ID.nl logo
Zo kunnen persoonsgegevens uit het GGD-datalek worden misbruikt
© Reshift Digital
Huis

Zo kunnen persoonsgegevens uit het GGD-datalek worden misbruikt

Diefstal van een grote hoeveelheid persoonsgegevens door cybercriminelen is een veel voorkomend verschijnsel. Wat doe je als jouw gegevens gestolen zijn? Persoonsgegevens zijn geld waard. Cybercriminelen handelen op het darkweb grootschalig in gestolen data. Onlangs bleek dat GGD-medewerkers naam en adresgegevens, e-mail adressen, BSN- en telefoonnummers verkochten. Een “uitermate serieus en schokkend incident” zegt de href="https://ggdghor.nl/actueel-bericht/ggd-en-haar-data-hoe-zit-het-echt-een-repliek/">GGD</a>.

#brandedcontent - Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Bitdefender

Datadiefstal

Ga je online shoppen, dan kies je zelf de webwinkel en bepaal je zelf welke gegevens je verstrekt. Soms heb je die keuze niet, zoals bij de belastingdienst, huisarts, apotheek of de Covid-19 teststraat. Noodgedwongen moet je maar vertrouwen dat men netjes met je data omgaat en goed beschermt tegen onbevoegden. Helaas gaat dat soms mis.

De gebruikelijke manier van datadiefstal door cybercriminelen is binnendringen in een computernetwerk en vervolgens een of meer databases openbreken. De datadiefstal bij de GGD was een stuk minder ingewikkeld, callcenter-medewerkers met toegang tot de data-schatkamer van de GGD deden het vuile werk. Dit betreft medische gegevens –die volgens de wet extra beschermd moeten worden– maar hier schoot de GGD te kort. Achteraf blijkt dat sommige medewerkers hun toegangsrechten misbruikten om vertrouwelijke gegevens te stelen en te koop aan te bieden.

Criminelen die beschikken over je naam, adres, geboortedatum en BSN kunnen dit gebruiken voor identiteitsfraude. Hieronder valt bijvoorbeeld het op jouw naam kopen of huren van een bedrijfspand voor het inrichten van een hennepkwekerij, aanvragen van een lening of een creditcard, huren van een auto, of het openen van een bankrekening. Men hoort daarbij naar je identiteitsbewijs te vragen, die door de vele echtheidskenmerken steeds moeilijker zijn te vervalsen. 

Beveilig je apparaten met BitdefenderBekijken

Het langdurige effect van een informatielek

Wanneer de politie een gestolen schilderij opspoort, dan worden de dieven strafrechtelijk vervolgd en gaat het schilderij terug naar de rechtmatige eigenaar. Bij diefstal van informatie is dat een heel ander verhaal. Gestolen informatie leidt een eigen leven, het wordt nooit duidelijk wie allemaal de informatie in handen heeft. Zijn jouw gegevens gestolen, dan blijft je dat langdurig achtervolgen.

Dit is een van de redenen voor de strenge Europese privacy regels. Organisaties die persoonsgegevens willen verwerken zijn wettelijk verplicht eerst na te gaan of de beveiliging voldoende op orde is. Zij hebben IT-specialisten in dienst en gebruiken de onafhankelijke toetsing van een IT-auditor om de laatste puntjes op de i te zetten. Thuis moet je zelf voor de beveiliging van je computer zorgen. 

Wat je zelf kunt doen

Gestolen persoonsgegevens worden steeds vaker benut om phishingmail geloofwaardiger te maken. De persoonlijke informatie in de tekst wekt de indruk dat het phishingmailtje een legitiem bericht is, zodat de ontvanger zonder lang nadenken op linkjes klikt. Afhankelijk van het doel van de cybercriminelen opent zo’n linkje een namaak inlogpagina, inlogpagina, gericht op diefstal van gebruikersnamen en wachtwoorden, of een pagina met malware gericht op inbraak op je computer.

Wanneer je ontdekt dat bij een organisatie gegevens gestolen zijn, waaronder mogelijk ook die van jou, wees dan extra op je hoede. Ga wantrouwig om met ontvangen berichten via e-mail, Whatsapp en SMS. Open nooit de website van de bank via een linkje in een e-mailbericht, maar gebruik de bookmarks in je browser of, nog beter, de app van de bank.

Heb je redenen om aan te nemen dat je inderdaad slachtoffer bent van identiteitsfraude, doe dan altijd aangifte bij de politie en meld de fraude bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude en -fouten (CMI) . Informeer ook zo snel mogelijk je bank.

©PXimport

Voorkom dat je zelf data lekt

Wees erg terughoudend met het uit handen geven van je paspoort of rijbewijs en laat nooit kopietjes daarvan maken. Verstuur ook nooit een kopie identiteitsbewijs per e-mail of via Whatsapp.

Zorg dat je de beveiliging van je computer goed op orde hebt. Kies een geavanceerd antivirus programma zoals Bitdefender Antivirus Plus . Dit houdt je computer veilig, ook wanneer je een webpagina met malware opent. Online bankzaken, inloggen met je DigiD en andere gevoelige zaken doe je het beste vanuit een beschermde omgeving zoals de Bitdefender Safepay browser. Dit verhoogt de veiligheid door isolatie van de browser van de rest van je systeem en routeert het internetverkeer automatisch via een VPN. Een VPN zorgt dat het afluisteren van het wifiverkeer geen risico meer vormt. Voor veilig gebruik van openbare wifinetwerken zoals op de camping of in de trein is een VPN onmisbaar.

Installeer een wachtwoordmanager

Ga voorzichtig om met je online identiteit. Installeer een wachtwoordmanager en gebruik voor elke website een ander wachtwoord. Laat de wachtwoordmanager nieuwe wachtwoorden genereren en verwerk nooit de naam van je partner, je kinderen of favoriete auto-merk in je wachtwoord, deze zijn via social media vaak eenvoudig te achterhalen. Verander je wachtwoorden enkele keren per jaar, bijvoorbeeld op de dagen dat de klok verzet wordt..

'Kies overal waar dat mogelijk is voor tweefactorauthenticatie, door bijvoorbeeld een extra inlogcode te ontvangen per SMS', daarmee verminder je het gevaar van gestolen wachtwoorden aanzienlijk. Maak je computer ransomware-proof met een backup van al je belangrijke gegevens. In geval van nood kun je dan eenvoudig een schone installatie doen en je backups terugzetten. Denk goed na welke bestanden voor jou onmisbaar zijn, zoals foto’s, video’s en belangrijke documenten. Test een paar keer per jaar dat je inderdaad je backup kunt terugzetten. Verder installeer je natuurlijk altijd netjes op tijd je updates.

Beveilig je apparaten met BitdefenderBekijken

▼ Volgende artikel
Nieuwe Firefox-versie laat je alle AI-functies met één knop blokkeren
© Mozilla
Huis

Nieuwe Firefox-versie laat je alle AI-functies met één knop blokkeren

Mozilla brengt eind februari een update uit voor Firefox waarmee gebruikers meer grip krijgen op kunstmatige intelligentie in de browser. In de nieuwe versie van de desktopbrowser komt een speciaal menu waarin alle AI-functies centraal kunnen worden beheerd of volledig kunnen worden geblokkeerd.

Vanaf versie 148, die op 24 februari verschijnt, is het gedeelte 'AI-instellingen' terug te vinden in de browseropties. De belangrijkste toevoeging is een hoofdschakelaar waarmee alle huidige en toekomstige AI-toepassingen in één keer worden stopgezet. Wanneer deze functie is geactiveerd, krijgt de gebruiker geen meldingen of suggesties meer om AI-hulpjes te gebruiken. Mozilla geeft aan dat deze voorkeuren ook na updates bewaard blijven, zodat instellingen niet ongevraagd worden teruggezet naar de standaardwaarden.

Voor wie AI niet volledig wil bannen, biedt het menu ook de mogelijkheid om specifieke functies los van elkaar aan of uit te zetten. Het gaat hierbij onder meer om de automatische vertaalfunctie en een hulpmiddel dat beschrijvingen toevoegt aan afbeeldingen in pdf-bestanden voor een betere toegankelijkheid. Ook functies die tabbladen automatisch groeperen op basis van onderwerp of een samenvatting tonen voordat een link wordt aangeklikt, vallen onder deze nieuwe knoppen.

©Mozilla

Daarnaast biedt Firefox ruimte voor externe chatbots in de zijbalk van de desktopbrowser. Gebruikers kunnen daar zelf kiezen welke assistent zij willen gebruiken, waarbij diensten als ChatGPT, Google Gemini, Microsoft Copilot en Anthropic Claude worden ondersteund. Met deze centrale instellingen bepaal je zelf wanneer je een chatbot ziet, zodat deze niet ongevraagd je scherm vult.

De nieuwe AI-controles worden op 24 februari uitgerold naar alle Firefox-gebruikers op de desktop. Wie niet zo lang wil wachten, kan de functies al uitproberen in Firefox Nightly.

Wat is Firefox Nightly?

Firefox Nightly is een testversie van de browser die dagelijks wordt bijgewerkt met de allernieuwste programmeercode. Ontwikkelaars gebruiken deze versie om nieuwe functies uit te proberen en fouten op te sporen voordat een stabiele update naar de gewone gebruiker gaat. Omdat de software nog volop in ontwikkeling is, kan Nightly minder stabiel zijn dan de standaardversie van Firefox.

▼ Volgende artikel
🥶 In Nederlandse huizen is het gemiddeld nog maar 16,9 graden - zo blijf je warm zonder veel te stoken
© ID.nl
Energie

🥶 In Nederlandse huizen is het gemiddeld nog maar 16,9 graden - zo blijf je warm zonder veel te stoken

De thermostaat op 20 graden zetten? Dat zit er voor veel huishoudens niet meer in. De stijgende energieprijzen zorgen ervoor dat we zuiniger stoken dan ooit. Uit onderzoek blijkt dat Nederland inmiddels de koudste woonkamers van Europa heeft. In veel huizen blijft de temperatuur 's winters onder de 18 graden. Hoe zorg je ervoor dat je de juiste balans vindt tussen confortabele warmte en een betaalbare energierekening?

In dit artikel lees je waarom steeds meer Nederlanders de thermostaat lager zetten dan ze eigenlijk willen, wat de ideale temperatuur is voor verschillende kamers in huis en hoe groot het verschil is tussen wens en werkelijkheid. We laten zien hoe je warm kunt blijven zonder meer gas te verstoken, wanneer kou ongezond wordt en welke slimme manieren er zijn om comfort te behouden én energie te besparen.

Lees ook: Warm als het moet, zuinig als het kan: zo stel je je slimme thermostaat slim af

Voor de meeste mensen ligt de ideale temperatuur in de woonkamer tussen 19 en 21 graden. In de slaapkamer slaap je het best bij 16 tot 18 graden, en in de badkamer voelt 21 tot 23 graden het prettigst. Uit onderzoek blijkt dat we 20 graden het vaakst als 'ideaal' noemen, gevolgd door 19 en 21 graden.

Toch blijkt uit een onderzoek van Radiator Outlet dat maar een kwart van de huishoudens die 20 graden ook echt haalt. De meeste thermostaten staan op 19 graden, en drie op de tien huishoudens houden het zelfs bij 18 graden of kouder. Slimme thermostaatmaker tado° berekende zelfs een gemiddelde binnentemperatuur van 16,9 graden. Brrrr! De voornaamste reden? Open deur*: omdat mensen bang zijn voor een (nog) hogere energierekening. Waarom zijn onze huizen zo koud geworden, en hoe houd je het toch behaaglijk?

*Meteen dichtdoen – dat scheelt weer warmteverlies.

©Radiator Outlet

Ja, je bespaart door minder te stoken, maar…

Wie de thermostaat lager zet, bespaart energie: ongeveer zes tot zeven procent gas per graad. Dat klinkt aantrekkelijk, maar de kilte merk je direct. Koude muren en een hogere luchtvochtigheid zorgen ervoor dat het binnen klam en oncomfortabel aanvoelt.

Waarom te laag stoken soms juist meer energie kost

De kou in huis komt vaak niet alleen door zuinig stoken, maar ook door de woning zelf. Veel huizen zijn matig geïsoleerd, waardoor de warmte snel verdwijnt. Om de energierekening binnen de perken te houden, draaien bewoners de thermostaat daarom lager dan ze eigenlijk willen: want niemand wil stoken voor de kat zijn viool.

Wat ook veel mensen doen: overdag alles uit en 's avonds de kachel weer aan. Dat lijkt slim, maar is dat niet altijd. De woning moet dan telkens opnieuw op temperatuur komen, wat extra gas kost. In goed geïsoleerde huizen is een constante, iets lagere stand vaak de betere keuze. In oudere of slecht geïsoleerde huizen loont het juist om alleen de ruimtes te verwarmen die je echt gebruikt, en deuren goed gesloten te houden zodat de warmte daar blijft waar je bent.

Wanneer kou ongezond wordt

Te ver besparen is geen goed idee. Zakt de binnentemperatuur structureel onder de 15 graden, dan neemt de kans op vocht en schimmel toe. De Wereldgezondheidsorganisatie adviseert minstens 18 graden voor gezonde volwassenen. Bij ouderen en jonge kinderen is dat extra belangrijk voor de weerstand. Ook een radiator die niet goed warm wordt, is een energielek: je stookt dan letterlijk voor buiten.

Warm blijven zonder de kachel hoger te zetten

Comfort hoeft niet alleen van de verwarming te komen. Wie zichzelf goed isoleert, voelt zich al snel warmer. Koude voeten geven je lichaam het signaal dat je het koud hebt, dus warme sokken of sloffen doen wonderen. Een plaid van fleece of wol houdt lichaamswarmte vast, en voor wie stilzit is een elektrische deken een slimme optie. Daarmee verwarm je jezelf in plaats van de hele kamer. Ook een ouderwetse kruik kan uitkomst bieden: leg die bij je voeten en je voelt de kou direct minder.

Lees ook: Review Comfy warmte van Beurer – Laat de winter maar komen!

©AK | ID.nl

Slim verwarmen loont

Niet elke kamer hoeft even warm te zijn. In de slaapkamer is 16 tot 18 graden juist goed voor je nachtrust. Met een slimme thermostaat kun je eenvoudig tijdschema's instellen: 's ochtends een warme badkamer, de rest van de dag lagere temperaturen in ongebruikte ruimtes. Zo verwarm je gericht en voorkom je onnodige stookkosten. Een slimme thermostaat is een investering, maar wel een die zich snel terugverdient.

Zo maak je het thuis comfortabeler

Tocht is vaak een grotere boosdoener dan een lage thermostaatstand. Loop een keer door het huis en voel langs muren, ramen en deuren. Een tochtstrip of tochtrol kost weinig, maar verhoogt het comfort meteen. Je kunt ook kiezen voor radiatoren die sneller warmte afgeven. Heb je zonnepanelen, dan kan een elektrische radiator met eigen thermostaat interessant zijn, omdat je je eigen stroom gebruikt. Dat voordeel geldt vooral als je de stroom direct verbruikt, bijvoorbeeld overdag. Zonder thuisbatterij of met aflopende salderingsregeling wordt het financieel minder aantrekkelijk.

Comfortabel wonen, toch zuinig stoken

Nederlanders stoken zuiniger dan ooit en wonen daardoor merkbaar kouder. Dat is begrijpelijk met de hoge energieprijzen, maar comfort en gezondheid hoeven daar niet onder te lijden. Houd de temperatuur rond de 18 graden, verwarm alleen de ruimtes waarin je leeft, maak je woning tochtvrij en trek lekker dikke sokken of sloffen aan: dan ben je al een heel eind. Met een slimme thermostaat wordt het nog comfortabeler. Behaaglijk wonen zonder de hoofdprijs te betalen – het kan echt.