Zelfrijdende vrachtwagens zijn net als andere autonome voertuigen inmiddels geen sciencefiction meer. Ze moeten uiteindelijk zorgen voor minder ongelukken, minder files, minder uitstoot... maar ook voor minder banen. Hoe ver is de industrie?

Het heeft veel voordelen om vrachtwagens autonoom te laten rijden. Economisch gezien is het een slimme zet: je hebt minder chauffeurs nodig en dat maakt het vervoer weer een stuk goedkoper. Daarin speelt ook mee dat er minder ongelukken worden veroorzaakt met zulke voertuigen, en dat leidt tot lagere schadekosten én minder verzekeringen.

Een andere manier om geld te besparen is het verminderde brandstofverbruik. Een constante snelheid houdt vanzelf in dat er minder diesel wordt verstookt, maar ook door in de luchtstroom van de voorganger te rijden gaat het brandstofverbruik drastisch omlaag.

Smart mobility

Een belangrijke drijfveer vanuit de politiek is dat zelfrijdende vrachtauto’s zorgen voor een betere doorstroom van het verkeer – iets dat zeker op het drukbezette Nederlandse wegennet geen overbodige luxe is. Dat is waarom in Nederland ook het Ministerie van Verkeer flink investeert in het stimuleren van ‘smart mobility’. In april vorig jaar werd een grootschalige Europese proef gedaan waarbij tientallen vrachtwagens vanuit een aantal Europese steden in peloton naar de Rotterdamse Maasvlakte reden. 

Een van de doelen: betere doorstroming

Het project werd gesteund door verschillende landen en ministeries uit meerdere Europese landen, en gebeurde in samenwerking met fabrikanten als DAF, Scania, en Volvo. Er moet nog veel gebeuren voordat zelfrijdende vrachtwagens de weg op kunnen. Zo mag dat volgens de wet nu nog niet. Voertuigen moeten namelijk een minimale afstand van elkaar houden, en dat doen de vrachtwagens nu nog niet.

Platooning

In tegenstelling tot zelfrijdende auto’s (die allemaal individueel rijden) willen onderzoekers de autonome vrachtwagens volgens een ander principe laten rijden. ‘Platooning’ heet dat, rijden in peloton. Omdat vrachtwagens nu ook al langzamer rijden dan het overige verkeer, ontstaat er vanzelf al ‘platooning’ op de snelweg, maar als je die vrachtwagens autonoom kunt maken kan dat proces beter gestroomlijnd worden. De vrachtwagens kunnen dan automatisch remmen en optrekken wanneer ze bij elkaar in de buurt komen.

©PXimport

Tijdens de proef wordt geëxperimenteerd met meerdere chauffeurs. De voorste vrachtwagen in een peloton rijdt wel handmatig, maar de colonne sluit daarbij automatisch aan. In die colonne rijden ook meerdere chauffeurs mee, in iedere vrachtwagen zit er één. Tijdens de proef hebben die chauffeurs bovendien een tablet boven hun stuur, waarmee ze kunnen meekijken naar wat de chauffeur in de voorste vrachtwagen ziet. De afstand tussen de voertuigen wordt daarmee een heel stuk korter dan gebruikelijk. Als een auto wil invoegen, wordt de afstand tussen de vrachtwagens vanzelf groter.

De techniek achter zelfrijdende vrachtwagens

De vrachtwagens maken in dat geval gebruik van hele hoop intelligente technologie, zoals sensoren en camera’s, maar een belangrijkere technologie daarvoor is wifi-p, oftewel IEEE 802.11p. Wifi-p voegt een standaard genaamd Wireless Access in Vehicular Environments (wave) toe aan het standaard IEEE 802.11-protocol. Dat signaal werkt op 5,9 GHz en kan daarmee ook met hoge snelheden reageren op andere vrachtwagens in de colonne.

Het grootste voordeel van wifi-p is dat het een open standaard is die iedere fabrikant zo kan inzetten. Dat betekent dat in de toekomst niet alleen de trucs van DAF zo met elkaar communiceren, maar ook met de auto’s die Google straks misschien op de markt brengt. Dat betekent wel dat andere fabrikanten die technologie moeten implementeren, en het is nog lang niet zeker dat iedere fabrikant dat echt gaat doen.

Sensoren en camera's

Net als slimme auto’s moeten ook de vrachtwagens een overdaad aan sensoren hebben die zorgen dat alles rondom het voertuig in de gaten wordt gehouden. Daar wordt een aantal technologieën voor gebruikt, met gps als meest voor de hand liggende. Ook wordt er gebruikgemaakt van camera’s, die een beeld schetsen van alle voorwerpen in de omgeving. Daarop kan het gedrag worden aangepast: “Dit is een andere auto, pas op, die kan plotseling van baan wisselen” of “Dit is een boom, die levert geen gevaar op”. 

Het verschil tussen een andere auto en een boom

Tot slot hebben de vrachtwagens sensoren die kunnen meten waar het voertuig zich op de weg bevindt en hoe ver je van een andere auto af rijdt of hoeveel afstand tot de berm je hebt. Een vrachtwagen heeft beduidend méér sensoren nodig dan een auto, niet alleen vanwege de grootte maar ook vanwege de grotere draaihoek die een vrachtwagen moet maken en de gevaarlijke dode hoek die daarbij komt kijken.

De sensoren zorgen ervoor dat de vrachtwagens veel sneller kunnen reageren dan een mens. Dat gebeurt met een snelheid van 50 milliseconde, terwijl dat bij mensen tot wel twee keer zo hoog kan zijn.

Onzekerheid

Zowel de politiek als het bedrijfsleven ziet nog wel beren op de weg. Zo is er de angst dat er door de zelfrijdende vrachtwagens veel banen verdwijnen. Dat moet deels opgelost worden door iedere vrachtwagen een eigen chauffeur te laten houden, maar het is voor het bedrijfsleven maar de vraag of dat aantrekkelijk is. Als je toch aan het bezuinigen bent, waarom zou je dan überhaupt nog chauffeurs nodig hebben?

Er zijn nog veel hobbels te overwinnen voordat vrachtwagens zelf de weg op kunnen. Het zijn niet alleen de technische, maar ook de menselijke aspecten die nog in de weg staan.

De belofte is duidelijk: sneller op temperatuur, krokanter van buiten, malser van binnen. Met de Easy Fry Infrared zet Tefal als eerste bekende fabrikant infraroodtechnologie in bij een airfryer. De warmte van boven zorgt voor snelle opwarming; het klassieke element onderin zou garant moeten staan voor gelijkmatiger garing. ID test deze noviteit uit.

Wat is er écht nieuw?

Airfryers zijn er in allerlei uitvoeringen. Eén bakmand, twee, naast elkaar, boven elkaar, met stoom, zonder stoom. De meeste modellen zijn varianten op een eerder model met net een extra toevoeging of snufje. Tefal kwam recent met iets wat wel nieuw te noemen is, en dat is de combinatie van hitte via een element en hitte via infraroodlampen. De IR-straling komt van boven, de hitte van het metalen element van onderen. Samen zouden ze moeten zorgen voor enerzijds snelle opwarming en anderzijds gelijkmatige garing. Infraroodlampen kun je kennen vanuit warmtelampen of sauna's. Ze verwarmen vooral het oppervlak waarop ze schijnen. Zou dit een slimme combinatie zijn?

©Tefal

Formaat, bouw en mand: 7 liter

Eerst wat praktische informatie. De Tefal Easy Fry Infrared is een apparaat van 27,9 × 31,3 × 42,1 cm (B/H/D). Hij weegt iets meer dan 5 kilo en heeft een snoer van 1,20 meter. De bakmand trek je in zijn geheel uit het apparaat, onderin zit een verwijderbaar roostertje voor luchtcirculatie. De inhoud van de mand is 7 liter en je zou er 1,5 kilo aan eten in kunnen bereiden. Dat is theorie, in de praktijk werken lagere hoeveelheden beter - maar dit geldt voor elke airfryer. Bovenop zitten de aan-uitknop, twee tiptoetsen voor tijd en temperatuur, toetsen voor de voorkeuzeprogramma's en een extra knop voor een extra crispy finish (daarover verderop meer).

Wat meteen opvalt, is de grote bakmand. Die biedt ruim plaats aan bijvoorbeeld vier kaiserbroodjes of een royale hoeveelheid groenten om te grillen. De bak is rechthoekig, en het rooster onderin zorgt voor een kleine verhoging. Je etenswaren liggen niet direct op de bodem van de mand maar iets erboven; dit is nodig voor de circulatie van lucht.

©Saskia van Weert

Kijkvenster met led: handig meekijken of gimmick?

Opvallend is het transparante kijkvenster boven de lade. Hierdoor zie je de inhoud van de mand liggen en kun je de garing in de gaten houden. Dat werkt goed, en is ook handig om bij te houden of je je eten al moet omdraaien.

©Tefal

Bediening en programma's: snel kiezen, extra crispy-knop

De bediening wijst zichzelf, zeker na doornemen van de gebruiksaanwijzing. Je kiest zelf een combinatie van tijd en temperatuur, of een van de voorkeuzeprogramma's. Standaard start het apparaat in de stand Airfryer. De andere opties zijn roosteren, grillen, toasten, opwarmen, bakken, dehydrateren, en tot slot knapperige finish (crispy finish). Dit laatste is een leuk snufje. Je voegt deze optie met een druk op de knop toe aan een gekozen programma en de bereidingstijd wordt uitgebreid met 2 minuten extra op 230 graden. Speciaal bedoeld voor eten dat je extra krokant wilt hebben.

De voorkeuzeprogramma's zijn instellingen met een vastgestelde tijd en temperatuur. Zo start Airfryen met 190 graden en 10 minuten. Zowel tijd als temperatuur pas je eventueel aan voordat de bereiding start, en tijdens de bereiding gaat dat ook prima. Het programma om te drogen (dehydrate) heeft een vaste temperatuur van 70 graden, dit kun je niet zelf aanpassen. Je start het programma met de startknop. Als je tussentijds de bak opent om je eten op te schudden of om te keren, pauzeert het programma. Het gaat automatisch verder als je de bak weer sluit.

©Tefal

Merkbaar sneller zonder voorverwarmen

De airfryer is opvallend stil en ook het piepje als het eten klaar is, is bescheiden. Prettig, want airfryers maken vaak best een hoop herrie. Na einde van het programma staat de machine in stand by-stand. Na een minuut of vijf piept hij nog eens. Het doel daarvan is ons onduidelijk. Om ongewenste geluiden te voorkomen, is het aan te raden na gebruik de stekker uit het stopcontact te halen.

Prestaties: van kip en friet tot broodjes en groente

Dan de prestaties. Die zijn zonder meer goed. In enkele weken tijd is er van alles in deze airfryer bereid. Van kippendijen tot frites en snacks, van groenten tot aan afbakbroodjes. Voorverwarmen is niet nodig, want de airfryer is zeer snel warm. De resultaten zijn meer dan uitstekend en het eten is ook daadwerkelijk sneller klaar dan in eerder geteste machines. Reken op een tijdsbesparing van zo'n 20 procent. Dit hangt natuurlijk af van wat je precies maakt en hoeveel, maar gerechten waren in de testperiode eigenlijk altijd sneller klaar dan vooraf verwacht.

Na bereiding haal je je eten met een siliconen tang uit de bak. In de gebruiksaanwijzing staat dat je de bak niet ondersteboven mag houden om eten in een schaal te kieperen, vanwege eventuele hete olie of heet vocht dat zich onder het rooster verzamelt. Een nuttig advies, zeker voor de bereiding van vlees, maar bij iets als broodjes afbakken natuurlijk wat overbodig.

Schoonmaken: vaatwasser kan, maar let op inbranden

Zowel de bak als het uitneembare rooster kan na gebruik en afkoelen in de vaatwasser. Wat betreft schoonmaken komt eigenlijk het enige (relatieve) nadeel aan het licht. Beide onderdelen bakken snel aan. Al na enkele keren ontstonden er zwarte aanbaksels op het rooster en in de bakmand. Deze zijn gelukkig met bbq-reiniger wel weg te krijgen uit de mand, maar het is wel een aandachtspunt. Ook de behuizing, het gedeelte waar de mand op staat in de airfryer, vertoont al wat zwarte inbrandplekken die niet weg te poetsen zijn.

©Saskia van Weert

Duurzaamheid & onderhoud

Let verder op met spetterend eten. Als vetspetters vanaf de binnenzijde tegen het transparante venster komen, zijn deze niet meer te verwijderen. Het venster is namelijk niet los te halen. Op de lange termijn kunnen we ons voorstellen dat er daardoor vlekken ontstaan, waardoor je minder zicht hebt op je voedsel.

©Tefal

Conclusie

De Easy Fry Infrared doet precies wat Tefal belooft: hij is razendsnel op temperatuur en levert mooi krokante resultaten met een sappige binnenkant. In de praktijk win je echt tijd, zonder te hoeven voorverwarmen, en de stille werking en het kijkvenster maken 'even tussendoor checken' prettig. De ruime 7-liter mand is fijn voor gezinnen of grotere porties, en de extra crispy-knop is een bruikbare bonus voor wie nét wat meer bite wil.

Daar staat tegenover dat dit een apparaat is dat aandacht vraagt bij schoonmaken. De mand en het rooster kunnen relatief snel inbranden, en vetspetters tegen het niet-losneembare kijkvenster zijn lastig of niet te verwijderen, iets om rekening mee te houden als je veel vette gerechten maakt.

Kortom: zoek je vooral snelheid, krokant resultaat en een ruime bak met handig zicht op de voortgang, dan is de Tefal Easy Fry Infrared een sterke keuze.

De servers van Call of Duty: Warzone Mobile gaan op 17 april voorgoed offline, waardoor de game vanaf dat moment niet meer speelbaar is.

Dat heeft Activision aangekondigd. Afgelopen jaar werd de game al uit app-winkels gehaald en werd de komst van nieuwe seizoensgebonden content al stopgezet, en het voorgoed offline halen van de servers is de laatste stap in het verdwijnen van de game. Mensen kunnen tot 17 april de game gewoon blijven spelen en hun verdiende in-game geld opmaken.

"We zijn enorm dankbaar voor de spelers die Call of Duty: Warzone Mobile hebben ondersteund, alsmede de ontwikkelaars die de ervaring tot leven hebben gewekt", aldus Activision. "De passie van spelers en hun feedback blijft de toekomst van de Call of Duty-franchise vormgeven, en we kijken er naar uit om betekenisvolle seizoensgebonden content en updates naar Call of Duty: Mobile te brengen."

Call of Duty: Mobile blijft er wel

Call of Duty: Warzone Mobile kwam in 2024 beschikbaar als mobiele versie van Call of Duty: Warzone, de battle royale-game voor consoles en pc. Op die platforms blijft Warzone wel speelbaar.

Activision zei het al: voor een mobiele Call of Duty-ervaring kunnen spelers terecht bij Call of Duty: Mobile. Die game kwam in 2019 uit op smartphones en geniet nog altijd van populariteit. Call of Duty: Mobile heeft ook een battle royale-modus - waar Warzone Mobile juist om draaide - alsmede modi als reguliere multiplayer en Zombies.

Activision Blizzard - en dus ook Call of Duty - werd enkele jaren geleden overgenomen door Microsoft. Buiten het feit dat de jaarlijkse nieuwe Call of Duty-game vanaf release ook meteen op Xbox Game Pass verschijnt, heeft dat echter niet veel aan de Call of Duty-franchise veranderd. Wel leek het meest recente deel, het vorig najaar uitgekomen Call of Duty: Black Ops 7, minder populair dan voorgaande delen. Mogelijk heeft dit te maken met dat het jaar daarvoor nog Black Ops 6 uitkwam, en spelers niet zo snel op een direct vervolg zaten te wachten.