Zolang alles optimaal werkt is een (draadloos) netwerk absoluut handig. Soms steken echter onverwachte de kop op: de verbinding hapert, je bent het wachtwoord vergeten, het netwerkverkeer blijkt verdacht druk of je vindt het lastig alle genetwerkte apparaten te beheren. Wij behandelen 20 handige tools voor je netwerk! De laatste vijf richten zich op de meer gevorderde gebruiker of een wat complexere omgeving.

1 Netwerkdetectie

Wanneer je draadloze verbinding nukkig begint te doen, zou het best kunnen dat een buurman een overlappend kanaal gebruikt. NetSpot somt realtime alle draadloze netwerken in de buurt op. De tool vermeldt alle belangrijke gegevens van de gedetecteerde netwerken: (b)ssid, signaalsterkte, het wifi-spectrum (2,4 of 5 GHz), de netwerkmodus (802.11x), de beveiliging (open, wpa2 personal, etc.), de kanaalbreedte en het kanaal. Op basis van dit laatste kun je eventueel overwegen zelf een ander kanaal via je draadloze router in te stellen. De betaalde versie van NetSpot biedt tevens een site survey-module aan.

©PXimport

2 Heatmap

Installeer je een nieuwe draadloze router of hang je er een extra toegangspunt bij, dan is een ‘site survey’ zinvol, bijvoorbeeld met Ekahau Heatmapper. Je installeert de tool op je laptop en idealiter importeer je ook een grondplan van je woning. Vervolgens wandel je met dit toestel rond, waarbij je frequent aangeeft waar je je bevindt. Het programma registreert bij elk punt de ssid, evenals de signaalsterkte. Het resultaat is een ‘heatmap’ die de signaalsterkte in alle ruimtes aangeeft. Op basis hiervan bepaal je dan de optimale positie van je router en eventuele toegangspunten.

3 Kanaalkeuze

Werk je binnen het 2,4GHz-spectrum en blijkt de omgeving drukbevolkt met allerlei draadloze netwerken, dan is het vaak lastig om het meest geschikte kanaal voor je eigen netwerk te vinden. WIFI Channel Picker is een tool die er specifiek op is gericht het ideale kanaal aan te geven. De tool houdt daarbij niet alleen rekening met overlappende kanalen, maar ook met het ingebouwde mechanisme (csma/ca) waarmee draadloze routers of toegangspunten verschillende signalen over een gedeeld kanaal proberen te verwerken. Na een druk op de knop krijg je inzicht in de gemotiveerde beslissing van het programma.

©PXimport

4 Detectie

Je hebt je draadloze netwerk goed afgeschermd met behulp van wpa2-encryptie, maar je vermoedt toch dat een niet-geautoriseerd apparaat zich af en toe met je netwerk verbindt. Dan is het zinvol een tool als Softperfect WiFi Guard in te zetten. Je laat je netwerk scannen en geeft daarbij aan welke toestellen vertrouwd zijn. Vervolgens stel je de frequentie in waarmee de tool nieuwe scans moet uitvoeren. Detecteert die daarbij nieuwe apparaten, dan kun je een alarm laten horen, een programma laten uitvoeren of een e-mail laten sturen met informatie over de nieuw gedetecteerde toestellen. Voor detectie van meer dan vijf apparaten heb je een licentie nodig (€19,–).

©PXimport

5 Monitoring

Ook met GlassWire kun je je (draadloze) netwerk laten monitoren en je op de hoogte laten brengen wanneer een apparaat je netwerk verlaat of er juist bijkomt. Maar GlassWire biedt nog heel wat andere opties. Je kunt namelijk verschillende onderdelen van je netwerk laten monitoren, bijvoorbeeld wanneer je computer een bepaalde bandbreedte van een specifiek type overschrijdt binnen een zekere periode. Of je leest af hoeveel binnenkomend en uitgaand verkeer er door je netwerkadapters is gegaan. GlassWire biedt tevens een soort grafische schil rond de Windows Firewall, zodat je met één muisklik een bepaalde toepassing kunt blokkeren.

©PXimport

6 Geschiedenis

Wil je weten met welke draadloze netwerken je computer zich de laatste tijd heeft verbonden, dan heb je voldoende aan het portable programma WifiHistory View. Zodra je dit programma opstart, krijg je de volgende informatie te zien: tijdstip van de gebeurtenis (connectie of verbreking), naam van de (draadloze) netwerkadapter, (b)ssid, wifi-specificatie (802.11x), verificatietype (zoals wpa2-personal), etc. Het is overigens ook mogelijk deze gegevens vanaf een externe computer op te halen.

©PXimport

7 Vergeten wachtwoord

Het kan iedereen overkomen: je wilt een apparaat aan je draadloze netwerk koppelen, maar je bent het wachtwoord vergeten. Nu kun je dat achterhalen via de webinterface van je router, maar net zo makkelijk gaat dat met het portable WirelessKeyView, uit te voeren op een Windows-pc die zich eerder bij dat netwerk heeft aangemeld. De tool haalt de mosterd namelijk uit de WLAN AutoConfig-service van Windows. Houd er rekening mee dat je antivirustool wellicht aan de alarmbel trekt zodra je deze tool uitvoert.

©PXimport

8 Snelherstel

Je hebt het vast weleens meegemaakt: je computer weigert een (draadloze) verbinding op te zetten terwijl je geen bewuste wijzigingen hebt doorgevoerd. In plaats van zelf alle mogelijke oorzaken uit te zoeken pak je er NetAdapter Repair All-in One bij (uit te voeren als administrator). Met één druk op de knop kan die een aantal Windows-instellingen resetten (winsock, proxy, firewall) en met wat geluk lost dat het euvel op. Maar er zijn nog tig andere geavanceerde opties die zich met weinig meer dan een druk op de knop laten aansturen, zoals de (draadloze) netwerkadapters inschakelen, dhcp activeren of de dns-servers wijzigen.

9 Transfersnelheid

Als je draadloze netwerk plotseling minder presteert, dan is het geen slecht idee om die datatransfers eens in hard cijfermateriaal om te zetten. Dat kan met NetStress, dat volgens het server-client-principe werkt. Dat houdt in dat je het programma moet installeren op de twee computers waartussen je de (draadloze) verbinding wilt uitmeten. Zodra je dan aan de serverzijde het ip-adres van het client-toestel hebt ingevuld, kun je de test uitvoeren: NetStress stuurt dan datapakketjes van de server richting client (over ipv4). Je kunt onder meer de pakketgrootte en het aantal pakketten per seconde instellen, zowel voor tcp als udp.

©PXimport

10 Netwerkinstellingen

Wanneer je je laptop voortdurend van de ene omgeving naar de andere verplaatst, is het best vervelend als je telkens een aantal instellingen moet wijzigen om je toestel op het juiste netwerk te krijgen, af te stemmen op de juiste printer, etc. Dankzij NetSetMan leg je alle deze opties één keer vast in één of meerdere netwerkprofielen, zoals ip-adres, subnetmasker, gateway, stmp- en dns-server, wifi-instellingen, computer- en werkgroepnaam, etc. Met een druk op de knop activeer je dan het bijbehorende netwerkprofiel, waarna NetSetMan alle nodige wijzigingen voor je uitvoert.

11 Draadloze hotspot

Je hebt een laptop met bekabelde internetverbinding, maar ziet geen hotspot voor je mobiele apparaat? Dan los je dat snel op met een tool als Virtual Router. Start de tool op, vul een geschikt ssid in en maak een wachtwoord aan. Kies de netwerkadapter die je wilt delen; wellicht is dat je bekabelde lan-verbinding, maar dat kan eventueel ook een draadloze adapter of cellulaire connectie zijn. Even een knop indrukken en je draadloze hotspot is klaar voor gebruik.

12 Qr-code

Je hebt je draadloze netwerk beveiligd met een wpa2-wachtwoord. Verstandig, maar wel vervelend wanneer je je gasten ook toegang wilt geven. Is een gastnetwerk geen optie op je router, dan kun je je behelpen met een qr-code die het ssid en het bijhorende wachtwoord bevat. Dat kan met de online generator van Zxing, waarbij je in het uitklapmenu dan wel eerst kiest voor Wifi network. Je kunt de code vervolgens afdrukken, waarna je bezoekers die met hun qr-app scannen. Die krijgen dan meteen toegang tot je netwerk, zonder het wachtwoord te zien.

©PXimport

13 Netwerktools

Een thuisnetwerk is handig, zolang er niets fout loopt. Gebeurt dat toch, dan is het wel zo prettig om enkele netwerktools bij de hand te hebben om je (draadloze) netwerk te monitoren en te testen. Essential NetTools is precies zo’n suite. Elke tool is direct via een knop bereikbaar. Je vindt hier obligate klassiekers als TraceRoute, Ping, NetStat en Portscan, maar er zijn er nog veel meer, zoals HostAlive (dat periodiek nagaat of een toestel of service nog bereikbaar is), NSLookup voor het uitvoeren van dns-queries en WiFiMan, dat de draadloze adapters en beschikbare wifi-netwerken weergeeft.

©PXimport

14 Netwerkcheck-up

Voor Essential NetTools heb je dus wel een pc nodig. Dat is niet het geval met de mobiele app Fing (geschikt voor Android). Met deze app scan je (weliswaar alleen via ipv4) het netwerk waarvan je smartphone deel uitmaakt. Hierbij worden gedetecteerde netwerkapparaten overzichtelijk weergegeven, inclusief hostnaam, ip-adres, mac-adres en producent. Je hoeft zo’n apparaat slechts aan te tikken om extra functies als wake-on-lan, ping en traceroute op te roepen. Fing laat je tevens toe de apparaten te scannen op beschikbare netwerkservices als fpt, http, telnet, netbios, etc. Erg handig dus voor een snelle, mobiele netwerkanalyse. Een min of meer gelijkwaardige tool – ook beschikbaar voor iOS – is de app He.net.

15 Mobiele monitoring

Er zijn ook monitoring-tools voor mobiele apparaten. Een van de betere is PingTools Network Utilities, beschikbaar voor Android. Deze tool zit boordevol nuttige functies, waaronder (Geo)Ping, Traceroute, UPnP Scanner, Wi-Fi scanner, DNS Lookup en Wake on Lan, maar via de optie Monitor is het ook mogelijk een systeemmelding te ontvangen als een of ander apparaat niet meer bereikbaar blijkt. iOS-gebruikers kunnen hiervoor de gratis app Joe’s Network Diagnostics & Scanner Utility gebruiken.

16 Allround-suite

Spiceworks mag je gerust een complete netwerksuite noemen. Het programma is niet alleen in staat je netwerkapparatuur gedetailleerd te inventariseren, maar kan die tevens monitoren. Er zit zelfs een heuse helpdeskmodule bij, evenals een mdm-tool (mobile device management). Spiceworks laat zich vanuit een geïntegreerde webserver bedienen, maar werkt wel agentless: je hoeft dus geen clientmodule op je netwerktoestellen te installeren. Spiceworks verklapt je onder meer actieve services, geïnstalleerde software, hotfixes tot zelfs de status van printertoners. Er zijn ook uitgebreide rapporteringen en je krijgt zelfs een bericht als bijvoorbeeld een schijf is volgelopen of een antiviruspakket verouderd is.

©PXimport

17 Sniffer & analyzer

Wireshark mag uiteraard niet ontbreken in de lijst met uitstekende gratis netwerktools. Deze tool laat zich omschrijven als een netwerksniffer met protocol analyzer en meteen heb je begrepen dat deze tool vooral op de gevorderde gebruiker mikt. Ondanks de naam kan het programma óók overweg met draadloze netwerken – voor optimaal gebruik heb je dan wel ook AirPcap nodig. Het komt er op neer dat je alle verkeer van je netwerkadapter kunt afvangen en dat vervolgens door Wireshark kunt laten analyseren, opgedeeld volgens netwerkprotocollen. Het vergt echter flink wat netwerkkennis om deze data correct te interpreteren.

18 Doorvoersnelheid

We hebben het eerder al gehad over NetStress, maar terwijl deze tool zich tot Windows-toestellen beperkt, laat het portable iPerf zich op zo’n beetje alle mogelijke platformen installeren: Windows, MacOS, Linux, iOS, Android, etc. Het programma ondersteunt zowel ipv4 als ipv6 en kan overweg met de protocollen tcp, sctp en udp. Bovendien staan er allerlei parameters ter beschikking zodat je een en ander qua timing, buffers en protocollen kunt finetunen. Iperf werkt volgens het client-servermodel en laat zich vanuit de opdrachtregel aansturen. Hier kun je terecht voor talrijke parameters.

©PXimport

19 Proxyserver

Wil je uitvissen welke data je mobiele browser verstuurt, dan kun je gebruikmaken van een proxyserver als Burp. Die installeer je op een laptop die met hetzelfde draadloze netwerk als je mobiele apparaat is verbonden. We hebben niet de ruimte hier de exacte werkwijze toe te lichten, maar het komt erop neer dat je via de geavanceerde netwerkinstellingen van je mobiele toestel aangeeft dat die je Burp-machine als proxy moet gebruiken. Zodra je dan begint te surfen op je mobiele toestel, verschijnen alle data op het HTTP History-tabblad van Burp, waarna de analyse kan beginnen. Burp werkt overigens ook voor bekabelde connecties.

©PXimport

20 Data-interceptie

Wil je méér dan alleen het webverkeer van je mobiele apparaat loggen of vind je een proxyserver als Burp wat omslachtig, dan vind je in de Android-app Packet Capture een eenvoudiger oplossing. Die maakt slim gebruik van de vpn-functie van Android, waarlangs alle verkeer wordt geloodst. Het is zelfs mogelijk https-verkeer af te vangen, mits je na de installatie voor Install certificate opteert. Je krijgt dan alle data te zien, inclusief tijdstip, bestemmingsadres en protocol. Tik een datapakket aan voor nog meer detaillering.

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.