Al jaren staat wisselstroom aan de basis van onze elektriciteitsnetwerken. Maar in het kader van efficiëntie en verduurzaming wordt nu ook gekeken naar gelijkstroom. Hoe ziet een lokaal gelijkstroomnetwerk eruit en wat vinden tegenstanders daarvan?

Lees hier meer over de verschillen tussen wisselstroom en gelijkstroom.

De implementatie van lokale gelijkstroomnetten kan het beste plaatsvinden in nieuwe projecten, zoals nieuwbouwwijken en nieuwe bedrijfslocaties. Er wordt vanuit de overheid ingezet op energieneutrale (nieuwbouw)wijken en gelijkspanning kan daar een belangrijke rol in spelen.

De globale opzet is dan als volgt. De inwoners en eventuele bedrijven wekken elektriciteit op met zonnepanelen, windturbines etc. In plaats van stopcontacten hebben ze usb-gelijkspanningsaansluitingen in hun woningen.

De huizen zijn op een DC-wijknet aangesloten dat ook de stroom levert aan een aantal oplaadpunten voor elektrische auto’s. Dit wijknet beschikt over opslagcapaciteit en een buffer om de schommelingen in productie en gebruik van energie op te kunnen vangen.

Die buffer is aangesloten op een DC-ringleiding in de wijk, waarop alle huishoudens en bedrijven zijn aangesloten, waardoor er continu uitwisseling van energie kan plaatsvinden om de balans te bewaren.

In het wijkstation is de ringleiding verbonden met het gelijkspanningdistributienet. In dat knooppunt of wijkstation vindt de gecentraliseerde lokale AC/DC-omzetting plaats voor alle woningen en bedrijven op die ringleiding.

Gelijkstroom: de voordelen

Voor de netbeheerder heeft een dergelijke opzet grote voordelen. Die kan namelijk zonder problemen meer vermogen door de kabels sturen, doordat gelijkspanning hoger mag zijn dan wisselspanning. Bovendien worden de pieken en dalen in het gebruik opgevangen door de buffers en opslag in het wijknet, zodat het distributienet als geheel minder belast wordt.

Als er al bestaande wisselstroomkabels in de grond liggen (bijvoorbeeld bij de herinrichting van een bedrijventerrein of woonwijk) dan kunnen die zonder aanpassingen voor gelijkstroom gebruikt gaan worden. Nieuwe kabels kunnen echter dunner zijn, zodat op aanlegkosten bespaard kan worden en er minimaal 20 procent minder van het dure en steeds schaarser wordende materialen als koper en aluminium gebruikt hoeft te worden. En ook andere componenten kunnen lichter en simpeler worden uitgevoerd.

Tot zover klinkt het gebruik van gelijkspanning heel aanlokkelijk. Toch komt het relatief langzaam van de grond. De laatste jaren raakt het wel in een stroomversnelling, maar de bouwsector, projectontwikkelaars en overheden zijn toch nog vaak terughoudend, domweg omdat het voor een deel nog onontgonnen terrein is. Het kost namelijk moeite, tijd en geld om met nieuwe technologie aan de slag te gaan, waarvan de voordelen voor een deel nog theoretisch zijn.

Men kiest dan toch maar meestal voor de bekende technieken, waarvan de toepassing helemaal is vastgelegd in specificaties en protocollen.

Gelijkstroom: de nadelen

En er zijn ook critici die van mening zijn dat de voorstanders van gelijkspanning te ver gaan in hun enthousiasme. Zij beamen dat gelijkspanning inderdaad voordelen heeft voor bijvoorbeeld energietransport over lange afstanden, voor gebruik binnen grote, elektrisch zelfstandig opererende eenheden zoals datacenters en grote schepen. Maar ze zien minder in grootschalige invoering op eindgebruikersniveau, omdat dat erg grote veranderingen betekent, met nog deels ongewisse voordelen en gebruikssituaties.

Ze relativeren ook sommige beoogde voordelen, bijvoorbeeld als het gaat om omvormers en adapters. Want ook voor gelijkspanning zijn die vaak nodig, om de onderlinge spanningsverschillen te overbruggen. Ook de energieverliezen bij de omzetting van wisselstroom naar gelijkstroom door apparaten zelf worden door sommige deskundigen veel lager ingeschat dan de 20 tot 30 procent waar de voorstanders mee schermen.

En last but not least: het ‘domme’, maar betrouwbare en betaalbare wisselstroomnet kan nog vele decennia mee, dus een geforceerd vroege afschrijving op grote schaal is zonde van de investering in geld en de gebruikte grondstoffen voor de productie ervan. Zij raden te snelle invoer in grootschalige praktijksituaties dan ook af. In elk geval vinden zowel voorstanders als critici dat hoe meer pilotprojecten er gedaan worden, hoe meer concrete ervaringen en kennis er komt en hoe meer er onderbouwd en gericht kan worden besloten voor wisselstroom en/of gelijkstroom.

Toch zijn er wel al degelijk proeven met gelijkstroom gestart die al hun vruchten afwerpen. Daarover in een later artikel meer.

Tekst: Jurgen Nijhuis

In de State of Play-presentatie die vanavond wordt uitgezonden zullen zeer waarschijnlijk geen nieuwe beelden zitten van het langverwachte spel Marvel's Wolverine.

Ontwikkelaar Insomniac Games gaf vorig jaar al aan dat het pas aankomend voorjaar meer uit de doeken zou doen over Wolverine. Toen eerder deze week de nieuwe State of Play werd aangekondigd, hoopten veel fans echter dat de ontwikkelaar zijn plannen gewijzigd had en toch wat meer van de nieuwe Marvel-game zou tonen.

Dat lijkt echter zeer onwaarschijnlijk. Een fan vroeg deze week op social media aan Insomniac Games wanneer er meer info over de game zal verschijnen, waarop Insomniac wederom antwoordde met "lente 2026". Dat maakt het dus zo goed als bevestigd dat de game vanavond tijdens de State of Play niet getoond gaat worden.

Over Marvel's Wolverine

Insomniac Games, de ontwikkelaar van de moderne Spider-Man-spellen, werkt al een aantal jaar aan Wolverine, een game rondom de Marvel-anti-held. Hoewel vroege beelden van de game al geruime tijd op internet stonden, werd afgelopen najaar de eerste volledige trailer van het spel getoond. Die is hieronder nog eens te zien.

Wolverine - oftewel Logan - zal gespeeld worden door Liam McIntyre, die eerder onder andere in Spartacus speelde. De game doet diverse exotische locaties aan, waaronder Japan en Canada, en uit de eerste beelden blijkt dat er veel geweld en bloed in de game zit. Wolverine maakt daarbij logischerwijs gebruik van de iconische messen die uit zijn handen komen.

De aankomende State of Play

Zoals gezegd werd eerder deze week de nieuwe State of Play aangekondigd, die vanavond om 23:00 uur wordt uitgezonden. De livestream kan dan hier bekeken worden.

Op PlayStation Blog schrijft Sony dat de presentatie meer dan zestig minuten beslaat en "nieuws, gameplay-updates en aankondigingen van gamestudio's verspreid over de wereld" bevat voor aankomende PlayStation 5-games. Daarbij zullen er zowel games van PlayStation Studios zelf als andere bedrijven de revue passeren.

Sony brengt dit jaar in ieder geval Saros, Marathon en Marvel's Wolverine uit. Van die laatste game weten we nu dus dat hij waarschijnlijk niet getoond gaat worden. Verder werd vorige week een nieuwe Horizon-game met een focus op multiplayergameplay aangekondigd, genaamd Horizon Hunters Gathering. We weten ook dat The Last of Us-ontwikkelaar Naughty Dog aan hun nieuwe game Intergalactic: The Heretic Prophet werkt, en volgens geruchten wordt er bij PlayStation Studios ook een nieuwe God of War-game ontwikkeld met metroidvania-elementen.

Wie je adres intikt, kan je huis open en bloot bekijken in Street View van Google Maps. Dat voelt niet bepaald privacyvriendelijk. Vind je het geen prettig idee dat iedereen zomaar een blik op je woning kan werpen? Dan kun je Google vragen om je huis permanent te laten vervagen.

Sleep het poppetje voor de deur

Google Maps biedt een functie waarmee je specifieke beelden – zoals nummerplaten, objecten of zelfs hele huizen – kunt laten blurren om privacyredenen. Je moet hiervoor een aanvraag indienen en zodra Google die goedkeurt, is de vervaging definitief en zelfs niet meer terug te draaien. Open Google Maps bij voorkeur op je computer, want op mobiele apparaten is deze optie voorlopig nog niet beschikbaar. Zoek vervolgens je adres via de zoekbalk bovenaan en druk op Enter om de woning vanuit de lucht in beeld te brengen. Klik op het Pegman-pictogram, het gele poppetje rechtsonder in het scherm. Sleep het poppetje naar de straat waar je huis staat. De straten die langs deze weg beschikbaar zijn in Street View, lichten blauw op.

Probleem melden

Zodra je dit doet, verschijnt het bekende 360°-beeld van jouw straat. Navigeer door de beelden totdat je woning volledig in beeld is. Zet het huis zo centraal mogelijk in het scherm; dat maakt de volgende stap eenvoudiger. Onderaan het beeld zie je in een dunne, donkere strook de opnamedatum, maar ook de knop waar het ons om te doen is: Probleem melden.

Aanvraag

Je komt nu op de Google-pagina Ongepaste Street View melden. Versleep eerst de weergave zodat je woning netjes binnen het rode kader past. Vervolgens geef je aan waarom je de vervaging aanvraagt. Er zijn drie opties: een gezicht, mijn huis of mijn voertuig/een kentekenplaat. Kies uiteraard de tweede mogelijkheid. Het is ook mogelijk om vervaging aan te vragen voor een privéweg of een oprit. Vul zeker je e-mailadres in en klik op Versturen. Na het verzenden ontvang je een e-mail van Google over je aanvraag. Als alles duidelijk is, wordt de vervaging binnen enkele dagen tot weken doorgevoerd. Houd er rekening mee dat je de aanvraag soms meerdere keren moet indienen als je woning vanuit verschillende hoeken zichtbaar is.

Ook fijn, qua privacy: