Het klimaat is ‘hot’, in meer dan één betekenis, en dus doen veel bedrijven er alles aan om duurzamere producten te ontwikkelen. Zo ook Intel, met de nieuwe ATX12VO-standaard. Die moet er volgens de producent namelijk vooral voor zorgen dat het energieverbruik van laptops omlaag gaat.

Wat is ATX12VO?

ATX12VO staat voor Advanced Technology eXtended 12 Volts Only en wordt sinds 2019 door Intel ontwikkeld als een efficiënter en zuiniger alternatief voor de ATX-standaard voor moederborden en voedingen, die meer dan een 25 jaar geleden het levenslicht zag.

De richtlijnen voor energieverbruik worden steeds strenger. Dat is zo in Japan, in Europa maar ook in de VS. Daar zijn de energievereisten voor allerlei apparaten, waaronder ook desktop-pc’s, in juli 2021 stevig opgeschroefd.

Ook Intel heeft begrepen dat er minder energieverbruik nodig is en is al sinds 2019 bezig met de ontwikkeling van een nieuwe versie van de ATX-standaard: ATX12VO. De fabrikant denkt hiermee een einde te kunnen maken aan een potentieel kluwen van merkgebonden oplossingen en hoopt met hun onlangs geïntroduceerde twaalfde generatie Alder Lake-cpu’s een boost te kunnen geven aan deze standaard. Wat houdt die nu precies in?

Standaardisering

Het belangrijkste verschil met de ATX12V-voedingen zoals die nu nog altijd volop worden gebruikt, is dat de voeding het moederbord alleen nog maar van 12 volt voorziet. De nieuwe voeding bevat namelijk maar één transformator die de netspanning omzet naar 12 volt, en heeft dus geen 5- en 3,3volt-rails meer. Wil een fabrikant deze spanningen alsnog aanbieden, dan moet die de nodige omvormers hiervoor zelf op het moederbord plaatsen. Dat blijkt inderdaad efficiënter, aangezien deze omvormers heel nauwkeurig afgestemd kunnen worden op de behoeftes waarin de moederbordfabrikant wil voorzien. Omvormers op het moederbord zijn trouwens geen nieuwigheid: je vindt ze bijvoorbeeld ook al op ATX-moederborden voor het RAM-geheugen (tot 1,5 volt).

Connectoren

Deze ingreep zet zich uiteraard door in het fysieke ontwerp. Zo werd de typische 24pins-connector van een klassieke ATX-voeding vervangen door een hoofdconnector met 10 pinnen, waarbij de contacten nog steeds zo zijn gemaakt dat je de stekker niet per ongeluk verkeerdom kunt aansluiten. Drie van de vijf aderparen van deze connector – één meer dan bij ATX v2.x – leveren elk tot 8 ampère, wat dus in totaal zo’n 288 watt aan vermogen opbrengt (3 × 8 ampère × 12 volt). Deze connector bevat tevens een 12VSB-lijn (stand-by) die stroom kan blijven geven als de pc is uitgeschakeld, zodat functies als Wake-on-LAN of bepaalde stand-bymodi mogelijk blijven.

Naast deze 10pins-connector tref je bij een ATX12VO-voeding ook een 6pins-connector aan die tot 288 watt kan leveren, de zogeheten EBC (Extra Board Connector). Die kan van pas komen bij moederborden die over meerdere zogeheten PEG-slots (PCI Express Graphics) beschikken.

Zoals gezegd moeten omvormers op het moederbord instaan voor het leveren van andere spanningen, zoals 5 volt. De connectoren van zo’n omvormer bevatten vier of zes pinnen, wat voldoende moet zijn voor bijvoorbeeld twee of vier SATA-schijven. De traditionele Molex-connectoren kun je dus alleen op de voeding zelf aansluiten voor 12volt-randapparatuur, zoals ventilatoren of een waterpomp.

Helaas zijn er op het moment van schrijven nog nauwelijks ATXV12O-moederborden te verkrijgen sinds het eerste consumentenmoederbord zo’n half jaar geleden werd uitgebracht (ASRock Z490 Phantom Gaming 4SR).

©PXimport

Voor- en nadelen

Uit enkele gepubliceerde praktijktests blijkt het nieuwe concept vooral bij lage belasting (idle) energiebesparend te werken. Dat heeft onder meer te maken met het elimineren van de minder efficiënte conversies voor de 5- en 3,3volt-rails. Helaas blijkt de energiebesparing een heel stuk minder bij een volledige belasting en dat zet sommigen toch aan het twijfelen.

De nieuwe standaard breekt bovendien met de jarenlange traditie van erg geleidelijke aanpassingen aan de ATX-specificatie. ATX12VO vereist namelijk niet alleen een nieuw type voedingseenheid, maar ook een aangepast, complexer en (dus) duurder moederbord. Veel (OEM-)systeembouwers blijven er dan ook van overtuigd dat ze een vergelijkbare energiebesparing kunnen krijgen met meer traditionele maar wel zeer efficiënte ATX v2.x-voedingseenheden, zoals Titanium-gecertificeerde 80 Plus-voedingen. Of wat te denken van alternatieven als de Seasonic Connect-voeding (zo’n 150 euro voor een 750watt-model). Ook deze oplossing haalt de 3,3V- en 5V-rails weg van de voedingseenheid en verplaatst het naar een smalle, externe module naast het moederbord, wat niet alleen voor overzichtelijkere kabeltoestanden zorgt, maar tegelijkertijd ook de energie-efficiëntie verhoogt.

Inmiddels zijn er ook al ATX v2.x naar ATX12V0-adapters uitgebracht (bijvoorbeeld de ATX12VO Adapter Cable van Corsair voor zo’n 20 euro) die toelaten een traditionele ATX v2.x-voedingseenheid op een ATX12VO-moederbord te gebruiken. Zo’n adapter past passief de 12V-rails aan de 10pins-connector aan en boost de 5V-VSB-rail naar 12 V. Handig, maar helaas zorgt deze oplossing juist voor een minder efficiënt energieverbruik, wat dus haaks staat op de bedoelingen van de ATX12VO-standaard.

©PXimport

Toekomst

Op zich is de ATX12VO-standaard geen slechte zaak, omdat het uiteindelijk wel voor een lager energieverbruik en voor minder versnippering door allerlei merkgebonden oplossingen zorgt. Toch is het zeer de vraag of moederbord- en systeembouwers deze standaard gewillig en op korte termijn zullen overnemen. Blijkbaar heeft er zich zelfs al een informeel front van fabrikanten van voedingseenheden en moederborden tegen deze standaard gevormd. Want ook wie onlangs een dure voedingseenheid voor zijn (game-)pc heeft gekocht (niet zelden met garanties tot tien jaar), wil die ongetwijfeld kunnen hergebruiken wanneer hij over pakweg vier jaar een nieuw moederbord bestelt.

Het risico dat de (overigens niet-verplichte) ATX12VO-standaard hetzelfde lot ondergaat als de BTX-standaard uit 2004, die in overtollig werd vanwege goedkopere alternatieven, lijkt ons niet helemaal uitgesloten. Hoe dan ook, zelfs als ATX12VO een blijvertje wordt, zal die de huidige ATX-standaard waarschijnlijk nog een geruime tijd naast zich moeten dulden.

De ontwikkeling van ATX

1995

ATX-standaard komt uit (ter vervanging van de oude IBM AT), met een 20pins-hoofdkabel

2000

ATX12V 1.0 (neerwaarts compatibele superset van de originele ATX-specificatie, met 4pins-12volt-kabel en 6pins-aux-kabel)

2003

ATX v 2.2 (vier extra voedingspinnen voor meer vermogen)

ATX12V 1.3 (extra SATA-stroomkabel; 5V-rail optioneel)

ATX12V 2.0 (24pins-hoofdkabel)

2019

Ontwikkeling van de ATX12VO-specificatie door Intel

2020

ATX12V 2.53 (extra aanbevelingen voor energie-efficiëntie)

Amazon Prime Video en Sony hebben bekendgemaakt wie de rol van hoofdpersonage Kratos in de aankomende God of War-televisieserie gaat spelen. Het gaat om Ryan Hurst.

Hurst is onder andere bekend voor zijn rol als Opie Winston in de serie Sons of Anarchy. Gamers zullen hem wellicht vooral kennen voor een rol die hij al in het spel God of War Ragnarök heeft gespeeld. Daarin vertolkte hij namelijk de rol van Thor, waar hij zelfs een BAFTA-nominatie voor ontving. In de tv-serie zal hij dus niet Thor, maar Kratos zelf spelen.

Er kwam ook een officiële beschrijving van de tv-serie naar buiten. "God of War volgt vader Kratos en zoon Atreus op hun reis om het as van hun vrouw en moeder Faye te verspreiden. Gedurende hun avonturen probeert Kratos zijn zoon te leren om een betere god te zijn, terwijl Atreus probeert van zijn vader een beter mens te maken."

God of War meets God of War Ragnarök

De beschrijving maakt duidelijk dat de tv-serie de laatste twee hoofddelen in de God of War-reeks gaat verfilmen, God of War (2018) en God of War Ragnarök. Die games wisselden de Griekse setting uit de vroegere delen in voor een Noordse mythologische setting, inclusief de aanwezigheid van Noordse goden.

Sony en Amazon kondigden in 2022 aan dat er een tv-serie rondom God of War zou komen. Afgelopen jaar werd ook bekendgemaakt dat er minstens twee seizoenen gemaakt zullen worden. Voordat het zover is, moet natuurlijk het eerste seizoen uitkomen op Amazon Prime Video, maar dat kan nog wel even duren: de opnames gaan waarschijnlijk in februari van start. Frederick E.O. Toye, bekend van onder andere The Boys en Fallout, zal de eerste twee afleveringen regisseren.

Tot slot doen er ook al geruchten de ronde over wie Thor in de tv-serie gaat spelen, aangezien Hurst natuurlijk al de rol van Kratos vertolkt. Dat zal mogelijk Olafur Darri Olafsson worden, een Amerikaans-IJslandse acteur.

Wat maakt een smartphone de allerbeste van het jaar? Niet de mooiste beloftes in een folder, maar de dagelijkse ervaringen van echte gebruikers. De Google Pixel 10 Pro is door de consumenten van Kieskeurig.nl bekroond met de prestigieuze Best Reviewed van het Jaar-award. Van het baanbrekende camerasysteem tot de razendsnelle AI: ontdek waarom dit toestel als de absolute favoriet uit de bus kwam en waarom critici én gebruikers unaniem enthousiast zijn.

Partnerbijdrage - in samenwerking met Google

De smartphone-markt is drukker dan ooit, maar één toestel wist het afgelopen jaar de harten van de Nederlandse consument echt te veroveren. Met een indrukwekkende combinatie van slimme AI, een fenomenale camera en jarenlange updatezekerheid is de Google Pixel 10 Pro door de gebruikers van Kieskeurig.nl uitgeroepen tot Best Reviewed van het Jaar 2025. In dit artikel ontdek je wat dit toestel zo bijzonder maakt en waarom gebruikers er zo enthousiast over zijn.

De stem van de consument: Best Reviewed 2025

De beste keuze volgens consumenten: Best Reviewed van het Jaar 2025. Niets is zo eerlijk als de ervaring van een ander. Jaarlijks delen duizenden consumenten hun ongezouten mening op Kieskeurig.nl. Die collectieve wijsheid vormt de basis voor de Best Reviewed 2025-awards. Hier vind je geen marketingpraatjes, maar producten die zich het hele jaar door in de praktijk hebben bewezen. Dit zijn de absolute favorieten die uitblinken in kwaliteit, gebruiksgemak en klanttevredenheid.

Het winnen van deze award in de categorie Smartphone is geen kleine prestatie. Het betekent dat de Google Pixel 10 Pro niet alleen op papier indruk maakt, maar dag in dag uit de verwachtingen waarmaakt bij de mensen die hem daadwerkelijk in hun broekzak hebben zitten.

De techniek achter het succes

Google heeft met de Pixel 10 Pro een duidelijke koers gevaren: technologie moet niet alleen sneller, maar vooral behulpzamer. Het hart van het toestel is de nieuwe Tensor G5-chip. Deze processor is door Google zelf ontworpen met één doel: AI-taken moeiteloos en razendsnel uitvoeren. Dat merk je in alles: van de vloeiende interface van Android 16 tot de manier waarop de batterij intelligent wordt beheerd.

Het 6,3-inch oledscherm is een van de meest geprezen onderdelen. Met een piekhelderheid van maar liefst 3300 nits zet Google de nieuwe standaard. Zelfs op een terras in de volle middagzon blijft je scherm perfect afleesbaar en de kleuren levendig. De variabele verversingssnelheid tot 120 Hz zorgt bovendien voor een zijdezachte ervaring tijdens het scrollen of gamen.

Met de diepe integratie van Gemini voelt de Pixel 10 Pro meer aan als een persoonlijke assistent dan als een gewone telefoon. Of je nu een samenvatting nodig hebt van een lange e-mail, live-vertalingen wilt tijdens een vakantie of hulp zoekt bij het bewerken van een foto: de AI denkt met je mee. Een unieke toevoeging is Pixelsnap, de magnetische Qi2-ondersteuning die ervoor zorgt dat je telefoon altijd perfect uitgelijnd op een draadloze lader klikt.

©Google

Waarom de Pixel 10 Pro de jaaraward won

Cijfers en specificaties vertellen slechts de helft van het verhaal. De échte reden voor de Best Reviewed-award ligt in de gebruikservaring. Op basis van tientallen uitgebreide reviews op Kieskeurig.nl vallen drie zaken direct op:

1. De beste camera in je broekzak

Gebruikers zijn unaniem: de camera is fenomenaal. De combinatie van de 50MP-hoofdcamera en de krachtige zoommogelijkheden zorgt voor resultaten die voorheen alleen met een professionele camera mogelijk waren. De nieuwe Camera Coach wordt door veel testers genoemd als een uitkomst. Het toestel helpt je actief om betere composities te maken en adviseert je bijvoorbeeld om naar de portretmodus te schakelen voor een mooier effect. "De foto's zijn werkelijk fotoshoot-waardig", aldus een van de enthousiaste reviewers.

2. Formaat en bouwkwaliteit

Interessant genoeg wordt de compactheid van de Pixel 10 Pro vaak genoemd als een groot pluspunt. Terwijl smartphones steeds groter lijken te worden, vinden veel gebruikers (zoals moeders die de telefoon vaak met één hand moeten bedienen) de 6,3-inch variant ideaal. Het toestel voelt 'luxueus, stevig en degelijk' aan, zeggen de gebruikers. Hoewel het gewicht door sommigen als fors wordt ervaren, wordt dit door anderen juist gezien als een bewijs van de hoogwaardige bouwkwaliteit.

3. Zekerheid voor de toekomst

Een terugkerend thema in de reviews is de updatebelofte van zeven jaar. Consumenten waarderen het enorm dat ze een investering doen die tot 2032 up-to-date blijft. Dit in combinatie met de 'schone' versie van Android zonder onnodige extra apps (bloatware) zorgt voor een toestel dat jarenlang snel en veilig blijft.

Reviewers prijzen verder de overstapervaring. Of je nu van een iPhone of een oude Samsung komt, Google heeft het proces zo ingericht dat al je gegevens - van WhatsApp-gesprekken tot foto's - binnen een halfuur veilig op je nieuwe Pixel staan.

Een eerlijk oordeel

Natuurlijk is geen enkel product perfect. Gebruikers op Kieskeurig.nl zijn ook kritisch: de laadsnelheid zou hoger kunnen en het toestel kan warm worden bij intensief gebruik. Maar juist die eerlijkheid maakt de Best Reviewed-award zo waardevol. De minpunten wegen voor de consument niet op tegen de enorme voordelen: de sublieme camera, het fantastische scherm en de slimme software.