ID.nl logo
Cinebar Ultima Surround 4.0-set - Mix tussen hi-fi en soundbar
© Reshift Digital
Huis

Cinebar Ultima Surround 4.0-set - Mix tussen hi-fi en soundbar

Teufel heeft al 35 jaar ervaring met het ontwerpen van geluidssystemen. Het assortiment van het Duitse bedrijf rijkt van totaaloplossingen voor je thuisbioscoop tot hoogwaardige hi-fi speakers. De Cinebar Ultima is een cross-over van al deze zaken. Want hoewel het design gebaseerd is op een hi-fi speaker-lijn van Teufel, is het toch echt een soundbar. Voor deze Cinebar Ultima Surround 4.0 review hebben we 'm grondig getest.

We hebben voor deze test de beschikking gekregen over het volledige 4.0-systeem met extra surround speakers. Dat is geen goedkope set, je moet 979,99 euro neertellen om hem in huis te halen. Voordat je hem aanschaft, is het ook een slim idee om je tv-meubel goed op te meten. Deze soundbar is namelijk behoorlijk aan de maat: 110 cm lang, 16,4 cm diep en 13,3 cm hoog.

Daarnaast weegt de Ultima 11 kilo. Die grootte brengt een aantal zeer positieve eigenschappen met zich mee (daarover later meer), maar hij kan er ook voor zorgen dat hij wat moeilijker te plaatsen is.

©PXimport

Bouwkwaliteit

De vier luidsprekers in de soundbar vallen uiteraard direct op. Ze hebben namelijk een behoorlijk uitgesproken ontwerp. Twee van de luidsprekers kijken je aan en de andere twee zijn naar de zijkanten gericht. Teufel wil hiermee zorgen voor een breed geluidsveld. De twee ovale, zwarte vlakken die je wat verder naar het midden van de soundbar vindt, zijn baswoofers. Het is mogelijk om draadloos een Teufel-sub aan dit systeem te verbinden, maar het idee achter deze Ultima-set is dat dat niet direct nodig is voor een overtuigende vertaling van lage frequenties.

Die insteek komt voort uit andere producten uit de Ultima-serie. Ben je bekend met Teufel, dan herken je de Ultima-naam wellicht van de eerder genoemde luidsprekerserie. Losse speakers die bij uitstek geschikt zijn voor het luisteren van muziek; echte hi-fi voor liefhebbers.

Stereosystemen dus, zonder losse subwoofers. Deze 4.0-set zou je dan ook kunnen zien als een cross-over product met een focus op multi-inzetbaarheid - dat gaan we uiteraard uitgebreid aan de tand voelen met een hoop verschillende soorten geluidsmateriaal. 

Mocht je overigens de uitgesproken luidspreker- en wooferontwerpen niet mooi vinden, wordt er een front met zwart speakerdoek meegeleverd zodat je de boel kunt afdekken. Dat afdekken zorgt er wel voor dat de soundbar een stuk logger en groter oogt.

Zoals gezegd hebben we voor onze test de beschikking gekregen over de complete 4.0-set. Dit betekent dat er ook twee losse Effekt-speakers zijn meegeleverd. Twee eenvoudige, zwarte kastjes die je draadloos kunt verbinden met de soundbar.

Het is jammer dat er niet twee achter-speakers met dezelfde, uitgesproken uitstraling beschikbaar zijn, maar desalniettemin voldoen de Effect-Speakers prima. De volledige 4.0-set is, zoals gezegd, niet bepaald goedkoop. Je kunt er ook voor kiezen het systeem zonder de surroundspeakers aan te schaffen; dat drukt de prijs tot 699 euro.

©PXimport

Verbinden en opstellen

Hoewel Teufel voor de Cinebar Ultima bij hun hi-fi-lijn leent, zijn de aansluitingen achterop de Ultima precies wat je van een soundbar verwacht. Er is hmdi-arc, hdmi cec, een optische aansluiting, micro usb en usb-a. Draadloos verbinden is ook mogelijk, daarvoor krijg je de beschikking over Bluetooth aptX - het nieuwste bluetooth-protocol dat vrijwel latency-vrije, lossless streaming mogelijk maakt. Via de hdmi-aansluiting is de Cinebar Ultima daarnaast compatibel met Dolby Digital, Pro Logic II en DTS. Ook werkt de bar eenvoudig samen met verschillende smart speakers.

De soundbar aansluiten is eenvoudig en rechttoe rechtaan: stekker in het stopcontact, hdmi-kabel in de achterkant en gaan. Een kanttekening: de meegeleverde stroomkabel is echt ongelofelijk kort. Voor de meeste setups zul je vrijwel zeker moeten investeren in een langere vervanger. De Effekt-surroundspeakers verbinden draadloos. 

Je kunt in het menu instellen op welke afstand ze ongeveer staan. Zo kan het systeem automatisch de benodigde vertragingstijden naar de achterspeakers berekenen. Bij het instellen valt wel direct het eerst minpunt op: het menu. Er is gekozen voor een nogal uitgesproken, rood lettertype in een vierkante stijl. Het geheel doet denken aan de ietwat gedateerde ‘eerst een nummertje trekken’-borden die je in menig gemeentelijk kantoor of bij de groenteboer vindt.

Tijdens het gamen is het vooral het extreem grote geluidsveld dat bijdraagt aan een immersieve ervaring.

-

Los van of het lettertype in de smaak valt of niet, zorgt het ervoor dat het menu onoverzichtelijk is. Het led-schermpje heeft namelijk maar ruimte voor één woord. Je bent dus constant aan het scrollen, naar het volgende menu aan het klikken en vervolgens weer aan het scrollen. Het ontbreekt hierin echt aan overzicht. Daar komt nog bij dat bijvoorbeeld het instellen van de afstand van de Effekt-speakers niet direct op de meest logische plek in het menu verstopt zit. Gelukkig zijn de meest belangrijke functies eenvoudigweg te besturen via een knop op de meegeleverde afstandsbediening.

De klank en Dynamore

Bij het beluisteren van muziek valt direct op dat het Teufel inderdaad is gelukt een zeer overtuigende laagweergave neer te zetten. Zelfs zonder die externe sub klinkt de Cinebar Ultima echt ongelofelijk vol. Met als kanttekening dat het laag hier en daar toch wat slordig wordt. Bij moderne hiphopproducties sneeuwt het echte sublaag het midlaag een beetje onder. Zo komt het fundament van een soulvolle bas er mooi uit, terwijl de ronkende textuur ietwat in het laaggeweld verdwijnt. Dat is natuurlijk deels inherent aan het genre - het laag moet groots - maar het heeft ook te maken met het feit dat het laag niet altijd even strak klinkt.

Desalniettemin is de weergave van de Cinebar Ultima erg overtuigend. Voornamelijk het grote geluidsveld is indrukwekkend. De speakers aan de zijkant zorgen bij het beluisteren van muziek echt voor een brede muur van geluid, terwijl de lokalisatie ook nog enigszins overeind blijft. Het middenhoog, waar de meeste stemmen zich bevinden, klinkt daarnaast kernachtig en precies. Wel ontbreekt het hier en daar een beetje aan échte definitie in het hoog.

©PXimport

Tijdens het gamen is het vooral het extreem grote geluidsveld dat bijdraagt aan een immersieve ervaring. Vanwege zijn grootte vult deze soundbar echt moeiteloos heel je woonkamer. Het stevige laag helpt om tussenfilmpjes en spectaculaire momenten goed te vertalen, maar het is vooral de veelzijdigheid die het lekker gamen maakt op de Cinebar Ultima. 

Een goed voorbeeld hiervan is Grand Theft Auto 5: de soundbar gaat zowel prima om met East Los FM als de chaotische vuurgevechten. Zo word je te allen tijde meegenomen in het verhaal. Tegenover die verhalende klank en het grote geluidsveld, staat wel dat de lokalisatie niet heel precies is. Je wilt er in ieder geval geen beslissingen op in-game leven of dood op maken. Extreem precieze lokalisatie is zelden een eigenschap van een soundbar, maar het moet toch worden gezegd.

Toen we de vorige keer een Teufel-soundbar testten, keken we ook al uitgebreid naar de Dynamore-modus. Met deze modus verandert het geluidsveld aanzienlijk: er komt nog meer focus te liggen op breedte en ook de lokalisatie in het middengebied vertroebelt iets. 

Je moet je oren echt even de tijd geven om te wennen. Zijn ze eenmaal gewend, dan geeft Dynamore, zeker in combinatie met de Effekt-speakers, haast een wolk van geluid. Niet alles is meer even aanwijsbaar, maar zeker bij spectaculaire actiefilms heb je het gevoel dat je echt middenin de actie zit.

©PXimport

Concluderend

Er is niet veel aan te merken op de Cinebar Ultima. Het enige waar je echt rekening mee moet houden is dat hij moet passen. Qua grootte uiteraard, maar ook qua smaak en wensen. De Cinebar Ultima heeft een behoorlijk excentrieke uitstraling, met of zonder afdekkende frontjes en er zijn - met het onoverzichtelijke menu, de hele korte stroomkabel en het her en der rommelige sublaag – we wat slordigheden.

Daar staat tegenover dat het echt een hele goede totaaloplossing is, zelfs voor behoorlijk grote woonkamers. Maar wel een totaaloplossing met een twist: het is een echt cross-over product. Ben je op zoek naar een soundbar die overweg kan met alle Dolby-codecs en, naast gaming, hoofdzakelijk het hart van een thuisbioscoop vormt, is dit misschien niets voor jou. Zoek je de beste soundbar die eigenlijk wat meer aanvoelt als een grote hi-fi speaker en daarom perfect kan dienen als geluidshart van je woonkamer, dan kun je deze Cinebar Ultima - met of zonder extra Effekt speakers - zeker overwegen.

Uitstekend
Conclusie

Zoek je naar een soundbar die overweg kan met alle Dolby-codecs en het hart van een thuisbioscoop vormt, dan is dit niets voor jou. Wil je een soundbar die eigenlijk wat meer aanvoelt als een grote hi-fi speaker en daarom perfect kan dienen als geluidshart van je woonkamer, dan is de Cinebar Ultima - met of zonder extra Effekt-speakers – zeker het overwegen waard.

Plus- en minpunten
  • Groot geluidsveld, multi-inzetbaar, dynamore-modus, dynamische weergave, overtuigende laagweergave zonder subwoofer
  • Menu onoverzichtelijk, meegeleverde stroomkabel te kort
▼ Volgende artikel
Retrogames spelen op je laptop? Zo werkt emuleren met MAME
Huis

Retrogames spelen op je laptop? Zo werkt emuleren met MAME

Hoewel oude arcadekasten en klassieke spelcomputers op den duur verdwijnen, hebben de bijbehorende games het eeuwige leven. Met MAME boots je de originele hardware namelijk exact na. Daarmee wek je oude videospelletjes op je pc, laptop of Mac weer tot leven! Lijkt het spelen van nostalgische Atari-, Sega- en (S)NES-spellen je wel wat? In dit artikel leggen we uit hoe je dat doet.

Wat gaan we doen?

In dit artikel leer je hoe je met de gratis emulator MAME oude arcadeklassiekers nieuw leven inblaast. We leggen uit wat emulatie precies inhoudt, hoe je MAME installeert en instelt, en hoe je legale games toevoegt via ROM-bestanden. Ook lees je hoe je het programma naar je eigen voorkeuren aanpast — van beeld en geluid tot invoerinstellingen en plug-ins. Tot slot ontdek je hoe je virtuele muntjes 'inwerpt' en extra credits instelt voor langere speeltijd.

Ook leuk: De beste PS5-games in 2026

Emuleren

Emuleren betekent dat speciale software de elektronica van een bestaand apparaat nabootst. In plaats van de originele printplaten en chips te gebruiken, vertaalt een emulator de instructies en signalen van die hardware naar je huidige pc of laptop. Een voordeel, want oude spelcomputers gaan op den duur namelijk kapot. Bovendien zijn reserveonderdelen schaars.

MAME is de bekendste emulator voor arcadekasten. De afkorting van deze freeware staat voor Multi Arcade Machine Emulator. Daarnaast ondersteunt dit programma tegenwoordig ook allerlei klassieke spelconsoles.

De doelstelling van de softwareontwikkelaars is om de hardware tot in detail na te bootsen en daarmee de technische kennis te behouden. Hierdoor speel je de games zoals ze oorspronkelijk bedoeld waren. Prettig is dat MAME iedere maand een nieuwe update vrijgeeft. Hierdoor weet je vrijwel zeker dat deze populaire emulator op jouw systeem goed blijft werken.

©jon anders wiken

Dankzij emulatiesoftware heb je voor het spelen van retrogames geen klassieke spelcomputer meer nodig.

Installatie

Met het opensource-project MAME bouw je een nauwkeurige digitale replica van één of meerdere spelcomputers. Je hoeft hiervoor alleen gratis emulatiesoftware op je systeem te installeren. MAME is voor Windows, macOS en Linux beschikbaar.

Nuttig om te weten is dat de makers nauwkeurigheid boven snelheid prefereren. Bepaalde games vormen dan ook een behoorlijke belasting voor jouw pc of laptop. Installeer het programma daarom bij voorkeur op een vlot systeem met minimaal 4 GB werkgeheugen. Volgens de ontwikkelaars werkt MAME ook op gedateerde computers van hooguit tien jaar oud, maar hierbij ervaren gebruikers wel eerder vertraging.

Ga naar www.mamedev.org en scrol een stukje omlaag. Klik onder Supported Platforms op de downloadknop van jouw besturingssysteem. Bij dit artikel werken we met de Windows-versie. Je downloadt het exe-bestand naar de computer en dubbelklikt hierop. Kies Uitvoeren en bepaal via de knop met de drie puntjes in welke map je de bestanden van het programma wilt opslaan. Bevestig met OK / Extract.

MAME is voor alle bekende desktopplatformen beschikbaar.

MAME verkennen

Ga naar de map waarin je in de vorige tip MAME hebt geïnstalleerd. Je ziet hierin flink wat mappen en bestanden. Dubbelklik op mame.exe. Er verschijnt een ietwat onorthodoxe gebruikersomgeving met de namen van tienduizenden systemen en games. Aan de linkerkant kun je het aanbod onder meer op jaartal of fabrikant sorteren.

Je kunt ook de zoekfunctie gebruiken. Begin in dat geval gewoon met typen. Zo krijg je een idee welke emulators er allemaal beschikbaar zijn. Typ je bijvoorbeeld Nintendo, dan komen iconische spelcomputers als Game Boy (Color) en Entertainment System tevoorschijn. Klik bovenaan op het sterretje om een emulator als favoriet te markeren. Op die manier vind je die later makkelijker terug.

Je kunt alvast de status van een geselecteerde emulator controleren. Als onderin beeld Status: Working verschijnt, kan MAME deze spelcomputer of arcadekast goed nabootsen. Is dat niet het geval, dan voegt de emulatiesoftware wellicht later ondersteuning toe via een update. Controleer verder ook of het beeld en geluid goed werken. In dat geval staat er OK achter respectievelijk Graphics en Sound.

Kleurt het deelvenster onderaan groen, dan werkt de geselecteerde emulator naar behoren.

Configuratiebestand

Ten opzichte van veel andere programma's wijkt de werking van MAME op bepaalde punten nogal af. Je dient bijvoorbeeld eerst twee zogeheten configuratiebestanden aan te maken. Doe je dat niet, dan slaat de emulatiesoftware jouw voorkeursinstellingen slechts tijdelijk op. Denk onder meer aan de gewenste beeldresolutie, geluidsinstellingen en invoerapparatuur.

Dubbelklik onderin beeld op General Settings en dubbelklik op Save Settings. De melding Settings saved verschijnt. Kies Return to Previous Menu om weer terug te keren naar het beginscherm. Je kunt hiervoor trouwens ook de Escape-toets gebruiken. Controleer voor de zekerheid of er in de MAME-map op de computer twee nieuwe configuratiebestanden staan, namelijk mame.ini en ui.ini.

Duik in de instellingen om een configuratiebestand aan te maken.

Nederlandse taal

De voertaal is weliswaar standaard Engels, maar er is ook een Nederlandse vertaling beschikbaar. Ga naar General Settings / Customize UI en dubbelklik op Language. Klik vervolgens twee keer op Dutch. Zodra je nu Return to Previous Menu kiest, verandert het menu direct naar het Nederlands. Bevestig met Instellingen opslaan en sluit het menu af. Houd er rekening mee dat niet alle onderdelen in MAME correct zijn vertaald.

Maak het jezelf makkelijker en activeer de Nederlandse taal.

Maplocatie ROM's

MAME heeft standaard géén spellen. Die ga je zo dadelijk namelijk zelf toevoegen. Je regelt dat door zogenoemde ROM-bestanden in het programma te laden. Zo'n ROM-bestand is kort gezegd een digitale kopie van een klassieke game. Handig, want je kunt tenslotte niet zomaar een oude spelcartridge of floppydisk op een hedendaagse computer aansluiten.

Geef in MAME aan waar je ROM's bewaart. Navigeer hiervoor achtereenvolgens naar General Settings / Mappen configureren / ROMs / Map toevoegen en selecteer de map roms binnen de MAME-opslagmap. Je bevestigt met Enter, waarna je driemaal klikt op Terug naar vorig menu. Bewaar de wijzigingen met Instellingen opslaan en sluit het menu af.

MAME kijkt in de roms-map of er nieuwe spellen beschikbaar zijn.
ROM's downloaden?

Hoewel emulators zoals MAME legaal zijn, ligt dat voor de benodigde ROM-bestanden van games helaas iets anders. Het is dan ook begrijpelijk dat de videospellen niet bij de emulatiesoftware zijn inbegrepen, want hierop rust auteursrecht. Bovendien zouden tienduizenden spellen te veel opslagcapaciteit opeisen.

Wie op Google speurt, vindt al gauw allerlei downloadbare ROM-bestanden van bekende gametitels. Kijk daarmee uit! Je mag officieel alleen een digitale back-up maken van een origineel videospel dat je zelf bezit. Het kopiëren van een authentieke cartridge is nogal complex. Je hebt hiervoor namelijk specifieke apparatuur en software nodig. Bovendien is het niet toegestaan om eventuele kopieerbeveiliging te omzeilen. Om de genoemde redenen is het natuurlijk verleidelijk om ROM-bestanden uit illegale bron te downloaden, maar volgens de Nederlandse wet is dat dus verboden.

Op talloze websites liggen illegale ROM-bestanden van bekende spellen voor het oprapen.

ROM's downloaden

Auteursrechtelijk beschermde ROM's mag je niet downloaden. Gelukkig beheert MAME zelf ook een behoorlijke collectie klassieke games. De originele makers hebben toestemming gegeven om deze ROM-bestanden gratis te gebruiken. Het betreft tientallen titels die tussen 1977 en 2001 zijn uitgebracht.

Ga naar www.mamedev.org/roms/ en klik op een interessante titel. Je zet een vinkje voor I understand that these ROM images are for non-commercial use only, waarna je op de downloadknop klikt. Bewaar het zip-bestand nu in de ROM-map van MAME. Pak dit zip-bestand beslist niet uit, want anders werkt de emulatie niet.

Check op de website van MAME welke legale ROM-bestanden van oude games je gratis kunt downloaden.

Retrogame starten

Zodra je de ROM's eenmaal in de juiste map hebt geplaatst, kun je deze games in MAME starten. Overigens circuleren er op internet ook ROM's die in de praktijk helaas niet werken. Het is dus echt een kwestie van uitproberen. Als je in de vorige tip legale kopieën vanaf de website van MAME hebt gedownload, krijg je die relatief eenvoudig aan de praat.

Klik in het linkermenu op Beschikbaar en druk vervolgens op de F1-toets. Bevestig met Enter. De emulatiesoftware controleert nu alle aanwezige ROM's. Na even wachten zie je in de lijst verse titels die je kunt spelen. Klik hierop en controleer onderaan of de status, het beeld en het geluid in orde zijn. Je opent rechtsboven eventueel het tabblad Informatie om extra details te tonen, zoals jaartal en fabrikant. Kun je een bepaalde titel niet vinden? Gebruik dan de zoekfunctie! Klik tweemaal op een titel om het videospel te starten.

Zodra je op de sneltoets F1 drukt, controleert MAME alle ROM-bestanden.

Gamen maar!

Een game start met de standaardinstellingen altijd op volledige schermgrootte. Vind je dat niet prettig, dan druk je in Windows op de sneltoets Alt+Enter om de vensterweergave te openen. Pixelachtige videospelletjes kun je vaak beter in een wat kleinere weergave spelen. Je past de grootte van het dialoogvenster naar eigen wens aan.

De bediening verschilt per spel. Vaak verschijnt er eerst een korte animatie, waarna je het spel kunt starten. Het loont de moeite om eerst even de invoerinstellingen door te nemen. Druk in de spelweergave op de Tab-toets en ga naar Invoerinstellingen / Input Assignments (this system). Je ziet nu welke knoppen je kunt gebruiken. Liever een andere indeling? Geen probleem, want het is mogelijk om de bedieningsknoppen te wijzigen. Selecteer een functie en druk vervolgens op Enter. Druk nu op de toets die je voortaan wilt gebruiken.

Klaar met spelen? Klik dan rechtsboven op het kruisje om weer terug te gaan naar het beginscherm van MAME. Je kunt als alternatief ook op de Escape-toets drukken.

Let op: artikel gaat verder onder de afbeelding en de video.

Zin in een potje poker?

🎢 Ook leuk: gratis achtbanen bouwen in je browser

View post on TikTok

Game-instellingen

Je kunt van iedere game de instellingen even doornemen. Klik met de rechtermuisknop op een titel om een contextmenu te openen. Zoals de naam al doet vermoeden, verschijnen er bij Geavanceerde opties allerlei complexe instellingen. Dat zijn er weliswaar flink wat, maar voor doorsneegebruikers zijn de meeste opties niet zo interessant.

Overigens is het wél de moeite waard om het onderdeel Automatisch opslaan/hervatten te activeren. Afhankelijk van het spel sla je daarmee de voortgang op. Kijk daarnaast ook even bij Invoerinstellingen. De Muis staat namelijk vaak uit, terwijl je veel games met dit bedieningsapparaat kunt spelen. Klik op Terug naar vorig menu.

Kijk verder ook even bij Video opties. Schakel bijvoorbeeld de Venstermodus in wanneer je liever niet wilt dat de game in een volledig scherm opent. Kies daarna Terug naar vorig menu en Save System Settings. Sluit ten slotte het menu.

Van ieder videospel kun je de instellingen aanpassen.

Muntinworp

Veel oude arcadekasten hebben een muntgleuf. Pas wanneer iemand daar een gulden of rijksdaalder in gooide, begon het spel. Aangezien MAME de hardware van klassieke arcadespellen exact nabootst, is het veelal nodig om een virtueel muntje in het systeem te werpen. Anders kun je namelijk niet spelen. Meestal druk je hiervoor op 5 voor munt één en 6 voor munt twee. Druk meermaals op deze getallen om extra credits toe te voegen.

Bij veel virtuele arcadekasten druk je verder op 1 of 2 om respectievelijk met één of twee spelers te gamen. Daarnaast zijn F6 en F7 nuttige sneltoetsen. Daarmee bewaar of laad je namelijk zogeheten savestates. Wil je even pauzeren? Druk dan op F5. Je kunt meestal met de pijltjestoetsen bewegen. Als je een schietspel speelt, is de vuurknop natuurlijk cruciaal. Dat is veelal de Spatie-, Ctrl- of Alt-toets.

De getallen achter Coin 1 en 2 geven aan met welke toetsen je een virtueel muntje kunt werpen.

Extra credits

Speel je een arcadespel en blijf je telkens virtuele muntjes inwerpen? Bij een echte arcadekast is het via fysieke schakelaars op de printplaat vaak mogelijk om de instellingen te wijzigen. Een kastbeheerder kan zo bijvoorbeeld extra credits of levens aan een muntinworp toewijzen. MAME heeft hiervoor een aangepast menu, zodat je langer kunt doorspelen.

Druk binnen de spelomgeving op de Tab-toets en ga naar DIP-schakelaars. De beschikbare instellingen zijn afhankelijk van het gekozen arcadespel. Vaak kun je het aantal levens en/of credits opvoeren. Soms zijn er ook opties om de gametijd te verlengen, een andere taal te kiezen en de moeilijkheidsgraad te wijzigen. Tot slot kun je het geluid van de 'arcadekast' wellicht aan- of uitzetten. Klaar? Klik dan achtereenvolgens op Terug naar vorig menu en Close Menu.

Pas via het onderdeel DIP-schakelaars diverse instellingen van de arcadekast aan.

Geluid

Tijdens het spelen van een spel kun je diverse geluidsopties aanpassen. Hoor je bijvoorbeeld deuntjes uit de monitorspeakers, maar gebruik je hiervoor liever aangesloten pc-speakers? Druk dan in het gamevenster op de Tab-toets. Via Audio Mixer verschijnt er een klein venster. Klik achter Device zo nodig meermaals op het pijltje totdat de juiste audiobron is geselecteerd. Daarnaast pas je optioneel ook nog het standaardvolume aan. Klik op Terug naar vorig menu.

MAME heeft ook nog diverse geavanceerde audio-opties. Open hiervoor het onderdeel Audio Effects. Via Equalizer kun je bijvoorbeeld de intensiteit van hoge en lage tonen wijzigen. Sluit het menu door twee keer op de Escape-toets te drukken.

Geef indien nodig aan dat je het geluid via de luidsprekers wilt afspelen.

Plug-ins

MAME ondersteunt het gebruik van plug-ins. Je voegt daarmee extra functies aan het programma toe. Ga vanuit het hoofdvenster naar General Settings en kies Plugins. Er wordt een lijst geopend van alle uitbreidingen die je kunt activeren.

Een leuke plug-in is bijvoorbeeld Hiscore support. Je bewaart daarmee je hoogste scores. Verder kun je met Input macro plugin een reeks toetsaanslagen aan een enkele knop toewijzen. Cheat finder helper library helpt je misschien met het vinden van handige trucs. Dat kan net het verschil zijn om een level of volledige game uit te spelen. Laat ten slotte met Game play timer tijdens het spelen desgewenst een tijdklok meelopen. Navigeer naar Terug naar vorig menu en kies Instellingen opslaan. Sluit het menu vervolgens af.

Ben je benieuwd hoe de plug-ins in de praktijk werken? Herstart dan eerst MAME en start een spel. Je drukt daarna op de Tab-toets, waarna je het onderdeel Plugin opties opent. Je kunt nu de aanwezige plug-ins configureren.

Bekijk in het overzicht met plug-ins welke uitbreidingen je wilt activeren.

👾 Pac-Man + LEGO

Het beste van twee werelden
▼ Volgende artikel
Gerucht: iPhone 17e gaat evenveel kosten als voorganger
© Jeroen Boer - ID.nl
Huis

Gerucht: iPhone 17e gaat evenveel kosten als voorganger

De mogelijk binnenkort te verschijnen iPhone 17e zou evenveel gaan kosten als de iPhone 16e, namelijk 599 dollar - omgerekend mogelijk wederom 719 euro.

Dat claimt journalist en Apple-expert Mark Gurman op Bloomberg. De iPhone e-modellen zijn betaalbaardere versies van de iPhone. Dat blijkt wel uit de prijs van de begin vorig jaar uitgekomen iPhone 16e, die op release 719 euro (en 599 dollar in de VS) kostte.

Gurman claimt dat de prijs van opvolger iPhone 17e in ieder geval in de VS gelijk blijft, oftewel nog steeds 599 dollar. Dat zou dus kunnen betekenen dat hij ook weer 719 euro in Europa gaat kosten.

Verbeteringen

De prijs blijft waarschijnlijk dan wel gelijk, maar de 17e zou toch enkele verbeteringen ten opzichte van de 16e kennen. Zo zou er een A19-chip in de iPhone 17e zitten, een chip die ook in de duurdere, reguliere iPhone-modellen voorkomt.

Verder zou de 17e ook Apple's 5G-chip bevatten, net zoals de duurdere iPhones. Tot slot zou ook MagSafe ondersteund worden voor Apple’s magnetische accessoires. Dit was bij de iPhone 16e niet het geval.

Volgens Gurman wordt de iPhone 17e op 19 februari onthuld en ergens binnenkort uitgebracht. De 16e kwam op 28 februari 2025 uit, dus het is waarschijnlijk dat de opvolger ook ergens later deze maand of begin volgende maand uitkomt. De reguliere iPhone-modellen worden altijd pas in september aangekondigd en uitgebracht.

Overigens claimt Gurman ook dat Apple binnenkort nieuwe iPads uitbrengt - een iPad Air met een M4-chip en een instapmodel met een A18-chip - en nieuwe Macbook Airs en Pro's. Die zouden mogelijk ergens in maart uitkomen.

Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.