Bij lage temperatuurverwarming, of LTV, verwarm je je huis met een lagere watertemperatuur dan je gewend bent. Dat is niet alleen beter voor de planeet, maar kan ook veel geld besparen. In dit artikel leggen we uit wat ervoor nodig is om optimaal te verwarmen met lage temperatuurradiatoren.

In samenwerking met Jaga.

Begin met goede isolatie

Voordat je begint aan lage temperatuurverwarming is het noodzakelijk dat je huis goed geïsoleerd is. Een van de redenen dat de aanvoertemperatuur bij een traditionele verwarming zo hoog is (rond de 75 en 85 graden Celsius), is omdat oude huizen veel naden en kieren bevatten. Oftewel: om voldoende warmte te produceren waren er hoge watertemperaturen nodig. Veel moderne huizen zijn standaard al goed geïsoleerd, maar als dat bij jouw huis nog niet het geval is, krijg je je woning waarschijnlijk niet goed warm met LTV.

Bij oude woningen met slechte isolatie is het dus belangrijk om eerst betere isolatie aan te brengen. In dit artikel behandelen we niet hoe je je huis het best kunt isoleren, maar kortweg heb je voor lage temperatuurverwarming minstens 8 cm dak- en vloerisolatie nodig (maar hoe meer, hoe beter natuurlijk). Als je daarbovenop spouwmuurisolatie en in het gehele huis HR++-glas hebt, zou dat voldoende moeten zijn, adviseert Milieu Centraal .

Gebruik een lage temperatuurradiator

Als je huis goed geïsoleerd is, kun je het afgiftesysteem met lage temperatuurverwarming aanpakken. Bij lage temperatuurradiatoren is het rendement groter dan bij traditionele radiatoren. De radiatoren zijn namelijk zo ontworpen dat er minder warmteverlies optreedt dan bij een traditioneel systeem. Dit heeft te maken met de materialen en het ontwerp. Er is minder warm water nodig om dezelfde warmteafgifte te krijgen.  Met zo’n lage temperatuurradiator kun je je woning dus met een lagere watertemperatuur op dezelfde temperatuur krijgen als bij een oude radiator. De oude radiator had daarvoor meer water van een hoge temperatuur nodig, en dat verbruikt meer energie. Daardoor heb je met lage temperatuurverwarming dus een lagere energierekening voor hetzelfde comfort.

Naast de lage temperatuurradiatoren behoort ook vloerverwarming tot de duurzame warmte-afgiftesystemen. Vloerverwarming werkt ook op een lagere watertemperatuur. Maar wij raden in bestaande bouw het gebruik van lage temperatuurradiatoren aan. Deze zijn namelijk veel eenvoudiger en sneller te monteren dan vloerverwarming, omdat ze aan te sluiten zijn op het bestaande leidingsysteem.

De populairste LT-radiator is de Jaga Strada. Deze bevat Low-H2O-technologie, waardoor de radiator klein en energiezuinig is. Sterker nog: Jaga-radiatoren zijn de zuinigste van Nederland. De warmtewisselaar van aluminium en koper reageert bovendien sneller dan vloerverwarming of andere radiatoren. Ook wordt er niet onnodig doorverwarmd wanneer de optimale binnentemperatuur is bereikt. Met deze LT-oplossing kun je je huis niet alleen duurzaam, maar ook comfortabel verwarmen.

In principe heb je voor de Jaga LT-radiatoren geen warmtepomp nodig. Ze werken ook prima met de bestaande HR-ketel als warmteopwekker en je bespaart dan ook meteen tot 15 procent aan energieverbruik. Het aanleggen van een (hybride) warmtepomp boven op de radiator hoeft dus niet per se meteen te gebeuren, maar zorgt natuurlijk wel voor nog meer besparing op je gasrekening.

Andersom geldt ook: als je al een duurzame warmteopwekker hebt, maar nog het oude afgiftesysteem gebruikt, bespaar je weliswaar al op je energiekosten, maar met de huidige gas- en elektriciteitsprijzen loop je tot wel 1000 euro besparing per jaar mis als je niet ook het afgiftesysteem aanpakt. Door te combineren bespaar je niet alleen meer geld, ook zorg je voor een optimaal werkend systeem waarbij je de best mogelijke rendementen haalt. In combinatie met een warmtepomp kun je je huis met een LT-radiator goed warm krijgen met een watertemperatuur van slechts 35 tot 55 graden.

Upgrade je radiator met een DBH-systeem

Als je naast duurzaam verwarmen ook wilt koelen met je Jaga-radiator, kun je ervoor kiezen om een Dynamic Boost Hybrid-systeem te installeren. Dit is relatief eenvoudig (zónder hulp van een installateur) in de bestaande Jaga-radiator te monteren, dus het is niet nodig om over te stappen op een andere radiator waarbij deze mogelijkheid is ingebouwd.

Dit aanvullende, milieuvriendelijke systeem zorgt ervoor dat je, in combinatie met een warmtepompinstallatie, niet-condenserend kunt koelen (ook wel ‘light cooling’ genoemd). Dat houdt in dat de ruimte vooral wordt verfrist, hetgeen de kamertemperatuur 3 tot 5 graden kan laten dalen. Deze manier van koelen is veel gelijkmatiger en comfortabeler, maar ook veel zuiniger dan een losse airco. Het DBH-systeem van Jaga koelt met een watertemperatuur van 16 graden en koelt daarmee drie keer zoveel als vloerkoeling.

Ook voor het verwarmen biedt dit systeem voordelen. Dynamic Boost Hybrid heeft namelijk een extra snel reactievermogen, waardoor deze de temperatuur in hoog tempo laat stijgen en dalen. Het omschakelen van verwarmen naar koelen en terug gebeurt overigens volautomatisch, op basis van temperatuursensoren voor de ruimte- en watertemperatuur.

Kortom, als je je huis duurzaam wilt verwarmen, maar nog geen warmtepomp bezit, raden wij de Strada-radiator aan in combinatie met een HR-ketel. Als je daarna overstapt op een warmtepomp en je huis ook op milieuvriendelijke wijze wilt koelen, kun je gemakkelijk je radiator upgraden met het Dynamic Boost Hybrid-systeem. Heb je al een warmtepomp, dan kun je meteen een Strada Hybrid aanschaffen, waarin het DBH-systeem al ingebouwd zit. Zo zorg je met relatief weinig moeite voor een beter klimaat – zowel binnen, als buiten.

Thuis koffie van restaurantkwaliteit? De Philips Café Aromis 8000-serie belooft het. In deze review lees je of deze volautomaat de hype waarmaakt. Van perfect melkschuim tot minimaal onderhoud: ontdek waarom dit apparaat je lokale barista overbodig maakt, zelfs met gewone supermarktbonen!

Je kent het vast: je zit in je favoriete koffietentje, neemt een eerste slok van de cappuccino die je hebt besteld en valt even stil. De temperatuur, het mondgevoel, die volle smaak… alles lijkt te kloppen. En dan denk je aan de koffie thuis. Die is prima, of in elk geval best oké. Maar daar blijft het dan ook bij.

Dat dacht ik tenminste. Tot ik de Philips Café Aromis 8000-serie op mijn aanrecht installeerde en mijn keuken stante pede in een soort hippe koffiebar veranderde. De installatie van deze fraaie machine behelst niet meer dan een stekker in het stopcontact, water in het reservoir en een dosis verse koffiebonen bovenin. That’s it. Daarna kan het feest beginnen.

Hoewel de term 'restaurantkwaliteit' vaak niet meer dan een loze marketingkreet is, maakt dit apparaat dat woord opeens bizar concreet. Dat zit 'm in heel basale dingen: de koffie is direct op de juiste temperatuur (niet dat lauwe net-niet) en de smaak is vol en romig, zonder die nare bittere nasmaak. Dit apparaat lijkt bovendien precies te snappen wat jij wil; zonder dat je zelf als een bezetene aan de knoppen hoeft te draaien, staat er binnen de kortste keren een meer dan fatsoenlijke kop koffie voor je neus. Wat een topding!

©Philips

Duurdoenerij niet nodig

Erg prettig is het feit dat de machine enorm vergevingsgezind is. Hippe koffiesnobs vertellen je doorgaans dat je zonder exclusieve bonen van 30 euro per kilo nergens bent. Onzin, blijkt nu. Zelfs met een zak supermarktbonen en een pak volle melk (lang houdbaar werkt het best!) tovert dit ding een resultaat tevoorschijn waar je u tegen zegt. Hij weet echt het maximale uit elke boon te persen. Luxe zonder dat je boodschappenlijstje ingewikkeld of overdreven duur wordt, ik hou ervan.

En dan de melk. Vaak is dat thuis niet meer dan een zielig laagje luchtbelletjes dat na tien seconden als sneeuw voor de zon verdwijnt. Hier niet. Dit schuim is stevig, rijk en blijft dapper overeind staan. M'n ochtendcappuccino heb ik dan ook spontaan heilig verklaard, maar de echte verrassing is wat mij betreft de optie 'Melange'. Die is gloeiend heet, heeft de ideale verhouding tussen melk en koffie (puristen verklaren me voor gek) en maakt me elke keer weer instant gelukkig. Ik was aanvankelijk wat sceptisch over dit soort voorgeprogrammeerde recepten, maar deze verhouding is zo perfect afgestemd dat het elke keer weer aanvoelt als een echte traktatie.

©Philips

'Wat willen jullie drinken?'

Bezoek over de vloer? Kom maar door met de bestellingen! Vroeger hoopte ik stiekem op de keuze voor zwart (want: geen gedoe met melk), nu draai ik mijn hand niet meer om voor een latte of espresso macchiato. Sterker nog, ik nodig mensen nu vol enthousiasme uit om een kopje koffie te komen doen, en de reacties zijn elke keer unaniem: "Wauw, lekkere koffie!" 

Het mooie is dat je specifieke voorkeuren van je bezoek niet elke keer opnieuw hoeft in te voeren. Dankzij de gebruikersprofielen heeft iedereen in huis zijn eigen 'knop'. De een wil de latte met extra melk, de ander wil 'm juist sterker: dat kun je allemaal opslaan. En de machine verrast ook in de breedte. Waar ik zelf inmiddels min of meer verslaafd ben aan de Red Eye (een pittige boost voor de korte nachten), scoor ik bij mijn dochter punten met de 'Babychino'-functie: alleen warm melkschuim. Lekker voor het slapen gaan. 

Voor de liefhebbers zitten er trouwens nog allerlei cold brew-opties in het assortiment. Niet helemaal mijn ding – koffie kan me niet heet genoeg – maar fijn dat het kan als de smaak (of het bezoek) daarom vraagt.

©Eelko Rol

Geen schoonmaak-nachtmerries

Dan het onderhoud. We kennen de horrorverhalen van schimmelende slangetjes in volautomaten en hopeloos verkalkte zetgroepen. De Café Aromis 8000 is wat dat betreft een verademing. Water bijvullen, bakje met koffiepucks legen en (belangrijk!) de melkhouder gewoon even omspoelen onder de kraan (schijnt zelfs in de vaatwasser te kunnen). Geen ingewikkeld gedoe; de machine spoelt zichzelf krachtig door bij het opstarten en afsluiten. Het ding staat er, hij werkt en zeurt verder niet om aandacht. Had ik al gezegd dat dit een topding is?

O, en er is een app. Is die noodzakelijk? Neuh. Is het lekker? Ja! Via de app kun je de machine alvast aan het werk zetten terwijl je zelf nog even je mail checkt in bed. Je weet: technologie is op zijn best als het je luiheid faciliteert, en dat heeft Philips hier goed begrepen.

©Philips

Conclusie? Dit is meer dan een keukenapparaat; het is een stukje levensgeluk. Je hoeft niet meer te kiezen tussen gemak (dag Senseo!) en smaak. De Philips Café Aromis 8000 bewijst dat je dat perfecte koffiemomentje gewoon thuis kunt creëren. Zonder barista-cursus, zonder gedoe, maar mét die gelukzalige stilte na de eerste slok.

Enige minpuntje is wellicht de prijs, want die is met 999 euro best fors. Maar reken maar uit: een cappuccino kost tegenwoordig al snel 4 euro, dus met 250 gloeiend hete geluksmomentjes thuis heb je deze machine er al uit. Dat moet je jezelf gewoon gunnen.

Marc-Alexis Côté, die voorheen de Assassin's Creed-gamefranchise bij Ubisoft overzag, heeft dat bedrijf nu aangeklaagd.

Afgelopen oktober werd aangekondigd dat Côté vertrokken was bij het bedrijf. Dat gebeurde rond dezelfde tijd als dat Ubisoft de Assassin's Creed-franchise onderbracht onder Vantage Studios, een nieuwe dochteronderneming die het samen met Tencent heeft opgericht. Côté heeft decennialang aan de Assassin's Creed-franchise gewerkt en stond de laatste jaren aan het hoofd van de populaire spellenreeks.

Côté zou toen Assassin's Creed naar Vantage Studios ging een aanbod van Ubisoft hebben gekregen om een andere leidende positie binnen het bedrijf aan te nemen. Côté liet kort daarna publiekelijk weten dat deze positie niet vergelijkbaar was met zijn eerdere werk.

De aanklacht

Nu klaagt Côté Ubisoft dus aan, zo meldt CBC Radio Canada. Volgens hem zou hij de rol van 'Head of Production' aangeboden hebben gekregen binnen Ubisoft nadat Assassin's Creed binnen Vantage Studios werd ondergebracht, gevolgd door een mogelijke positie als 'Creative House'.

Volgens Côté zou hij daardoor leiderschap krijgen over "tweederangs" Ubisoft-franchises. Aangezien hij daarvoor de Assassin's Creed-franchise overzag, voelde dit voor hem als een wezenlijke stap terug.

Côté nam naar eigen zeggen twee weken vrij om over deze situatie te reflecteren. Aan het einde van die periode zou Ubisoft hebben geëist dat hij een besluit moest maken en besloot Côté dat dit een onacceptabele situatie was, en een "ontslag in vermomming". Hij eiste dan ook ontslagvergoeding, waarna hij te horen kreeg dat hij niet meer op werk hoefde te komen en Ubisoft aankondigde dat hij was vertrokken.

Volgens Côté heeft Ubisoft geclaimd dat hij vrijwillig is vertrokken, zodat men geen ontslagvergoeding hoefde te betalen. Côté eist nu twee jaar aan loon als ontslagvergoeding en 75.000 dollar aan schadevergoeding vanwege machtsmisbruik en schade aan zijn reputatie. In totaal komt dat neer op meer dan 1,3 miljoen dollar. Ook wil hij dat het concurrentiebeding komt te vervallen.

Vantage Studios en Assassin's Creed

Ubisoft richtte vorig jaar samen met het Chinese Tencent de dochteronderneming Vantage Studios op. Daar zijn de drie belangrijkste Ubisoft-franchise in ondergebracht, namelijk Assassin's Creed, Far Cry en Rainbow Six. Ook de ontwikkelteams die aan deze reeksen werken maken nu onderdeel uit van Vantage Studios.

De Assassin's Creed-franchise is al jarenlang een van de belangrijkste gamereeksen van de Franse uitgever Ubisoft. In de spellen gebruiken spelers parkour, stealth en gevechten om diverse exotische locaties uit de geschiedenis te verkennen. Het meest recente deel is het vorig jaar uitgekomen Assassin's Creed Shadows.