meer ‘open’. Want nu kun je zonder een ontwikkelomgeving voor complete apps met gelikte grafische interface ook quick-and-dirty programma’s in elkaar zetten. En dat komt met regelmaat van pas, voor flink wat gebruikers die in de meer technisch-wetenschappelijke hoek werkzaam zijn (of in die richting studeren).

Met het kiezen van een eigen thema, bedieningspanelen en omgeving zet je je Android- of iOS-toestel pas echt naar je hand. Android 16 en iOS/iPadOS 26 bevatten voldoende mogelijkheden voor een gepersonaliseerde omgeving. Hoe je te werk gaat, lees je hier.

In dit artikel kijken we naar Android 16 en iOS 26. Voor Android maken we gebruik van een Samsung-toestel in combinatie met One UI 8. We beginnen met Android, want de meest recente versie beschikt over interessante opties om de omgeving te personaliseren. Verderop lees je over iOS 26.

Ben je wat uitgekeken op de statische achtergronden van je Android-toestel, dan kun je een dynamische achtergrond gebruiken. Open de instellingen en kies Achtergrond en stijl, Achtergronden wijzigen. Blader naar beneden en tik op Dynamisch vergrendelscherm. Hier kun je verschillende categorieën kiezen. Kies maximaal vijf aansprekende categorieën. Vervolgens wordt elke 2 weken een nieuwe set afbeeldingen geladen. Standaard worden de nieuwe afbeeldingen alleen gedownload met een wifi-verbinding. Wil je dat de plaatjes ook via een mobiele verbinding worden bijgewerkt, dan activeer je Downloaden met mobiele gegevens. Als je geen veranderende foto’s wilt zien, maar in plaats hiervan veranderende kleuren, kies je in de sectie Kleuren voor Dynamisch.

Bediening met één hand

Als je gebruikmaakt van een telefoon met een relatief groot scherm, kun je het systeem hier beter rekening mee laten houden. Tik in de instellingen op Geavanceerde functies en schakel de optie Bediening met één hand in. Je kunt de verschillende elementen op het scherm nu beter met één hand (je duim) bedienen.

Wil je een specifieke app in een andere taal gebruiken, dan hoef je hiervoor niet de volledige gebruikersomgeving om te zetten. Kies in de instellingen voor

Algemeen beheer, Talen van app. Kies de app waarvoor je de taal wilt instellen en kies een taal uit de lijst Alle talen. Je kunt op elk moment terugkeren naar de oorspronkelijke instelling: kies in hetzelfde venster voor Systeemstandaard.

Snelle instellingen

Geef het onderdeel Snelle instellingen (Quick Panel) een eigen indeling. Het onderdeel verschijnt wanneer je met de vinger vanuit de rechterbovenhoek naar beneden veegt. Tik op de knop met de pen. Eerst bepaal je de volgorde van de elementen: tik op een component en sleep het vervolgens naar de gewenste locatie. Tik hierna op Bewerken: je vindt deze knop bij de onderdelen die je kunt aanpassen. Je kunt vervolgens de individuele knoppen verplaatsen naar een andere locatie. Ook kun je deze knoppen verwijderen (gebruik het minteken linksboven elk pictogram) en andere knoppen toevoegen via het venster Beschikbare knoppen. Tot slot is het mogelijk om het gedeelte met de knoppen groter te maken, zodat je meer knoppen in één keer ziet. Pak de onderrand van het blok en sleep de rand naar beneden, totdat een extra rij met knoppen verschijnt. Tevreden met de instellingen? Bevestig met een tik op Gereed.

Niet meer los

Geeft je Android-toestel het onderdeel Snelle instellingen apart weer van het scherm met de meldingen? In het verleden waren beide schermen gecombineerd in één weergave. Wil je terug naar die oude situatie? Open het onderdeel Snelle instellingen in de bewerkingsmodus (via de knop met de pen). Tik hierna op Vensterinstellingen. Kies voor Samen: beide vensters worden weer gecombineerd zoals vanouds. Je kunt ook kiezen om het venster Snelle instellingen links in plaats van rechts te tonen. Kies in hetzelfde scherm voor Quick Panel aan linkerkant.

Je hoeft geen genoegen te nemen met losse vensters.

Aangepaste pictogrammen

Toe aan andere vormen voor de pictogrammen in Android? Dat is mogelijk. Tik op een leeg gedeelte van het thuisscherm. Onderin verschijnt een balk met keuzen. Kies voor Achtergrond en stijl. Kies voor Pictogrammen. Vervolgens kun je kiezen uit verschillende vormen, waaronder een boog, vierkant en rechthoek. Of je deze functie aantreft op je telefoon, is afhankelijk van de fabrikant. Bij Samsung heb je de app Good Lock nodig. Je vindt deze als beschikbare download in de Galaxy Store. Bij Pixel-telefoons is de optie direct toegankelijk via de gebruikersomgeving. 

Verlichtingseffect

Krijg je een melding binnen, dan kun je het als een subtiele lijn rondom het scherm tonen. Via instellingen kies je voor Meldingen, Pop-upstijl melding. Tik op Verlichtingseffect toevoegen. De optie Basis geeft een subtiele lijn, maar je kunt ook uitgebreidere effecten tonen, zoals Spotlight of Echo. Kies de tab Kleur om een aangepaste kleur te kiezen. Normaal gesproken past de kleur zich aan de app aan. In de sectie Geavanceerd kun je details aanpassen, zoals transparantie, breedte en duur van het effect. De kleur kan ook op basis van een trefwoord veranderen. Tik op Kleur van verlichtingseffect op trefwoord. In de sectie Trefwoord tik je op het plusteken (+) om nieuwe trefwoorden (bijvoorbeeld van contactpersonen) op te geven. Kies hierna de kleur die je wilt toepassen op het verlichtingseffect.

iOS

Ook iOS (en iPadOS) kun je goed naar je hand zetten. Recent bracht Apple iOS 26 uit. Mogelijk verwachtte je iOS 19 als logische opvolger van versie 18, maar de makers uit Cupertino hanteren voortaan een ander naamschema. iOS 26 verwijst naar 2026. Opvallend aan deze editie is het nieuwe Liquid Glass Design, waarin transparantie en spiegelingen een grote rol spelen. Er zijn volop aanpassingsmogelijkheden, beginnend bij het vergrendelingsscherm. Tik hierop en kies Pas aan, Pas huidige achtergrond aan.

Tik op de datum bovenin om een widget te kiezen en meer informatie te tonen, bijvoorbeeld het weer. In het venster vind je een overzicht van bruikbare widgets en suggesties. Waar mogelijk gebruikt iOS het ‘glass’-ontwerp, dus ook bij de klok. Gelukkig kun je dit aanpassen als je niet enthousiast bent. Tik erop en schakel onderin het venster tussen Glas en Effen. In hetzelfde venster kun je ook een kleur selecteren, terwijl je met de schuifregelaar de dikte van de klok kiest. Via Voeg widgets toe kun je extra widgets op het vergrendelingsscherm plaatsen. Via het element onderin kun je swipen tussen verschillende achtergronden.

Thuisscherm

Ook het thuisscherm zetten we naar onze hand. Tik op een leeg gedeelte en kies Wijzig, Pas aan. Je kunt nu kiezen hoe de pictogrammen worden getoond. De standaardmodus ken je al van eerdere versies. Kies voor Donker om de pictogrammen donker te maken. Dit werkt nog niet voor alle pictogrammen: de app-maker moet hiermee rekening houden. Kies Helder als je alle pictogrammen een uniforme, lichte uitstraling wilt geven. Tot slot is er Getint: hiermee kun je de pictogrammen een eigen kleur en contrast geven.

Minderen

Je kunt de transparante uitstraling van iOS 26 niet volledig uitschakelen. Toch bestaan er een paar trucs om het Liquid Glass-ontwerp iets te verminderen. In de instellingen kies je voor Toegankelijkheid, Beweging en activeer je de optie Verminder beweging. Verder kies je Toegankelijkheid, Weergave en tekstgrootte en kies je Maak minder doorzichtig.

Donkere modus

Via de app Instellingen kun je meer onderdelen van de gebruikersomgeving tweaken. Tik in de instellingen op Scherm en helderheid en kies tussen de lichte en donkere modus (Licht en Donker). Bovendien kun je hier de tekstgrootte aanpassen en de tekst op het scherm dikker tonen (via Vette tekst). Dit kan helpen om de tekst beter leesbaar te maken. Om eenvoudig achtergronden aan te passen, kun je via instellingen ook kiezen voor Achtergrond en tikken op Voeg nieuwe achtergrond toe.

Werp ook een blik bij Beginscherm en appbibliotheek. Hier bepaal je onder meer of aanbevolen en recente apps moeten worden getoond in het Dock (het gedeelte onderaan het scherm). Wil je het Dock zo opgeruimd mogelijk houden, dan haal je de vinkjes weg bij Toon appbibliotheek in Dock en Toon aanbevolen en recente apps in Dock.

Volledig scherm

Vooral als je een iPad hebt, kun je meer uit het schermoppervlak halen door te werken met vensters. Je kunt dan meerdere apps naast elkaar plaatsen. Werken met vensters is overigens niet verplicht. Schuif met je vinger vanaf de rechterbovenhoek naar beneden, zodat het bedieningspaneel opent. Tik op de knop Apps in vensters. Je vindt deze op de onderste rij, naast het pictogram van de batterij. Kies vervolgens tussen Apps in vensters of Stage Manager. Die laatste optie zorgt ervoor dat apps schermvullend worden getoond. 

Berichten

Ook voor veel apps hoef je niet genoegen te nemen met de standaardinstellingen en kun je deze personaliseren. Goed voorbeeld is de app Berichten. Geef personen met wie je vaak communiceert een eigen achtergrond. Open de app en tik op de naam van de persoon voor wie je een achtergrond wilt instellen. Tik op Achtergronden. Je kunt kiezen uit foto’s, maar ook uit vaste kleuren. In de sectie Suggesties vind je een combinatie van standaardfoto’s en foto’s die je eerder zelf hebt gemaakt. Sommige foto’s zijn geanimeerd: je kiest eerst de foto en kunt dan vaak ook een kleurenschema selecteren. Heb je na verloop van tijd geen behoefte meer aan een specifieke achtergrond, dan selecteer je de naam van de contactpersoon en kies je Geen. Houd er rekening mee dat de achtergrond ook wordt aangepast bij de contactpersoon.

Safari

Maak je gebruik van Safari? De gebruikersomgeving is ook onder handen genomen en vooral op dieet gegaan: het aantal knoppen is teruggebracht en het grootste deel van de bediening loopt nu via swipes. Zet ook de browser naar je hand. Via instellingen kies je voor Apps, Safari. In de sectie Tabbladen geef je aan in hoeverre je wél de bedieningselementen wilt zien. Standaard is Compact geactiveerd, maar je kunt hier ook kiezen voor Onder en Boven. 

Bestanden

De app Bestanden heeft in iOS 26 ook volwassen opties om de omgeving verder te personaliseren. Zo kun je mappen een eigen kleur geven zodat je ze beter kunt onderscheiden. Tik op een map en houd de map vast totdat het menu verschijnt. Kies Pas map en tags aan. Tik op Tags en kies de gewenste kleur. Je kunt via hetzelfde venster ook emoji’s aan de map toevoegen.

Op bestandsgebied kun je ook aangeven welke app voor het bestand moet worden geopend. Tik op een bestandsnaam en houd ingedrukt totdat het menu verschijnt. Kies voor Open met en selecteer de gewenste app. In hetzelfde menu kun je ook de elders besproken app Voorvertoning kiezen. Vooral bij documenten en foto’s (zoals pdf- en jpg-bestanden) werkt deze app goed. 

Bij ID.nl zijn we gek op producten waar je niet de hoofdprijs voor betaalt of die door gebruikers een hoge waardering krijgen. Op Kieskeurig.nl kunnen kopers van producten een review achterlaten en hiermee aangeven hoe goed (of slecht) ze een product vinden. Wij vonden vijf accuboormachines die door gebruikers zijn gewaardeerd met een 7 of hoger.

Consumentenreviews zijn een van de beste manieren om erachter te komen of een product goed of slecht is. Op Kieskeurig.nl kunnen kopers van producten aangeven wat ze ervan vinden, zodat ze potentiële nieuwe kopers kunnen helpen een aankoopbeslissing te maken. Wij vonden vijf accuboormachines die door kopers op Kieskeurig.nl zijn voorzien van een waardering van minimaal 7 van de 10 punten.

Metabo PowerMaxx BS 

De Metabo PowerMaxx BS is een compacte schroefboormachine met een Li‑ion‑accu. Dit model weegt circa 2,08 kg in de verpakking en is voorzien van een koolborstelloze motor. De machine heeft twee snelheden en werkt op 10,8 volt, waardoor hij geschikt is voor lichte boor- en schroefklussen. Door het ergonomische ontwerp ligt het toestel prettig in de hand en kun je nauwkeurig werken. De set wordt geleverd met oplader, bits en een koffer. Gebruikers waarderen het apparaat met een hoge score (9,8). Door de relatief lage spanning is hij met name bedoeld voor kleinere klussen in huis.

DeWalt DCD777S2T

Deze DeWalt schroefboormachine werkt met een 18 V Li‑ion‑accu en heeft een compacte behuizing. Hij beschikt over twee snelheden en een 13 mm boorkop. Het gewicht in de verpakking is 3,85 kg en de boormachine wordt geleverd met twee accu’s en een oplader. Dankzij de stevige koffer kun je de machine makkelijk meenemen. Het model heeft een reviewscore van 9,0 en is daarmee geschikt voor deze selectie. De brushless motor zorgt voor een langere levensduur en meer kracht per acculading. De machine is van recente bouwjaar en wordt nog steeds verkocht.

Bosch PSB 18 LI‑2 Ergonomic

De Bosch PSB 18 LI‑2 Ergonomic is een klopboormachine voor gebruik met 18 volt. Het apparaat is uitgerust met een brushless motor en wordt geleverd met een Li‑ion‑accu en lader. Dankzij de ergonomische grip ligt het toestel comfortabel in de hand. Het maximale koppel is geschikt voor klussen in hout, metaal en lichte steen. In de verpakking zit een koffer zodat je alles netjes kunt opbergen.

Makita DDF485RFJ

De Makita DDF485RFJ is een 18 V accu‑schroefboormachine met een brushless motor. Het apparaat heeft twee versnellingen en een metalen boorkop van 13 mm. De machine wordt geleverd in een Mbox met twee 3,0 Ah accu’s en lader, zodat je langere tijd achtereen kunt werken. Dankzij de ergonomische handgreep en het gewicht van circa 5 kg inclusief verpakking ligt het toestel stabiel in de hand. De machine behaalt een goede gebruikerswaardering en is geschikt voor zwaardere schroef- en boorklussen.

Makita DF457DWE

De Makita DF457DWE is een accuboormachine die vooral bedoeld is voor huis-, tuin- en keukenklussen. Hij werkt op een 18 V Li‑ion‑accu en wordt geleverd met twee accu’s en een oplader. De machine heeft twee snelheden en een 13 mm boorkop, waardoor je zowel kunt schroeven als boren. Het toestel wordt geleverd in een koffer zodat je het gemakkelijk kunt opbergen. Ondanks dat het model al enkele jaren op de markt is, is deze Makita nog steeds verkrijgbaar bij diverse winkels.