IBM en Astron werken in Drenthe aan supertelescoop

De bouw van de radiotelescoop, ook bekend onder SKA (Square Kilometre Array) zal in 2017 startten en is bedoeld voor het onderzoeken van het ontstaan van het heelal, 13 miljard jaar geleden. Ook het uitbreiden van het heelal en donkere materie worden onderzocht. Over een afstand van 3000 kilometer (ongeveer de breedte van de VS) worden verschillende antennes geplaatst.

Bijna 33 miljoen euro wordt in de 5-jarige samenwerking tussen Astron & IBM gepompt. Het geld komt van het Ministerie van Economische Zaken, Landouw en Innovatie (EL&I) en de Drenthse provincie. Het onderzoek vindt plaats in het Astron & IBM Center for Exascale Technology in Drente. Ook met partners in Zwitserland wordt samengewerkt onder de overkoepelende naam DOME (naar de bekende berg in Zwitserland en de ‘beschermhoes’ voor de telescoop).

In het centrum in Drenthe wordt een supersnel maar energiezuinig exascale computersysteem ontwikkeld voor de telescoop. Met extreem snel bedoelen we ook extreem snel want het computersysteem moet een processorkracht bevatten dat meerdere miljoenen keren krachtiger is dan de snelste computers van vandaag.

Niet alleen snelheid is belangrijk, ook de opslag van de enorme hoeveelheid data. Naar verwachting zal de SKA een exabyte (EB) per dag moeten verwerken. Een exabyte staat gelijk aan 1 048 576 TB. Tervergelijking: De LSST telescoop in Chili verwerkt elke nacht 15 TB aan data.Voor de opslag van data wordt naast SSD ook het oude vertrouwde magnetische tape gebruikt. Hoe geavanceerd de nieuwe opslagtechnieken van vandaag de dag ook zijn, tape blijft de beste manier van opslag voor grote hoeveelheden data. Dit komt vooral omdat het vele malen goedkoper is dan concurrerende technieken.

Verder wordt er gewerkt aan zogenaamde 3D-chips die uit meerder lagen bestaan voor efficiënter werken, technologieën om veel hogere datadoorvoer mogelijk te maken en  phase-change geheugentechnologieen. Net zoals techniek uit het ruimtevaartprogramma en bijvoorbeeld de Formule 1, zullen we de high-end technieken na verloop van tijd natuurlijk ook de een of andere vorm terugvinden in consumentenproducten te zijner tijd. Marco de Vos van ASTRON denkt dat de nieuwe technieken die worden onderzocht voor energiezuinige computers ook voordelen zullen bieden voor de maatschappij als geheel.

[Via: ASTRON]