Gespeeld: Marathon is niet uniek, maar wel erg goed

Marathon voelt gelijk vertrouwd door dat typische Bungie-DNA. Wie Destiny of Halo gewend is, weet wat er dan wordt bedoeld. Bungie slaagt er telkens in om enerzijds een bepaald gewicht aan wapens en kogelinslagen te geven, en tegelijkertijd hun spellen vluchtig en lenig te laten spelen. Games van Bungie zijn niet snel, sneller, snelst; ze voelen krachtig, haast bovennatuurlijk en vooral bevredigend. Daarmee heeft Marathon alvast één belangrijke slag gewonnen: het knalt gewoon onwijs lekker.

Maar Marathon is geen game zoals Halo of Destiny. Het is immers een extraction shooter. Dat brengt een heel andere dynamiek en spanning met zich mee dan Bungie’s eerdere werk. Het idee van een extraction shooter is dat je missies voltooit en items verzamelt, maar deze pas definitief houdt als je ook veilig weg weet te komen. Daardoor leunen extraction shooters enorm op de risk/reward-afweging. Durf je verder te gaan om toch nog even een missie voltooien, of is het verstandiger om alvast je hielen te lichten?

Doorgaan is hoe dan ook een risico. Enerzijds zijn er natuurlijk computergestuurde vijanden. Veel gevaarlijker zijn echter de andere spelers. Je speelt weliswaar met twee teamgenoten, maar er lopen ook nog anderen rond. Dat zijn niet per definitie vijanden, maar ook zeker geen vrienden. Het is aan jullie of het vuur geopend wordt.

Dat leidt tot soms waanzinnige ’Mexican standoffs’, waarbij je elkaar recht in de virtuele ogen aankijkt en in een split second moet bepalen: gaan we knallen, of bewaren we de lieve vrede? Doorgaans eindigt een confrontatie met een mens in explosief geweld, maar juist die ene keer dat je allebei besluit niet te schieten en elkaar dan een bevestigend virtueel knikje geeft, zijn daardoor zoveel specialer.

Wie ervoor kiest verder te zoeken en de map te verkennen, zal verstelt staan van de details, de verborgen ruimtes en lagen in de aanwezige maps. Marathon start met vier verschillende maps, waarvan we er twee hebben kunnen checken tijdens de ‘Server Slam’, Bungie’s stresstest voorafgaand aan de release van Marathon. Hoewel twee maps niet als heel veel klinkt, zijn ze beide verrassend uitgebreid. Onder één van de maps loopt bijvoorbeeld een heel tunnelsysteem, met allerlei verborgen ruimtes waar je volledig aan voorbij kunt gaan als je alleen op je doel afgaat.

De Stabilio-artstijl maakt het alleen nog maar meer de moeite waard om de map te ontdekken. Marathon speelt zich af in een haast kafkaëske dystopie. Deze wereld is ooit opgebouwd door megacorps die hun namen maar wat graag in koeienletters op markeerstiftgekleurde gebouwen plempten. Inmiddels wordt de wereld langzaam terugveroverd door de natuur en ondergedompeld in troosteloze regen. Het is knap hoe Bungie met zo’n fel kleurenpalet toch een heel deprimerende sfeer neer weet te zetten.

Tussenfilmpjes heeft Marathon overigens niet echt, afgezien van een paar bizar snel gemonteerde lsd-trips met – om een of andere reden – een mot in de hoofdrol. De significantie van dit insect hebben we op dit moment nog niet kunnen achterhalen. Het achtergrondverhaal wordt vooral uit de doeken gedaan via een soort hallucinante Y2K-interacties met allerhande ai’s. Alsof je een gesprek aan gaat met Clippy; alleen dan geen vriendelijke paperclip, maar een groot zwevend hologramhoofd in een lage, blokkerige resolutie. Een excellente stijlkeuze die niet alleen vanaf de allereerste seconde intrigeert, maar ook perfect past bij Marathons roots uit de jaren negentig.

Marathons grafische stijl is absoluut noemenswaardig en misschien wel hetgeen dat deze game nog het meest onderscheidt van zijn concurrentie. De spanning in Marathon is op een goede manier beklemmend, maar zeker niet uniek. Zulke elementen kennen we immers ook uit games als Helldivers 2 en recenter Arc Raiders. En net als die games, is ook Marathon niet voor iedereen. Extraction shooters zijn nou eenmaal echt een ander beestje dan andere shooters.

Of je nou een schietspel met een singleplayercampagne speelt of competitief online knalt; in dat soort games wil je altijd de best mogelijke uitrusting samenstellen. In een extraction shooter als Marathon is je beste wapen meenemen gelijk een risico. Als je doodgaat, ben je ‘m immers kwijt. Je speelt Marathon daarom al snel met de handrem erop.

Bovendien betekent het verlies van al je progressie ook dat je soms een hele avond kan spelen, zonder progressie te boeken. Wrang genoeg is relatief saai, herhalend spelen en puur op je doel afgaan een strategie die veel meer loont dan de map uitpluizen, op zoek naar verborgen lore.

Daar kunnen we Marathon niet echt op af rekenen, dat is nou eenmaal de aard van een extraction shooter. Maar het is wel belangrijk om je dit te realiseren voordat je met je voeten eerst in deze verder heerlijk dystopische hel duikt.

Marathon verschijnt op 5 maart voor PlayStation 5, Xbox Series X/S en pc.