Update: Ton van Gool had zich aangemeld via het Techpanel en werd geselecteerd als tester voor de Ockel Sirius A Pro. Hij was aanwezig tijdens de Ockel Experience Day, in een Skybox van zijn favoriete club ADO, en kreeg hier een productpresentatie en de Sirius A in ontvangst om te testen.

©PXimport

Unboxing Sirius A Pro

Vooraf heb ik al eens een publicatie van de Sirius A gelezen, maar heb hem nog nooit eerder in handen gehad. Na een presentatie kreeg ik de Ockel Sirius A Pro in handen.

Verpakt in een mooie doos viel mij als eerste de solide uitvoering op. Als ik hem uit de doos haal, voel ik gelijk dat ik een stevig apparaat in handen heb. Relatief zwaar als ik dit vergelijk met bijvoorbeeld een smartphone en die vergelijking dringt zich op door de geringe afmetingen met een 6 inch beeldscherm. Door deze afmetingen en stevigheid durf ik hem ook gelijk te hanteren en heb ik gevoelsmatig geen angst dat er iets kapot zal gaan.

In de doos zit verder een oplader met diverse verloopstekkers voor het buitenland, strak verpakt in een soort dubbele bodem. Een mooie verpakking is aantrekkelijk en zegt iets over de zorg die aan een apparaat is besteed, maar uiteindelijk gaat het om de Sirius A zelf.

Eerste ervaring

Ik moet toegeven, de eerste ervaring is onwennig. Na het eerste opstarten en instellen van accounts en updates, ga ik door de diverse programma’s en instellingen heen. Door de afmetingen zie ik de Sirius A toch als een soort tablet of smartphone. Zo ging ik hem dat ook gebruiken, even snel iets bekijken op sociale media, nieuws enz. Dan is mij al snel duidelijk dat dat beter gaat op mijn smartphone of tablet. Mijn eerste reactie is dan ook dat dit geen toevoeging is.

Eerste zakelijke gebruik

Mijn interesse naar de Sirius A gaat vooral uit naar zakelijk gebruik en de mogelijkheid om een dossier management systeem te kunnen gebruiken op diverse werkplekken, zoals thuis, op kantoor bij een opdrachtgever, of bij een klant. Om op dit DMS (Document Management Systeem) te kunnen werken is een pc nodig. De installatie van dit DMS verloopt soepel en ook de verbinding met de server waarop de data staat geeft geen probleem. Zelfs niet bij een hotspot wifi-verbinding via mijn smartphone.

Ik heb de Sirius A als eerste uitgeprobeerd op kantoor van mijn opdrachtgever. Hij is snel gekoppeld aan een daar aanwezige monitor, muis en toetsenbord. Dan blijkt al snel dat de Sirius A soepel werkt en ik echt het gevoel heb aan een desktop pc te werken. Ik besef dan ook dat ik de Sirius A niet moet vergelijken met een smartphone of tablet, maar dat het een echte pc is. En nu door het formaat heb ik altijd en overal mijn pc meenemen en blijkt dat de Sirius A zeker een toevoeging te zijn. Het is niet goed hem te vergelijken met een tablet, want het is een echte pc, maar dan in je broekzak.

©PXimport

©PXimport

Echte praktijktest

Vervolgens installeerde ik de Sirius A voor een vergelijking in mijn thuiskantoor naast mijn desktop. Opvallend is dat hij soepel werkt. Na even stoeien met de beeldscherminstellingen heb ik een perfect werkende Sirius A. Door een vastlopende update loopt ook nog mijn pc vast. Dit geeft mij de mogelijkheid de Sirius A niet alleen oppervlakkig te testen, maar ook intensief bij een volledige dag in een praktijk. Als er te veel programma’s open staan (DMS, Word, Excel, Outlook en een browser), begint de Sirius A wel in snelheid terug te lopen, maar eigenlijk ga ik al gauw in mijn werk op in plaats van er bij stil te staan dat ik op een mini PC werk met het formaat van mijn telefoon.

©PXimport

Verdere test

De komende 2 weken zal ik de Sirius A verder testen met het gebruik van het 6 inch scherm bij diverse bezoeken op locatie aan cliënten en bij andere toepassingen.

Na de eerste week testen ontstaat er duidelijk meer gevoel in wat de Sirius A kan en hoe hij te gebruiken is. Geen alternatief voor een tablet of smartphone, maar een pc. Deze 2e week is wel gekenmerkt door een tweetal storingen, vermoedelijk ten gevolge van een update van Windows. Deze zijn verholpen en de Sirius A draait weer soepel.

Eigen scherm

Als de Sirius A aan een monitor hangt, dan gedraagt hij zich als een normale pc. Na een tijd merk ik geeneens dat ik op een mini-pc werk, alles werkt zonder haperingen wat ik van een pc verwacht. Hierdoor ben ik al snel geconcentreerd op mijn werk.

Als ik de Sirius A los gebruik dan is het 6 inch scherm toch wel klein. Sommige programma’s zijn goed bruikbaar. Ik denk hierbij vooral aan Windows apps, die veelal een soort tablet structuur hebben qua opbouw. Daardoor worden teksten groter weergegeven en duidelijke bedieningsiconen. Bij het door mij zakelijk gebruikte document management systeem is dit helaas anders. De tekst wordt te klein om te lezen en de icoontjes (die op de monitor al niet zo groot zijn) maken bediening bijna onmogelijk. Punt van aandacht is hierbij dat het scherm niet goed op een stylus reageert. Je moet de Sirius A dus met de vingers bedienen, wat bij een dergelijk programma gelijk een aanraking geeft van 2 of meer iconen. Uiteraard geldt dit probleem voor mij specifiek voor dit programma.

Batterij

De batterij blijkt in de praktijk snel leeg te raken. De Sirius A op standby laten staan en meenemen naar een afspraak leidde deze week al 2x (aan het einde van de middag) tot een lege accu op het moment dat ik hem wilde gebruiken. Het is noodzakelijk vooraf de batterij goed op te laden en dan uit te zetten om een lege accu tijdens een werkdag te voorkomen.

Zakelijk gebruik

Ondanks het bedieningsprobleem op het kleine scherm, is wel duidelijk dat het erg prettig is als ik altijd mijn DSM, dit is het programma die ik gebruik voor mijn werk, kan raadplegen via de Sirius A. Bij overleg met klanten ben ik nu in staat relevante informatie even op te zoeken, zodat een overleg niet opgehouden wordt door onduidelijkheden die niet ter plaatse bekeken kunnen worden. Via de wifi (hotspot via mijn telefoon) werkt de Sirius A soepel. In mijn schrijfmap geschoven vormt hij daar al bijna een vast onderdeel bij een bespreking.

©PXimport

Mediaspeler

Als ik de Sirius gebruik voor het afspelen van muziek of films, verraad hij zijn oorsprong hierbij denkend aan de Black Cherry e.d. Films afspelen op de tv gaat kinderlijk eenvoudig en zonder enig probleem. Of dit nu films van een usb stick zijn of van bv een streamingdienst. Netflix is ook op het eigen scherm goed te bedienen en je hoeft de Sirius A alleen maar met een hdmi-kabel aan te tv te koppelen om hem direct te kunnen gebruiken. Ook muziek via bv Spotify is prettig af te spelen. Nu is wel prettig dat de Sirius A zo klein is, want het stoort niet in het zicht als er een klein apparaatje naast de tv ligt. In het verleden kreeg ik wel eens scheve ogen als ik de laptop aan de tv koppelde en deze na een film liet staan. De Sirius valt naast de afstandsbediening nauwelijks op.

©PXimport

De 3e testweek heb ik gebruikt om de Sirius A als muziekcomputer en midicontroller te testen.

Midicontroller

Ik gebruik diverse muzieksoftware waarbij ik een midi keyboard aan een pc hang of de pc gebruik om een keyboard of soundmodule aan te sturen. Veel keyboards of soundmodules hebben een usb en kunnen direct op de Sirius A worden aangesloten.

Als enthousiast amateur pianist/toetsenist bij een bigband maak ik gebruik van een digitale stagepiano, een midi keyboard en een soundmodule. De software die ik gebruik is o.a. Ableton (hiermee kan ik met een keyboard de pc aansturen om geluiden te produceren), Sibelius (waarmee ik partijen kan inspelen om notenschrift te krijgen) en een midispeler (om midifiles terug te sturen naar een keyboard en het keyboard of soundmodule het muziekstuk te laten spelen.

©PXimport

Van keyboard naar Sirius

Voor het gebruik van software zoals Ableton en Sibelius merk ik dat het scherm te klein is om dit te kunnen bedienen. Aangesloten op een monitor werkt het prima. Bij Sibelius maakt dat niet uit, want dit gebruik ik bij uitstek thuis.

Ableton gebruik ik echter live. De Sirius A zou met name fijn zijn bij live gebruik vanwege de geringe afmeting wat het vervoer makkelijk maakt en mogelijk maakt dit direct bij de toetsen onder handbereik te plaatsen. Door het 6 inch scherm en de schermopbouw van Ableton is het voor mij vrijwel niet mogelijk dit te bedienen. Verder is het programma kennelijk dermate zwaar (met name als er meerdere geluiden gegenereerd moeten worden) dat er wat vertraging optreedt bij het gebruik.

Van Sirius naar keyboard

Als ik uitga van een midi bestand met bv drums, bas, gitaar e.d. en ik wil live meespelen op bv piano, dan is de Sirius een prima partner. Door het formaat verwerft hij zich een plek direct boven mijn toetsen naast de andere bedieningsknoppen, zodat ik de Sirius direct kan bedienen is. Ik moet niet vergeten het scherm zo in te stellen dat hij aan blijft (ook op de batterij), omdat ik anders tijdens het spelen geen handen vrij heb om het scherm van de Sirius weer te activeren.

©PXimport

Conclusie

De Sirius is voor mij in de testperiode naar voren gekomen als bijzonder apparaat met een geheel eigen plek tussen pc’s, tablets, laptops en smartphones. Jammer is dat het scherm wat klein is en de batterij niet lang mee gaat. Bij de wens om op diverse werkplekken een pc voorhanden te hebben en liefst zo klein dat hij in je zak pas, dan is de Sirius een perfect keuze.

Een minuut wachten kan eindeloos lijken, bijvoorbeeld tussen het indrukken van de aanknop en het uiteindelijk erschijnen van het Windows-bureaublad. Met de juiste aanpassingen kun je die wachttijd vaak flink verkorten. En wie wil er nu niet sneller uit de startblokken?

Het is je vast al opgevallen dat je Windows-pc na maanden intensief gebruik trager opstart dan in het begin. Dat lijkt vreemd, maar is goed verklaarbaar: je hebt waarschijnlijk allerlei programma’s geïnstalleerd die automatisch met Windows mee opstarten. Deze automatisch opstartprogramma’s controleren en uitschakelen is dan ook een belangrijke optimalisatiestap.

Maar daarnaast bestaan nog wel andere trucs om de opstarttijd te verkorten. Staat Windows nog op een klassieke harde schijf, dan kun je de tijd vaak makkelijk met een minuut of meer inkorten door over te stappen op een ssd (Solid State Drive). Dit kost wel wat tijd en geld, maar levert meteen een flinke tijdwinst op. En als we het toch over drastische ingrepen hebben: ook een volledige, schone (her)installatie van Windows (op dezelfde schijf) geeft je pc gegarandeerd een snellere start.

Draait Windows al op een ssd en wil je geen nieuwe installatie uitvoeren, lees dan vooral verder: er zijn ook minder ingrijpende maatregelen die het opstarten van je computer merkbaar versnellen. 

Meten is weten

Hoeveel tijd je met de tips en technieken uit dit artikel precies wint, is lastig te voorspellen, want dit hangt af van meerdere factoren. We raden je aan dit zelf te meten. Dat kan met een stopwatch, maar gespecialiseerde applicaties doen dit nauwkeuriger. Windows Performance Analyzer (https://apps.microsoft.com/detail/9n0w1b2bxgnz) is een optie, maar is erg technisch. Een veel gebruiksvriendelijker alternatief is BootRacer (www.greatis.com/bootracer). Deze app is ook gratis en die kun je na enkele testrondes gerust weer verwijderen. We tonen eerst hoe je BootRacer gebruikt om de opstarttijd(en) te meten, want de tool biedt daarnaast ook enkele optimaliseringsopties.

BootRacer (meten)

Download de app en pak het zip-bestand uit. Start het uitgepakte exe-bestand en installeer het. Laat de vier opties aan het einde van de setup aangevinkt, rond af met Voltooien en start BootRacer op. Sluit alle andere applicaties, klik op Start en kies bij Perform a full boot time test voor Start Test / Yes. Na de herstart van Windows verschijnt rechtsonder een pop-upvenster met de opstartduur. Standaard meet BootRacer dit bij elke nieuwe Windows-opstart, waarna je via History de opeenvolgende tijden kunt volgen. Deze duur is telkens opgesplitst in drie delen: de eigenlijke boottijd, de wachttijd om aan te melden, en de tijd tussen aanmelding en een gebruiksklaar bureaublad. De BIOS-tijd (Pre-boot) aan het begin zit er niet bij omdat BootRacer begrijpelijkerwijs dan nog niet draait. Tijdens de boottijd laadt Windows de kernel, start essentiële systeemservices en initialiseert stuurprogramma’s. Na je aanmelding worden je profiel, instellingen, de shell (Verkenner), achtergrondprocessen en automatische opstartprogramma’s geladen.

Wil je niet langer dat BootRacer de opstarttijd meet, ga dan naar Options en selecteer op het tabblad Show de optie Disable BootRacer AutoStart in plaats van Every boot.

Automatisch opstarten

Je weet nu hoe je de opstartduur kunt meten en bekijken, dus kunnen we aan de slag om deze te optimaliseren en te verkorten. Vaak win je tijd door enkel noodzakelijke programma’s automatisch met Windows te laten starten. Dit overzicht vind je in het Windows Taakbeheer, bereikbaar via het contextmenu van de startknop. Klik hier op Opstart-apps. Zet overbodige apps (tijdelijk) uit door er met rechts op te klikken en Uitschakelen te kiezen, al blijft het hier gissen hoeveel tijd zo’n app werkelijk kost bij het opstarten.

Daarvoor gebruik je BootRacer, dat ook per app de opstarttijd kan vastleggen. Start BootRacer, ga naar Options, open het tabblad Startup Control, klik op Enable Control en vink Measure program’s startup time en Log history of started apps aan. Bevestig met Save. Na een nieuwe Windows-opstart klik je in BootRacer op History en kies je History of Executed Startup Programs, voor een exacte opstarttijd van elke app, in chronologische volgorde.

Opstart-optimalisatie

Je weet nu precies hoeveel impact elke app heeft op de totale opstarttijd. In BootRacer kun je deze apps niet alleen tijdelijk uitschakelen, maar ook de startvolgorde aanpassen. Open het onderdeel Startup Control voor een overzicht. Verwijder het vinkje om apps uit te schakelen. Klik je met rechts op een app, dan kies je Info om het pad naar het programma te zien of eventueel Delete als je de opstartverwijzing (in het register) helemaal wilt verwijderen. Met de knop Set Order links bovenin bepaal je via de pijlknoppen welke apps eerder of juist later starten. Bevestig je wijzigingen met Finish Reordering.

Opstart-vertraging

In BootRacer kun je het opstarten van specifieke apps niet uitstellen om sneller je bureaublad te zien, omdat de app pas daarna wordt gestart. Dat kan wel met de gratis HiBit start-up Manager (www.hibitsoft.ir/StartupManager.html). Kies bij voorkeur voor de installeerbare versie, want de portable editie mist enkele opties. Installeer de app en start deze op. Wil je een app later laten opstarten, klik er dan met rechts op, kies Add to Delay en stel de gewenste vertraging in (Hour, Minute, Seconds). Of kies Automatic Delay en bepaal hoeveel procent cpu- en/of schijfbelasting er maximaal mag zijn voordat de app start. Bevestig met OK.

Start-up Manager heeft bij de rubriek Tools ook enkele handige extra’s. Zo meldt System Monitoring zich zodra een nieuwe app met Windows wil opstarten en geeft Boot Optimizer de opstarttijden weer, ook van achtergrondservices (zie ook bij Service-optimalisatie).

Functie: ‘Snel opstarten’

Windows heeft een functie ‘Snel opstarten’ die de boottijd verkort. Normaal sluit Windows bij het afsluiten alle apps en logt het systeem de gebruiker uit, waarna bij de volgende start alles opnieuw wordt geladen. Met ‘Snel opstarten’ bewaart Windows de status van de systeemkernel en stuurprogramma’s (in het verborgen bestand c:\hiberfil.sys). Bij een volgende start wordt dit snapshot ingeladen, waardoor Windows sneller opstart. In de meeste gevallen is het zinvol deze functie in te schakelen, behalve bij dual-bootconfiguraties of bij stuurprogramma’s die er niet goed mee werken.

Je beheert dit via de ingebouwde app Configuratiescherm. Ga naar Systeem en beveiliging / Energiebeheer, klik op Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen en kies Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn. Zet een vinkje bij Snel opstarten inschakelen (aanbevolen) en bevestig met Wijzigingen opslaan.

Energiemodi

De functie Snel opstarten werkt alleen bij een volledige afsluiting, maar in het venster Energiebeheer kom je ook Slaapstand en Sluimerstand tegen, die je hier meteen ook kunt activeren. Beide energiebesparende modi zorgen voor een nog snellere start.

Bij Sluimerstand (hibernate) schrijft Windows de volledige inhoud van het RAM naar schijf, zodat de pc geen stroom meer nodig heeft. Bij het opstarten hervat je de sessie exact waar je gebleven was, inclusief geopende programma’s. Nog sneller is Slaapstand, waarbij de sessie in het RAM-geheugen blijft, waardoor de pc wel nog een klein beetje stroom verbruikt.

De exacte opstarttijd hangt af van je hardware en opstartapps, maar grofweg kun je het volgende verwachten: volledig afsluiten zonder snel opstarten circa 30 tot 60 seconden, volledig afsluiten met snel opstarten circa 15 tot 30 seconden, sluimerstand circa 10 tot 20 seconden en slaapstand circa 5 seconden.

Procesoptimalisatie

Blijft de opstart lang duren, ook nadat je alle overtollige opstart-apps hebt uitgeschakeld, dan moet je dieper graven. Vaak zijn het services en achtergrondprocessen die vertraging veroorzaken, zoals cloud-synchronisatiesoftware, update-taken of diensten van derden.

Met een ietwat botte methode spoor je dit als volgt op. Druk op Windows-toets+R, voer msconfig uit, open het tabblad Services en vink Alle Microsoft-services verbergen aan. Klik op Alles uitschakelen en herstart de pc. Start hij nu merkbaar sneller op, dan veroorzaken een of meer van die processen de vertraging.

Met de Boot Optimizer van start-up Manager (zie bij ‘Opstart-vertraging’) kun je zien hoeveel tijd zulke processen kosten. Klik desgewenst met rechts op een proces en kies Disable om het uit te schakelen (het item kleurt grijs). Later kun je dit met Enable weer inschakelen. Kies Uninstall alleen als je zeker weet dat de software niet nodig is, want hiermee verwijder je deze. De optie Delete gebruik je beter niet, omdat dit enkel het item uit de lijst verwijdert terwijl het proces toch kan blijven opstarten.

Je kunt services ook rechtstreeks beheren in Windows via de ingebouwde app Services. Selecteer een service, klik met rechts en kies Eigenschappen. Op het tabblad Algemeen stel je het Opstarttype in op Handmatig of eventueel op Automatisch (vertraagd starten), zodat de service geen impact heeft tijdens de eigenlijke opstartfase. Bevestig met OK.

Autoruns

Vanuit Taakbeheer en met tools als BootRacer, Boot Optimizer en Services kun je de meeste automatisch startende apps en services beheren. Wil je echt alle autostartpunten van Windows zien, gebruik dan het gratis AutoRuns (https://learn.microsoft.com/en-us/sysinternals/downloads/autoruns), bij voorkeur als administrator. Op het tabblad Everything zie je alle opstartpunten in één overzicht en beheer je ze via het contextmenu. Met Jump to Entry spring je direct naar de locatie vanwaar ze worden gestart en met Delete verwijder je de opstartverwijzing uit Windows. Houd er rekening mee dat dit niet eenvoudig terug te draaien is, tenzij je de koppeling handmatig herstelt.

Autoruns lijst letterlijk elk mogelijk opstartpunt van Windows op.

Opstartuitstel

Je hebt de totale opstarttijd waarschijnlijk al flink teruggebracht, maar er zijn nog extra ingrepen mogelijk. Mogelijk zag je in BootRacer een melding over een ‘Explorer start-up Delay’ van 10 seconden voorbij komen. Windows bouwt deze vertraging namelijk standaard in, zodat essentiële systeemdiensten rustig kunnen starten, maar op een modern en snel systeem is dit meestal niet nodig. In BootRacer kun je dit alleen met de betaalde Pro-versie uitschakelen, maar via het register kan het ook gratis.

Druk op Windows-toets+R, voer regedit uit en navigeer naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer. Klik met rechts en kies Nieuw / Sleutel, geef deze de naam Serialize. Klik met rechts op deze nieuwe sleutel en kies Nieuw / DWORD (32-bits)-waarde. Noem deze StartupDelayInMSec en laat de waarde 0 staan. Sluit Regedit en herstart je pc.

Auto-doorstart

Wanneer je in BootRacer de totale opstartfase bekijkt, zie je mogelijk ook een ‘Password timeout’, de tijd dat Windows wacht tot je je wachtwoord hebt ingevoerd. Zonde van de verloren tijd, maar als je de enige gebruiker van de pc bent, kun je Windows ook automatisch laten doorstarten.

Druk op Windows-toets+R, typ netplwiz en klik op OK. Verwijder het vinkje bij Gebruikers moeten een gebruikersnaam en wachtwoord opgeven […]. Bevestig met OK en vul het wachtwoord in van het gewenste account.

Zie je deze optie niet, dan gebruik je waarschijnlijk een Microsoft-account. Wil je geen lokaal account aanmaken, dan omzeil je dit als volgt. Ga opnieuw naar Uitvoeren en voer regedit uit. Navigeer naar HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\PasswordLess\Device. Dubbelklik in het rechterdeelvenster op DevicePasswordLessBuildVersion en zet de waarde op 0 (in plaats van 2). Na een herstart van je pc zou de optie alsnog zichtbaar moeten zijn.

UEFI/BIOS

Hoewel tools (zoals BootRacer) de opstarttijd van het UEFI/BIOS niet kunnen meten, kan deze fase toch ook enige tijd kosten. Hier controleert de firmware van je moederbord de hardware en start zij het verdere proces. Met enkele instellingen kun je de opstarttijd wellicht iets verkorten.

Om in het UEFI/BIOS te komen, druk je direct na het aanzetten van de pc op een toets als F10, F2 of Del (zie je systeemhandleiding). Zoek daar naar opties als Fast Boot, Quick Boot of Quick Power on Self Test en schakel deze in om bepaalde zelftesten of wachttijden over te slaan. Controleer ook de bootvolgorde: je stelt de Windows-schijf bij voorkeur in als eerste boot device. Vaak kun je ook ongebruikte hardware, zoals bepaalde poorten, uitschakelen, wat soms wat extra tijdwinst oplevert bij de initialisatie.

Sony heeft bekendgemaakt welke spellen deze maand aan de gamecatalogus voor PlayStation Plus Extra- en Premium-leden worden toegevoegd, en Resident Evil Village is er een van.

Het lijkt geen toeval dat de game naar de catalogus komt, want eerder bleek al dat Village deze maand ook op Xbox Game Pass verschijnt. Daarbij zal eind februari het negende deel in de reeks, Resident Evil Requiem, uitkomen, dus dit is het ideale moment om nog even het geheugen op te frissen met Village, dat het achtste deel in de horrorfranchise betreft.

Deze games komen op 20 januari naar PS Plus Extra en Premium:

Andere spellen die vanaf 20 januari worden toegevoegd, zijn onder andere Like a Dragon: Infinite Wealth, A Quiet Place; The Road Ahead, de oorspronkelijke Ridge Racer en Art of Rally. Voor de duidelijkheid: de moderne spellen op onderstaande lijst zijn speelbaar voor alle PlayStation Plus Extra- en Premium-leden, de klassieke game is alleen voor Premium-leden bestemd.

Deze game komt op 20 januari naar PS Plus Premium:

Meer informatie over deze games valt te vinden op PlayStation Blog.