De 12 beste tips en trucs voor Windows 10
Heel wat gebruikers van Windows 7 en 8.1 zijn intussen overgestapt naar Windows 10. Microsoft heeft het hen dan ook zo makkelijk mogelijk willen maken: via een Windows-update en helemaal gratis. Met de tips, trucs en tools uit dit artikel haal je nog meer uit dit gloednieuwe besturingssysteem.
Tip 01: Wi-Fi-inzicht
Net als bij Windows Phone 8.1 tref je ook in Windows 10 de functie Wi-Fi-inzicht aan. Die zorgt ervoor dat je automatisch wordt aangemeld bij wifi-netwerken waarop ook een of meer van je contacten (van Facebook, Skype en Outlook.com) is aangemeld. Het wachtwoord van die netwerken krijg je niet te zien omdat dit versleuteld wordt bewaard op de servers van Microsoft.
Deze functie is handig, gezien je hierdoor zomaar het draadloze netwerk van een van je contacten op kan, en omgekeerd. Heb je hier (om privacy-redenen) toch niet zo'n goed gevoel bij, dan schakel je die functie beter uit. Open het startmenu van Windows en kies Instellingen. Klik op Netwerk en internet en selecteer Wi-Fi-instellingen beheren. Schakel hier de opties Verbindingmaken met contactpersonen die door mij worden gedeeld en Verbindenmet voorgestelde hotspots uit. Desnoods kan het ook wel anders: netwerken waarvan de SSID eindigt op _optout worden namelijk automatisch genegeerd door Wi-Fi-inzicht.
©PXimport
Tip 01 Liever geen contactpersonen op jouw draadloze netwerk?
Tip 02: Updates
Windows 10 heeft nog wel een paar andere functies in huis waar vast niet iedereen zich lekker bij voelt. Wist je bijvoorbeeld dat Windows je internetconnectie - en dus een stukje bandbreedte - gebruikt om ook Windows 10 van onbekenden up-to-date te houden? Een peer-to-peer-mechanisme dus! Liever uitschakelen die handel? Open dan het startmenu en kies Instellingen > Bijwerken en beveiliging. Selecteer de rubriek Windows Update en klik op Geavanceerde opties. Vervolgens selecteer je Kiezen op welke manier updates worden geleverd. Zet de schakelaar op Uit, of laat die staan op Aan maar stip dan de optie pc's in het lokale netwerk aan (in plaats van pc's in het lokale netwerk en pc's op internet). Op deze manier profiteren computers in je eigen netwerk wel van de p2p-updates.
Tip 03: ShutUp10 (1)
In tip 1 en 2 kon je al lezen over functies die op een of andere manier data doorsturen, wat sommige gebruikers niet prettig vinden. Er zijn er nog wel een behoorlijk aantal. Om ze niet allemaal zelf door te moeten spitten, zetten we de gratis tool O&O ShutUp10 in. Je hoeft het programma niet te installeren, pak het zip-bestand uit en start de tool op. Er verschijnt een venster met meer dan veertig Windows-instellingen, overzichtelijk opgedeeld in zeven rubrieken als Security, Privacy en Cortana (Personal Assistant). Heel wat tips zijn behoorlijk obscuur, maar gelukkig krijg je meer informatie als je je muisaanwijzer erboven houdt. Bij elke tip hoort ook een icoontje dat aangeeft hoe 'raadzaam' het volgens de makers is om de functie uit te schakelen: een vinkje is volgens hen een aanrader, een driehoekje is al iets minder verstandig.
©PXimport
Tip 03 O&O ShutUp10 omschrijft zichzelf als
Tip 04: ShutUp10 (2)
Je kunt natuurlijk zelf bepalen welke opties je liever wilt uitschakelen, maar als het sneller moet, kun je ook even in het menu Actions duiken. Hier voer je met de optie Apply all recommended settings in één keer alle aanbevolen functies uit en met Apply all recommended and limited recommended settings ook de wat minder aangeraden functies. Een verstandige zet van O&O ShutUp10 is dat je bij elke wijziging de gelegenheid krijgt een systeemherstelpunt ('system restore point') te maken, zodat je op je beslissing kunt terugkeren door dat herstelpunt terug te zetten. Dat laatste doe je door het venster Uitvoeren in Windows op te starten (Windows-toets+R) en het commando rstrui.exe uit te voeren. In het dialoogvenster druk je dan op Volgende, selecteer je het door O&O ShutUp10 gemaakt herstelpunt en bevestig je met Volgende en Voltooien. We raden je dus absoluut aan in te gaan op het aanbod van O&O ShutUp10.
©PXimport
Tip 04 Ga zeker in op de vraag of O&O ShutUp10 een systeemherstelpunt moet creëren.
Tip 05: (Niet) terug?
Wanneer je je Windows 7 of 8.1 naar Windows 10 hebt opgewaardeerd, wordt de oude versie nog dertig dagen bewaard op je harde schijf, zodat je de upgrade naar Windows 10 weer ongedaan kunt maken. Ga via Start naar Instellingen > Bijwerken en beveiliging > Systeemherstel en kies bij Terug naar Windows 7 (of 8.1) voor Aan de slag, waarna je de verdere instructies volgt. Houd er rekening mee dat bestanden die je in Windows 10 gemaakt hebt, worden verwijderd tijdens dit proces: eerst een back-up maken dus!
Natuurlijk, die oude Windows-versie neemt flink wat schijfruimte in beslag. Weet je zeker dat je niet terug wilt, dan kun je deze bestanden zelf verwijderen in plaats van de dertig dagen af te wachten. Druk op de Windows-toets en typ Schijfopruiming in. Start de tool en klik op OK. In het dialoogvenster kies je Systeembestanden opschonen en bevestig je met OK. Plaats een vinkje bij VorigeWindows-installatie(s) en druk nogmaals op de OK-knop.
©PXimport
Tip 05 Je hebt één maand tijd om je oude Windows-installatie weer tot leven te wekken.
Tip 06: Help!
Het kan natuurlijk altijd gebeuren dat je ergens 'vastzit' in Windows 10. Je zit bijvoorbeeld in de knoei met je account of app-aankopen, of je worstelt met Windows zelf of met een ander Microsoft-product als Office, Edge, IE, OneDrive, Xbox of Skype. Weet dan dat je voor hulp terecht kunt in Start > Alle apps > Contact opnemen met ondersteuning. Eerst kies je tussen Accounts en facturering en Services en apps, waarna je een meer specifieke keuze kunt maken, zoals Services en apps, Meer MS producten, Security Essentials. Afhankelijk van je keuze krijg je dan verdere opties te zien. Je kunt hulp inroepen via verschillende kanalen, waaronder Vraag het de community, Online chatten met een AnswerTech Expert en Bel mij zo snel mogelijk terug.
Tip 07: App-problemen
Loop je ooit tegen problemen met een specifieke app uit de Windows Store aan, dan kun je het euvel in eerste instantie proberen op te lossen met de Troubleshooter for Windows apps. Voer het gedownloade bestand (AppsDiagnostic.diagcab) uit met een dubbelklik, klik op Volgende en volg de verdere instructies. Desnoods verwijder je de problematische app (via Instellingen > Systeem > Apps en onderdelen, waarna je de app selecteert en Verwijderen kiest). Installeer hem vervolgens opnieuw vanuit de Windows Store.
Deze store is in principe alleen toegankelijk voor wie met een Microsoft-account is aangemeld, maar je hoeft zo'n account niet noodzakelijk ook aan je Windows-installatie te koppelen. Ben je met een lokaal Windows-account aangemeld, dan doe je dit als volgt: klik op de Store-tegel en daarna rechtsboven op het gebruikerspictogram. Kies Aanmelden > Microsoft account. Meld je aan met je Microsoft-account, maar bij Bewijzen dat jij het bent klik je zonder meer op Alleen aanmelden bij deze app.
©PXimport
Tip 07 Kies Alleen aanmelden bij deze app om je Microsoft-account niet gelijk te koppelen aan Windows.
Tip 08: Configuratie-opties
Je hebt intussen gemerkt dat je heel wat opties en functies kunt finetunen vanuit Start > Instellingen. Het is wat ingewikkeld, maar er zijn nog meer configuratie-opties die níet in dit overzicht staan. Vind je via de instellingen niet wat je zoekt, dan lukt het vast en zeker vanuit het oude, vertrouwde configuratiescherm. Klik met de rechtermuisknop op de startknop en kies Configuratiescherm. In dit menu vind je trouwens nog een hele reeks andere 'oude bekenden voor wat gevorderde gebruikers', zoals Apparaatbeheer, Schijfbeheer, Taakbeheer, Logboeken enzovoort.
Wil je zowat alle mogelijke configuratie-opties in één keer zien? Dan is er altijd nog de zogenoemde 'GodMode'. Die activeer je als volgt. Klik je een lege plek op je bureaublad met de rechtermuisknop aan en kies Nieuw / Map. Geef die exact de naam: GodMode.{ED7BA470-8E54-465E-825C-99712043E01C} mee. Wanneer je vervolgens het pictogram aanklikt, komen er bijna 250 verschillende instellingen aan je vingertippen, netjes opgedeeld in een veertigtal rubrieken. Als je even de tijd hebt: het is best interessant deze lijst door te lopen, want je botst er vast en zeker op mogelijkheden waarvan je het bestaan niet wist.
Systeemherstelschijf
Als je aan Windows 10 gaat tweaken kan het gebeuren dat je installatie onverhoopt crasht. Zorg dat je een systeemherstelschijf bij de hand hebt, waarmee je Windows 10 terug op de rit krijgt. Zo'n herstelschijf kun je vanuit Windows 10 als volgt creëren: klik met de rechtermuisknop op de startknop en kies Configuratiescherm. Kies Systeem en beveiliging > Back-up maken en terugzetten (Windows 7). Vervolgens klik je in het linkerpaneel op Een systeemherstelschijf maken. Plaats een lege dvd in het station en bevestig met Schijf maken.
©PXimport
Een systeemherstelschijf: wel zo'n veilig gevoel.
Tip 09: Opdrachtprompt
Gevorderde gebruikers grijpen wel vaker terug naar de opdrachtprompt (open het startmenu en tik 'opdracht' in). Bijvoorbeeld om bepaalde commando's uit te voeren zoals ping om na te gaan of een bepaalde computer wel via het netwerk bereikbaar is, ipconfig /all om de netwerkconfiguratie van de computer te bekijken en dir om de inhoud van de huidige map te zien. De nieuwe versie van deze opdrachtprompt ondersteunt nu ook knippen en plakken van en naar de grafische omgeving van Windows. Voer bijvoorbeeld het commando dir uit en sleep met de muis over de uitvoer van dat commando, waarna je Ctrl+C indrukt (hiermee kopieer je de selectie naar je klembord). Open je Kladblok en druk daar de toetscombinatie Ctrl+V in en je hebt de inhoud in Kladblok geplakt. Dit werkt overigens ook in de omgekeerde richting. Lukt het toch niet? Klik dan de titelbalk van het opdrachtpromptvenster met de rechtermuisknop aan en kies Eigenschappen, waarna je op het tabblad Opties een vinkje plaatst bij Snelkoppelingen voor Ctrl-toets inschakelen.
©PXimport
Tip 09 Knippen en plakken: nu ook eenvoudig van en naar de opdrachtprompt.
Tip 10: Scrollen
Terwijl je in vorige Windows-versies nog een beroep moest doen op externe tools als WizMouse om te kunnen scrollen in vensters die niet 'actief' zijn (lees: die niet op de voorgrond staan), is deze functie nu standaard geactiveerd in Windows 10. Probeer het maar even uit! Vind je deze aanpassing toch maar niks, dan schakel je deze functie alsnog uit. Ga naar Instellingen en kies Apparaten. Open Muis en touchpad en zet de schakelknop bij Inhoud van niet-actieve vensters omlaag schuiven als ik deze aanwijs op Uit.
Tip 11: Standaardlocaties
Net als in vorige Windows-versies worden ook in Windows 10 documenten, video's, muziek en afbeeldingen standaard op je Windows-schijf (gewoonlijk C:) geplaatst. Windows 10 maakt het je heel makkelijk om een andere locatie in te stellen. Ga alweer naar Instellingen en kies deze keer Systeem. Open de rubriek Opslag. Je krijgt nu een vijftal items te zien (apps, documenten, muziek, afbeeldingen en video's) waarbij je per categorie kunt selecteren op welk schijfstation nieuwe gegevens worden opgeslagen.
Tip 12: Standaardapps
Opent er een ander programma dan jij wilt wanneer je dubbelklikt op een bestand? Bijvoorbeeld Foto's voor een afbeelding in plaats van jouw favoriete programma? Ook dit kun je gelukkig zelf aanpassen. We duiken weer in Instellingen > Systeem, waar we kiezen voor Standaard-apps. Je krijgt nu een overzicht te zien van de apps waarmee diverse bekende bestandsformaten worden opgestart, zoals Groove Muziek (voor audio) en Foto's (voor afbeeldingen). Heb je een andere app(licatie) geïnstalleerd die met plaatjes overweg kan, klik dan op Foto's en selecteer de gewenste app(plicatie) uit de lijst. Je kunt vanuit hier ook op zoek gaan naar een alternatieve app in de Windows Store.
