Een Nederlands collectief uit Kerkrade heeft met een Kickstartercampagne 50.000 euro opgehaald om de eerste draaitafel uit de 3D-printer te gaan produceren.

De Lenco-MD is de eerste draaitafel die als bouwpakket uit de 3D-printer rolt. U kunt zelf de kleur kiezen, en ook bepalen uit welke modules de pick-up bestaat. Bestellen met 33% korting kan nog enkele weken op Indiegogo. De draaitafel kost daar 199 euro. Na de actieperiode wordt het 100 euro duurder.

Hoogbegaafde jongeren

De platenspeler ontstond binnen Qeske. Die creatieve ontmoetingsplek in Kerkrade werd twee jaar geleden opgericht door ondernemers Paul Crutzen en Bert Schindler. Hogescholen, universiteiten en startups delen er hun kennis.

Niet alleen met elkaar, maar ook met het algemene publiek. Jongeren die niet meer naar school gaan, omdat ze bijvoorbeeld hoogbegaafd zijn, kunnen er ook terecht. Ze maken er spelenderwijs een nieuwe start binnen het onderwijs of de arbeidsmarkt. 

Crutzen: “Binnen Qeske kan iedereen cursussen volgen en experimenteren met technologie. Zo kun je bijvoorbeeld zelf bouwpakketten ontwerpen en die afdrukken op een 3D-printer van het bedrijf RepRapUniverse.” Een ander bedrijf binnen Qeske is Lenco. Dit gerenommeerde HiFi-merk werd een paar jaar geleden overgenomen door een goede vriend van Crutzen: Bert Peels. 

©CIDimport

(Paul Crutzen)

Een zonnepaneel voor je draaitafel

De Lenco-MD is het onbedoelde bijproduct van een actie om een wederzijdse goede vriend te helpen. “Jos, een gezamenlijke vriend van vroeger bleek arbeidsongeschikt. Omdat hij erg van vinyl houdt en al jaren bezig was met het verzamelen van ‘perfecte’ platenspelers , vroegen we hem of hij de collectie wilde samenstellen van een nog op te richten Lenco-museum over de geschiedenis van de pick-up.

Jos accepteerde de uitdaging. Hij bezocht onder andere dit voorjaar een beurs in München, in gezelschap van de eigenaar van RepRapUniverse, Richard Achatz. Die kwam zo op het idee voor de eerste draaitafel ter wereld die je kunt afdrukken op een 3D-printer. Met modules naar keuze, zoals een battery pack, een zonnepaneel, of een module waarmee je draadloos muziek kunt streamen naar je boxen.”

Bestellingen uit de hele wereld

De eerste draaitafel uit 3D-printer begon als een leuk idee, maar al snel liep het project uit de hand. “Lenco had dit najaar een stand de IFA-beurs in Berlijn. Ze namen een deel van de museumcollectie en ook een 3D-printer mee om ter plekke de eerste 3D-geprinte platenspeler te produceren.

©CIDimport

Het product werd een van de hoogtepunten van de beurs en wereldwijd verschenen er artikelen in HiFi-tijdschriften over de Lenco-MD. Over de hele wereld was er belangstelling, alleen was er geen productiecapaciteit om aan de behoefte te voldoen. Zo ontstond het idee van een Kickstarter-campagne. Een multimedia-docent van Zuyd Hogeschoolen en lid van de Qeske community, Tom Luyten, maakte een mooi filmpje en organiseerde de campagne. Daarmee heeft Qeske rond de jaarwisseling 50.000 euro kunnen inzamelen.

“Met dat geld gaan we duizend speciale 3D-printers produceren, die we samenvoegen tot een klein fabriekje. Zo kunnen we platenspelers op maat produceren en in de toekomst misschien ook andere dingen,” zegt Crutzen.

Steeds nieuwe varianten

Geïnteresseerden kunnen de Lenco-MD online bestellen. Ze krijgen de draaitafel als bouwpakket thuisgestuurd. “De essentiële onderdelen, zoals de aandrijfriem en de arm worden overigens niet geprint, maar zijn gewoon van Lenco. Het is ook mogelijk de 3D-tekeningen te kopen, die eventueel aan te passen en te produceren met een eigen 3D-printer. Door het ontwerp vrij te geven, hopen we dat er steeds meer varianten ontstaan van de Lenco-MD.”

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.