Wie aan domotica denkt, denkt vermoedelijk aan het slim maken van zijn huis. De binnenkant, welteverstaan. Maar wist je dat er ook veel handige elektronica is voor de ruimte buitenshuis? Van uitgebreide beveiligingscamera’s en robotmaaiers tot op afstand bedienbare verlichting: de keuze is reuze.

TP-Link EAP225-Outdoor

Prijs: € 89,-
www.tp-link.com

Heb je een beetje verstand van netwerken en is de wifi in je voor- of achtertuin niet goed genoeg? Met een accespoint verbeter je de kwaliteit van je wifi, al is het voor buiten wel zo handig om een weerbestendig exemplaar te kiezen. De TP-Link EAP225 Outdoor is er eentje. Het accesspoint is gemaakt voor buitengebruik en werkt via power over ethernet (PoE). De maximale totale wifisnelheid is 867 Mbit/s via 802.11ac. Uiteraard worden 802.11b/g/n ook ondersteund.

©PXimport

Arlo Ultra

Prijs: € 449,99
www.arlo.com

Als je op zoek bent naar een high-end-beveiligingscamera voor binnen en buiten, is de Arlo Ultra een interessante optie. Deze camera van Netgear filmt in maximaal 4K-resolutie, met hdr en heeft een gezichtsveld van 180 graden. Daarnaast is de beveiligingscamera bestand tegen de weerelementen en werkt hij zowel op batterijen als via een stroomadapter. Het ingebouwde spotlicht springt aan als er een verdacht persoon in beeld verschijnt. Dankzij ‘smart person detection’ gebeurt dit niet bij bewoners, belooft Arlo. De meegeleverde hub maakt het mogelijk om opgenomen beelden (kosteloos) online te bewaren.

D-Link DCS-8600LH

Prijs: Nog onbekend
www.eu.dlink.com/nl

De splinternieuwe DCS-8600LH-camera van D-Link houdt je huis en tuin goed in de gaten. Met zijn waterbestendige behuizing en zeven meter (eveneens waterbestendige) stroomkabel kun je hem vrijwel overal ophangen. De camera is bestand tegen temperaturen van -25 tot +45 graden Celsius en filmt met een beeldhoek van 135 graden in maximaal full hd. Dankzij de nachtzichtfunctie ziet de camera ook scherp in het donker. De ingebouwde microfoon en speaker laten je via de D-Link-app (Android en iOS) een gesprek voeren met een (ongenodigde) bezoeker. De camera ondersteunt IFTTT, Google Assistent en Amazon Alexa en de beelden worden bewaard in de cloud.

©PXimport

Nest Cam Outdoor

Prijs: € 229,-
www.nest.com/nl/

Nest is onderdeel van Google en heeft jarenlange ervaring met het maken van (goede) beveiligingscamera’s. De Nest Cam Outdoor is een waterdicht model dat je via een ingebouwde magneet eenvoudig aan de muur bevestigt. Het apparaat heeft een lange stroomkabel zodat je je geen zorgen hoeft te maken over een lege batterij. Dankzij de full-hd-resolutie en nachtzichtfunctie levert de Cam Outdoor onder (bijna) alle omstandigheden scherpe beelden af. Ook bevat de camera tweewegaudio, zodat je met bezoekers kunt praten. Jammer genoeg moet je wel een paar euro per maand betalen om alles uit de Nest-app (Android en iOS) te halen.

Nest Hello

Prijs: € 259,-
www.nest.com/nl/

De Hello is de eerste deurbel van Nest. De bel is ietwat lastig te installeren, omdat hij de juiste bedrading en transformator vereist, maar als de Hello eenmaal hangt, stuurt hij je pushmeldingen (Android en iOS) als er iemand aanbelt. De bel filmt 24/7 met een gezichtsveld van 160 graden en neemt op in hd. Dankzij hdr en een nachtmodus levert hij altijd goed beeld, belooft Nest. Interessant is de gezichtsherkenning voor bekenden. Je kunt via de app met bezoekers praten, omdat de deurbel een ingebouwde microfoon en speaker heeft. Opgenomen beeld wordt in de cloud opgeslagen.

©PXimport

Ring Video Doorbell 2

Prijs: € 199,-
www.nl-nl.ring.com

Ring is sinds vorig jaar onderdeel van Amazon en verkoopt onder andere slimme deurbellen. Neem de Video Doorbell 2, in het Nederlands de Video Deurbel 2. Het apparaat werkt met een oplaadbare batterij, al kun je hem ook aansluiten op de bestaande bedrading. Als er iemand op de bel drukt, krijg je via de Ring-app een melding op je toestel (Android en iOS). Dankzij de ingebouwde full-hd-camera zie je direct wie er voor de deur staat. Je kunt ook een gesprek voeren, want de bel heeft een ingebouwde microfoon en speaker. Minpunt is dat je een betaald abonnement moet nemen om livebeelden en fragmenten van meldingen op te slaan in de cloudomgeving. Dit is bijvoorbeeld handig als je opnamen wilt opslaan en delen met bekenden of de politie.

Ezviz DP1

Prijs: € 269,-
www.ezviz.eu/nl/

Wil je indruk maken op je medebewoners? Kijk dan eens naar de Ezviz DP1, een draadloze deurbel die uit twee onderdelen bestaat. De deurdrukker heeft een ingebouwde camera en de ontvanger is voorzien van een 4,3inch-kleurentouchscreen. Drukt er iemand op je bel, dan licht het scherm van de ontvanger op en zie je wie er voor de deur staat. Daarnaast stuurt de slimme bel een melding naar je smartphone via de bijbehorende app (Android en iOS), Google Assistent of Amazon Alexa. Je kunt de persoon aan de deur te woord staan via de ingebouwde microfoon en speaker van de deurbel.

©PXimport

Philips Hue Impress

Prijs: Vanaf € 79,99
www.philips.nl

Denk je aan slimme lampen, dan denk je waarschijnlijk aan Philips Hue. De marktleider verkoopt ook steeds meer weerbestendige buitenverlichting, iets dat nog niet iedereen weet. Zo is er de Impress-familie, een serie lampen die wit en 16 miljoen kleuren kan weergeven. Je hebt bijvoorbeeld de Outdoor Calla: een 25 of 40 centimeter hoge kaars die in je tuin of op het pad geplaatst kan worden. Philips Hue verkoopt ook wandlampen, plafondlampen en schijnwerpers. Nadeel is dat al deze verlichting aan de prijzige kant is, zeker in vergelijking met normale lampen.

Ring Floodlight Cam

Prijs: € 299,-
www.nl-nl.ring.com

Kijk naar de Ring Floodlight Cam en je ziet direct: dit is geen traditionele vorm van tuinverlichting. Nee, dit is een ip-camera met twee felle lampen van 3000 lumen én een ingebouwde sirene van 110 decibel. Ziet de bewegingssensor een verdacht persoon dan ontvang je direct een melding op je telefoon (Android en iOS). Je kunt dan kiezen om het alarm af te laten gaan. Het is ook mogelijk om een gesprek te voeren via de app, want de Floodlight Cam heeft een microfoon en speaker. Beeld neemt de camera op in full hd met nachtzicht.

©PXimport

Osram Lightify led tuinspot

Prijs: € 89,-
www.osram.nl

Geen behoefte aan de (prijzige) verlichting van het bekende Philips Hue? Er is meer keuze. Kijk bijvoorbeeld naar Osram, dat verschillende soorten slimme buitenverlichting verkoopt in de Lightify-serie. Er zijn onder andere tuinspots te koop met warm licht of rgb-kleuren. De negen aaneengeschakelde led-spots zijn waterbestendig, net als de voeding. Je bedient de lampjes met de gratis Lightify-app (Android en iOS), al heb je hier wel een – los verkrijgbare – Lightify Gateaway voor nodig. Dat basisstation dien je binnen neer te zetten. De verlichting is eventueel ook te bedienen via een – eveneens optionele – slimme afstandsbediening.

Alecto WS-4700

Prijs: € 99,-
www.alecto.nl

De Alecto WS-4700 hoort bij de goedkopere weerstations, maar kan een hele hoop. Het station dat je buiten bevestigt, communiceert met het basisstation dat je ergens binnen neerzet. Je ziet onder andere de actuele luchtdruk, de windsnelheid, de windrichting en de temperatuur. Ook zaken als de hoeveelheid neerslag en de luchtvochtigheid worden live gemeten. Het Alecto-station is eenvoudig in gebruik: alle informatie staat overzichtelijk op het beeldscherm. Het station werkt op een batterij. Ben je op zoek naar een compleet maar betaalbaar weerstation, dan is dit een goede keuze.

©PXimport

Netatmo NWS01-EC

Prijs: € 159,-
www.netatmo.com/nl-nl

Interessant aan de Netatmo NWS01-EC is dat hij zowel buiten als binnen gegevens verzamelt. Het weerstation bestaat namelijk uit twee (fraai vormgegeven) modules: één voor binnen, de ander voor buiten. De stations meten onder andere luchtvochtigheid, omgevingsgeluiden en CO2. Ook wordt er informatie verzameld over de luchtkwaliteit binnen en buiten. Je bekijkt de gemeten informatie in een app (Android en iOS), bijvoorbeeld in de vorm van duidelijke grafieken. Leuk detail is dat het Netatmo-weerstation de populaire automatiseringsdienst IFTTT ondersteunt voor nog meer functies.

Cresta BAR700

Prijs: € 49,99
www.cresta.nl

Wil je niet teveel uitgeven aan een weerstation, bijvoorbeeld omdat je eerst eens wil kijken of zo’n apparaat wel iets voor jou is? Neem dan een degelijk, betaalbaar model zoals de Cresta BAR700. Het station meet de belangrijkste zaken, waaronder de luchtvochtigheid, luchtdruk en temperatuur. Daarnaast berekent hij de weersverwachting van morgen. Het Cresta-station werkt op batterijen en is daarom niet gebonden aan een stopcontact. Handig is dat je het weerstation ook als een wekker kunt gebruiken. Zoek je een weerstation met meer functionaliteiten, dan raden we je aan verder te sparen voor een duurder en completer model.

©PXimport

Gardena R38Li

Prijs: € 699,-
www.gardena.com/nl/

De Gardena R38Li wordt aanbevolen aan tuineigenaren met een gazon van maximaal 380 vierkante meter. De maaier kan naar eigen wens worden ingesteld en heeft alle benodigde sensoren om je gazon keurig te maaien zonder af te wijken of objecten te beschadigen. De accu gaat lekker lang mee. En is hij bijna leeg, dan rijdt de maaier automatisch terug naar zijn basisstation. In minder dan een uur is de accu weer vol. Hij doet z’n werk erg stil (58 decibel). Een mogelijk minpunt is dat deze Gardena-maaier niet te bedienen/in te stellen is via een app.

McCulloch ROB600

Prijs: € 759,-
www.mcculloch.com/nl/

Heb je een echt groot gazon, dus maximaal 600 vierkante meter? Ook daar zijn robotmaaiers voor, bijvoorbeeld de McCulloch ROB600. De maaier – met een strak ontwerp – is lekker stil (59 decibel) en heeft een arsenaal aan handige sensoren. Zo blijft hij op je gazon en maait hij elke centimeter gras even kort. De accuduur bedraagt ruim een uur en is de batterij bijna leeg dan keert de maaier automatisch terug naar de oplader. Laden duurt zo’n drie kwartier en daarna wordt het maaien hervat. Slim! De McCulloch-maaier heeft bovendien ingebouwde diefstalbeveiliging. Een app ontbreekt – die vind je alleen op (nog) duurdere robotmaaiers.

©PXimport

Yard Force SA500ECO

Prijs: € 499,-
www.mtdproducts.com

Hij ziet er wat kinderachtig uit, maar laat je niet bedriegen. De Yard Force SA500ECO is een degelijke robotmaaier die grote gazons tot maximaal 500 vierkante meter maait. Het apparaat kan bovendien het gras versnipperen tot compostformaat. Met het meegeleverde perimeterdraad (honderd meter) baken je je gazon af, zodat de maaier niet de vijver of het kippenhok inrijdt. Is de accu bijna leeg dan rijdt de robotmaaier zelf terug naar zijn oplaadstation. Ook handig is de ingebouwde tilt- en diefstalbeveiliging. Een app ontbreekt, dus het instellen gebeurt op de maaier zelf.

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.