Tegenwoordig is een opslagcapaciteit van 16 gigabyte voor een geheugenstick heel normaal, zodat u genoeg ruimte hebt om tal van documenten, muziekbestanden en foto's onderweg mee te nemen. Een usb-stick kan echter ook worden gebruikt om ervoor te zorgen dat u altijd een aantal handige programma's bij u hebt. We zetten de handigste freeware op een rij: gratis software die u voortaan gewoon in uw broekzak bij u draagt!

1. Prijzige opslag?

Usb-sticks met een opslagcapaciteit kleiner dan 2 GB komt u bijna niet meer tegen. Een exemplaar met 4 GB kost, afhankelijk van het merk, tussen de 10 en 20 euro en er zijn ook nog tal van betaalbare alternatieven met 8 of 16 GB. Als u 32 GB of meer ruimte wilt, wordt het duurder en bent u al snel meer dan 50 euro kwijt. De prijzen lopen vervolgens snel op. Zo betaalt u voor de SuperTalent 256 GB usb3.0-stick van SuperTalent meer dan 600 euro. Voor de software die we in dit artikel bespreken, hebt u zo'n enorme opslagkolos echter niet nodig. Met een stick van 2 of 4 GB komt u een heel eind.

©PXimport

Usb-sticks met een capaciteit van minder dan 2 GB zijn steeds lastiger te vinden.

2. Stickbeveiliging

Een geavanceerde usb-stick is al beveiligd als u hem koopt, u hoeft er dus geen apart beveiligingsprogramma voor te downloaden. Vaak moet u een wachtwoord invoeren en in sommige gevallen kunt u de stick alleen gebruiken als hij uw vingerafdruk herkent. Als dergelijke functies op uw stick ontbreken, kunt u hem ook zelf beveiligen, bijvoorbeeld met het programma TrueCrypt. Na de installatie kunt u meteen aan de slag met TrueCrypt. Het programma biedt veel verschillende functies, en vanuit de installatie-wizard wordt u gevraagd of u de handleiding van het programma door wilt lezen. Voor de volgende stappen hebt u de handleiding niet nodig, maar als u meer met TrueCrypt wilt doen, is het handig om hem wel even door te nemen. Start TrueCrypt vervolgens en klik op Create Volume. Kies in de wizard voor Create a non system-partition drive en daarna voor Next. In de volgende stap kunt u de bullet laten staan bij Standard TrueCrypt volume, waarna u op Next klikt. Kies in de volgende stap bij Select Drive de stationsletter van uw usb-stick. In de volgende stap kunt u de bullet opnieuw laten staan. De volgende drie stappen kunt u snel doorlopen: u klikt drie keer op Next en vult vervolgens een wachtwoord in. Kies een wachtwoord dat voor anderen lastig is te achterhalen en voor u eenvoudig te onthouden. Klik opnieuw op Next om verder te gaan. In de volgende stap kunt u op Format klikken. Verzeker u er vooraf van dat de stick leeg is of alleen materiaal bevat dat weg mag. Hij wordt nu geformatteerd, waardoor u alle gegevens die erop staan, kwijtraakt. Als dit proces is voltooid, is de stick klaar voor gebruik.

©PXimport

Met TrueCrypt is uw usb-stick goed beveiligd.

3. PortableApps

U kunt in één keer een aantal programma's op uw usb-stick zetten, via het programma PortableApps. Dit programma bevat een aantal tools waarmee u vanaf uw stick kunt werken. Surf naar PortableApps.com om het programma te downloaden en installeer het vervolgens. Tijdens het doorlopen van de installatiewizard vraagt het programma op welke locatie u PortableApps wilt opslaan. Selecteer hier uw usb-stick. Binnen enkele minuten staat de software op uw stick. Klik nu op de Start-knop, ga naar Computer en dubbelklik op het icoon van uw usb-stick. Hier ziet u het bestand Start staan, waarmee u PortableApps opent. De eerste keer dat u dit doet, ziet u een leeg venster, maar uw usb-stick is wel al ingedeeld in verschillende mappen. In deze mappen kunt u uw foto's en overige bestanden overzichtelijk opslaan.

©PXimport

De makers van PortableApps hebben goed naar Windows gekeken en een vergelijkbaar menu gemaakt. Daardoor is het programma erg vriendelijk in gebruik.

4. PortableApps installeren

Om optimaal gebruik te maken van Portable Apps hebt u een aantal programma's nodig die in de tool zelf zijn opgenomen. Klik op Beheren en kies Meer programma's downloaden. In het volgende venster kunt u een aantal programma's downloaden. In dit voorbeeld kiezen we voor Irfanview en Gimp. Door een vinkje voor de programma's te plaatsen, selecteert u ze. Klik op Install om de installatieprocedure te laten starten. Afhankelijk van de grootte van de programma's kan het even duren voordat de installatie is afgerond. In de lijst staan eigenlijk alle programma's die handig zijn voor gebruik op uw usb-stick. Zodra de software is geïnstalleerd, verschijnen de programma's in het menu van Portable Apps. Via Beheren en Op updates controleren kunt u nagaan of er updates beschikbaar zijn voor de software in PortableApps. U kunt een programma ook weer verwijderen, door het te selecteren, er met rechts op te klikken en te kiezen voor Deïnstalleren. In het menu vindt u ook het onderdeel Opties, waarmee u aanpassingen in de menustructuur doorvoert en PortableApps een persoonlijk tintje kunt geven door de achtergrondkleur te veranderen.

©PXimport

In dit venster vindt u alle handige programma's die in PortableApps zijn opgenomen.

5. Firefox Portable

Tegenwoordig hebt u bijna altijd en overal toegang tot internet, maar als u op een andere computer werkt is het wel zo handig om uw eigen favorieten (bookmarks) te kunnen openen. Firefox Portable is speciaal ontwikkeld voor gebruik op usb-sticks. U installeert de browser eenvoudig vanuit Portable Apps. Klik op Beheren / Meer programma's downloaden. Zoek in het volgende venster naar Firefox en klik op Volgende. In het volgende venster start u de installatiewizard. Na een paar minuten ziet u dat Firefox in het venster van PortableApps is verschenen. Het opstarten van de browser verloopt wat trager dan u misschien gewend bent. Surft u liever met een andere browser? Ook van Google Chrome en Opera zijn versies voor gebruik vanaf eenb usb-stick beschikbaar, en ook deze browsers kunt u vanuit PortableApps installeren op uw stick.

©PXimport

Firefox Portable is een bijzonder handig hulpmiddel dat ervoor zorgt dat u altijd uw favorieten bij de hand hebt. Bovendien voorkomt het dat u uw browsergeschiedenis op verschillende pc's achterlaat.

Meer in PortableApps

In PortableApps is een aardig aantal programma's ondergebracht dat u kunt downloaden om vanaf een usb-stick te gebruiken. Wij hebben een top 10 samengesteld van freeware die u vanuit de tool kunt installeren.

10. XnView Portable

Handig programma om foto's mee te bekijken.

09. VLC Portable

Mediaplayer die talloze bestandsformaten af kan spelen.

08. -zip

Zip-tool om bestanden te comprimeren.

07. Teamviewer Portable

Handig om uw eigen pc op afstand te kunnen besturen.

06. Skype Portable

Portable versie van het bel- en chatprogramma Skype.

05. Stickies Portable

Geen Post-its bij de hand? Stickies Portable biedt de digitale versie.

04. MP3Gain

Pocketversie van het populaire programma waarmee het volume van mp3's an worden 'rechtgetrokken'.

03. uTorrent Portable

Gebruikt u Bittorrent? Met deze versie kunt u er altijd en overal mee aan de slag.

02. Revo Uninstaller Portable

Met deze handige sofware kunt u programma's verwijderen van uw computer.

01. OpenOffice.org Portable

Geen Office bij de hand? Tegenhanger OpenOffice biedt uitkomst!

6. Undelete360

Hoewel PortableApps enorm uitgebreid is, zult u er niet alle programma's in vinden die u op uw usb-stick zou willen zetten. U bent daarom deels op andere softwarebronnen aangewezen en zult u ook losse software moeten downloaden, zoals bijvoorbeeld Undelete360. Onverhoopt kan het ook u overkomen dat uw pc crasht of uw geheugenkaartje ineens niet meer werkt. Met Undelete360 kunt u verloren bestanden terughalen. Als u het programma binnenhaalt, moet u niet vergeten om uw usb-stick aan te geven als downloadlocatie, anders komt het downloadbestand niet direct op de juiste plek terecht. Vanaf uw stick start u het programma direct op door op het exe-bestand te klikken, waarna u Search kiest om de schijf te selecteren waarop u naar verloren gewaande bestanden wilt zoeken. Als er bestanden zijn gevonden, klikt u op Recover om ze weer terug te halen. Als u bestanden kwijt bent, is het aan te raden om zo min mogelijk gebruik te maken van de schijf waarop uw 'verloren' bestanden staan. Daarmee voorkomt u dat u de bestanden overschrijft met andere data. Overigens geeft het inschakelen van Undelete360 geen enkele garantie; het is nooit helemaal zeker dat u al uw bestanden weer terug zult vinden, maar het is de moeite van het proberen waard!

©PXimport

Bestanden kwijt? Schakel Undelete360 vanaf een usb-stick in om ze terug te vinden op uw pc.

7. DP Shredder

Soms wilt u dat bepaalde bestanden 'echt' weg zijn en op geen enkele manier meer mogen worden teruggevonden op uw systeem. DP Shredder verwijdert documenten definitief van uw computer. Door extra data over het verwijderde bestand heen te schrijven, zorgt de software ervoor dat een bestand niet meer kan worden teuggevonden. Surf naar PDF Creator, bewaar het zip-bestand op uw usb-stick en pak het hier uit. Dubbelklik op het bestand om het programma te starten, selecteer vervolgens een bestand en klik op Start. Controleer voordat u DP Shredder opstart wel even heel goed of u het juiste bestand gaat verwijderen, want bij een vergissing is er geen herstelmogelijkheid.

©PXimport

DP Shredder laat niets aan het toeval over. Weg is weg!

8. Windows 7

Als u Windows 7 wilt installeren, kunt u er ook voor kiezen om dat vanaf een usb-stick te doen. U hebt hiervoor een stick nodig met een opslagcapaciteit van minimaal 4 GB. Zorg dat de stick is aangesloten op uw computer, voordat u de installatieprocedure start. Via Softonic downloadt u de Windows 7 USB DVD Download Tool, een programma waarmee u de installatiebestanden van Windows 7 op een stick zet. Bij de installatie van de Download Tool doorloopt u een korte wizard. Selecteer in het startmenu het programma, waarbij u wordt gevraagd om het iso-bestand van Windows 7. Dit bestand hebt u als u Windows 7 online bij Microsoft hebt aangeschaft of als u een back-up van Windows hebt gemaakt in de vorm van een iso-bestand. Mocht dat niet het geval zijn, dan moet u alsnog zo'n bestand maken. Als u het programma hebt geopend, selecteert u in de eerste stap het iso-bestand. Klik daarna op Volgende en selecteer USB. Klik weer op Volgende en selecteer vervolgens uw usb-stick. Klik daarna op Kopiëren starten om het bestand op uw stick te plaatsen. Vanaf nu kunt u Windows installeren vanaf de gebruikte usb-stick, zodat u de officiële dvd niet meer nodig hebt.

©PXimport

Windows 7 kan vanaf een usb-stick worden geïnstalleerd. U hebt daar wel een stick voor nodig met een opslagcapaciteit van minimaal 4 GB.

9. Pdf-viewer

Een Pdf-lezer mag niet ontbreken op uw usb-stick. Er zijn maar weinig pc's waarop Acrobat Reader ontbreekt, maar als u er wel mee krijgt te maken en dus geen pdf's kunt lezen, biedt PDF X-Change Viewer uitkomst. Kopieer het bestand naar uw usb-stick en open het exe-bestand om het programma te starten. Het handige van PDF X-Change Viewer is dat u in meerdere tabbladen verschillende pdf-bestanden tegelijk kunt bekijken.

©PXimport

PDF-XChange Viewer is een kleine en eenvoudige tool die uitkomst biedt als u op een pc moet werken waar Acrobat Reader op ontbreekt.

10. CC Cleaner

Sommige programma's komen altijd van pas en zorgen ervoor dat de prestaties van de computer waar u op werkt flink worden verbeterd. CC Cleaner is daar een schoolvoorbeeld van. Met dit programma ruimt u uw systeem op en zorgt u voor een behoorlijke snelheidsverbetering. Ga naar Piriform om het installatiebestand te downloaden en selecteer uw usb-stick als downloadlocatie. Middels een korte wizard installeert u vervolgens het programma. Via de items Cleaner en Register stroomlijnt u het systeem waar u op werkt, zodat het weer snel en soepel functioneert.

©PXimport

CC Cleaner is een programma dat niet mag ontbreken op uw usb-stick. Binnen enkele minuten is uw computer weer schoon en werkt hij een stuk sneller.

Geen usb of dvd

Steeds meer notebooks worden geleverd zonder dvd-speler. Dat zorgt ervoor dat de schootcomputer lichter in gewicht is, maar het is niet altijd even handig. Helemaal lastig wordt het als u vervolgens ook geen usb-stick bij de hand hebt. Gelukkig zijn er steeds meer programma's die alleen online, dus via internet werken. Zo hoeft u niets te installeren of te downloaden, u hebt alleen nog een verbinding met het wereldwijde web nodig. Enkele bekende toepassingen zijn Google's Picasa om online foto's te bewerken en te delen en Google Docs, waarmee u Office-taken uit kunt voeren.

Wil je een NAS op afstand gebruiken, dan doe je dat liefst natuurlijk veilig. Bijvoorbeeld door een VPN-server op te zetten, of een tunnel met extra toegangscontrole. Hiervoor zijn diensten als Tailscale en Cloudflare heel geschikt. In deze masterclass nemen we de beste opties met je door. We leggen uit wat de voor- en nadelen zijn en hoe je ze kunt gebruiken in combinatie met een NAS.

Een NAS is breed inzetbaar en bij veel huishoudens de spil in het netwerk. Je kunt niet alleen je documenten centraal bewaren, maar ook bijvoorbeeld media streamen naar je tv, foto’s bekijken op je tablet en talloze extra toepassingen installeren. Heb je (een deel van) deze toepassingen ook af en toe op afstand nodig? Het openzetten van een poortje in de router of het gebruik van een reverse proxy kan daarvoor een prima optie zijn. Maar publieke toegang is niet altijd nodig. Er zijn betere opties als je vooral voor jezelf goed beveiligde externe toegang tot je NAS nodig hebt. Een eenvoudige optie is een cloudservice van de fabrikant, zoals Synology QuickConnect. Betere en veiligere opties zijn een VPN-server met een protocol als OpenVPN of WireGuard, Tailscale (dat op de achtergrond met WireGuard werkt) of een Cloudflare-tunnel. In deze masterclass leggen we uit hoe je ze gebruikt. Wat je kiest, hangt ook af van je doel. Bij elke optie behandelen we de eventuele beperkingen. Voordat je begint, is het ook verstandig de beveiliging van je NAS nog even door te lichten (zie kader).

Optimale beveiliging voor je NAS

Bij het openstellen van je NAS is een goede beveiliging extra belangrijk. Ongeoorloofde toegang tot je NAS zul je altijd willen voorkomen. Gebruik altijd sterke wachtwoorden voor je gebruikersaccounts. Deactiveer bovendien de algemene accounts zoals admin en guest. Zet tweestapsverificatie aan. Hierbij wordt na het inloggen om een extra toegangscode gevraagd die je kunt genereren met een app op je smartphone. Op vertrouwde apparaten hoef je dat maar één keer te doen. Bij Synology vind je deze opties in je configuratiescherm, onder Beveiliging / Account. Je kunt kiezen voor welke gebruikers dit moet worden ingeschakeld. Bij QNAP ga je hiervoor in je configuratiescherm naar Systeem / Beveiliging. Open dan het tabblad Verificatie in 2 stappen. Maak ook gebruik van de ingebouwde firewall van je NAS, waarin je toegangsregels kunt instellen! In deze masterclass geven we daar tips voor. Zorg ten slotte dat je een goede back-upstrategie hebt voor de bestanden op je NAS.

Het is verstandig om tweestapsverificatie aan te zetten op je NAS.

Wat is een cloudservice?

Via een cloudservice kun je toegang tot een NAS vereenvoudigen door een soort tunnel op te zetten. Bij Synology heet dit QuickConnect, QNAP noemt het myQNAPcloud link. Hierbij wordt vanaf de NAS een uitgaande verbinding opgezet met een server, waardoor het firewalls omzeilt (ook die in je NAS!). De NAS geef je een herkenbare naam, ook wel QuickConnect ID of QNAP ID genoemd, die je ook gebruikt om te verbinden. Hierbij wordt eerst geprobeerd rechtstreeks verbinding te maken, wat ook het meest efficiënt is. Als dat mislukt, wordt de verbinding automatisch omgeleid via een relayserver, die als tussenpersoon het verkeer doorstuurt. De snelheid kan dan minder hoog zijn. We noemen hieronder alleen de dienst van Synology, omdat het een betere bescherming biedt en een betere reputatie heeft dan myQNAPcloud link. Zorg wel altijd zelf voor een goede basisbeveiliging. Overweeg veiligere methoden zoals een VPN of Tailscale. Het is veiliger en je bent niet afhankelijk van andere partijen (zoals een relayserver).

Synology QuickConnect

Bij Synology QuickConnect koppel je eerst je NAS aan een Synology-account. Daarna kun je een QuickConnect ID kiezen. Je NAS is daarna bereikbaar vanuit de Synology-apps of een browser via het adres https://quickconnect.to/ met daarachter de QuickConnect ID. Dit werkt ook bij een dynamisch ip-adres, dus je hoeft niet apart een Dynamic DNS-functie (DDNS) te gebruiken. Om QuickConnect te gebruiken open je Configuratiescherm. Ga dan naar Externe toegang. Zet een vinkje bij QuickConnect inschakelen. Hierna moet je je aanmelden met je Synology-account of een nieuw account maken. Vervolgens kies je een QuickConnect ID. Via de instellingen kun je nog kiezen of de relayserver mag worden gebruikt en welke toepassingen via QuickConnect toegankelijk zijn.

Wat is VPN?

Door een VPN-server te installeren, heb je een ideale voorziening om op afstand je netwerk te bereiken en alle apparaten op dat netwerk, zoals je NAS, netwerkprinters en camera’s. Je installeert de VPN-server op één systeem, zoals een router, server, Raspberry Pi of je NAS. Bij Synology kun je bijvoorbeeld standaard met OpenVPN werken en QNAP ondersteunt het snellere WireGuard. We laten zien hoe je deze opties gebruikt. Na inloggen heb je volledige toegang tot je netwerk en alle toepassingen in het netwerk, alsof je rechtstreeks op het netwerk zit. Voor toegang tot bestanden op je NAS werken daarom alle protocollen als smb, nfs en WebDAV en toepassingen als Synology Drive en QNAP File Station. Je hoeft geen poorten in je router open te zetten, behalve een enkele poort naar de VPN-server.

OpenVPN op Synology

Om je Synology-NAS als VPN-server in te zetten, kun je de toepassing VPN Server installeren via Package Center. Gebruik je een firewall, controleer dan of de benodigde poorten toegankelijk zijn. Bij de installatie kun je die aanpassing via een venster direct doorvoeren. Afhankelijk van het protocol moet je ook nog één of meerdere poorten doorsturen van je router naar je NAS. De toepassing ondersteunt PPTP, OpenVPN en L2TP/IPSec. Eigenlijk is vooral OpenVPN interessant. Het is veilig en stabiel, maar niet zo snel als WireGuard. Ook geeft het soms wat uitdagingen bij het opzetten van de verbinding.

Activeren OpenVPN

Om OpenVPN te gebruiken open je VPN Server. Ga dan naar OpenVPN. Zet een vinkje bij OpenVPN-server inschakelen. Bij Dynamisch ip-adres zie je het subnet dat OpenVPN gebruikt. De verbonden clients krijgen een ip-adres in dat bereik. Bij Poort en Protocol zie je dat standaard udp-poort 1194 wordt gebruikt. Die poort moet je doorsturen van je router naar je NAS. Controleer of de poort toegankelijk is in de firewall van je NAS. Voor een goede balans tussen snelheid en veiligheid kun je bij Codering bijvoorbeeld AES-128-CBC kiezen en bij Verificatie de optie SHA256. De optie Compressie op de VPN-koppeling inschakelen mag uit, omdat het weinig snelheidswinst geeft. Zet de optie Clients toegang geven de LAN-server aan, zodat je andere apparaten in je thuisnetwerk kunt bereiken. Zet ook de optie Verifieer TLS auth-sleutel aan. Klik op Toepassen om de instellingen te activeren. Je kunt nu clients gaan configureren.

Profiel voor OpenVPN

Ga naar OpenVPN en kies Configuratie exporteren om het configuratiebestand te exporteren als zip-bestand. Hierin vind je een .ovpn-bestand dat je nodig hebt voor toegang. Je hebt ook een gebruikersaccount nodig bij het inloggen. Onder Rechten kun je aanvinken welke gebruikers toegang hebben en via welke protocollen. Maak eventueel een nieuwe gebruiker voor alleen de VPN-verbinding! Open het bestand VPNConfig.ovpn met een teksteditor. Omdat je de VPN-server extern wilt gebruiken, verander je in onderstaande regel YOUR_SERVER_IP naar je ip-adres van je internetverbinding of de hostnaam als je bijvoorbeeld Dynamic DNS gebruikt. Synology ondersteunt ook Dynamic DNS en geeft bijvoorbeeld een naam.synology.me-adres. Je kunt het activeren in je configuratiescherm onder Externe toegang / DDNS. Het gaat om deze regel:

remote YOUR_SERVER_IP 1194

Je ziet ook de onderstaande optie. Haal hier eventueel het commentaarteken weg als je wilt dat ál het verkeer, dus ook het normale internetverkeer, via de VPN-server gaat. Dat geeft minder goede prestaties, maar is wel veiliger als je bijvoorbeeld een openbare wifi-hotspot gebruikt. Dit is de regel waar je het commentaarteken weg kunt halen:

#redirect-gateway def1

Gebruik dit profiel om verbinding te maken vanaf andere apparaten. Zet hierbij de optie aan dat zonder certificaat verbinding mag worden gemaakt.

WireGuard op QNAP

We zullen laten zien hoe je WireGuard op je QNAP-NAS gebruikt in combinatie met een Windows-client. Voor meer informatie over WireGuard en het opzetten van een aparte VPN-server verwijzen we je naar een eerder artikel dat je kunt lezen via www.kwikr.nl/wgvpn waarin dat uitgebreid aan bod komt. Zorg bij QNAP dat de toepassing QVPN Service is geïnstalleerd via App Center. Open dan de toepassing en ga naar WireGuard. Zet een vinkje bij WireGuard VPN-server inschakelen. Vul een naam in achter Servernaam. Klik achter Persoonlijke sleutel op Codeparen genereren. Noteer de waarde bij Openbare sleutel: die is straks nodig bij de configuratie van clients. Achter Luisterpoort zie je de poort (udp) die je moet doorsturen in de router. Bij DNS Server vul je een openbare DNS-server in (zoals 8.8.8.8) óf een DNS-server in je lokale netwerk. Klik op Toepassen om de instellingen te bewaren. Klik op Peer toevoegen. Hier kun je clients toevoegen (zie volgende stap).

Client instellen

Elk apparaat dat verbinding met WireGuard maakt, is een zogenoemde peer. Voor het toevoegen van een apparaat kies je bij QNAP de optie Peer toevoegen. Vul een herkenbare naam in. De waarde bij Openbare sleutel komt bij deze ‘peer’ vandaan, die gaan we nu eerst instellen. Installeer en open de Windows-client en kies de optie Add Empty Tunnel. Er worden een privé- en openbare sleutel gegenereerd. Er opent een configuratiebestand met de privésleutel waarin je onder andere deze twee regels ziet:

Vul deze configuratie verder aan zoals in het voorbeeld hieronder. Bij Address kies je een vrij ip-adres binnen het VPN-subnet, dat nog niet door een andere peer wordt gebruikt. Je kunt dit voor elke client ophogen, dus 198.18.7.2/32, 198.18.7.3/32, en zo verder. Belangrijk is dat je bij PublicKey de openbare sleutel die QNAP laat zien invult. Bij Endpoint vervang je ipadres door het ip-adres (of de hostnaam) van je internetverbinding thuis. Dit is de configuratie die je moet aanpassen:

Bewaar de configuratie met Save. Kopieer nu de waarde bij Public key van deze client. Je leest deze af in het hoofdvenster van WireGuard (zorg dat de bewuste tunnel is geselecteerd). Plak deze in QNAP bij Openbare sleutel bij de configuratie van deze peer. Je kunt nu verbinding maken met je Windows-client!

Firewall instellen voor je NAS

Een firewall op je NAS biedt extra bescherming. Bij Synology open je daarvoor Configuratiescherm. Ga dan naar Beveiliging en open het tabblad Firewall. Zet een vinkje bij Firewall inschakelen en kies Toepassen. Bij Firewallprofiel kun je een profiel kiezen of bewerken. Kies Regels bewerken om het huidige profiel aan te passen. Begin met een regel die alle apparaten op het lokale netwerk toestaat. Kies bij die regel bij Poorten de optie Alles. Bij Bron-IP kies je Specifiek ip. Klik daarachter op Selecteren en kies Subnet. Je moet hier het netwerkbereik van je router kennen. In veel gevallen is dat iets als 192.168.1.0 met subnetmasker 255.255.255.0. Dit omvat dan alle adressen van 192.168.1.0 t/m 192.168.1.255. Voeg hierna nog specifieke regels toe voor toepassingen die van buitenaf toegang moeten hebben. In dit voorbeeld staan we bijvoorbeeld SSH toe vanaf een bepaald ip-adres. Heel belangrijk is dat je als laatste een regel toevoegt die alles blokkeert. De regels worden namelijk van boven naar beneden doorlopen en bij de eerste match stopt de verwerking. Het configuratiescherm van QNAP biedt ook een firewall, maar dat is meer een soort toegangsfilter. Voor uitgebreidere opties kun je QuFirewall installeren via App Center.

Het is raadzaam om de firewall op je NAS te gebruiken voor toegangsbeperking.

Wat is Tailscale?

Met Tailscale kun je een virtueel privénetwerk maken tussen al je apparaten. Dit gebeurt op basis van identiteit, met bijvoorbeeld een standaard Google-account voor autorisatie. Je kunt alle toegevoegde apparaten benaderen via een intern ip-adres of de toegekende hostnaam. Tailscale gebruikt dezelfde technologie als WireGuard, wat het snel, veilig en betrouwbaar maakt. Je hebt geen centrale server nodig en hoeft ook geen poorten in je router open te zetten. Wel moet je elk apparaat in principe afzonderlijk aan je privénetwerk toevoegen. Dat is eenvoudig, ook voor een NAS, zoals je hieronder ziet. Als alternatief kun je Tailscale ook op één apparaat in je netwerk installeren en dat apparaat als subnetrouter instellen, zodat je via dat ene systeem toegang hebt tot alle andere apparaten in je netwerk. In dat geval hoef je Tailscale niet op elk afzonderlijk apparaat te installeren. Meer uitleg over Tailscale vind je in dit artikel.

Eerste stappen

Ga naar https://tailscale.com en kies de optie Get started. Log in met een van de ondersteunde identiteitsproviders, bijvoorbeeld een standaard Google-account of een van de andere opties. Hierna wordt automatisch je Tailscale-netwerk, of kortweg tailnet, gemaakt. Dat is een soort privé-VPN-netwerkje waar jouw apparaten deel van uit gaan maken. Als je op een ander apparaat inlogt met datzelfde account, is het bereikbaar vanuit je andere apparaten in dit tailnet. Een gratis account ondersteunt tot drie gebruikers en honderd apparaten.

Apparaten toevoegen

Het toevoegen van apparaten is eenvoudig. Het volstaat om de software te installeren en in te loggen met dezelfde identiteitsprovider. Om Tailscale bijvoorbeeld op een iPad te gebruiken, installeer je eerst de toepassing via de App Store. Hierbij wordt een VPN-configuratie voor je iPad gemaakt. Daarna log je in en zie je een lijst met apparaten in je privénetwerkje, waarbij je ook de namen af kunt lezen.

Tailscale op je NAS

Je kunt Tailscale ook op een NAS installeren. Bij Synology zoek je daarvoor in Package Center naar Tailscale. Bij QNAP kun je in App Center terecht. Installeer en open de toepassing. Er wordt gevraagd om in te loggen, waarbij je weer hetzelfde account als hiervoor gebruikt. Zet daarna de verbinding op via Connect. Als je nog een keer de Tailscale-app opent, kun je details zien over het bewuste apparaat, zoals het ip-adres en de hostnaam die je kunt gebruiken om verbinding te maken.

Wat is een Cloudflare-tunnel?

Bij een Cloudflare-tunnel installeer je op één systeem in je netwerk (bijvoorbeeld je NAS) een klein programma, dat van binnenuit een versleutelde verbinding opzet naar Cloudflare. Daarna kun je toepassingen individueel toevoegen die deze tunnel mogen gebruiken. Daarbij kun je elke toepassing een eigen subdomein geven, zoals nas.domein.nl voor je NAS. De tunnel laat geen netwerkprotocollen zoals SMB en NFS door en WebDAV is een uitdaging. Het is vooral bedoeld voor webverkeer. Je kunt incidenteel wel bijvoorbeeld DS File gebruiken, voor het browsen door je bestanden en kleine uploads of downloads.

Domein registreren

Log in bij Cloudflare met een bestaand account of maak een nieuw gratis account. Registreer een domeinnaam via Add / Register a domain of voeg een bestaand domein toe via Add / Connect a domain. In dat laatste geval moet je de DNS-instellingen bij je huidige provider aanpassen, zodat de nameservers naar die van Cloudflare verwijzen. Afhankelijk van de extensie betaal je bij Cloudflare vanaf zo’n 6 dollar per jaar (circa 6 euro) per domein. Je kunt een domein eventueel direct voor meerdere jaren registreren of voor automatische verlenging kiezen. Betalen kan met creditcard of PayPal. In je dashboard vind je je domein terug onder Domain registration / Manage domains.

Tunnel voorbereiden

Ga via het menu aan de linkerkant naar Zero Trust. Klik dan op Networks en kies Tunnels. Klik op Create a tunnel. Selecteer de optie Cloudflared. Geef je tunnel een naam. Vervolgens moet je een zogeheten connector installeren op één systeem in je netwerk om een tunnel te maken. Alle toepassingen die je straks via de Cloudflare-tunnel gaat publiceren, moeten bereikbaar zijn vanaf dat systeem. Dat is meestal alleen een probleem bij gescheiden netwerken of strikte firewallregels. Installeer Cloudflared volgens de instructies op een systeem dat altijd aanstaat. Dat kan een server of Raspberry Pi zijn, maar óók je NAS, zoals we hieronder toelichten. Hierna komt de tunnel automatisch online.

Tunnel op Synology-NAS

Voor de installatie op een NAS heeft Cloudflare geen instructies, maar de procedure is relatief eenvoudig. Kopieer de opdracht die je ziet bij bijvoorbeeld de Windows-installatie en plak deze in een editor. Je ziet hierin een lange string van 184 tekens die meest begint met eyJh…. Dat is de benodigde token. Om Cloudflared op een Synology-NAS te installeren open je Package Center. Ga naar Gemeenschap en kies Cloudflare Tunnel. Klik op Installeren. Nu wordt om de token gevraagd. Je hoeft geen geavanceerde opties te kiezen. Na het voltooien van de installatie is je tunnel klaar voor gebruik.

Tunnel bij QNAP

QNAP biedt geen softwarepakket, maar je kunt Cloudflare wel vrij eenvoudig via Docker configureren en starten. Het is het makkelijkst om met Docker Compose te werken. Installeer indien nodig Container Station en open het programma. Ga dan naar Toepassingen en klik op Maken. Bij Naam van de toepassing vul je een herkenbare naam in, zoals cloudflared. Bij YAML-code vul je de onderstaande code in. Achter TUNNEL_TOKEN vul je uiteraard jouw token in. Klik dan op Maken om de tunnel te maken. Dit is de benodigde code:

version: "3"

services:

  cloudflared:

    image: cloudflare/cloudflared:latest

    container_name: cloudflared

    restart: unless-stopped

    network_mode: "host"

    command: tunnel run

    environment:

      - TUNNEL_TOKEN=eyJh...

Bij QNAP kun je Cloudflared het beste via Docker installeren.

Toepassing toevoegen

Je kunt nu elke toepassing via de tunnel beschikbaar maken met een uniek subdomein. Om zo’n zogeheten route aan te maken, ga je binnen Zero Trust naar Networks / Tunnels. Bij Status geeft het systeem als het goed is aan dat de tunnel gezond is. Open het menu (via de drie puntjes) en kies Configure. Ga dan naar het tabblad Published application routes. We nemen de webinterface van een NAS die lokaal bereikbaar is op https://10.0.10.200:5001. Bij Subdomain vul je bijvoorbeeld nas in. Bij Domain kies je een domein. Bij Type kiezen we HTTPS en bij URL vullen we 10.0.10.200:5001 in. Bij de optie HTTPS moet je oppassen. De NAS heeft in ons geval geen echt certificaat. Daarom is het belangrijk om onder Additional application settings / TLS de optie No TLS Verify aan te vinken. Cloudflare zal dan negeren dat het certificaat niet ondertekend is. Klik op Save. Er zal automatisch een DNS-record worden gemaakt en je kunt vrijwel direct op afstand je NAS benaderen.

Twijfel je tussen actieve en passieve luidsprekers? Het verschil zit in de versterker. In dit artikel leggen we uit wat de voor- en nadelen zijn, zodat je precies weet welk systeem het beste klinkt in jouw woonkamer. Geen gedoe, gewoon helder advies.

Als je op zoek bent naar beter geluid, vliegen de termen je om de oren. Het onderscheid tussen actief en passief is misschien wel de belangrijkste technische keuze die je moet maken, maar wordt vaak onnodig ingewikkeld gemaakt. Veel mensen denken dat het puur om geluidskwaliteit gaat, terwijl het vooral draait om gebruiksgemak en apparatuur. Na het lezen van dit stuk weet je precies of je voor alles-in-één gemak moet gaan of voor de vrijheid van losse componenten.

De kern: waar zit de krachtbron?

Het technische verschil is eigenlijk heel simpel: het draait allemaal om de locatie van de versterker. Een luidspreker kan namelijk geen geluid maken zonder stroom en aansturing.

Bij een actieve speaker is de versterker ingebouwd in de behuizing van de luidspreker zelf. Je herkent dat direct aan de achterkant: er zit een stroomkabel aan die het stopcontact in moet, en vaak knoppen voor volume of toonregeling. Je sluit je telefoon, pc of platenspeler direct aan op de speaker.

Bij een passieve speaker zit er géén elektronica in de kast die het geluid versterkt. De speaker heeft geen stekker voor het stopcontact, maar alleen aansluitingen voor luidsprekerdraad. Je hebt altijd een losse versterker of receiver nodig die het signaal krachtig genoeg maakt voordat het naar de speaker gaat. Een veelvoorkomend misverstand is dat 'passief' betekent dat ze slechter of zwakker zijn. Integendeel, de allerduurste hifi-systemen zijn bijna altijd passief.

©jipen

Wanneer is actief de slimste keuze?

Kies voor actief als je houdt van een opgeruimd huis en gebruiksgemak (dit soort speakers zijn meestal plug & play). Omdat de fabrikant de ingebouwde versterker helemaal heeft afgestemd op de luidspreker, ben je verzekerd van een goede match zonder dat je technisch inzicht nodig hebt. Dit is bij uitstek geschikt voor minimalisten die geen losse apparaten of een wirwar aan kabels in de woonkamer willen. Een soundbar is hier het bekendste voorbeeld van; dat is bijna altijd een actieve speaker. Ook voor een werkplek of gaming-setup op een bureau is dit de standaard, omdat je ze direct in je pc plugt zonder tussenkomst van een extra apparaat. Daarnaast zie je deze techniek terug in slimme multiroom-systemen met wifi of bluetooth (zoals die van Sonos), waarmee je direct vanaf je telefoon muziek streamt.

De beperking van alles-in-één

Het grote nadeel van actieve speakers is dat je vastzit aan het totaalpakket. Gaat de versterker in de speaker kapot? Dan doet je hele luidspreker het niet meer, ook al zijn de speaker-units zelf nog prima.

Daarnaast ben je minder flexibel in de toekomst. Bij passieve systemen kun je over vijf jaar besluiten om alleen een nieuwe versterker met de nieuwste streamingfuncties te kopen, terwijl je je geliefde speakers behoudt. Bij een actief systeem moet je bij veroudering van de software of aansluitingen vaak meteen de hele set vervangen. Daarnaast is het uitbreiden van een stereoset naar een volledige thuisbioscoop met actieve speakers vaak lastiger of beperkt tot één specifiek merk.

©Aboltin

Wanneer moet je absoluut niet voor actief kiezen?

Er zijn specifieke situaties waarin je een actief systeem beter links kunt laten liggen. Als je bijvoorbeeld al een prima werkende versterker of receiver hebt staan, is het zonde van je geld om actieve speakers te kopen. Je betaalt dan immers dubbel voor versterking die je niet gebruikt.

Ook als je speakers wilt wegwerken in het plafond of de muur is passief de enige logische route. Je wilt namelijk geen stroompunten bij elke inbouwspeaker aanleggen, en je kunt sowieso niet makkelijk bij de elektronica als er eenmaal iets stuk gaat.

Tot slot kun je in grote ruimtes, zoals een hal of showroom, beter met passief draad werken. Luidsprekerkabels zijn over lange afstanden veel makkelijker te trekken en te verlengen dan de combinatie van stroom- en signaalkabels bij actieve speakers.

Check je kabels en je kastruimte

Om de knoop door te hakken, kijk je eerst goed naar je eigen situatie. Heb je in je tv-meubel ruimte voor een los apparaat van ongeveer 44 cm breed (de standaardmaat voor receivers)? En vind je het leuk om zelf je set samen te stellen? Dan is passief jouw route naar topgeluid op maat.

Heb je daarentegen geen zin in gedoe, wil je met één afstandsbediening klaar zijn en heb je een hekel aan zichtbare apparatuur? Dan is een actief systeem of een actieve set boekenplank-speakers de moderne oplossing die je zoekt.

Kortom: eenvoud versus controle

Het verschil tussen actief en passief is een keuze tussen gemak en flexibiliteit. Actieve speakers bieden een alles-in-één oplossing: stekker erin en spelen, ideaal voor wie weinig ruimte of geduld heeft. Passieve speakers vereisen een losse versterker, maar geven je de vrijheid om je systeem oneindig aan te passen, te repareren en te upgraden. Kijk dus niet alleen naar het geluid, maar vooral naar hoeveel apparaten je in huis wilt halen.