ID.nl logo
Review LG OLED Evo G4 – Beeldkwaliteit voor de fijnproever
© LG
Huis

Review LG OLED Evo G4 – Beeldkwaliteit voor de fijnproever

Na de sterke verbetering van de piekhelderheid in de G3 vorig jaar wil LG zijn top-oled-tv's blijven verbeteren. Die verbeterde prestaties komen dit jaar door aanpassingen aan het oledpaneel en een nieuwe processor. Maar er zijn nog andere interessante vernieuwingen te vinden.

Fantastisch
Conclusie

We vinden het jammer dat LG ervoor koos om reclame op het Home-scherm en in de screensaver te plaatsen. Dat is op elke tv al uit den boze, maar het is een topmodel onwaardig. Gelukkig kun je het wel uitschakelen via de menu’s. Goede audioprestaties en ruime ondersteuning voor de gamers maken dat de G4 voor alle kijkers aantrekkelijk is, of je nu sport, games of film prefereert. Het prijskaartje past bij de kwaliteit. Wie overigens een voet wil in plaats van een muurbeugel hoeft daarvoor niet meer bij te betalen.

Plus- en minpunten
  • Sublieme piekhelderheid
  • Alpha 11-processor met uitstekende beeldverwerking
  • Bijna referentie beeldkwaliteit zo uit de doos
  • Fantastische HDR-beelden in HDR10 en Dolby Vision
  • Zeer goed kijkhoek en anti-reflectie
  • Dolby Atmos, DTS:X en goede geluidskwaliteit
  • WebOS 24 met vijf jaar lang nieuwe versies
  • Zeer goede game-ondersteuning
  • Advertenties op het Home-scherm
  • Geen ondersteuning voor HDR10+
  • Relatief hoge lanceringsprijs

LG OLED65G36LA

Adviesprijs: 3.399 euro Wat: Ultra-HD/4K 144 Hz W-oled-tv Schermformaat: 65 inch (164 cm), vlak Aansluitingen: 4x HDMI (4x v2.1: 48 Gbit/s), ARC/eARC, ALLM, VRR, HFR), 3x usb, 1x optisch digitaal uit, 2x antenne, 1x IR-blaster, wifi 6 (802.11ax), ethernet, bluetooth 5.1, WiSA Extra’s: HDR10, HLG, Dolby Vision IQ, Dolby Atmos, WebOS 24, AirPlay 2, USB/DLNA-mediaspeler, DVB-T2/C/S2, CI+-slot, Alpha 11-processor Afmetingen: 1441 x 910 x 263 mm (incl. voet) Gewicht: 29,1 kg (incl. voet) Verbruik: SDR 97 (F) / HDR 222 watt (G)

Al jaren presenteert LG de OLED G-reeks als een model voor wandmontage. Dat is nog steeds zo, maar waar vroeger de muurbeugel standaard in de doos zat en de voet een optionele aankoop was, laat LG je nu de keuze uit de twee opties. Wil je de wandbeugel, kies dan het model met de letters LW in de typebenaming. Wil je de voet, dan ga je voor het model met de letters LS.

De voet is overigens vernieuwd. Het is nu een stevige metalen voetplaat met een ronde nek die op twee hoogtes kan worden gemonteerd. Een soundbar plaatsen is dan ook geen enkel probleem. De muurbeugel is onveranderd; hij past in een uitsparing bovenaan de rug, waardoor het toestel perfect strak tegen de muur hangt. Je kunt de tv ook licht naar voren trekken om hem beperkt naar links en rechts te draaien. Het ontwerp van de G4 zelf is nog steeds een focus op minimalisme: een fijn metalen kader, een slank scherm en een vlakke rug, niets leidt af van het beeld.

Aansluitingen

De G4 levert vier HDMI-poorten met de maximale HDMI 2.1-bandbreedte van 48 Gbit/s. Ze ondersteunen ALLM, 4K120 en VRR (AMD FreeSync en Nvidia G-Sync) en op één poort kun je ARC/eARC gebruiken. De input-lag is bijzonder laag: 9,8 ms (bij 4K60) en 5,3 ms (bij 2K120). Pc-gamers kunnen bovendien zelfs voor 4K bij 144 Hz kiezen. Kortom, voor gamers is deze tv uitstekend uitgerust.

Je kunt de LG-afstandsbediening gebruiken om aangesloten apparaten te bedienen. Wil je een mooi opgeruimde omgeving? Gebruik dan de door LG meegeleverde IR-blaster, die je samen met alle brontoestellen in de kast plaatst, zodat je ze nog steeds kunt bedienen. Draadloze luidsprekers aansluiten kan via het WiSA-protocol (Wireless Speaker and Audio Association), maar is beperkt tot 2.1-configuraties, met als gevolg dat een draadloze surround-opstelling helaas niet mogelijk is.

©LG

Stap voor stap helderder

De G3 maakte vorig jaar dankzij het gebruik van een laagje microlenzen (MLA of Micro Lens Array) een flinke sprong in piekhelderheid. Dat is een punt waar oled-tv’s traditioneel terrein prijsgeven tegenover lcd-modellen. Maar met die nieuwe technologie kon LG de kloof enigszins (maar niet volledig) dichten. Dit jaar zijn de microlenzen aangepast, maar verder zijn er geen grote vernieuwingen. Daardoor maakt de G4 een kleine stap van ongeveer 10 procent vergeleken met de G3.

De piekhelderheid klokt af op 1615 nits op het 10%-venster en 241 nits op een volledig wit scherm. Daarmee is ook meteen duidelijk dat de Samsung S95D momenteel de kroon van helderste oled-tv behoudt. Het kleurbereik blijft met 97% P3 uitstekend. De microlenzen geven de oled-tv ook een van de breedste kijkhoeken die je kunt vinden. Zelfs als je echt van de zijkant naar het scherm kijkt, zie je nog steeds perfect contrast en prachtige kleuren.

Contrast: check, kleur: check, licht: check! De LG heeft alles mee voor prachtige beelden. Kies de Filmmaker-modus voor de meest natuurgetrouwe, originele beeldkwaliteit. De kalibratie is zeer goed en we kunnen de LG niet op een fout betrappen. Alleen in de donkerste scènes is het beeld soms een beetje ruw, te wijten aan de 'dithering' die het scherm gebruikt om zo veel mogelijk schaduwnuance weer te geven. Er is ondersteuning voor Dolby Vision IQ met Precision Detail, maar geen HDR10+. Daarvoor heeft LG eigen dynamische tonemapping in HDR10, al zagen we die vorig jaar wel wat foutjes maken.

Uitstekende beeldverwerking

LG heeft een nieuwe beeldprocessor in de G4 gezet, en die kreeg zelfs een nieuwe naam: Alpha 11. Onze eerste vraag was of de foutjes die we in de dynamische tonemapping van de G3 zagen inmiddels zijn bijgewerkt. En inderdaad, dat is het geval. De processor houdt nu zeer goed rekening met inhoud van de video. Is er geen dynamische tonemapping nodig, omdat het beeld onder de eigen helderheid van de G4 blijft, dan verandert hij ook nauwelijks iets. Gaat de helderheid daarboven, dat brengt hij de helderste nuances toch prima in beeld, zonder de kleurweergave te beïnvloeden. Het gevolg is dat HDR-beelden er nu ongeacht het formaat werkelijk fantastisch uitzien.

In de andere eigenschappen van de beeldprocessor zien we minder of nauwelijks wijzigingen. De prestaties waren daar al erg goed. Upscaling, deinterlacing, ruisonderdrukking – in al die departementen scoort de Alpha 11-processor zeer goed. Ook lastige kleurstroken in fijne kleurovergangen kan hij maskeren. De uitstekende bewegingsscherpte van het oledpaneel toont veel detail in snelle actiescènes. Met 'Trumotion' kun je indien gewenst dat lastige gestotter in snelle camerabewegingen wegwerken.

Houd je van de originele bioscoopervaring, kies dan 'Cinematografische Beweging'. 'Natuurlijk' is een goed compromis dat de meeste aarzelingen wegwerkt zonder andere beeldfouten te introduceren. De HDR Expression Enhancer heeft nog steeds weinig meerwaarde. Wie bij veel omgevingslicht kijkt, kan de Helderheid-stand van die instelling overwegen. Het valt niet te ontkennen dat LG uitstekende beeldkwaliteit levert met deze G4. Zowel in SDR als HDR krijg je beelden om van te smullen.

©LG

Dolby Atmos en DTS:X

Een bijzonder slanke tv is zelden een recept voor indrukwekkende audio, maar LG slaagt er toch in om behoorlijk goede audio in dit profiel te stoppen. De 60 watt sterke 4.2-kanaalsoplossing kan lekker uit de hoek komen met warme, goed gebalanceerde klanken, een hoorbare baslijn en een prima surround-ervaring. De tv ondersteunt bovendien Dolby Atmos en DTS:X, maar het hoogte-effect blijft afwezig. Ook bij wat hoger volume blijft de vervorming zeer beperkt. Kortom, goede prestaties, maar ze verbleken toch wat bij de beeldkwaliteit. Wie de audio naar hetzelfde (hoge) niveau wil tillen, moet een (high-end) soundbar kiezen.

WebOS 24 en WebOS Re:New

Goed nieuws: vanaf nu krijg je dankzij het WebOS Re:New-programma vijf jaar lang de nieuwste versie van WebOS op je tv. Daarmee wordt een belangrijk pijnpunt weggewerkt. Dat geldt overigens voor alle 2024-modellen, maar ook de 2023-modellen en een aantal 2022-modellen.

WebOS 24 heeft wat kleine aanpassingen aan zijn layout ondergaan, maar is verder niet ingrijpend veranderd. Quick Cards groeperen nog steeds bepaalde functies (Games, Muziek, Thuis Hub, Thuiskantoor, Sport en Toegankelijkheid) en het app-aanbod is erg uitgebreid. Er is ondersteuning voor Apple AirPlay2 en sinds deze versie ook voor Chromecast. Met MultiView bekijk je tot vier bronnen tegelijk en in de Thuis Hub kun je de slimme apparaten in huis bekijken en besturen. Een fijne troef van WebOS is dat het zeer vlot werkt, zeker in combinatie met de Magic Remote, de afstandsbediening waarmee je de cursor op het scherm beweegt door ernaar te wijzen.

We waren wel onaangenaam verrast door LG's keuze om reclame op het Home-scherm te zetten. Normaal gezien is dat een aankondiging of aanbeveling voor een nieuwe serie of film, maar nu zagen we zelfs reclame voor een sportwinkel. Ook de screensaver toonde opeens reclame voor de LG Channel-dienst (streamingkanalen van verschillende onderwerpen). Je kunt dat gelukkig uitschakelen in de instellingen, maar eigenlijk vinden we dat reclame hier geen plaats heeft.

Conclusie

Wie topkwaliteit eist in oledvorm, kan zijn hart ophalen aan de LG OLED65G4. We vinden het wel jammer dat LG ervoor koos om advertenties op het Home-scherm en in de screensaver te plaatsen. Dat is op elke tv al uit den boze, maar het is een topmodel echt onwaardig. Gelukkig kun je het wel uitschakelen via de menu's. Er is geen ondersteuning voor HDR10+, maar de uitstekende dynamische tonemapping van LG maakt dat overbodig. De G4 geeft je geweldige piekhelderheid, prachtige kleuren en een uitmuntend contrast, en dat allemaal met een uitstekende kijkhoek en uitmuntende kalibratie.

WebOS garandeert nu vijf jaar lang nieuwe versies, waarmee het ruim uitgeruste en vlot werkende smart tv-besturingssysteem nog aantrekkelijker wordt. Goede audioprestaties en ruime ondersteuning voor de gamers zorgen dat de G4 voor alle kijkers aantrekkelijk is, of je nu sport, games of film prefereert. Het prijskaartje past bij de kwaliteit. Wie overigens een voet wil in plaats van een muurbeugel, hoeft daarvoor niet meer bij te betalen: LG brengt de G4 in twee versies op de markt, een met muurbeugel en een met voet.

▼ Volgende artikel
Oppo lanceert Reno14 Series met AI-fotografie en vernieuwd ontwerp
Huis

Oppo lanceert Reno14 Series met AI-fotografie en vernieuwd ontwerp

OPPO heeft de Reno14 Series gelanceerd. De smartphones, bestaande uit de Reno14 5G en Reno14 F(S) 5G, bieden AI-fotografie, verbeterde productiviteitsfuncties en een water- en stofbestendig ontwerp. Beide modellen zijn uitgerust met grote batterijen, snellaadtechnologie en ColorOS 15 op basis van Android 15. En ja, het is ook hier AI dat de klok slaat.

De nieuwe Reno14 5G en de Reno14 F(S) 5G combineren geavanceerde AI-functies met een ontwerp dat volgens de fabrikant is geïnspireerd op, eh, zeemeerminnen. Bijzonder ja... Beide modellen zijn uitgerust met verbeterde cameratechnologie en beschikken over een water- en stofbestendige behuizing met IP66, IP68 en IP69-certificeringen. De toestellen zijn per direct verkrijgbaar in Nederland.

Zeemeermin-look in glas

De Reno14 Series introduceert het zogenoemde Iridescent Mermaid Design, dat tot stand komt via twaalf coatinglagen en vijf fasen van microgravure, aldus Oppo. Hierdoor ontstaat een glanzende lichtreflectie op de achterkant. De Reno14 5G heeft een glazen afwerking uit één stuk gecombineerd met een aluminium frame, wat bijdraagt aan de stevigheid van het toestel. De behuizing is bestand tegen water en stof, en de usb-c-aansluiting is voorzien van een platina coating om corrosie te beperken, ook bij intensief gebruik.

©Oppo

Aan de achterzijde is dankzij vernuftige techniek inderdaad een soort zeemeermin zichtbaar. Of in elk geval iets van een staartvin...

Scherm reageert altijd

Beide modellen beschikken over een plat amoledscherm met smalle randen. De Reno14 5G heeft een 6,59-inch display, terwijl de Reno14 F 5G een 6,57-inch scherm biedt. Ze ondersteunen functies als Splash Touch en Glove Mode, waarmee het scherm dus ook bij natte handen of gebruik met handschoenen blijft reageren. Qua kleurstelling zijn er meerdere varianten beschikbaar. De Reno14 5G komt in Opal White en Luminous Green, terwijl de Reno14 F 5G verkrijgbaar is in Opal Blue en eveneens in Luminous Green.

Flitser versterkt nachtbeelden

Een belangrijk onderdeel van de serie is 'AI Flash Photography'. De Reno14 5G beschikt over een drievoudig flitssysteem, waaronder een speciale focusflitser voor de telefotocamera. Dit moet volgens Oppo tot tien keer meer lichtopbrengst geven dan bij de vorige generatie. De Reno14 F 5G heeft een tweevoudig flitssysteem dat een verdubbeling van de helderheid levert ten opzichte van eerdere modellen. De Reno14 5G is daarnaast uitgerust met een 50 megapixel 3,5x telefotocamera, waardoor gebruikers meer mogelijkheden hebben voor portret- en zoomfotografie.

©Oppo

Een geavanceerd camerasysteem moet voor nog betere foto's zorgen, ook al de lichtomstandigheden niet ideaal zijn.

Strakkere foto's dankzij AI

De toestellen bieden verschillende AI-gedreven functies. 'AI Livephoto 2.0' combineert korte en lange belichtingen in één opname, zodat bewegingen worden vastgelegd zonder onscherpte. Met de ingebouwde AI Editor kunnen foto's automatisch worden bijgesneden, vervorming worden hersteld en filters worden toegepast. Extra functies zijn onder andere 'AI Perfect Shot', dat ongewenste gezichtsuitdrukkingen kan corrigeren, en 'AI Eraser' en 'Reflection Remover', waarmee storende objecten of reflecties uit beelden worden gepoetst. Ook voor video zijn er verbeteringen, met ondersteuning voor 4K HDR-opnames met een breder dynamisch bereik en natuurgetrouwe kleuren.

Tolk en personal assistant in één

Naast fotografie richt Oppo zich met de Reno14 Series ook op productiviteit. Het nieuwe ColorOS 15 introduceert 'AI Mind Space', waarin informatie uit apps of het web eenvoudig kan worden opgeslagen en later via natuurlijke taal kan worden teruggevonden. Ook zijn er vertaalmogelijkheden toegevoegd, waaronder AI Call Translator voor live-gesprekken en een speciale app die tekst of spraak realtime vertaalt. Deze functies moeten de smartphones bruikbaarder maken in internationale situaties en bij dagelijks multitasken.

©Oppo

Extra koeling voor gamers

Voor betere prestaties tijdens gamen en multitasken zijn de toestellen voorzien van een verbeterd koelsysteem. De Reno14 5G beschikt over een 'AI Nano Dual-Drive'-koelsysteem, ondersteund door 'AI HyperBoost 2.0', dat de temperatuur ook tijdens intensief gebruik onder controle houdt. Daarnaast introduceert Oppo 'AI LinkBoost 3.0' voor stabielere netwerkprestaties, met automatische schakeling tussen netwerken en prioritering van belangrijke datastromen. Beide modellen hebben een 6000 mAh-batterij en ondersteunen de eigen SuperVooc-snellaadtechnologie.

Updates tot zes jaar

De Reno14 Series draait op Android 15 met ColorOS 15. Oppo belooft vijf grote ColorOS-updates en zes jaar beveiligingspatches, wat de gebruiksduur van de toestellen flink moet verlengen. Met functies als de 'Trinity Engine' en 'Luminous Rendering Engine' zijn vloeiende animaties en stabiele prestaties een belangrijk aandachtspunt.

De Reno14 Series is zoals gezegd per direct verkrijgbaar. De Reno14 5G kost 649 euro voor de versie met 512 GB opslag en 599 euro voor 256 GB. De Reno14 FS 5G met 512 GB opslag kost 449 euro, terwijl de Reno14 F 5G met 256 GB voor 399 euro al beschikbaar is. Oppo biedt tot 28 september verschillende introductiebundels aan, waaronder draadloze oordopjes en snelladers bij aankoop van een toestel.

▼ Volgende artikel
3D-printen zonder eigen printer: zo doe je dat
© Kittipong Jirasukhanont
Huis

3D-printen zonder eigen printer: zo doe je dat

Heb je een ingenieus ontwerp in gedachten, maar geen 3D-printer in huis? Geen probleem, want er zijn steeds meer manieren om objecten te laten printen zonder zelf apparatuur te bezitten. Online printdiensten nemen je werk uit handen, terwijl je alleen een digitaal bestand hoeft aan te leveren. Of je nu een sleutelhanger ontwerpt of een uniek cadeautje voor een verjaardag, 3D-printen biedt talloze mogelijkheden. Bovendien kun je putten uit uitgebreide digitale bibliotheken met kant-en-klare modellen.

In dit artikel laten we zien hoe je zonder eigen 3D-printer toch fysieke objecten maakt:

  • Zoek of ontwerp zelf een 3D-model
  • Upload je bestand naar een online printservice
  • Kies materiaal, kleur en afwerking
  • Houd rekening met de levertijd en combineer bestellingen om transportkosten te beperken
  • Meet onderdelen nauwkeurig op als je vervangstukken wilt laten printen
  • Let bij speciale projecten op resolutie en laaghoogte-instellingen

Lees ook: High-tech hobby’s: de leukste tools om zelf iets moois te maken

Het printen van ruimtelijke objecten is makkelijker dan ooit, zelfs zonder eigen 3D-printer. Er is namelijk een groeiend aanbod van onlineplatforms en webshops dat het fysieke printproces voor hun rekening neemt, terwijl jij enkel een digitaal ontwerp aanlevert. Daardoor is 3D-printen niet langer alleen weggelegd voor techfanaten of bedrijven. Het volstaat om een geschikt 3D-model te hebben in een gangbaar bestandstype, zoals STL, OBJ of STEP, en je kunt direct aan de slag. De rest van het printproces kun je uitbesteden aan professionele printservices, zodat je altijd verzekerd bent van hoge kwaliteit. Zo kunnen hobbyisten, studenten en ondernemers gemakkelijk experimenteren met 3D-technologie. Het maakt niet uit of je een miniatuur voor bordspellen, een vervangend onderdeel voor een huishoudelijk apparaat of een gepersonaliseerd sierobject wilt maken. Je regelt alles met een paar simpele online handelingen.

Een ontwerp vinden of zelf maken

De eerste stap bij 3D-printen zonder eigen printer is het vinden of ontwerpen van een geschikt model. Online zijn er miljoenen gratis en betaalde ontwerpen beschikbaar, die je vrij kunt downloaden en gebruiken. Platformen als Thingiverse en MyMiniFactory staan bol van de creaties van hobbyisten en professionals. Via de zoekfunctie typ je bijvoorbeeld ‘phone holder’ (telefoonhouder), waarna je talloze varianten vindt die direct te printen zijn. Heb je liever iets unieks? Dan kun je zelf aan de slag met ontwerpprogramma’s met een intuïtieve interface, waarmee je een 3D-bestand genereert (zie het kader ‘Zelf 3D-modellen maken’). Zo heb je de basis voor je zelfgemaakte 3D-project klaar. Het kost uiteraard wat meer moeite dan kiezen voor een ontwerp van iemand anders, maar zelf ontwerpen is wel een stuk leuker en niet in de laatste plaats leerzamer.

Op sites zoals Thingiverse staan talloze leuke en praktische ontwerpen die je kunt downloaden.

Zelf 3D-modellen maken

Wil je liever zelf unieke modellen ontwerpen? Dan zijn er diverse gratis en betaalde ontwerppakketten. Een interessante optie is Tinkercad, dat volledig in de browser werkt. In Tinkercad kies je voor Create new design, waarna je primitieve vormen sleept en schaalt. Ook Blender is een optie, met krachtige sculpting- en animatiefuncties. Let wel op de leercurve: Blender is uitgebreider dan Tinkercad, wat voor beginners interessant maar ook uitdagend kan zijn. Voor elk programma geldt dat talloze tutorials online beschikbaar zijn. Neem de tijd om wat basisprincipes te leren, zodat je eenvoudig jouw eigen creaties vormgeeft. Zo hoef je nooit te vertrouwen op bestaande downloadbare ontwerpen.

De Sculpt-modus in Blender (beeld: Blender.org).

Online printservices: zo werkt het

Als je eenmaal een bestand hebt, kun je het uploaden naar een online printservice. Er is keuze uit vele aanbieders, bijvoorbeeld 3DLabs en 3D Print Portaal. Je gaat naar de website en uploadt simpelweg het bestand vanaf je computer. De dienst controleert of je model printbaar is en toont vervolgens de geschatte kosten. Die kosten hangen af van materiaal, afmetingen en complexiteit. Wil je bijvoorbeeld een prototype in kunststof? Dan kies je in het materiaalmenu voor PLA of ABS en vink je de gewenste kleur aan. Ook metalen zoals staal of messing zijn soms mogelijk, maar die opties liggen prijstechnisch hoger. Heb je de instellingen gevonden? Dan rond je de bestelling af zoals je bij een reguliere webshop winkelt. De levertijd varieert van een paar dagen tot weken. Zo heb je in een handomdraai een professioneel geprint object in huis, zonder zelf technische apparatuur te hoeven bezitten. Het hele proces is daardoor uiterst laagdrempelig en snel geregeld.

Bij het aanleveren van je 3D-model is het belangrijk om te weten welke bestandstypen de printservice accepteert. STL is veruit de meest gangbare standaard. Het bevat de geometrie van je ontwerp in de vorm van kleine driehoekige vlakken. Daarnaast is OBJ populair omdat het extra informatie kan bevatten, zoals kleur- of textuurdetails. Er bestaan ook formaten als STEP, 3MF en AMF, maar niet elke aanbieder ondersteunt deze. Kijk op de website van de aanbieder ook of er aanvullende eisen zijn, bijvoorbeeld ten aanzien van de wanddikte van je ontwerp.

Het gebruik van een 3D-printservice is vaak heel eenvoudig.

 Keuze uit materialen en afwerking

Niet alleen de technologie achter 3D-printen is divers, ook de materiaalkeuzes zijn talrijk. Voor de meeste beginnende gebruikers volstaan de eerder genoemde kunststoffen zoals PLA en ABS (zie kader ‘De meest gebruikte materialen’). PLA is biologisch afbreekbaar en relatief eenvoudig te printen, terwijl ABS sterker en iets hittebestendiger is. Zoek je een chique uitstraling? Dan kun je kiezen voor harsgebaseerde prints, gemaakt met lasers (SLA) of lcd-technologie. Het resulterende oppervlak is zeer glad, ideaal voor gedetailleerde miniaturen of sieraden. Daarnaast zijn er steeds meer mogelijkheden om met metalen te werken, hoewel dit vaak duurder uitvalt. Als je een model in metaal bestelt, wordt het in meerdere stappen gefreesd, gegoten of gesinterd, afhankelijk van de aanbieder. Na het printen kan een object extra nabewerkt worden, bijvoorbeeld door schuren, polijsten of zelfs verven. Sommige onlinediensten bieden deze nabewerking als extra optie aan. In de menu’s kies je dan voor afwerkingen als Polished of Painted en geef je eventueel een gewenste kleur op. Zo bepaal je zelf hoe je uiteindelijke ontwerp eruit komt te zien, zonder eigen apparatuur in huis.

©stockphoto-graf - stock.adobe.com

PLA-filament is in eindeloos veel kleuren op rollen verkrijgbaar.

De meest gebruikte materialen

PLA is een biologisch afbreekbaar bioplastic gemaakt van maïszetmeel. Het is goedkoop en relatief stevig, waardoor het ideaal is voor beginnende 3D-projecten. ABS is wat sterker en beter bestand tegen hitte. Voor afdrukken met extreme details, zoals miniaturen of sieraden, wordt vaak een op hars gebaseerd proces gebruikt waarvan het eindresultaat bijzonder glad is. Metalen prints, waaronder roestvrij staal en messing, komen tot stand via geavanceerde technieken als lasersinteren of gietprocessen. Deze zijn duurder, maar leveren zeer duurzame stukken op. Nylon (polyamide) is een ander materiaal dat veel wordt toegepast, zeker voor functionele onderdelen. Het is licht, flexibel en slijtvast. Voor elk materiaal gelden specifieke ontwerpregels. Probeer bijvoorbeeld niet te dunne wanden te maken als je met harsprint werkt, omdat die kunnen breken. Ook is de nabehandeling verschillend: PLA kun je schuren en verven, terwijl metalen vaak worden gepolijst of gecoat. Er is keuze genoeg, zodat er altijd wel een geschikt materiaal is voor jouw project.

Kosten en planning in de hand houden

Wanneer je een 3D-object laat printen via een onlinedienst, is het verstandig om vooraf je budget en tijdsplanning te bepalen. De prijs wordt meestal berekend op basis van volume en materiaalkeuze. Een simpel plastic figuurtje kost bijvoorbeeld maar een paar euro, terwijl een groot metalen voorwerp in de honderden euro’s kan lopen. Doe een paar proefuploads met verschillende materialen en controleer de gepresenteerde prijs om een idee te krijgen van de mogelijkheden. Let ook op eventuele opstartkosten per bestelling. Sommige platformen rekenen een vast tarief voor elke nieuwe opdracht, ongeacht het formaat. Om transportkosten te beperken, kun je bestellingen combineren of meerdere exemplaren in één keer laten printen. Daarnaast is het slim om te checken hoelang de productie en verzending duren. Voor belangrijke deadlines is het verstandig om wat extra speling in te bouwen, zeker als je nog nabewerking wilt uitvoeren of het object elders moet laten afwerken. Zo voorkom je teleurstellingen, zowel financieel als qua timing, en houd je de kosten en planning beter onder controle.

©ANDREY RADCHENKO

3D-printen in metaal is aanzienlijk kostbaarder dan printen in kunststof.

Van idee tot realiteit met handige voorbeelden

Stel, je wilt een vervangende knop voor je keukenmachine ontwerpen. Om te beginnen meet je de diameter van de as, de hoogte van de originele knop en andere relevante maten met een schuifmaat. Daarna start je je ontwerpsoftware en maak je een cilinder met dezelfde afmetingen. Vervolgens ‘boor’ je een gat in het midden, iets groter dan de as. Je voorziet de buitenzijde van ribbels voor extra grip door simpelweg in je 3D-programma meerdere verticale vlakken toe te voegen. Vervolgens exporteer je het model. Upload je ontwerp naar een printservice en pas de materiaalinstellingen aan. Hierdoor krijg je direct zicht op de prijs. Ben je tevreden? Dan plaats je de bestelling en wacht je tot het pakketje arriveert. Een ander voorbeeld is het printen van gepersonaliseerde sieraden. Upload een eigen 3D-ontwerp, kies een metaal of metaalfinish en laat de aanbieder de rest regelen. Zo wordt 3D-printen iets tastbaars. Creatieve mogelijkheden zijn eindeloos, voor hobby, werk en studie.

©Studio Peace - stock.adobe.com

Meten is weten, dat geldt zeker voor het nauwkeurig namaken van vervangende onderdelen.

Verwacht geen wonderen

Als laatste is het belangrijk om je verwachtingen realistisch te houden. 3D-prints zien er over het algemeen net wat minder strak en glad uit dan in een fabriek of door een professional vervaardigde producten. Bekijk ook altijd de reviews van een printservice en controleer of ze ervaring hebben met het materiaal dat je wilt gebruiken. Blaas je ontwerp niet onnodig op, want hoe groter het is, hoe hoger de kosten en de kans op printfouten. Zorg dat je ontwerp fysiek stabiel staat, zonder overbodige uitsteeksels die kunnen breken. Een handige tip is om bij twijfel eerst een kleinere testversie te laten printen en die vervolgens aan te passen in de configuratietool, waarin je bijvoorbeeld de afmetingen eenvoudig aanpast. Zo zie je of het model overeenkomt met wat je in gedachten had, zonder direct de hoofdprijs te betalen. Voor speciale projecten met verfijnde details, zoals sieraden of miniaturen, is het raadzaam te informeren naar de resolutie en laaghoogte. Vaak kun je deze waarden instellen in de bestelmodule. Door daar goed op te letten, verbeter je de kwaliteit enorm. Zo haal je het beste uit je online 3D-printervaring.

Eigen prints zijn vrijwel altijd net wat minder strak dan in serie gemaakte producten, wat hier goed te zien is.

Meer controle

Met de juiste voorbereidingen, zoals een goed bestandstype en kennis van verschillende materialen, en door gebruik te maken van online printservices, kun je snel en voordelig aan de slag. Wil je nóg meer controle? Dan loont het om software te verkennen en op termijn eventueel zelf een 3D-printer aan te schaffen. Uiteindelijk is 3D-printen voor iedereen toegankelijk, zolang je maar de juiste stappen volgt.

Voordelige 3D-printers voor thuis

Als je na een paar online bestellingen de smaak te pakken hebt, kun je overwegen zelf een printer aan te schaffen. Er zijn tegenwoordig al betaalbare instapmodellen onder de driehonderd euro. Bekende merken bieden FDM-printers aan, waarmee je met gesmolten filament in lagen print. Let bij je aankoop op de bouwgrootte, de maximale temperatuur en de beschikbaarheid van reserveonderdelen. Een populair instapmodel is de Creality Ender-reeks, bekend om zijn uitbreidbaarheid. Wil je hogere resolutie of fijne details? Dan is een zogenoemde resinprinter wellicht interessant. Merken als Anycubic leveren compacte harsprinters (lcd of SLA), die vloeibare hars laag voor laag uitharden. Houd er rekening mee dat je te maken krijgt met geuren en chemische resten. Een goede ventilatie en beschermingsmiddelen zijn dus belangrijk. Verder moet je je geprinte objecten reinigen en nabelichten. Dit klinkt als veel werk, maar als je serieus in 3D-printen wilt duiken, bieden deze apparaten ultieme controle en eindeloze experimenteermogelijkheden in eigen huis.

3D-printers uit de Ender-reeks van Creality vind je online al voor minder dan 300 euro.