Je zult het ongetwijfeld weleens hebben gehoord: iemand heeft een aankoop gedaan bij een webwinkel, maar heeft zijn bestelling nooit gekregen. Geen spullen, geld kwijt. Het is niet te hopen dat het jou overkomt. Gelukkig heb je er zelf behoorlijk veel invloed op.

Omvangrijker dan je denkt

Wellicht denk je dat de kans dat je op internet wordt opgelicht, niet zo heel groot is. Maar het probleem is omvangrijker dan je denkt. In de afgelopen twee jaar zijn maar liefst 1,1 miljoen Nederlanders volgens cijfers van de Fraudehelpdesk het slachtoffer geworden van oplichting op internet. De meerderheid van zeventig procent is niet meer dan 500 euro kwijtgeraakt, zeven procent ging voor meer dan 10.000 euro het schip in. De totale schade bedraagt 5,3 miljard euro. Dat is gemiddeld 4900 euro per slachtoffer. Lees ook: Oplichters gebruiken Marktplaats als lokaas.

De meest voorkomende vorm van oplichting via internet is verkoop van producten en concertkaartjes bij nepwebwinkels. Daarna volgen identiteitsfraude en oplichting op datingsites. Van de groep die geld kwijtraakte aan fraudeurs, heeft 47 procent aangifte gedaan bij de politie. De meerderheid van 53 procent deed dat niet.

Tip 01: Gezond verstand

Ja, dat klinkt natuurlijk als een open deur, je gezond verstand gebruiken bij het doen van online aankopen. Toch is oplichting doorgaans mogelijk, doordat dat nu precies is wat mensen niet doen: logisch nadenken. De reden daarvoor is eenvoudig. Oplichters maken handig gebruik van twee factoren: voordeel en tijd.

Ze bieden je vaak een fantastisch voordeel, maar dan moet je wel snel beslissen. Het resultaat: de adrenaline giert door je lijf en je denkt niet helder meer, want die MacBook Pro voor 799 euro is bijna te mooi om waar te zijn! Snel bestellen! De realiteit is echter: als iets te mooi lijkt om waar te zijn, dan is dit meestal ook precies het geval. Een MacBook Pro van 1200 euro kost niet ineens zomaar 799 euro, tenzij het een of andere landelijke actie bij een bekende keten is. Als een onbekende winkel ineens iets tegen een belachelijk lage prijs aanbiedt, dan kun je op je vingers natellen dat er iets niet in de haak is. Gelukkig kun je dat vrij eenvoudig controleren.

©PXimport

Tip 01 Een winkel met belachelijk lage prijzen: doorgaans niet een goed teken.

Tip 02: Google

Controleren kun je op veel verschillende manieren doen. Google is daarbij je allerbeste vriend. Want één ding is zeker: als mensen worden opgelicht, dan vertellen ze daar maar wat graag over op internet. De makkelijkste manier om te ontdekken of een webshop zich aan oplichting schuldig maakt, is door de naam van de winkel op te zoeken op Google in combinatie met 'oplichter' of 'opgelicht'. Als er ook maar één incident heeft plaatsgevonden met de winkel in kwestie, dan zul je daar geheid iets over vinden.

Overigens dien je óók hierbij je gezonde verstand te gebruiken. Als er één klacht is over een webshop die al tien jaar bestaat en je vindt daarnaast niets dan positiefs, dan kun je die klacht waarschijnlijk negeren. Maar is er slechts één klacht over een winkel die dateert van een dag geleden, dan is dat een goede reden om de zaak te wantrouwen. Immers, oplichterssites zijn meestal niet heel lang in de lucht. Naast het googelen is het ook niet onverstandig om te kijken of de winkel is geregistreerd bij de Kamer van Koophandel.

©PXimport

Tip 02 Gebruik Google om te onderzoeken of een bedrijf te vertrouwen is of niet.

Tip 03: Recensiesites

Los van het feit dat je zelf onderzoek kunt doen, zijn er ook meer dan genoeg sites die dat werk al voor je hebben gedaan. Het raadplegen van dit soort sites (bijvoorbeeld Kieskeurig.nl) kan je ook helpen om te bepalen of een winkel betrouwbaar is of niet. Wanneer je naar deze pagina van de prijsvergelijker surft, vind je een gigantisch overzicht van webwinkels in Nederland. Wanneer de winkel van je keuze hierin staat, dan is dat direct al een goed teken, en daarnaast krijgt de winkel cijfers voor verschillende onderdelen van zijn dienstverlening.

Overigens is het niet zo dat wanneer de winkel waarbij je wilt shoppen niet in dit overzicht staat, het meteen om oplichters gaat, maar het raadplegen van een site als deze vormt een goede extra controle en kost je weinig extra tijd. Een andere site met winkelrecensies is beslist.nl, al zul je daar eerst op de naam van de winkel moeten zoeken en vervolgens klikken op Lees de shop reviews.

©PXimport

Tip 03 Kijk of er online recensies van de winkel zijn op sites als Kieskeurig.nl.

Phishing

Naast fraude met webwinkels is er uiteraard nog een andere vorm van online fraude die flink wat mensen schade berokkent: phishing. Dat je niet op een link in een e-mailtje moet klikken dat zogenaamd afkomstig is van je bank, dat weten we zo langzamerhand wel. Maar wat als je iets hebt besteld en je ontvangt precies een dag later een phishing-mail die meldt dat er iets mis is met je pakket en dat je even moet klikken op een link en wat gegevens moet verstrekken? Dan wordt de kans dat je klikt ineens een stuk groter en helaas komt dit soort toevalstreffers regelmatig voor. Dus ook wanneer je mails ontvangt of denkt te ontvangen met betrekking tot je bestelling: blijf goed kijken of de afzender daadwerkelijk is wie je voor ogen hebt.

©PXimport

Pas vooral ook op met mailtjes waarin staat dat er iets op je ligt te wachten en dat je actie moet ondernemen.

Tip 04: Virusscanners

Je kunt worden opgelicht als je een aankoop doet bij een malafide bedrijf, maar er is ook nog een andere manier waarop je kunt worden opgelicht. Wanneer je computer is geïnfecteerd met malware, kunnen je financiële gegevens bij kwaadwillenden terechtkomen. Zo was er vorig jaar een aantal voorvallen waarbij er - tijdens het afrekenen bij een betrouwbare winkel - door malware een schil over het betaalscherm werd gelegd, waardoor de slachtoffers in kwestie geld overmaakten naar de ontwikkelaars van de malware.

Nu waren er wel subtiele dingen waaraan de slachtoffers de fraude hadden kunnen zien, maar zéker bij een betrouwbare winkel (waar je bijvoorbeeld al eens eerder hebt geshopt) verwacht je dat niet en belangrijker nog, de winkel zélf kon er helemaal niets aan doen. Zorg er dus voor dat je altijd actuele software hebt draaien om je te beschermen tegen virussen, spyware en andere vormen van malware, zodat je je daar in ieder geval geen zorgen over hoeft te maken.

©PXimport

Tip 04 Installeer software om je te beschermen tegen virussen en spyware.

Tip 05: Url's

Een paar jaar geleden voerden de grote banken in Nederland een online reclamecampagne om het '3x kloppen' onder de aandacht te brengen. Het drie keer kloppen sloeg op het feit dat er drie zaken moesten kloppen, waaronder de beveiliging op je pc en het te betalen bedrag. De derde 'klop' had betrekking op de url van de website, en die is nog altijd van groot belang. Wanneer je ergens online winkelt, controleer dan of de url van de aanbieder klopt en je je niet stiekem bevindt op een andere website. Een reeks cijfers en letters achter een url is niet vreemd, maar wanneer je op de site van Bol.com zou moeten zijn en je ziet een heel andere url, dan weet je dat je op een namaaksite zit. Dit geldt vooral wanneer je hebt geklikt op een link naar de winkel in een e-mail.

©PXimport

Tip 05 Controleer altijd of de url overeenkomt met de website waarop je je denkt te bevinden.

Tip 06: Keurmerken

Je hebt ongetwijfeld weleens gehoord van het Thuiswinkel Waarborg. Dit is een erkend keurmerk waarbij winkels zich kunnen aansluiten, hetgeen jou als klant vertrouwen geeft dat je shopt bij een betrouwbare zaak. Het is echter een misvatting te denken dat winkelen bij een shop met het Thuiswinkel Waarborg betekent dat je je geld terugkrijgt wanneer de winkel in kwestie failliet gaat. Dit is absoluut niet het geval, bij faillissementen gelden helaas weer heel andere regels.

Het waarborg geeft alleen aan dat je klant bent bij een betrouwbare winkel die zich houdt aan de regels van goed ondernemerschap. Laat je overigens niet foppen door simpelweg het logo van het Thuiswinkel Waarborg op de site van een winkel, controleer ook op www.thuiswinkel.org of de webshop daar daadwerkelijk vermeld staat. Immers, een logo kan iedereen plaatsen. Er zijn echter nog veel meer keurmerken dan alleen het Thuiswinkel Waarborg. Voor een overzicht van keurmerken surf je naar ConsuWijzer.nl.

©PXimport

Tip 06 Controleer of de winkel een keurmerk heeft, dat is een kleine moeite.

Creditcard

Veel mensen vinden het doen van aankopen op internet met behulp van een creditcard maar eng. Daar is eigenlijk helemaal geen reden voor, sterker nog, het is misschien wel de veiligste vorm van aankopen doen. Want wanneer je een aankoop doet met je creditcard, is je aankoop bij de meeste (maar niet alle!) creditcardmaatschappijen verzekerd. In veel gevallen omvat die verzekering ook een aankoopverzekering: je kunt je geld terugkrijgen als het product niet wordt geleverd. Dat maakt gebruik van je creditcard ineens een stuk interessanter.

Tip 07: Sociaal netwerk

Je kunt natuurlijk je heil vinden op sites als Google of Kieskeurig.nl, maar je kunt het ook veel dichter bij huis zoeken, namelijk: je sociale netwerk. En daarmee doelen we nu eens niet op sites als Facebook of Twitter, maar op je fysieke sociale netwerk: vrienden, familie, collega's enzovoort. Er is vast wel iemand in je omgeving die voor een goede prijs een televisie heeft gekocht of een laptop. Maak gebruik van die informatie en vraag je omgeving waar je het beste een voordelige aankoop kunt doen, men deelt die informatie doorgaans graag. En daarvoor kun je dan best weer de online sociale netwerken als Facebook gebruiken, waar je de vraag in het openbaar kunt stellen.

©PXimport

Tip 07 Met welke winkels/bedrijven hebben de mensen om je heen goede ervaringen?

Tip 08: Marktplaats

Online aankopen doen op Marktplaats of eBay is weer een heel andere tak van sport. Wanneer je daar iets wilt kopen, heb je niet zo veel aan Google of aan vergelijkingssites. Gelukkig hebben dit soort marktplaatssites veel baat bij hun reputatie en zullen zij dus korte metten maken met oplichters. Dit betekent dat je goed moet kijken naar de eigenschappen van de verkoper.

Een verkoper die zich gisteren pas heeft geregistreerd, is niet meteen een oplichter, maar wel een stuk minder betrouwbaar dan de persoon die zich zes jaar geleden registreerde (vooral ook omdat het account al zou zijn verwijderd als de persoon in kwestie zich bezighield met oplichting). Daarnaast heeft eBay ook een zeer goed werkend waarderingssysteem. Als je ziet dat iemand 450 positieve recensies heeft, dan is dat (zélfs als er ook een negatieve tussen zit) een goed teken dat de persoon in kwestie te vertrouwen is. Daarbij geldt ook hier: gebruik je verstand, wanneer iemand een gloednieuwe iPhone 6 verkoopt voor 300 euro, dan weet je dat er iets niet in de haak is.

©PXimport

Tip 08 Op sites als Marktplaats en eBay is het verstandig om te kijken naar de geschiedenis van de verkoper.

Tip 09: Ben ik opgelicht?

En dan de hamvraag: hoe weet je of je bent opgelicht? Hoewel daar geen pasklaar antwoord op is, geldt hiervoor hetzelfde als bij het 'te mooi om waar te zijn'-verhaal. Als je het gevoel krijgt dat je bent opgelicht, bijvoorbeeld omdat je geen reactie krijgt van de verkoper, hij niet is te bereiken of hij wél reageert maar met allerlei vage verhalen die steeds veranderen, dan kun je op je vingers natellen dat je bent opgelicht. Voordat je nu direct alle alarmbellen laat afgaan, is het wel zaak om eerst even zeker van je zaak te zijn. Probeer nóg een keer contact op te nemen met het bedrijf in kwestie en googel of er inmiddels meer mensen zijn die problemen hebben met hetzelfde bedrijf (die resultaten worden door Google doorgaans snel opgepakt). Als je dan tot de pijnlijke conclusie moet komen dat je bent opgelicht, is het tijd om zo snel mogelijk actie te ondernemen.

©PXimport

Tip 09 Controleer nog een keer goed voordat je echt tot de conclusie komt dat je bent opgelicht.

Tip 10: Aangifte doen!

Wat nu? Allereerst is er slecht nieuws. De kans dat je ooit een cent zult terugzien, is helaas écht heel erg klein (tenzij je hebt betaald met je creditcard of PayPal, maar je zult zien dat de louche aanbieder die optie dan nét niet heeft aangeboden). Dat wil niet zeggen dat het onmogelijk is, er zijn daadwerkelijk gevallen bekend waarin de persoon in kwestie wél kon worden gepakt en er in ieder geval delen van de geïnvesteerde bedragen zijn terugbetaald. Maar of de kans op restitutie nu groot of klein is, zorg ervoor dat je áltijd aangifte doet. Dat is immers de enige manier om ervoor te zorgen dat de persoon in kwestie wordt gedwongen om te stoppen met zijn praktijken, en daarmee voorkom je dat er nog meer slachtoffers worden gemaakt.

Daarnaast is het aan te raden om óók aangifte te doen bij het Landelijk Meldpunt Internetoplichting. We kunnen ons voorstellen dat je niet heel altruïstisch bent ingesteld als je zelf net het slachtoffer bent geworden, maar hoe eerder de persoon in kwestie wordt gestopt, des te kleiner de schade en des te groter de kans op terugbetaling.

©PXimport

Tip 10 Doe altijd aangifte bij de politie én bij het Landelijk Meldpunt Internetoplichting wanneer je bent opgelicht.

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.