De Roomba Combo Essential is een veel goedkopere robotstofzuiger dan we doorgaans zien van fabrikant iRobot. Het bedrijf heeft met dit product de autonome stofzuiger tot de kern willen terugbrengen. Het apparaat heeft een adviesprijs van 299 euro en is daarmee bijzonder betaalbaar.

Wat essentiële eigenschappen van een robotstofzuiger zijn, daar kun je natuurlijk een goeie discussie over voeren. Voor een product dat tot de essentie wil komen (afgaande op de naam van deze stofzuiger) heeft iRobot wel erg veel functies toegevoegd die daar niet helemaal bij passen. Dat kun je zowel positief als negatief opvatten. De Roomba Combo Essential beschikt in elk geval over een V-borstel, zijborstel, afneembare dweilpad, een accuduur van 120 minuten en drie niveaus aan zuigkracht. Daarnaast is er app-ondersteuning en daardoor support voor iRobot OS.

Nu bestaan er heus goedkopere robotstofzuigers dan de Essential, maar geen van deze modellen biedt precies wat iRobot met dit apparaat voor elkaar krijgt. De meeste varianten zijn nog wel met een app te bedienen, waardoor je toegang krijgt tot enkele slimme functies. Maar zo'n dweilpad komen we eigenlijk maar zelden tegen, en anders valt de accuduur onder het niveau van deze iRobot. Helaas geeft het bedrijf bijna nooit informatie vrij over de zuigkracht, dus op dat vlak moeten we onze ogen en ervaringen vertrouwen als het gaat om vergelijkingen.

©Wesley Akkerman

Uitblinker in eenvoud

Waar de Roomba Combo Essential voornamelijk in uitblinkt, is hoe simpel je het systeem in gebruik neemt. De installatie is echt binnen vijf minuten geregeld; je bent langer met het uitpakken en neerzetten bezig. Zodra de robot is opgeladen, kun je hem direct het huis in sturen. Dan valt meteen op dat de Essential het zichzelf zo nu en dan moeilijk maakt wanneer hij door het huis navigeert. Niet dat-ie snel ergens vast komt te zitten, maar stoel- en tafelpoten moeten het vaak ontzien. Daar botst hij nog weleens tegenaan.

Het helpt de machine dan ook niet dat-ie geen kaart aanmaakt. Bij elke schoonmaakbeurt zal-ie dezelfde fouten maken, omdat hij geen gegevens over de omgeving opslaat. Voor de privacybewuste consument kan dat een groot voordeel zijn. Binnen de app kun je wel zien hoe de robot gereden heeft, waardoor er toch een soort omtrek van je woning of verdieping ontstaat. Zo kun je een beetje achterhalen waar hij wel of niet is geweest, maar verwacht er niet te veel van. Je kunt de Essential bijvoorbeeld niet direct naar een kamer sturen.

Maar goed, dat verwachten we gelukkig niet voor minder dan 300 euro. We vertellen het er wel bij, zodat je daar scherp op bent. Trouwens, over die app gesproken: die is deze keer niet verplicht om toegang tot de volledige ervaring te krijgen. Het enige wat je zou kunnen missen, is dat je hem op afstand kunt in- en uitschakelen. Ook kun je dan geen schema aanmaken, of hem automatisch laten aangaan wanneer je het huis verlaat. Niet echt de meest essentiële functies, maar we vinden het toch prettig dat iRobot hieraan heeft gedacht. Zo voelt de stofzuiger completer aan.

©Wesley Akkerman

Dweilen met de kraan open

En er is dus nóg een functie waardoor de Roomba Combo Essential voor een hoop mensen compleet kan aanvoelen: de dweilfunctie. Op de redactie zijn we nooit echt fan geweest van het natte lapje dat Roomba-stofzuigers achter zich aantrekken, maar bij de Essential is daar wederom sprake van. Het haalt wat verse en oppervlakkige vlekjes weg, maar meer ook niet. Je kunt binnen de app instellen hoeveel water je wilt gebruiken tijdens het dweilen. Dat verandert de prestaties helaas niet. Laat dat dus geen doorslaggevende factor zijn.

Er zitten namelijk ook wel wat haken en ogen aan de ervaring. Het vastklikken werkt prima en de robot weet dan meteen dat de dweil is bevestigd. Maar binnen de app kun je helaas niet zien wat de status van de dweil is. iRobot raadt aan de dweil na dertig keer gebruiken om te wisselen, maar dat moet je dan zelf bijhouden. Geen groot probleem natuurlijk, maar we kunnen ons voorstellen dat je daar niet mee bezig bent en het dus vergeet. Ook moet je de dweil na elke beurt even schoonmaken en laten drogen, maar dat is gebruikelijk op dit prijspunt.

Je krijgt verder geen melding van een lege watertank (die is ingebouwd) en je moet er bovendien rekening mee houden dat de Roomba Combo Essential met die natte dweil gewoon over vloerbedekking heen rijdt. Je kunt geen no-go-zones binnen de app instellen (want er is geen kaart) en de dweil wordt niet omhoog getild wanneer de machine een zachte ondergrond betreedt.

Heb je een huis zonder kleden en dergelijke? Dan zijn de laatste punten minder belangrijk. Bij ons thuis ligt echter een hoogpolig tapijt dat we het liefst drooghouden. Geen ideale combinatie dus.

©Wesley Akkerman

Maar hoe stofzuigt-ie?

Hoewel de navigatie soms wat te wensen overlaat, merken we wel op dat de grond brandschoon is. Daarin lijkt de Roomba Combo Essential niet te verschillen van modellen die misschien wel twee tot drie keer zo duur zijn. Hij zuigt redelijk grote (geroosterde) broodkorrels op (er ging wat mis in de keuken) en laat ook weinig haar achter. Je ziet overigens wel wat bandensporen ontstaan op een kleed, maar daar is mee te leven. Over het algemeen geldt: als de robotstofzuiger een gebied kan bereiken, kun je ervan uitgaan dat er (bijna) niets blijft liggen.

We bouwen bewust die disclaimer in, want hoewel de Roomba Combo Essential redelijk draait en toeft, slaat-ie nog weleens wat hoeken over. Ook de zijborstel biedt op dat moment niet altijd uitkomst. Sterker nog: die borstel slingert nog weleens een kruimel de kamer in, precies naar een plek waar hij al geweest is – en dan blijft dat ene kruimeltje dus liggen. Maar eerlijk is eerlijk: dat zijn geen unieke problemen, ook niet voor robotstofzuigers waar je veel meer voor betaalt. We hebben de zuigkracht op de hoogste stand gezet, en het herrieniveau is ons alleszins meegevallen.

Verder is de Roomba Combo Essential wel zo slim om terug te keren naar de thuisbasis op het moment dat een schoonmaaktaak nog niet is voltooid. Dan laadt hij zijn batterij op en pakt hij de taak weer op om die af te maken. Dat zijn van die kleine dingen die we alleen maar kunnen waarderen. Ondanks de lagere prijs hoef je dus niet te denken dat je de Essential heel treurig en alleen ergens in een hoekje of midden in de kamer zult aantreffen omdat de accu het niet volhield. Dat maakt de robotstofzuiger een betrouwbare partner voor dagelijkse schoonmaaksessies.

Roomba Combo Essential kopen?

Al met al kunnen we stellen dat de Roomba Combo Essential de essentie voorbijgaat. iRobot heeft verschillende opties toegevoegd, waardoor we niet vaak zo’n compleet pakket voor deze prijs tegenkomen. Dweilen is niet het sterkste punt van de stofzuiger, maar voor de rest komen we geen breekpunten tegen. De navigatie laat soms wat te wensen over, maar met een beetje voorbereidend werk heb je daar geen last meer van. Zelf zouden we de prijs graag zien zakken tot onder de 200 euro: dan haal je de beste robotstofzuiger voor zo'n interessante prijs in huis.

Hoewel oude arcadekasten en klassieke spelcomputers op den duur verdwijnen, hebben de bijbehorende games het eeuwige leven. Met MAME boots je de originele hardware namelijk exact na. Daarmee wek je oude videospelletjes op je pc, laptop of Mac weer tot leven! Lijkt het spelen van nostalgische Atari-, Sega- en (S)NES-spellen je wel wat? In dit artikel leggen we uit hoe je dat doet.

Emuleren

Emuleren betekent dat speciale software de elektronica van een bestaand apparaat nabootst. In plaats van de originele printplaten en chips te gebruiken, vertaalt een emulator de instructies en signalen van die hardware naar je huidige pc of laptop. Een voordeel, want oude spelcomputers gaan op den duur namelijk kapot. Bovendien zijn reserveonderdelen schaars.

MAME is de bekendste emulator voor arcadekasten. De afkorting van deze freeware staat voor Multi Arcade Machine Emulator. Daarnaast ondersteunt dit programma tegenwoordig ook allerlei klassieke spelconsoles.

De doelstelling van de softwareontwikkelaars is om de hardware tot in detail na te bootsen en daarmee de technische kennis te behouden. Hierdoor speel je de games zoals ze oorspronkelijk bedoeld waren. Prettig is dat MAME iedere maand een nieuwe update vrijgeeft. Hierdoor weet je vrijwel zeker dat deze populaire emulator op jouw systeem goed blijft werken.

©jon anders wiken

Installatie

Met het opensource-project MAME bouw je een nauwkeurige digitale replica van één of meerdere spelcomputers. Je hoeft hiervoor alleen gratis emulatiesoftware op je systeem te installeren. MAME is voor Windows, macOS en Linux beschikbaar.

Nuttig om te weten is dat de makers nauwkeurigheid boven snelheid prefereren. Bepaalde games vormen dan ook een behoorlijke belasting voor jouw pc of laptop. Installeer het programma daarom bij voorkeur op een vlot systeem met minimaal 4 GB werkgeheugen. Volgens de ontwikkelaars werkt MAME ook op gedateerde computers van hooguit tien jaar oud, maar hierbij ervaren gebruikers wel eerder vertraging.

Ga naar www.mamedev.org en scrol een stukje omlaag. Klik onder Supported Platforms op de downloadknop van jouw besturingssysteem. Bij dit artikel werken we met de Windows-versie. Je downloadt het exe-bestand naar de computer en dubbelklikt hierop. Kies Uitvoeren en bepaal via de knop met de drie puntjes in welke map je de bestanden van het programma wilt opslaan. Bevestig met OK / Extract.

MAME verkennen

Ga naar de map waarin je in de vorige tip MAME hebt geïnstalleerd. Je ziet hierin flink wat mappen en bestanden. Dubbelklik op mame.exe. Er verschijnt een ietwat onorthodoxe gebruikersomgeving met de namen van tienduizenden systemen en games. Aan de linkerkant kun je het aanbod onder meer op jaartal of fabrikant sorteren.

Je kunt ook de zoekfunctie gebruiken. Begin in dat geval gewoon met typen. Zo krijg je een idee welke emulators er allemaal beschikbaar zijn. Typ je bijvoorbeeld Nintendo, dan komen iconische spelcomputers als Game Boy (Color) en Entertainment System tevoorschijn. Klik bovenaan op het sterretje om een emulator als favoriet te markeren. Op die manier vind je die later makkelijker terug.

Je kunt alvast de status van een geselecteerde emulator controleren. Als onderin beeld Status: Working verschijnt, kan MAME deze spelcomputer of arcadekast goed nabootsen. Is dat niet het geval, dan voegt de emulatiesoftware wellicht later ondersteuning toe via een update. Controleer verder ook of het beeld en geluid goed werken. In dat geval staat er OK achter respectievelijk Graphics en Sound.

Configuratiebestand

Ten opzichte van veel andere programma's wijkt de werking van MAME op bepaalde punten nogal af. Je dient bijvoorbeeld eerst twee zogeheten configuratiebestanden aan te maken. Doe je dat niet, dan slaat de emulatiesoftware jouw voorkeursinstellingen slechts tijdelijk op. Denk onder meer aan de gewenste beeldresolutie, geluidsinstellingen en invoerapparatuur.

Dubbelklik onderin beeld op General Settings en dubbelklik op Save Settings. De melding Settings saved verschijnt. Kies Return to Previous Menu om weer terug te keren naar het beginscherm. Je kunt hiervoor trouwens ook de Escape-toets gebruiken. Controleer voor de zekerheid of er in de MAME-map op de computer twee nieuwe configuratiebestanden staan, namelijk mame.ini en ui.ini.

Nederlandse taal

De voertaal is weliswaar standaard Engels, maar er is ook een Nederlandse vertaling beschikbaar. Ga naar General Settings / Customize UI en dubbelklik op Language. Klik vervolgens twee keer op Dutch. Zodra je nu Return to Previous Menu kiest, verandert het menu direct naar het Nederlands. Bevestig met Instellingen opslaan en sluit het menu af. Houd er rekening mee dat niet alle onderdelen in MAME correct zijn vertaald.

Maplocatie ROM's

MAME heeft standaard géén spellen. Die ga je zo dadelijk namelijk zelf toevoegen. Je regelt dat door zogenoemde ROM-bestanden in het programma te laden. Zo'n ROM-bestand is kort gezegd een digitale kopie van een klassieke game. Handig, want je kunt tenslotte niet zomaar een oude spelcartridge of floppydisk op een hedendaagse computer aansluiten.

Geef in MAME aan waar je ROM's bewaart. Navigeer hiervoor achtereenvolgens naar General Settings / Mappen configureren / ROMs / Map toevoegen en selecteer de map roms binnen de MAME-opslagmap. Je bevestigt met Enter, waarna je driemaal klikt op Terug naar vorig menu. Bewaar de wijzigingen met Instellingen opslaan en sluit het menu af.

ROM's downloaden?

Hoewel emulators zoals MAME legaal zijn, ligt dat voor de benodigde ROM-bestanden van games helaas iets anders. Het is dan ook begrijpelijk dat de videospellen niet bij de emulatiesoftware zijn inbegrepen, want hierop rust auteursrecht. Bovendien zouden tienduizenden spellen te veel opslagcapaciteit opeisen.

Wie op Google speurt, vindt al gauw allerlei downloadbare ROM-bestanden van bekende gametitels. Kijk daarmee uit! Je mag officieel alleen een digitale back-up maken van een origineel videospel dat je zelf bezit. Het kopiëren van een authentieke cartridge is nogal complex. Je hebt hiervoor namelijk specifieke apparatuur en software nodig. Bovendien is het niet toegestaan om eventuele kopieerbeveiliging te omzeilen. Om de genoemde redenen is het natuurlijk verleidelijk om ROM-bestanden uit illegale bron te downloaden, maar volgens de Nederlandse wet is dat dus verboden.

Op talloze websites liggen illegale ROM-bestanden van bekende spellen voor het oprapen.

ROM's downloaden

Auteursrechtelijk beschermde ROM's mag je niet downloaden. Gelukkig beheert MAME zelf ook een behoorlijke collectie klassieke games. De originele makers hebben toestemming gegeven om deze ROM-bestanden gratis te gebruiken. Het betreft tientallen titels die tussen 1977 en 2001 zijn uitgebracht.

Ga naar www.mamedev.org/roms/ en klik op een interessante titel. Je zet een vinkje voor I understand that these ROM images are for non-commercial use only, waarna je op de downloadknop klikt. Bewaar het zip-bestand nu in de ROM-map van MAME. Pak dit zip-bestand beslist niet uit, want anders werkt de emulatie niet.

Retrogame starten

Zodra je de ROM's eenmaal in de juiste map hebt geplaatst, kun je deze games in MAME starten. Overigens circuleren er op internet ook ROM's die in de praktijk helaas niet werken. Het is dus echt een kwestie van uitproberen. Als je in de vorige tip legale kopieën vanaf de website van MAME hebt gedownload, krijg je die relatief eenvoudig aan de praat.

Klik in het linkermenu op Beschikbaar en druk vervolgens op de F1-toets. Bevestig met Enter. De emulatiesoftware controleert nu alle aanwezige ROM's. Na even wachten zie je in de lijst verse titels die je kunt spelen. Klik hierop en controleer onderaan of de status, het beeld en het geluid in orde zijn. Je opent rechtsboven eventueel het tabblad Informatie om extra details te tonen, zoals jaartal en fabrikant. Kun je een bepaalde titel niet vinden? Gebruik dan de zoekfunctie! Klik tweemaal op een titel om het videospel te starten.

Gamen maar!

Een game start met de standaardinstellingen altijd op volledige schermgrootte. Vind je dat niet prettig, dan druk je in Windows op de sneltoets Alt+Enter om de vensterweergave te openen. Pixelachtige videospelletjes kun je vaak beter in een wat kleinere weergave spelen. Je past de grootte van het dialoogvenster naar eigen wens aan.

De bediening verschilt per spel. Vaak verschijnt er eerst een korte animatie, waarna je het spel kunt starten. Het loont de moeite om eerst even de invoerinstellingen door te nemen. Druk in de spelweergave op de Tab-toets en ga naar Invoerinstellingen / Input Assignments (this system). Je ziet nu welke knoppen je kunt gebruiken. Liever een andere indeling? Geen probleem, want het is mogelijk om de bedieningsknoppen te wijzigen. Selecteer een functie en druk vervolgens op Enter. Druk nu op de toets die je voortaan wilt gebruiken.

Klaar met spelen? Klik dan rechtsboven op het kruisje om weer terug te gaan naar het beginscherm van MAME. Je kunt als alternatief ook op de Escape-toets drukken.

Let op: artikel gaat verder onder de afbeelding en de video.

🎢 Ook leuk: gratis achtbanen bouwen in je browser

Game-instellingen

Je kunt van iedere game de instellingen even doornemen. Klik met de rechtermuisknop op een titel om een contextmenu te openen. Zoals de naam al doet vermoeden, verschijnen er bij Geavanceerde opties allerlei complexe instellingen. Dat zijn er weliswaar flink wat, maar voor doorsneegebruikers zijn de meeste opties niet zo interessant.

Overigens is het wél de moeite waard om het onderdeel Automatisch opslaan/hervatten te activeren. Afhankelijk van het spel sla je daarmee de voortgang op. Kijk daarnaast ook even bij Invoerinstellingen. De Muis staat namelijk vaak uit, terwijl je veel games met dit bedieningsapparaat kunt spelen. Klik op Terug naar vorig menu.

Kijk verder ook even bij Video opties. Schakel bijvoorbeeld de Venstermodus in wanneer je liever niet wilt dat de game in een volledig scherm opent. Kies daarna Terug naar vorig menu en Save System Settings. Sluit ten slotte het menu.

Muntinworp

Veel oude arcadekasten hebben een muntgleuf. Pas wanneer iemand daar een gulden of rijksdaalder in gooide, begon het spel. Aangezien MAME de hardware van klassieke arcadespellen exact nabootst, is het veelal nodig om een virtueel muntje in het systeem te werpen. Anders kun je namelijk niet spelen. Meestal druk je hiervoor op 5 voor munt één en 6 voor munt twee. Druk meermaals op deze getallen om extra credits toe te voegen.

Bij veel virtuele arcadekasten druk je verder op 1 of 2 om respectievelijk met één of twee spelers te gamen. Daarnaast zijn F6 en F7 nuttige sneltoetsen. Daarmee bewaar of laad je namelijk zogeheten savestates. Wil je even pauzeren? Druk dan op F5. Je kunt meestal met de pijltjestoetsen bewegen. Als je een schietspel speelt, is de vuurknop natuurlijk cruciaal. Dat is veelal de Spatie-, Ctrl- of Alt-toets.

Extra credits

Speel je een arcadespel en blijf je telkens virtuele muntjes inwerpen? Bij een echte arcadekast is het via fysieke schakelaars op de printplaat vaak mogelijk om de instellingen te wijzigen. Een kastbeheerder kan zo bijvoorbeeld extra credits of levens aan een muntinworp toewijzen. MAME heeft hiervoor een aangepast menu, zodat je langer kunt doorspelen.

Druk binnen de spelomgeving op de Tab-toets en ga naar DIP-schakelaars. De beschikbare instellingen zijn afhankelijk van het gekozen arcadespel. Vaak kun je het aantal levens en/of credits opvoeren. Soms zijn er ook opties om de gametijd te verlengen, een andere taal te kiezen en de moeilijkheidsgraad te wijzigen. Tot slot kun je het geluid van de 'arcadekast' wellicht aan- of uitzetten. Klaar? Klik dan achtereenvolgens op Terug naar vorig menu en Close Menu.

Geluid

Tijdens het spelen van een spel kun je diverse geluidsopties aanpassen. Hoor je bijvoorbeeld deuntjes uit de monitorspeakers, maar gebruik je hiervoor liever aangesloten pc-speakers? Druk dan in het gamevenster op de Tab-toets. Via Audio Mixer verschijnt er een klein venster. Klik achter Device zo nodig meermaals op het pijltje totdat de juiste audiobron is geselecteerd. Daarnaast pas je optioneel ook nog het standaardvolume aan. Klik op Terug naar vorig menu.

MAME heeft ook nog diverse geavanceerde audio-opties. Open hiervoor het onderdeel Audio Effects. Via Equalizer kun je bijvoorbeeld de intensiteit van hoge en lage tonen wijzigen. Sluit het menu door twee keer op de Escape-toets te drukken.

Plug-ins

MAME ondersteunt het gebruik van plug-ins. Je voegt daarmee extra functies aan het programma toe. Ga vanuit het hoofdvenster naar General Settings en kies Plugins. Er wordt een lijst geopend van alle uitbreidingen die je kunt activeren.

Een leuke plug-in is bijvoorbeeld Hiscore support. Je bewaart daarmee je hoogste scores. Verder kun je met Input macro plugin een reeks toetsaanslagen aan een enkele knop toewijzen. Cheat finder helper library helpt je misschien met het vinden van handige trucs. Dat kan net het verschil zijn om een level of volledige game uit te spelen. Laat ten slotte met Game play timer tijdens het spelen desgewenst een tijdklok meelopen. Navigeer naar Terug naar vorig menu en kies Instellingen opslaan. Sluit het menu vervolgens af.

Ben je benieuwd hoe de plug-ins in de praktijk werken? Herstart dan eerst MAME en start een spel. Je drukt daarna op de Tab-toets, waarna je het onderdeel Plugin opties opent. Je kunt nu de aanwezige plug-ins configureren.

De mogelijk binnenkort te verschijnen iPhone 17e zou evenveel gaan kosten als de iPhone 16e, namelijk 599 dollar - omgerekend mogelijk wederom 719 euro.

Dat claimt journalist en Apple-expert Mark Gurman op Bloomberg. De iPhone e-modellen zijn betaalbaardere versies van de iPhone. Dat blijkt wel uit de prijs van de begin vorig jaar uitgekomen iPhone 16e, die op release 719 euro (en 599 dollar in de VS) kostte.

Gurman claimt dat de prijs van opvolger iPhone 17e in ieder geval in de VS gelijk blijft, oftewel nog steeds 599 dollar. Dat zou dus kunnen betekenen dat hij ook weer 719 euro in Europa gaat kosten.

Verbeteringen

De prijs blijft waarschijnlijk dan wel gelijk, maar de 17e zou toch enkele verbeteringen ten opzichte van de 16e kennen. Zo zou er een A19-chip in de iPhone 17e zitten, een chip die ook in de duurdere, reguliere iPhone-modellen voorkomt.

Verder zou de 17e ook Apple's 5G-chip bevatten, net zoals de duurdere iPhones. Tot slot zou ook MagSafe ondersteund worden voor Apple’s magnetische accessoires. Dit was bij de iPhone 16e niet het geval.

Volgens Gurman wordt de iPhone 17e op 19 februari onthuld en ergens binnenkort uitgebracht. De 16e kwam op 28 februari 2025 uit, dus het is waarschijnlijk dat de opvolger ook ergens later deze maand of begin volgende maand uitkomt. De reguliere iPhone-modellen worden altijd pas in september aangekondigd en uitgebracht.

Overigens claimt Gurman ook dat Apple binnenkort nieuwe iPads uitbrengt - een iPad Air met een M4-chip en een instapmodel met een A18-chip - en nieuwe Macbook Airs en Pro's. Die zouden mogelijk ergens in maart uitkomen.