ID.nl logo
13 externe ssd’s vergeleken
© Reshift Digital
Zekerheid & gemak

13 externe ssd’s vergeleken

Nu moderne smartphones hogeresolutiefoto’s en zelfs 4K-video’s opnemen, neemt de hoeveelheid data die we moeten opslaan ook toe. Ouderwetse externe harde schijven zijn weliswaar spotgoedkoop geworden, maar zijn ook kwetsbaar en traag. De oplossing? Een externe solid state drive (ssd). Sneller, compacter, stiller, duurzamer. Wij namen dertien populaire modellen onder de loep.

De voordelen van een externe ssd vergeleken met een externe hdd zijn dezelfde als die van een interne ssd. In de eerste plaats zijn ze vooral veel en veel sneller. Het overzetten van data gaat meestal zo’n 5 tot 25 keer sneller, of zelfs een meervoud daarvan als je vooral veel kleine bestanden overzet. Daarnaast zijn ze veel lichter en kunnen ze allemaal tegen vallen of trillingen, wat ze een geschikter medium maakt om mee te nemen en als extra back-up in te zetten dan mechanische schrijven. Een externe ssd is ook prima te gebruiken om de opslagruimte van je laptop uit te breiden en direct ervanaf te werken, bijvoorbeeld voor foto- of videobewerking.

Verdeeld in drie klassen

De ssd’s in deze test verdelen we in drie categorieën. De eerste en laagste categorie bestaat uit usb-ssd’s gebaseerd op een sata-ssd. Sata beperkt de snelheid van de drives tot zo’n 550 MB per seconde, zo’n 5 keer sneller dan een gemiddelde externe harde schijf. De stap hierboven zijn usb-ssd’s met een nvme-ssd. Hier is de snelheid van de usb-poort de beperking. De snelste usb-poorten (usb 3.2 Gen 2) laten deze ssd’s data met zo’n 1000 MByte/s overzetten. Maar let op: niet alle pc’s hebben zo’n razendsnelle poort. Controleer of jouw pc een usb 3.2 Gen 2-poort (of usb 3.1 Gen 2) heeft, ook wel te herkennen aan een SuperSpeed+ of 10Gbit/s-aanduiding, anders voldoen de goedkopere sata-opties. Beide categorieën usb-ssd’s werken in principe met alle Windows-pc’s en Macs, maar ook andere apparaten zoals telefoons of consoles.

De allersnelste (en duurste) externe ssd’s zijn voorzien van Thunderbolt 3. Deze lijken gewoon een usb-c-aansluiting te hebben, maar als je pc of Mac geen Thunderbolt-chip heeft, werken ze simpelweg niet. Veel Macs en high-end Windows-laptops hebben dit wel, maar de chips zitten slechts in een beperkt aantal desktop-moederborden.

Twee soorten snelheid

De prestaties van externe ssd’s worden in twee categorieën gesplitst: simpelweg bestanden overzetten of juist actief vanaf de drive werken. In de regel hebben fabrikanten het bij ssd-prestaties over de maximale snelheid die ze halen bij het overzetten van data, maar een ssd die razendsnel grote videobestanden over kan zetten hoeft niet per se snel te zijn wanneer je vanaf de drive aan het werk bent en andersom. Het is dus zaak je eigen verwachte gebruik vooraf in kaart te brengen. In de individuele besprekingen benoemen we dan ook beide gebruiksdoeleinden.

Samsung T5

De T5 van Samsung gaat al even mee, maar is nog altijd een uitstekende allround externe ssd en vormt de benchmark waar andere ssd’s zich aan mogen meten. Hij is lekker compact, licht, ziet er aantrekkelijk uit en zet als usb-schijf in de lagere sata-klasse prima snelheden neer rond de 550 MByte/s. Zoek je een betaalbare ssd om actief vanaf te werken, dan is dit één van de snelste opties. Alleen de Seagate is iets sneller, maar momenteel ook een stuk duurder. Samsung zal de prijzen wel scherp moeten houden, want de SanDisk is momenteel iets goedkoper, waterdicht en nauwelijks trager. Een goede optie dus, met genoeg gezonde concurrentie.

©PXimport

Samsung T5

Prijs
€ 79,- (250 GB), € 94,- (500 GB), € 169,- (1 TB), € 333,- (2 TB)
Klasse
Usb-sata
Websitewww.samsung.nl8Score80

  • Pluspunten

  • Compact Aluminium Design

  • Uitstekende active drive-prestaties

  • Betaalbaar

  • Minpunten

  • Niet waterdicht

WD My Passport SSD (V2)

WD is een grote naam in opslagland, maar hun externe ssd komt niet lekker uit de verf. Verschillende modellen tonen hogere overdrachtssnelheden en zijn flink sneller om actief vanaf te werken, terwijl ze ook nog eens goedkoper zijn. Fysiek is hij wel aantrekkelijk, en met 40 gram is het ook een lichte optie, maar hij moet wel in een heel scherpe aanbieding zijn om hem in overweging te nemen. Een opvallend resultaat, want juist de SanDisk Extreme Portable SSD doet het wel erg goed en SanDisk was al volledig eigendom van WD voordat WD de My Passport SSD (v2) uitbracht.

©PXimport

WD My Passport SSD (V2)

Prijs
€ 79,- (256 GB), € 99,- (512 GB), € 168,- (1 TB), € 349,- (2 TB)
Klasse
Usb-sata
Websitewww.westerndigital.com8Score80

  • Pluspunten

  • Compact en licht

  • Minpunten

  • Prestaties beneden gemiddeld

HyperX Savage Exo

De HyperX Savage Exo is fysiek wat opvallender met zijn slanke, erg langwerpige design. Het gaminglabel van Kingston legt de focus van dit product logischerwijs volledig op gamers die de opslag van hun PS4 of Xbox willen uitbreiden. We moeten opmerken dat alle door ons geteste modellen in deze test in elk geval op de PlayStation (bij afwezigheid van een Xbox) prima werken en dat focus op games dus weinig verdere gevolgen heeft. Hoewel de prestaties redelijk zijn, zeker om actief vanaf te werken doet hij goed mee, blijven de prestaties wat achter zodra je grote datasets gaat overzetten. Bij gebrek aan echt unieke voordelen kan het een prima externe ssd zijn in een aanbieding, maar met momenteel hogere prijzen dan de Samsung- en SanDisk-opties kan hij de strijd niet aangaan.

©PXimport

HyperX Savage Exo

Prijs
€ 124,- (480 GB), € 214,- (960 GB)
Klasse
Usb-sata
Websitewww.hyperxgaming.com6Score60

  • Pluspunten

  • Goede active drive-prestaties

  • Minpunten

  • Maximale schrijfsnelheid blijft achter

SanDisk Extreme Portable SSD

De SanDisk Extreme Portable SSD is, zoals de naam doet vermoeden, echt extreem draagbaar. De ssd is met 39 gram de lichtste geteste ssd. De rubberen afwerking doet hem wat goedkoop ogen, maar geeft SanDisk wel één heel groot voordeel: hij is waterdicht. Nu zul je niet snel gaan zwemmen met een ssd, maar een apparaat dat op tafel ligt en tegen morsen kan, heeft een groot voordeel. De prestaties behoren ook tot de betere van de usb-sata-ssd’s. Hij legt het net af tegen de Samsung T5 om actief vanaf te werken, maar zet wel goede transfersnelheden neer en is één van de goedkoopste opties, zowel in 500GB- als 1TB-uitvoering. Dat maakt hem erg interessant als je veel snelheid voor een scherpe prijs zoekt.

©PXimport

SanDisk Extreme Portable SSD

Prijs
€ 79,- (250 GB), € 89,- (500 GB), € 149,- (1 TB), € 329,- (2 TB)
Klasse
Usb-sata
Websitewww.SanDisk.com8Score80

  • Pluspunten

  • Prima snelheden

  • Waterdicht

  • Betaalbaar

  • Minpunten

  • Voor inzet alleen als active drive zijn er iets betere opties

Minix Neo Storage

De Minix Neo Storage is de vreemde eend in de bijt. Het is namelijk een externe ssd en usb-dock in één. Zo krijg je naast 240 of 480 GB opslag ook een hdmi-poort, twee usb-poorten en nog een usb-c-poort bedoeld om het aangesloten apparaat op te laden. Hoewel hij op Windows-pc’s en Macs werkt, is de hdmi alleen bruikbaar op Macs. Hoewel de Minix interessant is als je toch al een dock nodig had, is hij puur als ssd niet bijster onderscheide3nd. Vooral om actief vanaf te werken zijn de prestaties teleurstellend. Een dock dus voor Mac-gebruikers die toevallig ook nog wat externe opslag nodig hadden. Een ander nadeeltje voor sommigen: je kunt hem alleen bij Amazon of via AliExpress bestellen en niet direct in Nederland.

©PXimport

Minix Neo Storage

Prijs
€ 99,- (240 GB), € 149,- (480 GB)
Klasse
Usb-sata
Websitewww.minix.com.hk/nl/6Score60

  • Pluspunten

  • Externe ssd en usb-dock in één.

  • Redelijke lees- en schrijfsnelheden

  • Minpunten

  • Teleurstellende active drive-prestaties

  • Prijzig voor de opslag

  • Enkel leverbaar via Duitsland of China

LaCie Portable SSD

De LaCie Portable SSD is iets zwaarder dan de meeste andere geteste exemplaren, maar compact genoeg en fysiek wel lekker degelijk dankzij het gebruik van wat meer staal. Prestatie-technisch is het een vlotte usb-drive voor dataoverdracht, maar blijft hij iets achter op livegebruik om vanaf te werken. De 500GB-versie is scherp geprijsd, de 1TB-uitvoering is momenteel wat prijzig. Als extraatje geeft LaCie een bijzondere garantie. Gaat de ssd binnen jaar kapot, dan krijg je niet alleen een nieuwe, maar bieden ze ook dataherstel. Een prijzige service, maar aangezien succes daarbij niet gegarandeerd is, zul je net als bij de andere ssd’s alsnog zelf voor back-ups moeten zorgen. Uiteindelijk is het een goede, ietwat onopvallende keuze, die met de juiste prijs zeker het overwegen waard is.

©PXimport

LaCie Portable SSD

Prijs
€ 89,- (500 GB), € 189,- (1 TB), € 349,- (2 TB)
Klasse
Usb-sata
Websitewww.lacie.com7Score70

  • Pluspunten

  • Prima overdrachtssnelheden

  • Dataherstel als onderdeel van de garantie

  • Minpunten

  • Iets zwaarder dan de rest

Seagate BarraCuda Fast SSD

Je ziet het niet verkeerd, de Seagate heeft exact hetzelfde ontwerp als de LaCie. Logisch, want LaCie is al een tijdje van Seagate. De jongere Seagate-uitvoering biedt echter heel andere resultaten, met zowel uitstekende overdrachtssnelheden als de beste prestaties om live vanaf te werken in de usb-sata-klasse. Ons enige bezwaar momenteel is de prijs, want zowel de 500GB- als 1TB-versies zijn nu significant duurder dan de nauwelijks tragere, en lichtere Samsung T5 en SanDisk Extreme Portable SSD. Lukt het Seagate om de prijzen met die twee te laten concurreren, dan is dit dé usb-sata-prestatietopper om te overwegen. Aangezien deze drive pas vlak voor publicatie is uitgebracht, is de kans op een prijsdaling richting de zomer in elk geval niet ondenkbaar.

©PXimport

Seagate BarraCuda Fast SSD

Prijs
€ 109,- (500 GB), € 219,- (1 TB), € 349,- (2 TB)
Klasse
Usb-sata
Websitewww.seagate.com8Score80

  • Pluspunten

  • Goede overdrachtssnelheden

  • Goede active drive-prestaties

  • Minpunten

  • Prijzig voor een sata-variant

Transcend ESD350C

We stappen over naar externe ssd’s van de tweede categorie: die met intern een snellere nvme-ssd. Deze Transcend laat de potentie daarvan goed zien, met grofweg twee keer hogere snelheden dan de modellen hiervoor. Ook om live vanaf te werken liggen de prestaties hoger. De prestaties blijven vooral hierbij wel iets achter bij de Crucial X8 en de SanDisk Extreme Pro. En dat is voor de relatief dure 960GB-versie van de Transcend een stevig stukje concurrentie. De 480GB-versie is echter aanzienlijk goedkoper, en zelfs nauwelijks duurder dan op sata gebaseerde alternatieven. Met zijn scherpe prijzen is de 480 GB Transcend dan ook zeker het overwegen waard als je pc zo’n snellere usb-poort heeft.

©PXimport

Transcend ESD350C

Prijs
€ 89,-(240 GB), € 109,- (480 GB), € 199,- (960 GB)
Klasse
Usb-nvme
Websitewww.transcend-info.com8Score80

  • Pluspunten

  • Goede active drive-prestaties

  • Minpunten

  • Maximale schrijfsnelheid blijft achter

SanDisk Extreme Pro Portable SSD

De Pro-versie van SanDisk is eigenlijk vergelijkbaar met het eerder besproken model, maar dan met een dosis steroïden. Het design lijkt vergelijkbaar, maar hij is een stukje groter en iets zwaarder geworden. Gelukkig zonder het unieke voordeel van de waterdichtheid te verliezen en dat vinden we toch best wat waard. Ook de prestaties hebben een stevige boost gekregen. Ook op dat vlak zet SanDisk één van de beste prestaties binnen zijn klasse neer. Snelle transfers, uitstekende prestaties om live vanaf te werken, en ook nog eens aangevuld met een extra lange garantie van vijf jaar. Van die vier nvme-varianten is hij echter wel de duurste.

©PXimport

SanDisk Extreme Pro Portable SSD

Prijs
€ 154,- (500 GB), € 233,- (1 TB), € 549,- (2 TB)
Klasse
Usb-nvme
Websitewww.sandisk.com9Score90

  • Pluspunten

  • Uitstekende active drive-prestaties

  • Hoge transfersnelheden

  • Waterdicht

  • Minpunten

  • Relatief prijzig

Crucial X8

De Crucial X8 zit een beetje tussen de Transcend en de SanDisk in. Hij is iets sneller dan de Transcend en wat goedkoper dan de SanDisk. Om vanaf te werken doet hij niet onder voor de SanDisk, maar de Crucial is dan weer niet waterdicht. Crucial zet daar wel een fysiek wat aantrekkelijker metalen ontwerp tegenover. De prestaties zijn op geen enkel vlak iets anders dan erg goed. Inhoudelijk laat de X8 dus weinig te wensen over, en is het zoals vaker vooral de vraag of de prijs goed is. Op het moment van schrijven is de 500GB-variant 40 euro duurder dan de Transcend, en dat is het echt niet waard. De 1TB-variant is juist weer de goedkoopste snelle usb-ssd van dit moment en dan is de Crucial X8 juist weer de aantrekkelijkste keuze om te overwegen.

©PXimport

Crucial X8

Prijs
€ 149,- (500 GB), € 199,- (1 TB)
Klasse
Usb-nvme
Websitewww.crucial.com9Score90

  • Pluspunten

  • Uitstekende active drive-prestaties

  • Hoge transfersnelheden

  • Minpunten

  • Niet altijd concurrerend geprijsd

Samsung T7 Touch

Met de T7 Touch zet Samsung in op een snelle externe ssd met een opvallende unieke eigenschap: een vingerafdruklezer. Hoewel de meeste externe ssd’s weliswaar encryptie ondersteunen, is het vaak wel wat gedoe met zelf software installeren of Bitlocker erop zetten. Met de T7 Touch stel je eenmaal wat vingerafdrukken in, en vervolgens hoef je op andere systemen alleen maar je vinger te scannen om bij je bestanden te kunnen. Puur als externe ssd blijft deze Samsung helaas wel wat achter op de drie eerder besproken snellere externe usb-ssd’s. Om actief vanaf te werken is Samsungs oudere T5 zelfs nog wat sneller dan deze duurdere T7 Touch. En een chic voorkomen vinden we dan toch minder zwaar wegen dan pure prestaties. Zoek je echter een manier om encryptie echt makkelijk te maken, dan is een kleine concessie wat snelheid betreft het echter wel waard.

©PXimport

Samsung T7 Touch

Prijs
€ 148,- (500 GB), € 219,- (1 TB), € 419,- (2 TB)
Klasse
Usb-nvme
Websitewww.samsung.nl8Score80

  • Pluspunten

  • Vingerafdrukscanner

  • Prima transfersnelheden

  • Minpunten

  • Prijzig

  • Active drive-prestaties blijven achter

Samsung X5

Zocht je écht snelle externe opslag, dan was deze Samsung X5 lange tijd de enige optie. Het voordeel van deze Thunderbolt 3-drives is dat ze direct via de pci-express verbonden zijn en zo hogere snelheden en een lagere latency hebben. Voor bijvoorbeeld live videobewerken is de winst in prestaties absoluut de moeite waard. Topsnelheden kennen echter ook een prijs. Niet alleen in euro’s, maar ook in gewicht en warmteproductie als je heel snel grote hoeveelheden data overzet. Afhankelijk van de omstandigheden kun je bij overdrachten tussen de 300 en 600 gigabyte zogeheten thermal throttling zien, waarbij de prestaties zelfs tot onder het niveau van usb-sata-ssd’s zakken (circa 185 MByte/s). Vooral om vanaf te werken dus, of als je regelmatig datasets van tientallen tot een paar honderd gigabyte overzet.

©PXimport

Samsung X5

Prijs
€ 204,- (500 GB) € 399,- (1 TB) € 649,- (2 TB)
Klasse
Thunderbolt 3
Websitewww.samsung.nl9Score90

  • Pluspunten

  • Uitstekende active drive-prestaties

  • Rappe transfersnelheden

  • Minpunten

  • Heel duur

  • Wordt warm

  • Extreem prestatieverlies bij overdracht grote datasets

Sabrent XTRM

Op de valreep stuurde Sabrent de gloednieuwe XTRM Thunderbolt 3-ssd in. Dat Sabrent goed naar de wat oudere X5 heeft gekeken, is duidelijk, want de XTRM is op elk front nog net wat sneller. En daarbij is hij ook nog iets compacter en lichter. Sabrent zet dus feitelijk de echte topprestatie in deze test neer. Maar let op: ook deze ssd lijkt na een transfer van circa 400 gigabyte terug te vallen door de beveiliging tegen warmte, zij het minder extreem dan de Samsung X5. Op dat moment is hij echter wel te heet om aan te raken. De beschikbaarheid is het echte issue, want op het moment van schrijven is deze gloednieuwe Sabrent nog niet in de EU te koop en zijn er nog geen prijzen in euro’s bekend. Naar verwachting van de fabrikant kun je hem als je dit leest kopen via Amazon, maar helemaal zeker weten we dit niet. Gezien de verkrijgbaarheid geven we deze best presterende ssd nu geen keurmerk.

Sabrent XTRM

Prijs
$ 250,- (500 GB), $ 400,- (1 TB), $ 650, (2 TB) (prijzen in euro’s nog onbekend)
Klasse
Thunderbolt 3
Websitewww.sabrent.com10Score100

  • Pluspunten

  • Ultieme prestaties in elk opzicht

  • Compact en elegant voor een Thunderbolt-drive

  • Minpunten

  • Vooralsnog lastig leverbaar

  • Wordt heel heet

  • Prestatieverlies bij overdracht grote datasets

Conclusie

Een bekend gezegde is dat er weinig echt slechte producten zijn, maar vooral slechte prijzen. En zeker bij externe ssd’s, die vooral door hun aansluiting en interne interface worden beperkt, zit daar een kern van waarheid in. Een enkeling valt echt buiten de boot dankzij wat mindere prestatie, maar de ssd’s ontlopen elkaar binnen hun klasse weinig. Het is dus vooral zaak om goed na te denken over wat belangrijk is voor jouw gebruik. Geef je vooral om een ssd om vanaf te werken, kijk dan goed naar de ATTO 4K-benchmarkresultaten en de score in PC Mark 8. Zet je vooral veel data over, kijk dan naar de overdrachtstijden in de verschillende benchmarks. Dat gezegd hebbende, zien we een aantal positieve uitschieters. Zoek je vooral een betaalbare drive, dan zijn de Samsung T5 en SanDisk Extreme Portable SSD goede opties, waarbij de nipt lichtere en waterdichte SanDisk onze redactietip weet te pakken. Zoek je een nvme-variant om alles uit een snelle usb Gen 2-aansluiting te halen, dan tonen de SanDisk Extreme Pro Portable en de Crucial X8 zich daar de snelste. We geven de award wederom aan SanDisk vanwege de waterdichtheid en de encryptie. Let op: beide moeten niet veel duurder zijn dan de Transcend of de Samsung T7 Touch die hen op de hielen zitten. Die laatste krijgt van ons een redactietip, want een vingerafdrukscanner als beveiliging werkt een stuk soepeler dan de softwareoplossing die anderen gebruiken.

Zoek je ultieme prestaties voor je pc of Mac met Thunderbolt 3? De Sabrent XTRM zet de indrukwekkendste prestaties neer van allemaal, met de Samsung X5 als een respectabele tweede. Het is alleen nog even de vraag of Sabrent op prijs en beschikbaarheid ook gaat concurreren met marktleider Samsung.

©PXimport

Kleine ssd’s zijn het zelden waard

Net als bij interne ssd’s zijn modellen met een kleine capaciteit, 250 gigabyte en minder, zelden interessant. In absolute prijzen zijn de verschillen gering, en dus betaal je per gigabyte flink meer. Ssd’s zijn in de praktijk ook altijd sneller als je een capaciteit pakt van 500 gigabyte of meer, dus vanaf 500 gigabyte zijn deze drives echt interessant. De snelheidswinst vlakt weer af bij nog hogere capaciteiten, dus 1 of 2 TB koop je alleen omdat je echt zoveel ruimte nodig hebt.

▼ Volgende artikel
Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid
© ER | ID.nl
Huis

Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

Spatial audio in de praktijk

Je komt ruimtelijke audiotechnieken op steeds meer plekken tegen, vaak zonder dat je er specifiek naar hoeft te zoeken. In de filmwereld is Dolby Atmos de absolute standaard, waarbij streamingdiensten zoals Netflix en Disney+ deze techniek inzetten om geluidseffecten via een soundbar dwars door je kamer te laten bewegen.

Muziekliefhebbers vinden soortgelijke ervaringen bij Apple Music en Tidal, waar speciale mixes van bekende albums een breder en dieper geluidsveld bieden dan de originele stereoversie. Ook in de gamingwereld is het inmiddels de norm; Sony gebruikt de Tempest 3D-technologie voor de PlayStation 5 om spelers midden in de actie te plaatsen, terwijl Microsoft met Windows Sonic en Dolby Atmos for Headphones vergelijkbare resultaten behaalt op de Xbox en pc.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Populaire merken voor spatial audio

Verschillende fabrikanten lopen voorop in de adoptie van ruimtelijke audiotechnieken. Apple heeft met de integratie in de AirPods Max en AirPods Pro in combinatie Apple Music de techniek toegankelijk gemaakt voor de massa, terwijl Sony met hun 360 Reality Audio een sterk eigen ecosysteem heeft gebouwd dat vooral schittert bij gaming en specifieke streamingdiensten. Daarnaast is Sonos een dominante speler op het gebied van home-entertainment met soundbars die Dolby Atmos ondersteunen. Bose en Sennheiser zijn eveneens belangrijke namen die met hun geavanceerde algoritmes en hoogwaardige hardware zorgen dat de ruimtelijke beleving ook voor de veeleisende luisteraar geloofwaardig blijft.

▼ Volgende artikel
Personalisatie: zo zet je Android en iOS naar je hand
© MG | ID.nl
Huis

Personalisatie: zo zet je Android en iOS naar je hand

Met het kiezen van een eigen thema, bedieningspanelen en omgeving zet je je Android- of iOS-toestel pas echt naar je hand. Android 16 en iOS/iPadOS 26 bevatten voldoende mogelijkheden voor een gepersonaliseerde omgeving. Hoe je te werk gaat, lees je hier.

In dit artikel kijken we naar Android 16 en iOS 26. Voor Android maken we gebruik van een Samsung-toestel in combinatie met One UI 8. We beginnen met Android, want de meest recente versie beschikt over interessante opties om de omgeving te personaliseren. Verderop lees je over iOS 26.

Ben je wat uitgekeken op de statische achtergronden van je Android-toestel, dan kun je een dynamische achtergrond gebruiken. Open de instellingen en kies Achtergrond en stijl, Achtergronden wijzigen. Blader naar beneden en tik op Dynamisch vergrendelscherm. Hier kun je verschillende categorieën kiezen. Kies maximaal vijf aansprekende categorieën. Vervolgens wordt elke 2 weken een nieuwe set afbeeldingen geladen. Standaard worden de nieuwe afbeeldingen alleen gedownload met een wifi-verbinding. Wil je dat de plaatjes ook via een mobiele verbinding worden bijgewerkt, dan activeer je Downloaden met mobiele gegevens. Als je geen veranderende foto’s wilt zien, maar in plaats hiervan veranderende kleuren, kies je in de sectie Kleuren voor Dynamisch.

Dynamische achtergronden zorgen voor afwisseling.

Bediening met één hand

Als je gebruikmaakt van een telefoon met een relatief groot scherm, kun je het systeem hier beter rekening mee laten houden. Tik in de instellingen op Geavanceerde functies en schakel de optie Bediening met één hand in. Je kunt de verschillende elementen op het scherm nu beter met één hand (je duim) bedienen.

Wil je een specifieke app in een andere taal gebruiken, dan hoef je hiervoor niet de volledige gebruikersomgeving om te zetten. Kies in de instellingen voor

Algemeen beheer, Talen van app. Kies de app waarvoor je de taal wilt instellen en kies een taal uit de lijst Alle talen. Je kunt op elk moment terugkeren naar de oorspronkelijke instelling: kies in hetzelfde venster voor Systeemstandaard.

Handig: voor specifieke apps een andere taal hanteren.

Snelle instellingen

Geef het onderdeel Snelle instellingen (Quick Panel) een eigen indeling. Het onderdeel verschijnt wanneer je met de vinger vanuit de rechterbovenhoek naar beneden veegt. Tik op de knop met de pen. Eerst bepaal je de volgorde van de elementen: tik op een component en sleep het vervolgens naar de gewenste locatie. Tik hierna op Bewerken: je vindt deze knop bij de onderdelen die je kunt aanpassen. Je kunt vervolgens de individuele knoppen verplaatsen naar een andere locatie. Ook kun je deze knoppen verwijderen (gebruik het minteken linksboven elk pictogram) en andere knoppen toevoegen via het venster Beschikbare knoppen. Tot slot is het mogelijk om het gedeelte met de knoppen groter te maken, zodat je meer knoppen in één keer ziet. Pak de onderrand van het blok en sleep de rand naar beneden, totdat een extra rij met knoppen verschijnt. Tevreden met de instellingen? Bevestig met een tik op Gereed.

Het venster Snelle instellingen is flink op de schop gegaan.

Niet meer los

Geeft je Android-toestel het onderdeel Snelle instellingen apart weer van het scherm met de meldingen? In het verleden waren beide schermen gecombineerd in één weergave. Wil je terug naar die oude situatie? Open het onderdeel Snelle instellingen in de bewerkingsmodus (via de knop met de pen). Tik hierna op Vensterinstellingen. Kies voor Samen: beide vensters worden weer gecombineerd zoals vanouds. Je kunt ook kiezen om het venster Snelle instellingen links in plaats van rechts te tonen. Kies in hetzelfde scherm voor Quick Panel aan linkerkant.

Je hoeft geen genoegen te nemen met losse vensters.

Aangepaste pictogrammen

Toe aan andere vormen voor de pictogrammen in Android? Dat is mogelijk. Tik op een leeg gedeelte van het thuisscherm. Onderin verschijnt een balk met keuzen. Kies voor Achtergrond en stijl. Kies voor Pictogrammen. Vervolgens kun je kiezen uit verschillende vormen, waaronder een boog, vierkant en rechthoek. Of je deze functie aantreft op je telefoon, is afhankelijk van de fabrikant. Bij Samsung heb je de app Good Lock nodig. Je vindt deze als beschikbare download in de Galaxy Store. Bij Pixel-telefoons is de optie direct toegankelijk via de gebruikersomgeving. 

Verlichtingseffect

Krijg je een melding binnen, dan kun je het als een subtiele lijn rondom het scherm tonen. Via instellingen kies je voor Meldingen, Pop-upstijl melding. Tik op Verlichtingseffect toevoegen. De optie Basis geeft een subtiele lijn, maar je kunt ook uitgebreidere effecten tonen, zoals Spotlight of Echo. Kies de tab Kleur om een aangepaste kleur te kiezen. Normaal gesproken past de kleur zich aan de app aan. In de sectie Geavanceerd kun je details aanpassen, zoals transparantie, breedte en duur van het effect. De kleur kan ook op basis van een trefwoord veranderen. Tik op Kleur van verlichtingseffect op trefwoord. In de sectie Trefwoord tik je op het plusteken (+) om nieuwe trefwoorden (bijvoorbeeld van contactpersonen) op te geven. Kies hierna de kleur die je wilt toepassen op het verlichtingseffect.

Een verlichtingseffect zodra je een melding ontvangt.

iOS

Ook iOS (en iPadOS) kun je goed naar je hand zetten. Recent bracht Apple iOS 26 uit. Mogelijk verwachtte je iOS 19 als logische opvolger van versie 18, maar de makers uit Cupertino hanteren voortaan een ander naamschema. iOS 26 verwijst naar 2026. Opvallend aan deze editie is het nieuwe Liquid Glass Design, waarin transparantie en spiegelingen een grote rol spelen. Er zijn volop aanpassingsmogelijkheden, beginnend bij het vergrendelingsscherm. Tik hierop en kies Pas aan, Pas huidige achtergrond aan.

Tik op de datum bovenin om een widget te kiezen en meer informatie te tonen, bijvoorbeeld het weer. In het venster vind je een overzicht van bruikbare widgets en suggesties. Waar mogelijk gebruikt iOS het ‘glass’-ontwerp, dus ook bij de klok. Gelukkig kun je dit aanpassen als je niet enthousiast bent. Tik erop en schakel onderin het venster tussen Glas en Effen. In hetzelfde venster kun je ook een kleur selecteren, terwijl je met de schuifregelaar de dikte van de klok kiest. Via Voeg widgets toe kun je extra widgets op het vergrendelingsscherm plaatsen. Via het element onderin kun je swipen tussen verschillende achtergronden.

iOS 26 hanteert het Liquid Glass-design.

Zonder achtergrond

iOS bevat de nieuwe app Voorvertoning. Hiermee kun je documenten scannen, invullen en opslaan als pdf-bestand. Wil je een nieuwe achtergrond op het vergrendel- of thuisscherm instellen, maar heeft de afbeelding een achtergrond die je liever niet ziet? Ook dan kun je de app Voorvertoning inzetten. Open de afbeelding en tik op de knop rechtsboven (herkenbaar aan >>). Kies voor Verwijder achtergrond. Sla de afbeelding opnieuw op en gebruik deze vervolgens als achtergrond. 

Thuisscherm

Ook het thuisscherm zetten we naar onze hand. Tik op een leeg gedeelte en kies Wijzig, Pas aan. Je kunt nu kiezen hoe de pictogrammen worden getoond. De standaardmodus ken je al van eerdere versies. Kies voor Donker om de pictogrammen donker te maken. Dit werkt nog niet voor alle pictogrammen: de app-maker moet hiermee rekening houden. Kies Helder als je alle pictogrammen een uniforme, lichte uitstraling wilt geven. Tot slot is er Getint: hiermee kun je de pictogrammen een eigen kleur en contrast geven.

Bepaal hoe de pictogrammen worden getoond.

Uniforme kleuren

Je kunt het kleurenschema van iOS ook overeen laten komen met de kleur van de behuizing van het toestel, bijvoorbeeld oranje. In het vak Getint vind je uiterst links een knop met het pictogram van een telefoon. Klik hierop om de kleuren te laten ‘matchen’. iOS weet op basis van het serienummer welke telefoon en welke kleur je gebruikt.

Minderen

Je kunt de transparante uitstraling van iOS 26 niet volledig uitschakelen. Toch bestaan er een paar trucs om het Liquid Glass-ontwerp iets te verminderen. In de instellingen kies je voor Toegankelijkheid, Beweging en activeer je de optie Verminder beweging. Verder kies je Toegankelijkheid, Weergave en tekstgrootte en kies je Maak minder doorzichtig.

Liquid Glass kan niet helemaal uitgeschakeld worden, maar je kunt een eind komen.

Donkere modus

Via de app Instellingen kun je meer onderdelen van de gebruikersomgeving tweaken. Tik in de instellingen op Scherm en helderheid en kies tussen de lichte en donkere modus (Licht en Donker). Bovendien kun je hier de tekstgrootte aanpassen en de tekst op het scherm dikker tonen (via Vette tekst). Dit kan helpen om de tekst beter leesbaar te maken. Om eenvoudig achtergronden aan te passen, kun je via instellingen ook kiezen voor Achtergrond en tikken op Voeg nieuwe achtergrond toe.

Werp ook een blik bij Beginscherm en appbibliotheek. Hier bepaal je onder meer of aanbevolen en recente apps moeten worden getoond in het Dock (het gedeelte onderaan het scherm). Wil je het Dock zo opgeruimd mogelijk houden, dan haal je de vinkjes weg bij Toon appbibliotheek in Dock en Toon aanbevolen en recente apps in Dock.

Kies tussen een lichte en donkere modus.

Volledig scherm

Vooral als je een iPad hebt, kun je meer uit het schermoppervlak halen door te werken met vensters. Je kunt dan meerdere apps naast elkaar plaatsen. Werken met vensters is overigens niet verplicht. Schuif met je vinger vanaf de rechterbovenhoek naar beneden, zodat het bedieningspaneel opent. Tik op de knop Apps in vensters. Je vindt deze op de onderste rij, naast het pictogram van de batterij. Kies vervolgens tussen Apps in vensters of Stage Manager. Die laatste optie zorgt ervoor dat apps schermvullend worden getoond. 

Berichten

Ook voor veel apps hoef je niet genoegen te nemen met de standaardinstellingen en kun je deze personaliseren. Goed voorbeeld is de app Berichten. Geef personen met wie je vaak communiceert een eigen achtergrond. Open de app en tik op de naam van de persoon voor wie je een achtergrond wilt instellen. Tik op Achtergronden. Je kunt kiezen uit foto’s, maar ook uit vaste kleuren. In de sectie Suggesties vind je een combinatie van standaardfoto’s en foto’s die je eerder zelf hebt gemaakt. Sommige foto’s zijn geanimeerd: je kiest eerst de foto en kunt dan vaak ook een kleurenschema selecteren. Heb je na verloop van tijd geen behoefte meer aan een specifieke achtergrond, dan selecteer je de naam van de contactpersoon en kies je Geen. Houd er rekening mee dat de achtergrond ook wordt aangepast bij de contactpersoon.

Je kunt aangepaste achtergronden kiezen in de app Berichten.

Safari

Maak je gebruik van Safari? De gebruikersomgeving is ook onder handen genomen en vooral op dieet gegaan: het aantal knoppen is teruggebracht en het grootste deel van de bediening loopt nu via swipes. Zet ook de browser naar je hand. Via instellingen kies je voor Apps, Safari. In de sectie Tabbladen geef je aan in hoeverre je wél de bedieningselementen wilt zien. Standaard is Compact geactiveerd, maar je kunt hier ook kiezen voor Onder en Boven

Bestanden

De app Bestanden heeft in iOS 26 ook volwassen opties om de omgeving verder te personaliseren. Zo kun je mappen een eigen kleur geven zodat je ze beter kunt onderscheiden. Tik op een map en houd de map vast totdat het menu verschijnt. Kies Pas map en tags aan. Tik op Tags en kies de gewenste kleur. Je kunt via hetzelfde venster ook emoji’s aan de map toevoegen.

Op bestandsgebied kun je ook aangeven welke app voor het bestand moet worden geopend. Tik op een bestandsnaam en houd ingedrukt totdat het menu verschijnt. Kies voor Open met en selecteer de gewenste app. In hetzelfde menu kun je ook de elders besproken app Voorvertoning kiezen. Vooral bij documenten en foto’s (zoals pdf- en jpg-bestanden) werkt deze app goed.