Zolang alles optimaal werkt is een (draadloos) netwerk absoluut handig. Soms steken echter onverwachte de kop op: de verbinding hapert, je bent het wachtwoord vergeten, het netwerkverkeer blijkt verdacht druk of je vindt het lastig alle genetwerkte apparaten te beheren. Wij behandelen 20 handige tools voor je netwerk! De laatste vijf richten zich op de meer gevorderde gebruiker of een wat complexere omgeving.

1 Netwerkdetectie

Wanneer je draadloze verbinding nukkig begint te doen, zou het best kunnen dat een buurman een overlappend kanaal gebruikt. NetSpot somt realtime alle draadloze netwerken in de buurt op. De tool vermeldt alle belangrijke gegevens van de gedetecteerde netwerken: (b)ssid, signaalsterkte, het wifi-spectrum (2,4 of 5 GHz), de netwerkmodus (802.11x), de beveiliging (open, wpa2 personal, etc.), de kanaalbreedte en het kanaal. Op basis van dit laatste kun je eventueel overwegen zelf een ander kanaal via je draadloze router in te stellen. De betaalde versie van NetSpot biedt tevens een site survey-module aan.

©PXimport

2 Heatmap

Installeer je een nieuwe draadloze router of hang je er een extra toegangspunt bij, dan is een ‘site survey’ zinvol, bijvoorbeeld met Ekahau Heatmapper. Je installeert de tool op je laptop en idealiter importeer je ook een grondplan van je woning. Vervolgens wandel je met dit toestel rond, waarbij je frequent aangeeft waar je je bevindt. Het programma registreert bij elk punt de ssid, evenals de signaalsterkte. Het resultaat is een ‘heatmap’ die de signaalsterkte in alle ruimtes aangeeft. Op basis hiervan bepaal je dan de optimale positie van je router en eventuele toegangspunten.

3 Kanaalkeuze

Werk je binnen het 2,4GHz-spectrum en blijkt de omgeving drukbevolkt met allerlei draadloze netwerken, dan is het vaak lastig om het meest geschikte kanaal voor je eigen netwerk te vinden. WIFI Channel Picker is een tool die er specifiek op is gericht het ideale kanaal aan te geven. De tool houdt daarbij niet alleen rekening met overlappende kanalen, maar ook met het ingebouwde mechanisme (csma/ca) waarmee draadloze routers of toegangspunten verschillende signalen over een gedeeld kanaal proberen te verwerken. Na een druk op de knop krijg je inzicht in de gemotiveerde beslissing van het programma.

©PXimport

4 Detectie

Je hebt je draadloze netwerk goed afgeschermd met behulp van wpa2-encryptie, maar je vermoedt toch dat een niet-geautoriseerd apparaat zich af en toe met je netwerk verbindt. Dan is het zinvol een tool als Softperfect WiFi Guard in te zetten. Je laat je netwerk scannen en geeft daarbij aan welke toestellen vertrouwd zijn. Vervolgens stel je de frequentie in waarmee de tool nieuwe scans moet uitvoeren. Detecteert die daarbij nieuwe apparaten, dan kun je een alarm laten horen, een programma laten uitvoeren of een e-mail laten sturen met informatie over de nieuw gedetecteerde toestellen. Voor detectie van meer dan vijf apparaten heb je een licentie nodig (€19,–).

©PXimport

5 Monitoring

Ook met GlassWire kun je je (draadloze) netwerk laten monitoren en je op de hoogte laten brengen wanneer een apparaat je netwerk verlaat of er juist bijkomt. Maar GlassWire biedt nog heel wat andere opties. Je kunt namelijk verschillende onderdelen van je netwerk laten monitoren, bijvoorbeeld wanneer je computer een bepaalde bandbreedte van een specifiek type overschrijdt binnen een zekere periode. Of je leest af hoeveel binnenkomend en uitgaand verkeer er door je netwerkadapters is gegaan. GlassWire biedt tevens een soort grafische schil rond de Windows Firewall, zodat je met één muisklik een bepaalde toepassing kunt blokkeren.

©PXimport

6 Geschiedenis

Wil je weten met welke draadloze netwerken je computer zich de laatste tijd heeft verbonden, dan heb je voldoende aan het portable programma WifiHistory View. Zodra je dit programma opstart, krijg je de volgende informatie te zien: tijdstip van de gebeurtenis (connectie of verbreking), naam van de (draadloze) netwerkadapter, (b)ssid, wifi-specificatie (802.11x), verificatietype (zoals wpa2-personal), etc. Het is overigens ook mogelijk deze gegevens vanaf een externe computer op te halen.

©PXimport

7 Vergeten wachtwoord

Het kan iedereen overkomen: je wilt een apparaat aan je draadloze netwerk koppelen, maar je bent het wachtwoord vergeten. Nu kun je dat achterhalen via de webinterface van je router, maar net zo makkelijk gaat dat met het portable WirelessKeyView, uit te voeren op een Windows-pc die zich eerder bij dat netwerk heeft aangemeld. De tool haalt de mosterd namelijk uit de WLAN AutoConfig-service van Windows. Houd er rekening mee dat je antivirustool wellicht aan de alarmbel trekt zodra je deze tool uitvoert.

©PXimport

8 Snelherstel

Je hebt het vast weleens meegemaakt: je computer weigert een (draadloze) verbinding op te zetten terwijl je geen bewuste wijzigingen hebt doorgevoerd. In plaats van zelf alle mogelijke oorzaken uit te zoeken pak je er NetAdapter Repair All-in One bij (uit te voeren als administrator). Met één druk op de knop kan die een aantal Windows-instellingen resetten (winsock, proxy, firewall) en met wat geluk lost dat het euvel op. Maar er zijn nog tig andere geavanceerde opties die zich met weinig meer dan een druk op de knop laten aansturen, zoals de (draadloze) netwerkadapters inschakelen, dhcp activeren of de dns-servers wijzigen.

9 Transfersnelheid

Als je draadloze netwerk plotseling minder presteert, dan is het geen slecht idee om die datatransfers eens in hard cijfermateriaal om te zetten. Dat kan met NetStress, dat volgens het server-client-principe werkt. Dat houdt in dat je het programma moet installeren op de twee computers waartussen je de (draadloze) verbinding wilt uitmeten. Zodra je dan aan de serverzijde het ip-adres van het client-toestel hebt ingevuld, kun je de test uitvoeren: NetStress stuurt dan datapakketjes van de server richting client (over ipv4). Je kunt onder meer de pakketgrootte en het aantal pakketten per seconde instellen, zowel voor tcp als udp.

©PXimport

10 Netwerkinstellingen

Wanneer je je laptop voortdurend van de ene omgeving naar de andere verplaatst, is het best vervelend als je telkens een aantal instellingen moet wijzigen om je toestel op het juiste netwerk te krijgen, af te stemmen op de juiste printer, etc. Dankzij NetSetMan leg je alle deze opties één keer vast in één of meerdere netwerkprofielen, zoals ip-adres, subnetmasker, gateway, stmp- en dns-server, wifi-instellingen, computer- en werkgroepnaam, etc. Met een druk op de knop activeer je dan het bijbehorende netwerkprofiel, waarna NetSetMan alle nodige wijzigingen voor je uitvoert.

11 Draadloze hotspot

Je hebt een laptop met bekabelde internetverbinding, maar ziet geen hotspot voor je mobiele apparaat? Dan los je dat snel op met een tool als Virtual Router. Start de tool op, vul een geschikt ssid in en maak een wachtwoord aan. Kies de netwerkadapter die je wilt delen; wellicht is dat je bekabelde lan-verbinding, maar dat kan eventueel ook een draadloze adapter of cellulaire connectie zijn. Even een knop indrukken en je draadloze hotspot is klaar voor gebruik.

12 Qr-code

Je hebt je draadloze netwerk beveiligd met een wpa2-wachtwoord. Verstandig, maar wel vervelend wanneer je je gasten ook toegang wilt geven. Is een gastnetwerk geen optie op je router, dan kun je je behelpen met een qr-code die het ssid en het bijhorende wachtwoord bevat. Dat kan met de online generator van Zxing, waarbij je in het uitklapmenu dan wel eerst kiest voor Wifi network. Je kunt de code vervolgens afdrukken, waarna je bezoekers die met hun qr-app scannen. Die krijgen dan meteen toegang tot je netwerk, zonder het wachtwoord te zien.

©PXimport

13 Netwerktools

Een thuisnetwerk is handig, zolang er niets fout loopt. Gebeurt dat toch, dan is het wel zo prettig om enkele netwerktools bij de hand te hebben om je (draadloze) netwerk te monitoren en te testen. Essential NetTools is precies zo’n suite. Elke tool is direct via een knop bereikbaar. Je vindt hier obligate klassiekers als TraceRoute, Ping, NetStat en Portscan, maar er zijn er nog veel meer, zoals HostAlive (dat periodiek nagaat of een toestel of service nog bereikbaar is), NSLookup voor het uitvoeren van dns-queries en WiFiMan, dat de draadloze adapters en beschikbare wifi-netwerken weergeeft.

©PXimport

14 Netwerkcheck-up

Voor Essential NetTools heb je dus wel een pc nodig. Dat is niet het geval met de mobiele app Fing (geschikt voor Android). Met deze app scan je (weliswaar alleen via ipv4) het netwerk waarvan je smartphone deel uitmaakt. Hierbij worden gedetecteerde netwerkapparaten overzichtelijk weergegeven, inclusief hostnaam, ip-adres, mac-adres en producent. Je hoeft zo’n apparaat slechts aan te tikken om extra functies als wake-on-lan, ping en traceroute op te roepen. Fing laat je tevens toe de apparaten te scannen op beschikbare netwerkservices als fpt, http, telnet, netbios, etc. Erg handig dus voor een snelle, mobiele netwerkanalyse. Een min of meer gelijkwaardige tool – ook beschikbaar voor iOS – is de app He.net.

15 Mobiele monitoring

Er zijn ook monitoring-tools voor mobiele apparaten. Een van de betere is PingTools Network Utilities, beschikbaar voor Android. Deze tool zit boordevol nuttige functies, waaronder (Geo)Ping, Traceroute, UPnP Scanner, Wi-Fi scanner, DNS Lookup en Wake on Lan, maar via de optie Monitor is het ook mogelijk een systeemmelding te ontvangen als een of ander apparaat niet meer bereikbaar blijkt. iOS-gebruikers kunnen hiervoor de gratis app Joe’s Network Diagnostics & Scanner Utility gebruiken.

16 Allround-suite

Spiceworks mag je gerust een complete netwerksuite noemen. Het programma is niet alleen in staat je netwerkapparatuur gedetailleerd te inventariseren, maar kan die tevens monitoren. Er zit zelfs een heuse helpdeskmodule bij, evenals een mdm-tool (mobile device management). Spiceworks laat zich vanuit een geïntegreerde webserver bedienen, maar werkt wel agentless: je hoeft dus geen clientmodule op je netwerktoestellen te installeren. Spiceworks verklapt je onder meer actieve services, geïnstalleerde software, hotfixes tot zelfs de status van printertoners. Er zijn ook uitgebreide rapporteringen en je krijgt zelfs een bericht als bijvoorbeeld een schijf is volgelopen of een antiviruspakket verouderd is.

©PXimport

17 Sniffer & analyzer

Wireshark mag uiteraard niet ontbreken in de lijst met uitstekende gratis netwerktools. Deze tool laat zich omschrijven als een netwerksniffer met protocol analyzer en meteen heb je begrepen dat deze tool vooral op de gevorderde gebruiker mikt. Ondanks de naam kan het programma óók overweg met draadloze netwerken – voor optimaal gebruik heb je dan wel ook AirPcap nodig. Het komt er op neer dat je alle verkeer van je netwerkadapter kunt afvangen en dat vervolgens door Wireshark kunt laten analyseren, opgedeeld volgens netwerkprotocollen. Het vergt echter flink wat netwerkkennis om deze data correct te interpreteren.

18 Doorvoersnelheid

We hebben het eerder al gehad over NetStress, maar terwijl deze tool zich tot Windows-toestellen beperkt, laat het portable iPerf zich op zo’n beetje alle mogelijke platformen installeren: Windows, MacOS, Linux, iOS, Android, etc. Het programma ondersteunt zowel ipv4 als ipv6 en kan overweg met de protocollen tcp, sctp en udp. Bovendien staan er allerlei parameters ter beschikking zodat je een en ander qua timing, buffers en protocollen kunt finetunen. Iperf werkt volgens het client-servermodel en laat zich vanuit de opdrachtregel aansturen. Hier kun je terecht voor talrijke parameters.

©PXimport

19 Proxyserver

Wil je uitvissen welke data je mobiele browser verstuurt, dan kun je gebruikmaken van een proxyserver als Burp. Die installeer je op een laptop die met hetzelfde draadloze netwerk als je mobiele apparaat is verbonden. We hebben niet de ruimte hier de exacte werkwijze toe te lichten, maar het komt erop neer dat je via de geavanceerde netwerkinstellingen van je mobiele toestel aangeeft dat die je Burp-machine als proxy moet gebruiken. Zodra je dan begint te surfen op je mobiele toestel, verschijnen alle data op het HTTP History-tabblad van Burp, waarna de analyse kan beginnen. Burp werkt overigens ook voor bekabelde connecties.

©PXimport

20 Data-interceptie

Wil je méér dan alleen het webverkeer van je mobiele apparaat loggen of vind je een proxyserver als Burp wat omslachtig, dan vind je in de Android-app Packet Capture een eenvoudiger oplossing. Die maakt slim gebruik van de vpn-functie van Android, waarlangs alle verkeer wordt geloodst. Het is zelfs mogelijk https-verkeer af te vangen, mits je na de installatie voor Install certificate opteert. Je krijgt dan alle data te zien, inclusief tijdstip, bestemmingsadres en protocol. Tik een datapakket aan voor nog meer detaillering.

Je kunt er bijna de klok op gelijkzetten: elk jaar komt er een nieuwe generatie Apple Watch op de markt. Vergelijk je de nieuwe Apple Watch Series 11 met zijn voorganger, dan zul je aan de buitenkant geen verschil zien. Wat is er dit jaar dan wel nieuw?

De Apple Watch Series 11 heeft een identiek ontwerp als de Series 10 en is nog steeds beschikbaar in een titanium- of aluminiumvariant als 42- of 46mm-uitvoering. De enige kleine in het oog springende vernieuwing is dat de aluminiumvariant nu ook in de kleur spacegrijs beschikbaar is. Dat is de kleur waarin wij het horloge hebben getest. Bedienen doe je afhankelijk van de functie met het aanraakscherm, de draaikop of een drukknop.

©Jeroen Boer - ID.nl

Zelfde chip

De buitenkant is dus weinig vernieuwend en ook binnenin heeft Apple geen heel spannende wijzigingen doorgevoerd. De gebruikte chip is dezelfde S10 die ook in de voorganger te vinden was. Opmerkelijk is dat ook de tegelijkertijd verschenen duurdere Apple Watch Ultra 3 en goedkopere Apple Watch SE 3 voorzien zijn van dezelfde S10-chip. De flink goedkopere instapper is dus net zo snel als de duurdere modellen. Apple is bij de GPS + Cellular-variant wel overgestapt naar een 5G-modem in plaats van een 4G-modem, maar daar zul je in de praktijk niks van merken.

©Jeroen Boer - ID.nl

Prima scherm

De Apple Watch 11 heeft een oledscherm met afhankelijk van de gekozen variant een diameter van 1,77 of 1,96 inch. De beeldkwaliteit van het scherm is uitstekend en ook buiten is de Apple Watch dankzij de hoge helderheid goed af te lezen. Het scherm is afgewerkt met gehard glas. Vrijwel krasongevoelig saffierglas krijg je bij de Apple Watch 11 alleen op de duurdere titaniumvariant. De door mij geteste aluminiumvariant is voorzien van gehard glas dat Apple net als op de voorganger 'Ion-X' noemt. Dat geharde glas is volgens Apple dankzij een keramische coating deze generatie wel twee keer zo krasbestendig geworden. Tijdens het testen van de aluminiumvariant zijn er geen krassen op het scherm gekomen.

Twee apps

Op je iPhone gebruik je twee in iOS standaard geïntegreerde apps om het horloge te beheren. De instellingen vind je in de app Watch, waarmee je bijvoorbeeld de meldingen kunt instellen en de wijzerplaat kunt veranderen. De gegevens rondom je activiteiten vind je in de app Gezondheid, waarin je allerlei tegels met informatie rondom je stappen, activiteiten en slaap vindt. De Gezondheid-app bevat veel gegevens, maar zou wat overzichtelijker kunnen. Er staan wel erg veel losse tegels onder elkaar als je op Alle gegevens tikt. Gelukkig kun je de voor jou belangrijke gegevens vastmaken op het dashboard, want waarschijnlijk vind je lang niet alle data belangrijk.

Goede activiteittracking

De Apple Watch is een uitgebreide activiteitstracker die uitstekend werkt. Het enige dat we een beetje irritant vonden, is dat de Apple Watch wel automatisch activiteiten als fietsen of wandelen kan detecteren, maar dat er een handmatige actie nodig is om deze activiteit echt als work-out op te slaan. Zie je de melding over het hoofd, dan is de activiteit als losse work-out verdwenen.

De automatische detectie is verder wat ons betreft nauwkeurig genoeg. Bij het tracken van bewuste sportactiviteiten speelt dat minder omdat je dan via het horloge een work-out voor de gewenste activiteit kunt starten. Daarnaast wordt je slaapgedrag bijgehouden en word je gewaarschuwd bij afwijkingen rondom je hartslag, slaap(apneu) en bloeddruk. Dat is overigens niet nieuw; de vorige Apple Watch kan dat ook allemaal.

©Jeroen Boer - ID.nl

Accuduur

De accucapaciteit is niet bekend, maar volgens Apple gaat het horloge de hele dag mee en dat wordt probleemloos gehaald. Een keertje de Apple Watch vergeten op te laden en dan toch naar je werk gaan is geen probleem. Leg je hem aan de lader als je bijvoorbeeld gaat douchen of even als je thuis komt, dan heb je altijd genoeg energie.

De Apple Watch klikt trefzeker op de meeleverde magnetische laadpuck. Die laadpuck zelf blijft ook magnetisch plakken op metalen meubels zoals een nachtkastje. Heb je een metalen kastje, dan is dat extra handig omdat de lader dan zelf ook niet verschuift. Het laden gaat best vlot; het duurt ongeveer een uur om een volledig lege accu weer helemaal op te laden.

Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.