Wie schoonmaken zegt, zegt water … toch? Niet altijd: sommige materialen en spullen kunnen daar niet goed tegen. Gelukkig zijn er slimme alternatieven. In dit artikel lees je waarvoor je beter geen water kunt gebruiken – en wat je dan wél kunt doen.

Lees ook: Dit zijn de 10 meest gemaakte fouten tijdens het schoonmaken

1. Elektronische apparaten

❌ In elektronische apparaten zoals smartphones, laptops, televisies en andere gadgets zitten gevoelige interne circuits. Zelfs een kleine hoeveelheid water kan door openingen in het apparaat lekken en kortsluiting veroorzaken. Vooral bij moderne elektronica met veel aansluitingen en ventilatieopeningen is het risico groot.

✅ Gebruik voor het schoonmaken van elektronische apparaten een droge microvezeldoek om stof en vingerafdrukken te verwijderen. Voor hardnekkige vlekken kun je de doek licht bevochtigen met een oplossing van isopropylalcohol. Dit verdampt snel en laat geen vocht achter. Daarnaast kun je voor plekken zoals tussen toetsen of ventilatieroosters een busje perslucht gebruiken om stof en vuil weg te blazen.

2. Houten meubels

❌ Hout is een natuurlijk, poreus materiaal dat water absorbeert. Door te veel water kan het uitzetten, waardoor het kromtrekt, scheurt of beschadigd raakt. Daarnaast kunnen er waterkringen of vlekken ontstaan, vooral op onbehandeld hout, die moeilijk te verwijderen zijn.

✅ Gebruik bij voorkeur een speciale houtreiniger of een mengsel van gelijke delen azijn en olie om houten meubels schoon te maken. Dit voedt het hout, voorkomt uitdroging en geeft een mooie glans. Wil je toch water gebruiken? Zorg er dan voor dat je een lichtvochtige doek gebruikt die goed uitgewrongen is, zodat er geen overtollig water op het hout blijft liggen. Maak na het schoonmaken het hout direct droog met een andere doek om te voorkomen dat vocht in het hout trekt.

3. Gietijzeren pannen

❌ Gietijzer heeft een natuurlijke anti-aanbaklaag die ontstaat door het inbranden van olie. Deze laag beschermt de pan tegen roesten en maakt koken makkelijker. Water kan deze laag beschadigen en ervoor zorgen dat het ijzer gaat roesten, vooral als de pan na het schoonmaken niet goed wordt afgedroogd.

✅ Om gietijzeren pannen schoon te maken, wrijf je de pan in met grof zout en een zachte doek of spons. Het zout werkt als een mild schuurmiddel dat etensresten verwijdert zonder de beschermende laag aan te tasten. Spoel de pan daarna kort af en droog hem grondig af met een doek. Vet de pan vervolgens licht in met een beetje olie om de beschermlaag intact te houden en roestvorming te voorkomen.

©Zarina Lukash - stock.adobe.com

4. Leer en en suède

❌ Zowel leer als suède zijn gevoelig voor vocht. Leer kan uitdrogen, verkleuren of stug worden als het met water in aanraking komt. Dit kan leiden tot barsten of vervorming. Suède, dat een ruwere textuur heeft, kan vlekken krijgen en vervormen als het nat wordt, waardoor de structuur ervan verloren gaat.

✅ Gebruik voor leren meubels een speciale leerreiniger, die vuil verwijdert zonder het leer te beschadigen of uit te drogen. Toch met water? Ook hier geldt: zo min mogelijk. Een lichtvochtige doek dus, met  een beetje zachte zeep. Daarna meteen afdrogen! Voor suède gebruik je een suèdeborstel om vuil en stof te verwijderen. Bij hardnekkige vlekken kun je voorzichtig witte azijn aanbrengen met een doekje. Suède mag nooit nat worden, omdat het daardoor blijvend kan beschadigen.

5. Fluweel en zijde

❌ Misschien heb je een bank met fluwelen bekleding, of zijden sierkussentjes. Als daar vlekken op komen, is schoonmaken met water geen goed idee. Zowel fluweel als zijde zijn gevoelig voor waterschade. Fluweel kan stug worden, terwijl zijde kan gaan vlekken of verkleuren als het nat wordt, vooral als het niet goed gedroogd wordt.

✅ Gebruik voor fluweel een speciale borstel om stof en vuil voorzichtig van het oppervlak te verwijderen. Een kledingstomer kan ook een goede optie zijn om kreukels en vuil te verwijderen zonder dat het materiaal nat wordt. Voor zijde gebruik je een speciale zijdereiniger, en hooguit een klein beetje koud(!) water. Wring vochtige zijde niet uit, maar laat het altijd liggend drogen, uit de buurt van direct zonlicht.

6. Muziekinstrumenten

❌ Veel muziekinstrumenten zijn gemaakt van hout, dat gevoelig is voor vocht. Water kan ervoor zorgen dat het hout vervormt. Bij metalen onderdelen kan water roest veroorzaken.

✅ Reinig houten instrumenten met een droge, zachte doek om stof en vingerafdrukken te verwijderen. Voor metalen onderdelen kun je een licht vochtige doek gebruiken, maar zorg ervoor dat je het instrument daarna direct droogt om roestvorming te voorkomen. Voor houten oppervlakken is het verder verstandig om een speciale houtreiniger of een wax te gebruiken.

©kvladimirv

7. Marmer

❌ Marmer is een poreus materiaal dat gemakkelijk vlekken absorbeert, vooral als het in contact komt met water in combinatie met zure schoonmaakmiddelen of etensresten zoals citroensap. Te veel water kan ervoor zorgen dat marmer dof wordt en kan kringen of blijvende vlekken achterlaten.

✅ Maak marmeren oppervlakken schoon met een mengsel van milde zeep en water, maar gebruik het in kleine hoeveelheden en zorg ervoor dat je het oppervlak direct droogt met een zachte doek. Het is belangrijk dat er geen water achterblijft. Voor hardnekkige vlekken kun je een speciaal marmerreinigingsproduct gebruiken, dat het oppervlak niet aantast en het marmer zijn glans behoudt.

Water? Soms dus niet!

Het is dus niet altijd het beste idee om meteen naar een emmer water of een natte vaatdoek te grijpen wanneer je iets wilt schoonmaken. Voor sommige voorwerpen en materialen kun je beter iets anders gebruiken. In de tabel hieronder hebben we alles nog even voor je op een rijtje gezet.

P.S. Maar vaak gewoon wél!

Er blijven genoeg dingen in huis over die je wel met water mag schoonmaken. Denk aan tegels in je badkamer en keuken, glas en ramen en zelfs roestvrijstalen oppervlakken (RVS). Zorg er wel voor dat je RVS na het schoonmaken nadroogt om strepen te voorkomen.

Ook altijd met 💧

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.