Een nieuwe keuken aanschaffen is leuk, zeker als je ‘m helemaal zelf kunt inrichten. Dat kan met de gratis ontwerpsoftware van een zeker Zweeds woonwarenhuis – waarmee u trouwens ook uw slaapkamer en werkkamer kunt ontwerpen.

Een nieuwe keuken aanschaffen is leuk, zeker als je ‘m helemaal zelf kunt inrichten. Dat kan met de gratis ontwerpsoftware van een zeker Zweeds woonwarenhuis – waarmee u trouwens ook uw slaapkamer en werkkamer kunt ontwerpen.

Stap 1

©CIDimport

U vindt de software op www.ikea.com/ms/nl_NL/rooms_ideas/splashplanners.html. Klik op de link Download hier de HomePlanner. Er zijn ook links naar twee andere ontwerppakketten te vinden. Ze hebben allemaal dezelfde bestandsnaam, maar zijn elk voorzien van een andere collectie meubels.

Stap 2

©CIDimport

Als u de HomePlanner start, verschijnt een melding in beeld tot wanneer de genoemde prijzen geldig zijn, klik hier op OK. Als eerste kiezen we de vorm van de keuken, gebruik daarvoor het bovenste selectiemenu in het paneel links. In ons voorbeeld gaan we aan de slag met een simpele rechthoekig gevormde keuken, maar er zijn voldoende andere vormen beschikbaar.

Stap 3

©CIDimport

Tijd om het meetlint erbij te pakken, eerst meten we de muurhoogte (ofwel de afstand van vloer tot plafond), vul deze waarde in bij het veld achter Muurhoogte. Vul de lengte van de keukenruimte in bij het veld achter A en de breedte achter B.

Stap 4

©CIDimport

Een keuken bevat een aantal vaste elementen, zoals (in ons voorbeeld) een deur, een raam, verwarming en aansluitingen voor gas, water en elektriciteit. Deze zaken sleept u vanuit de 'elementen'-balk onderin beeld naar de plek waar ze in uw keuken te vinden zijn. Uiteraard geldt dat u de exacte plaats van stopcontacten, wateraansluiting, een eventuele deur, ramen enzovoorts eerst even nameet, ze zijn vervolgens met de meethulp in het ontwerpvenster nauwkeurig te plaatsen. Per item kunt u in de kolom links de gewenste afmetingen opgeven, zodat uw raam (om maar wat te noemen) precies overeenkomt met de werkelijkheid.

Stap 5

©CIDimport

Als alle standaardonderdelen zijn ingebouwd, kunnen we aan de slag met het inrichten van de keuken. Klik daarvoor op de knop Inrichten (tweede knop naast het Ikea-logo). Links onderaan is een blokje verschenen met diverse onderdelen, klik op Keuken & eethoek/eetkamer. U ziet nu een aantal categorieën, waarbij we eerst even een kijkje nemen onder de kop FAKTUM keukensysteem. Een van de belangrijkste onderdelen van een keuken is een goed werkblad (aanrecht) en we hebben keuze genoeg uit kant en klare blokken onder het kopje Keukeneilanden. Om zo'n eiland te plaatsen, sleept u het vanuit de onderdelenbalk onder het tekenvel naar de gewenste plek in de keuken. Het is wellicht praktisch om even de Ikea-catalogus bij de hand te houden, zodat u kunt zien wat u precies kiest. Ons onderdeel bevat enkele nummers; door op een nummer te klikken kunt u de module naar smaak en wens aanpassen via een uitgebreid selectiemenu aan de linkerkant. Zo zijn kookplaten toe te voegen en is het werkbladmateriaal te selecteren.

Stap 6

©CIDimport

Om allerlei onderdelen 'aan de muur te hangen' is het praktisch om over te schakelen naar de 3D-modus, klik daarvoor op de knop 3D. Wij zijn geen designwonders als het gaat om keukens, maar u begrijpt het idee. Er is in de software ook allerlei keukenapparatuur voorhanden, deze vindt u onder de kop Inbouwapparatuur. Met name de Vrijstaande apparatuur werkt ideaal, die is immers overal naar wens te plaatsen. Een koelkast is zo neergezet. Toegegeven: onze keuken is wel wat érg optimistisch ruim geworden. Betekent dat er ruimte zat is voor allerlei leuke extra's. Zo is het mogelijk om kant-en-klare eettafels plus stoelen naar het tekenvel te slepen, of een bar samen te stellen uit diverse losse onderdelen. Maak steeds opnieuw gebruik van het onderdelenmenu links onderin beeld. Tijdens het inrichten steeds weer even overschakelen naar de 3D-weergave helpt het overzicht te behouden.

Stap 7

©CIDimport

Eenmaal geplaatste onderdelen kunt u beetpakken en verslepen naar een andere plek. Let daarbij op dat sommige onderdelen uit een flink aantal losse modulen bestaat, wilt u deze als één geheel slepen dan trekt u er met de muis eerst een selectie omheen. Vervolgens klikt u ergens in deze selectie waarna alles in één keer is te slepen.

Stap 8

©CIDimport

Is uw keuken eenmaal 'klaar' (die van ons is verre van perfect, maar het gaat zoals gezegd om het idee) bekijk de zaak dan nog even goed in 3D-formaat. Klik vervolgens in het menu Opslaan op Opslaan en geef uw ontwerp een naam. Om een boodschappenlijstje te maken klikt u op de knop met de rekenmachine, waarna u een totaaloverzicht van alle benodigde onderdelen krijgt te zien. Inclusief bestelnummer en prijs, dus in principe kunt u zo doorlopen naar het onderdelenmagazijn. Afdrukken van de bestellijst doet u door op de printerknop te klikken.

Stap 9

©CIDimport

Van het 2-dimensionale ontwerp maakt u in een handomdraai een professionele bouwtekening. Klik eerst op de ontwerpknop (de tweede naast het logo) en klik dan op de afdrukknop. In het dialoogvenster dat dan verschijnt, selecteert u de optie Print met afmetingen voor het meest gedetailleerde en nauwkeurige resultaat. Klik op OK en uw tekening is klaar voor gebruik. Overigens kunt u ook een afdruk maken van de 3D-weergave. Hiertoe schakelt u over naar 3D-weergave en klikt op Afdrukken

Andere software

Behalve de software van Ikea zijn er meer pakketten om bijvoorbeeld een keuken te ontwerpen. Op www.homeplanner.nl vindt u bijvoorbeeld een compleet online ontwerppakket (u hoeft dus niets te installeren) voor de keuken en verder zo ongeveer elk denkbare ruimte in huis. Zelfs tuinontwerp behoort tot de mogelijkheden. www.wonenonline.nl/woonplanner/index.html biedt een complete 3D-ontwerpmodule voor onder meer keukens, eveneens volledig online. Wilt u toch liever een programma installeren (bijvoorbeeld om ook onderweg in de trein zonder internetverbinding aan de slag te kunnen), dan is Room Arranger (www.roomarranger.com/) wellicht iets voor u. Deze software kunt u dertig dagen gratis uitproberen, daarna moet u een licentie van 20 dollar aanschaffen.

Tot slot

Hoewel we in deze workshop software van Ikea gebruiken, bent u voor het bouwen van de eigenlijke keuken natuurlijk niet per se aangewezen op de spulletjes van deze Zweedse meubelgigant. U kunt met uw ontwerp bijvoorbeeld naar een andere keukenwinkel stappen en eens kijken wat men daar met uw stukje huisvlijt kan.

Deze workshop komt uit Computer Idee nummer 12, jaargang 2009.

Disney en Lucasfilm hebben gisteren een nieuwe trailer van de aankomende bioscoopfilm The Mandalorian and Grogu uitgebracht.

Tijdens de Super Bowl werd er al een trailer uitgezonden, maar die viel niet bij alle fans even goed in de smaak. Lucasfilm lijkt het goed te willen maken met deze nieuwe trailer, die veel meer als een trailer voor een traditionele Star Wars-film voelt.

The Mandalorian en Grogu worden in de aankomende film ingehuurd om Colonal Ward te redden uit de klauwen van Rotta the Hutt - de zoon van Jabba the Hutt. De rol van The Mandalorian wordt zoals in de serie gespeeld door Pedro Pascal, maar ook acteurs als Jeremy Allen White en Sigourney Weaver zijn van de partij.

De film, die de Disney+-serie The Mandalorian opvolgt, draait vanaf 20 mei in Nederlandse bioscopen.

SSD's zijn snel, stil en energiezuinig, maar ze vragen om een iets andere aanpak dan klassieke harde schijven. Windows 11 biedt heel wat instellingen die de prestaties en levensduur van je SSD beïnvloeden. Met deze tips ontdek je welke functies je beter inschakelt, uitschakelt of controleert, zodat je SSD jarenlang betrouwbaar blijft werken.

Solid state drives (SSD) zijn tegenwoordig de standaardopslag in laptops en pc's. Maar ze werken fundamenteel anders dan traditionele harde schijven. Ze gebruiken geheugencellen in plaats van roterende platen, wat enorme snelheidsvoordelen biedt, maar ook specifieke aandacht vraagt voor schrijfbewerkingen, caching en systeeminstellingen. Met enkele gerichte optimalisaties haal je maximale prestaties uit de SSD en verleng je de levensduur. 

Schakel Snel opstarten uit

Snel opstarten is bedoeld om het opstartproces te versnellen, maar de tijdwinst die je hiermee boekt op een SSD is verwaarloosbaar. De functie slaat de kern van het systeem, inclusief essentiële stuurprogramma's, op de schijf op in de toestand waarin je de vorige sessie hebt afgesloten. Daardoor lijkt het systeem sneller te starten, maar eigenlijk hervat het deels de vorige sessie. Snel opstarten kan er ook voor zorgen dat bepaalde updates niet worden geïnstalleerd, omdat de computer niet echt volledig afsluit. Wanneer je deze optie uitschakelt, start het systeem altijd volledig opnieuw op, wat stabieler werkt en problemen voorkomt. Om Snel opstarten uit te schakelen, typ je in de zoekbalk Configuratiescherm en open je Systeem en beveiliging. Klik op Energiebeheer.

Kies in de linkerkolom Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen. Wanneer je dit venster voor de eerste keer opent dan zal het selectievakje grijs staan, waardoor je niets kunt wijzigen. In dat geval moet je eerst klikken op de optie Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn.

Controleer regelmatig op firmware-updates

Firmware-updates kunnen de prestaties van je SSD optimaliseren en de levensduur verlengen. Ze verlopen wel iets complexer dan gewone software-updates, omdat elke fabrikant zijn eigen methode heeft om de firmware bij te werken. Ga daarom altijd naar de officiële website van de fabrikant van de SSD en volg zorgvuldig de instructies.

Een handig hulpmiddel is CrystalDiskInfo. Deze gratis tool toont gedetailleerde informatie over de schijf, waaronder de firmwareversie. Zo kun je snel zien of er een update beschikbaar is. Heeft Windows ondertussen nieuwe stuurprogramma's gedownload maar nog niet geïnstalleerd, dan kun je die toepassen via Apparaatbeheer. Klik met de rechtermuisknop op het Startmenu en kies Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations uit. Klik met de rechtermuisknop op je SSD en kies Stuurprogramma bijwerken.

Controleer de S.M.A.R.T.-status

Met tools zoals CrystalDiskInfo zie hoe gezond de SSD is. Van elke harde schijf krijg je bovenaan heel wat informatie: de gezondheidstoestand, het volume, het type schijf, de temperatuur, de interface, het aantal keren dat de schijf is opgestart en het aantal bedrijfsuren dat dit stukje elektronica al meedraait. Het programma toont bovendien het merk en het serienummer van de schijf. Die informatie kan van pas komen als er sprake is van garantie. Daaronder lees je of de schijf de S.M.A.R.T.-technologie ondersteunt en of TRIM actief is. Daarnaast zie je nog een aantal technische parameters die vooral voor specialisten interessant zijn. Wanneer alle indicatoren blauw zijn, kun je op beide oren slapen. Fouten die in het geel verschijnen, zullen mettertijd verergeren. Wanneer bijvoorbeeld het onderdeel Media en Data Integriteit Fouten geel wordt gemarkeerd, is het tijd om een back-up te maken en de schijf te vervangen.

Alle informatie en de status van je SSD via CrystalDiskInfo.

Laat voldoende vrije ruimte over

Een SSD bestaat uit geheugencellen waarin data wordt opgeslagen. Die cellen slijten telkens wanneer ernaar wordt geschreven. Zonder bescherming zouden sommige cellen, zoals diegene waarop vaak systeemdata wordt geschreven, veel sneller verslijten dan andere. Daarom zit diep in de ingebouwde controllerchip van de SSD, een ingebouwde functie die zorgt dat alle geheugencellen evenwichtig worden aangesproken, zodat de schijf gelijkmatig slijt en betrouwbaar blijft. Wear leveling verdeelt de schrijfbewerkingen gelijkmatig over alle cellen, maar deze technologie heeft ruimte nodig om goed te kunnen werken. Als de schijf bijna vol is, kan de controller minder efficiënt herschikken en dan slijten bepaalde cellen sneller. Probeer slechts 75% van de SSD te gebruiken voor opslag en laat de overige 25% vrij om de schijf snel te houden. Dit zal de duurzaamheid op de lange termijn ook vergroten. Er zijn verschillende manieren om opslagruimte vrij te maken in Windows 11. Ga naar Instellingen / Systeem / Opslag en schakel Opslaginzicht in. Of gebruik Schijfopruiming om tijdelijke en ongewenste bestanden te verwijderen.

Controleer TRIM

TRIM is essentieel om een SSD gezond en snel te houden. Wanneer je in Windows een bestand verwijdert, markeert het besturingssysteem die ruimte als beschikbaar, maar de SSD weet dat niet vanzelf. Voor de SSD lijkt het alsof de data nog steeds aanwezig zijn.

TRIM vertelt de SSD welke gegevens echt verwijderd zijn, zodat de schijf intern kan opruimen en die ruimte klaar kan maken voor nieuwe schrijfbewerkingen. In Windows 11 is TRIM standaard ingeschakeld, maar het is een kleine moeite om dit even te controleren. Open de Opdrachtprompt als administrator. Dan typ je fsutil behavior query DisableDeleteNotify. Krijg je als resultaat DisableDeleteNotify = 0 dan is TRIM ingeschakeld. Zie je daarentegen DisableDeleteNotify = 1 dan is TRIM uitgeschakeld. Om TRIM in dat geval te activeren, typ je fsutil behavior set DisableDeleteNotify 0 en druk je op Enter.

Laat de ingebouwde defragmentatie ingeschakeld

In de begindagen van SSD's waren deze schijven minder duurzaam dan nu. Daarom werd destijds afgeraden om te defragmenteren. Het leverde geen snelheidswinst op en kon zelfs schadelijk zijn, omdat het onnodig veel lees- en schrijfbewerkingen veroorzaakte. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, kunnen SSD's nog steeds in beperkte mate fragmenteren. Met de huidige technologie is de ingebouwde defragmentatie-optie in Windows 11 toch een veilig en nuttig hulpmiddel om de schijf gezond te houden. Tijdens deze optimalisatie voert het systeem ook automatisch een TRIM-opdracht uit, zoals in de vorige tip werd uitgelegd. Laat de ingebouwde optimalisatie dus gewoon ingeschakeld. Zoek op Stations defragmenteren en optimaliseren. Selecteer dee SSD en klik op Optimaliseren. Controleer via Instellingen wijzigen of Geplande optimalisatie is ingeschakeld. De meeste experts raden een wekelijks schema aan om dit te doen. Gebruik liever geen defragmentatietools van derden. Veel van die tools beweren dat ze de SSD versnellen, maar in de praktijk doen ze vaak niets of voeren ze overbodige schrijfopdrachten uit.

Stel de energiemodus in op Beste prestaties

Wanneer je computer een tijdje inactief is geweest, kun je vooral bij een laptop merken dat hij in het begin traag reageert. Dat komt doordat Windows standaard de energie-instellingen aanpast om stroom te besparen. Door de energiemodus op Beste prestaties te zetten in plaats van op Beste energie-efficiëntie, kun je die vertraging elimineren en de snelheid merkbaar verhogen. Druk op Win+I om Instellingen te openen. Ga dan naar Systeem / Aan/uit en accu. Vouw het menu Energiemodus open en kies bij zowel Aangesloten op netstroom als Op batterijstroom de optie Beste prestaties.

Indexering uitschakelen, ja of nee?

Windows indexeert standaard de bestanden om sneller te kunnen zoeken. Daarvoor maakt het systeem een catalogus van alle bestanden op de schijf. Bij oudere, trage harde schijven had dit een merkbare invloed op de prestaties, omdat de schijf voortdurend kleine stukjes data moest lezen en schrijven. Op een SSD liggen de zaken anders. De toegangstijden zijn extreem kort en de kleine schrijfbewerkingen van de indexering zijn verwaarloosbaar op vlak van snelheid en levensduur. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan het zinvol zijn de indexering uit te schakelen, bijvoorbeeld op een lichte pc met weinig RAM of op oudere hardware, of als je zelden zoekt via Verkenner of het Startmenu. In alle andere gevallen laat je de functie beter aan, of beperk je de indexering tot specifieke mappen, zoals Documenten. Op deze manier beperk je de indexering. Druk op Win+S en typ Indexeringsopties. Klik op het resultaat Indexeringsopties. Selecteer Wijzigen om te zien welke locaties worden geïndexeerd. Haal de vinkjes weg bij overbodige mappen en laat alleen Documenten (of andere gewenste mappen) geselecteerd.

Wil je de indexering volledig uitschakelen dan open je Verkenner en klik je in het linkerdeelvenster op Deze pc. Klik met de rechtermuisknop op het Windows-station (meestal C:). Kies Eigenschappen en onder het tabblad Algemeen verwijder je het vinkje bij De inhoud en eigenschappen van bestanden op dit station mogen worden geïndexeerd. Klik op Toepassen om de wijziging op te slaan.

Zet de slaapstand (hibernate) uit als je die niet gebruikt

Wanneer de slaapstand is ingeschakeld, schrijft je Windows 11-pc bij het afsluiten grote hoeveelheden gegevens naar de SSD. Het bestand hiberfil.sys, dat Windows hiervoor aanmaakt, kan tientallen gigabytes groot zijn. Gebruik je de slaapstand nooit, dan kun je die beter uitschakelen. Zo bespaar je schijfruimte en verminder je onnodige schrijfbewerkingen, wat de levensduur van de SSD ten goede komt. De slaapstand is bedoeld om je snel te laten hervatten waar je was gebleven, maar dat voordeel weegt niet altijd op tegen de extra belasting van de SSD. Om de slaapstand uit te schakelen, typ je Opdrachtprompt in het zoekvak en kies je Als administrator uitvoeren. Bevestig met Ja in de prompt van het Gebruikersaccountbeheer. Typ vervolgens het commando: powercfg /hibernate off en druk op Enter. Wil je later de slaapstand opnieuw activeren, gebruik dan hetzelfde commando met on in plaats van off: powercfg /hibernate on.

Schrijfcache inschakelen

De schrijfcache is een tijdelijk buffergeheugen (meestal RAM) waarin Windows en de SSD-controller gegevens eerst opslaan voordat ze fysiek naar de NAND-cellen van de SSD worden geschreven. Dat heeft twee voordelen. Het verhoogt de snelheid, omdat meerdere kleine schrijfbewerkingen worden samengevoegd tot één grotere, efficiëntere operatie, én het verlengt de levensduur van de SSD doordat er minder vaak hoeft te worden geschreven. Het enige risico is dat je bij stroomuitval of een plotselinge systeemcrash gegevens kunt verliezen als de data in de cache nog niet naar de SSD zijn weggeschreven. Bij laptops met een batterij is dat risico klein, maar bij desktops zonder noodvoeding (UPS) kan het wel voorkomen. Om de schrijfcache in te schakelen open je via het zoekvak Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations open en dubbelklik op je SSD.

Open het tabblad Beleidsregels. Zorg dat de optie Schrijfcache op het apparaat inschakelen is aangevinkt. Dit bevordert zowel de prestaties als de duurzaamheid. Laat de optie Leegmaken van Windows-schrijfcachebuffer op apparaat uitschakelen uitgeschakeld, tenzij je zeker weet dat je computer beschermd is tegen stroomuitval (bijvoorbeeld met een noodstroomvoeding).

Laat het wisselbestand ingeschakeld

Sommige bronnen raden aan om het wisselbestand (pagefile.sys) voor de SSD uit te schakelen, omdat dit het aantal schrijfbewerkingen zou verhogen en zo de levensduur zou verkorten. In de praktijk is dat niet meer relevant. Moderne SSD’s kunnen enorme hoeveelheden schrijfcycli aan, gemeten in TBW (terabytes written). Het wisselbestand wordt door Windows zeer spaarzaam gebruikt, alleen wanneer het RAM tijdelijk tekortschiet. Bovendien gaat het meestal om kleine, tijdelijke blokken die continu worden overschreven. Zelfs bij intensief gebruik kom je met een SSD van 300 TBW pas na vele jaren in de buurt van de slijtagegrens. Een systeem met 16 GB RAM en normaal gebruik schrijft hoogstens enkele gigabytes per dag naar het wisselbestand. Zelfs bij 10 GB per dag is dat slechts 3,6 TB per jaar. Dat is nog geen 2% van de levensduur van een doorsnee SSD van 500 TBW. Laat het wisselbestand dus gewoon ingeschakeld. Zonder pagefile loop je kans op instabiliteit of "Out of memory"-fouten, en sommige programma's (zoals Photoshop, Premiere of CAD-software) vereisen het zelfs.

Laat het virtueel geheugen in de Systeemeigenschappen gewoon ingeschakeld.