ID.nl logo
Zekerheid & gemak

Voor- en tegenstanders over gelijkstroom

Al jaren staat wisselstroom aan de basis van onze elektriciteitsnetwerken. Maar in het kader van efficiëntie en verduurzaming wordt nu ook gekeken naar gelijkstroom. Hoe ziet een lokaal gelijkstroomnetwerk eruit en wat vinden tegenstanders daarvan?

Lees hier meer over de verschillen tussen wisselstroom en gelijkstroom.

De implementatie van lokale gelijkstroomnetten kan het beste plaatsvinden in nieuwe projecten, zoals nieuwbouwwijken en nieuwe bedrijfslocaties. Er wordt vanuit de overheid ingezet op energieneutrale (nieuwbouw)wijken en gelijkspanning kan daar een belangrijke rol in spelen.

De globale opzet is dan als volgt. De inwoners en eventuele bedrijven wekken elektriciteit op met zonnepanelen, windturbines etc. In plaats van stopcontacten hebben ze usb-gelijkspanningsaansluitingen in hun woningen.

De huizen zijn op een DC-wijknet aangesloten dat ook de stroom levert aan een aantal oplaadpunten voor elektrische auto’s. Dit wijknet beschikt over opslagcapaciteit en een buffer om de schommelingen in productie en gebruik van energie op te kunnen vangen.

Die buffer is aangesloten op een DC-ringleiding in de wijk, waarop alle huishoudens en bedrijven zijn aangesloten, waardoor er continu uitwisseling van energie kan plaatsvinden om de balans te bewaren.

In het wijkstation is de ringleiding verbonden met het gelijkspanningdistributienet. In dat knooppunt of wijkstation vindt de gecentraliseerde lokale AC/DC-omzetting plaats voor alle woningen en bedrijven op die ringleiding.

Gelijkstroom: de voordelen

Voor de netbeheerder heeft een dergelijke opzet grote voordelen. Die kan namelijk zonder problemen meer vermogen door de kabels sturen, doordat gelijkspanning hoger mag zijn dan wisselspanning. Bovendien worden de pieken en dalen in het gebruik opgevangen door de buffers en opslag in het wijknet, zodat het distributienet als geheel minder belast wordt.

Als er al bestaande wisselstroomkabels in de grond liggen (bijvoorbeeld bij de herinrichting van een bedrijventerrein of woonwijk) dan kunnen die zonder aanpassingen voor gelijkstroom gebruikt gaan worden. Nieuwe kabels kunnen echter dunner zijn, zodat op aanlegkosten bespaard kan worden en er minimaal 20 procent minder van het dure en steeds schaarser wordende materialen als koper en aluminium gebruikt hoeft te worden. En ook andere componenten kunnen lichter en simpeler worden uitgevoerd.

Het kost moeite, tijd en geld terwijl de voordelen voor een deel nog theoretisch zijn.

-

Tot zover klinkt het gebruik van gelijkspanning heel aanlokkelijk. Toch komt het relatief langzaam van de grond. De laatste jaren raakt het wel in een stroomversnelling, maar de bouwsector, projectontwikkelaars en overheden zijn toch nog vaak terughoudend, domweg omdat het voor een deel nog onontgonnen terrein is. Het kost namelijk moeite, tijd en geld om met nieuwe technologie aan de slag te gaan, waarvan de voordelen voor een deel nog theoretisch zijn.

Men kiest dan toch maar meestal voor de bekende technieken, waarvan de toepassing helemaal is vastgelegd in specificaties en protocollen.

Gelijkstroom: de nadelen

En er zijn ook critici die van mening zijn dat de voorstanders van gelijkspanning te ver gaan in hun enthousiasme. Zij beamen dat gelijkspanning inderdaad voordelen heeft voor bijvoorbeeld energietransport over lange afstanden, voor gebruik binnen grote, elektrisch zelfstandig opererende eenheden zoals datacenters en grote schepen. Maar ze zien minder in grootschalige invoering op eindgebruikersniveau, omdat dat erg grote veranderingen betekent, met nog deels ongewisse voordelen en gebruikssituaties.

Ze relativeren ook sommige beoogde voordelen, bijvoorbeeld als het gaat om omvormers en adapters. Want ook voor gelijkspanning zijn die vaak nodig, om de onderlinge spanningsverschillen te overbruggen. Ook de energieverliezen bij de omzetting van wisselstroom naar gelijkstroom door apparaten zelf worden door sommige deskundigen veel lager ingeschat dan de 20 tot 30 procent waar de voorstanders mee schermen.

En last but not least: het ‘domme’, maar betrouwbare en betaalbare wisselstroomnet kan nog vele decennia mee, dus een geforceerd vroege afschrijving op grote schaal is zonde van de investering in geld en de gebruikte grondstoffen voor de productie ervan. Zij raden te snelle invoer in grootschalige praktijksituaties dan ook af. In elk geval vinden zowel voorstanders als critici dat hoe meer pilotprojecten er gedaan worden, hoe meer concrete ervaringen en kennis er komt en hoe meer er onderbouwd en gericht kan worden besloten voor wisselstroom en/of gelijkstroom.

Toch zijn er wel al degelijk proeven met gelijkstroom gestart die al hun vruchten afwerpen. Daarover in een later artikel meer.

Tekst: Jurgen Nijhuis

▼ Volgende artikel
Nintendo Direct Partner Showcase: hier kijk je om 15:00 uur
Huis

Nintendo Direct Partner Showcase: hier kijk je om 15:00 uur

Gisteren kondigde Nintendo aan dat er vandaag een Nintendo Partner Direct uit wordt gezonden. Deze kan wanneer hij begint in dit bericht worden bekeken.

De livestream begint dus om 15:00 uur Nederlandse tijd, en duurt zo'n dertig minuten. Nintendo zendt de Direct uit op YouTube, en je kunt de stream ook hieronder bekijken.

Watch on YouTube

Over de inhoud is vooralsnog nog niets bekend, maar aangezien het om een Partner Showcase gaat zal de livestream zich richten op Nintendo Switch 2- en Nintendo Switch-games van andere uitgevers en ontwikkelaars dan Nintendo zelf.

Er gingen onlangs al geruchten over de mogelijkheid dat er een Nintendo Direct Partner Showcase zou worden uitgezonden. Die geruchten blijken nu dus te kloppen.

Wat zou er in een nieuwe Partner Direct kunnen zitten?

De vorige Partner Direct werd afgelopen juli uitgezonden. Toen kwamen er games als Star Wars Outlaws, Octopath Traveler 0 en Final Fantasy Tactics voorbij.

Het is niet bekend wat er in een eventuele nieuwe Partner Direct zou kunnen voorkomen, al zijn al genoeg aankomende third-party games bevestigd voor Switch 2, waaronder 007: First Light, The Duskbloods en Elden Ring van FromSoftware, Indiana Jones and the Great Circle en Resident Evil Requiem.

Ook gaan er al geruime tijd geruchten over diverse andere third party-games die mogelijk naar de Switch 2 komen. Onder de games waar geruchten de ronde over doen, vallen Clair Obscur: Expedition 33, Red Read Redemption 2, Final Fantasy 16 en Metaphor: ReFantazio.

Voor de Partner Direct duiken ook nieuwe interessante geruchten op. Zo stelt insider Nate the Hate - die ook het bestaan van de Partner Direct heeft onthuld - dat de Switch 2-versie van Final Fantasy 7: Rebirth getoond gaat worden. Ook heeft hij gezegd dat Black Myth: Wukong naar het platform gaat komen. Anderzijds is er ook een leeftijdsclassificatie opgedoken voor een Hollow Knight Switch 2 Edition (via NintendoEverything) die we mogelijk dus ook gaan zien.

View post on X
Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.

▼ Volgende artikel
Overwatch 2 heet nu gewoon Overwatch, veel content op komst
Huis

Overwatch 2 heet nu gewoon Overwatch, veel content op komst

Blizzard heeft de toekomst van hun shooter Overwatch 2 uit de doeken gedaan. De game heet vanaf nu simpelweg 'Overwatch', en er staat veel content op stapel dit jaar.

De eerste Overwatch was erg populair en werd in 2022 vervangen door Overwatch 2. Die game wist minder gemakkelijk een groot publiek te bereiken, maar de afgelopen jaren heeft men bij Blizzard hard gewerkt aan verbeteringen.

Watch on YouTube

Reign of Talon

Dit moet allemaal samenkomen dit jaar, zo werd tijdens een livestream gisteren onthuld. Overwatch 2 zal weer bekendstaan als Overwatch, en het gehele jaar staat in het teken van een verhaal genaamd Reign of Talon. Dat bestaat uit zes seizoenen, waarvan het eerste seizoen op 10 februari van start gaat. In 2027 begint vervolgens weer een nieuw verhaal.

Dit jaar komen er ook toen nieuwe speelbare helden beschikbaar. In het eerste seizoen komen er meteen vijf uit. Drie daarvan - de tank Domina, de damage hero Emre en de support Mizuki, zijn verbonden aan Talon. Twee helden die aan de kant van Overwatch staan zijn Anran (damage) en Jetpack Cat (support).

Watch on YouTube

Waarom geen Overwatch 2 meer?

De game wordt volgens Blizzard hernoemd naar Overwatch omdat de game meer dan een nummer is: "Het is een levend universum dat blijft groeien, verrassen en spelers van overal ter wereld samenbrengt. Dit jaar wordt een enorm keerpunt in hoe de ontwikkelaar de toekomst van Overwatch voor zich ziet, dus we halen de '2' weg en gaan door als 'Overwatch'."

Nog meer Overwatch

Verdere verbeteringen zijn onder andere vernieuwde menu's en snellere navigatie. Ook komt er een nieuwe 3D-lobby waar spelers als hun helden kunnen socializen. Daarnaast zal in de loop van aankomend voorjaar ook een Nintendo Switch 2-versie verschijnen. De game is verder op pc, PlayStation, Xbox en de eerste Switch speelbaar. Meer informatie over alle aankondigingen rondom Overwatch is op de officiële website te vinden.

Watch on YouTube
Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.