De programmeertaal Basic beleefde z’n hoogtijdagen in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw. Op het overgrote deel van de homecomputers uit die dagen was het standaard aanwezig. Niet voor niets, want leren programmeren in Basic is wel heel makkelijk. We behandelen enkele van de beste Basic-apps voor iOS en iPadOS.

‘Echte’ programmeurs haalden en halen hun neus nog altijd op voor Basic. Onterecht, want je kunt er in korte tijd veel mij bereiken. Voor bijvoorbeeld wiskundige vraagstukken of iets dergelijks, is een Basic-programma zo in elkaar gedraaid. Ook het seriematig doorrekenen van formules met diverse variabele waarden: Basic is your best friend. Tuurlijk, het kan voor een behoorlijk deel ook allemaal in een moderne spreadsheet, maar Basic geeft je een stuk meer vrijheden. 

We gaan hier trouwens geen cursus Basic geven, daarover is meer dan genoeg online te vinden. Wel willen we een paar Basic-interpreters voor iOS en iPadOS aan je voorstellen. En vergeet de vermeende traagheid van een interpreter anno nu. In het al genoemde homecomputertijdperk draaide de interpreter op een 8-bits cpu met een kloksnelheid van hooguit een paar MHz. In je iPad of iPhone tref je een 64-bitter met meerdere cores aan, die kloksnelheden van enkele Gigahertz haalt. 

Voor jou als eindgebruiker betekent dat een nagenoeg real-time of snellere ervaring. En daar waar het grotere scherm van je iPad erg uitnodigt tot het programmeren van complexe stukjes software (maak dan vooral gebruik van een fysiek toetsenbord om code te kloppen!), kun je diezelfde code in dezelfde app ook uitvoeren op je iPhone. Op die manier kun je programma’s die door jou veelgebruikte berekeningen uitvoeren altijd op zak hebben.

cbmHandBasic

©PXimport

Liefhebbers van de Commodore 64 kunnen hun hart ophalen aan de app cbmHandBasic. In essentie is deze Basic-variant gebaseerd op de versie die ook in de C64 gebruikt werd, maar dan wel met allerlei toegevoegde extra’s om grafische zaken eenvoudig te realiseren. Die laatste optie is trouwens een extra in-app-aankoop, heb je geen grafische functies nodig dan kun je het geld daarvoor dus lekker in je zak houden. 

Eenmaal gestart werkt de editor inderdaad op de van de C64 bekende manier. Klik of tik op het scherm en je krijgt een viertal knoppen te zien. Deze leiden je naar diverse mogelijkheden, waaronder de optie om snel functies in te voegen. Opslaan van een programma doe je door het commando save”programmanaam” en dan een enter. 

Wil je weten wat er zoal aan programma’s op de ingebouwde opslag beschikbaar is, tik dan het commando dir gevolgd door een enter. Een programma openen doe je door via het commando load”programmanaam”. 

Meegeleverd zijn diverse voorbeeldprogramma’s, waarvan je snel kunt leren hoe een en ander programmatechnisch in elkaar steekt. Let op: bestandsnamen zijn hoofdlettergevoelig! Een geopend programma starten doe je via het commando run. Een lopend programma stoppen gaat via de knop X. 

Nano Basic

©PXimport

Nano Basic heeft een modernere, gestructureerde versie van Basic aan boord. Vergeet dus die regelnummers maar hou je aan procedures en loops. Daardoor vormt deze variant wellicht een betere aanloop naar moderne programmeertalen. Waarbij geldt dat als je een ‘regelnummer-interpreter’ gebruikt, je simpelweg houden aan subroutines de gevreesde goto-spaghetti ook effectief tegengaat. Dat echter terzijde. 

Nano Basic is verder een eenvoudige versie van Basic, ondersteuning voor grafische commando’s ontbreken. De vraag is of je die voor heel veel zaken zult missen. In geval van nood kun je ook nog altijd ASCII-grafieken opgebouwd uit bijvoorbeeld sterretjes maken. Wil je een Basic-interpreter als substituut voor een grafische rekenmachine inzetten, dan is dit wellicht een wat minder praktische keuze.

Basic!

©PXimport

De app Basic! is qua mogelijkheden een mix tussen cbmHandBasic en Nano Basic. Ten eerste betreft het een moderne variant van Basic, waarmee eenvoudig gestructureerde programma’s te maken zijn. Daarnaast heeft het allerlei commando’s voor grafische zaken (inclusief sprites, voor de liefhebbers) en geluid aan boord. Waarbij geldt dat ‘hires’ nu ook echt hoge resolutie is dankzij de schermresolutie van je iPad of iPhone. 

De app is opgedeeld in een editor en een terminal. In de editor maak je je programma, in de terminal start je je programmeersel. Dit houdt het geheel overzichtelijk en praktisch in het gebruik. Er zijn diverse voorbeeldprogramma’s meegeleverd waarmee je direct aan de slag kan.

Schakel naar de editor middels een tik of klik op Code in de onder in beeld staande knoppelbalk. Tik dan op Load, kies je programma middels een dubbeltik- of klik uit de lijst en start het middels het commando run gevolgd door een druk op enter in de terminal. Of pas de broncode geheel naar eigen wens aan natuurlijk!

Programmeer-apps in App Store

Apple lijkt over ’t algemeen niet heel enthousiast over programmeertalen in de vorm van apps. Met regelmaat wordt er weer eentje uit de App Store verwijderd. En al even vaak duiken ze dan weer in net iets gewijzigde vorm na een tijdje weer op. Voor zowel cbmHandBasic als Basic! geldt gelukkig dat ze al vele jaren stabiel in de app store beschikbaar zijn. 

Voor nano Basic geldt dat we ineens de melding kregen dat deze app niet meer in ons land beschikbaar is. Hopelijk is dat een foutje en duikt 'ie gauw weer op! De homepage van nano Basic bestaat nog gewoon en wordt netjes bijgehouden, dus daar zal het alvast niet aan liggen.

De moeite waard

Voordeel van de genoemde apps is dat ze allemaal gebruiksvriendelijk zijn. Is het ‘verstandig’ om Basic te léren anno 2021? An sich is daar niks mis mee, programmeren is programmeren. Ben je nog van de oude garde die in de jaren tachtig en negentig Basic goed onder de knie heeft gekregen, dan is het zonde om die kennis overboord te gooien. Zeker als het gaat om programma’s die vervelende herhalende (wiskundige) vraagstukken oplossen, of desnoods wat labresultaten doorrekenen. 

Het grotere scherm van de iPad komt daarbij zonder meer van pas en het maakt dit apparaat ook net wat meer ‘open’. Want nu kun je zonder een ontwikkelomgeving voor complete apps met gelikte grafische interface ook quick-and-dirty programma’s in elkaar zetten. En dat komt met regelmaat van pas, voor flink wat gebruikers die in de meer technisch-wetenschappelijke hoek werkzaam zijn (of in die richting studeren).

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.