Een prima thuis, tenminste...als u niet te erg verwend bent door Microsoft

Hebben we het over installatieprocedure, meegeleverde software en ondersteuning, dan hoort SuSE Linux al jaren bij de top van de Linux-distributies. Inmiddels levert het bedrijf versie 9.1 met daarin voor het eerst een kernel uit de 2.6 reeks, het nieuwe kloppende hart van Linux. SuSE 9.1 is compleet. U kunt het zo gek niet bedenken of SuSE 9.1 levert het mee op één van de vijf installatie-cd's of op de installatie-dvd: van brandpakket tot html-editor en van office-pakket tot webserver. Bij de Professional Edition die wij bekijken zit een dvd met daarop de 64 bits versie van het besturingssysteem. Hebt u dus een AMD Athlon 64-processor, dan haalt u met SuSE meteen alles uit de processor. Installatie De installatie verloopt goed; SuSE kan goed overweg met reeds gepartitioneerde schijven en doet zelf een voorstel als Windows ook een aantal partities in gebruik heeft. Handig: SuSE kan ntfs-partities verkleinen om ruimte te creëren voor Linux-partities. Aan het eind van de installatie kunt u meteen de laatste updates binnenhalen. Dat is nodig, want net als elk ander besturingssysteem kampt ook Linux met bugs en beveiligingslekken die aangepakt moeten worden. Veel programma's zijn in het Nederlands, maar u krijgt ook een deel Engelstalige applicaties. Sommige vertalingen zijn ronduit krom en verwarrend, terwijl andere weer uitmuntend zijn. Zo werkt Open Office standaard erg prettig, inclusief de spellingcontrole en de fraaie anti alias-lettertypes. Configuratie YaST2 is (nog steeds) het centrale beheerpunt van SuSE. Hiermee houdt u het systeem up-to-date, verwijdert en installeert u software, detecteert u hardware, regelt u netwerkdiensten en kunt u gebruikers beheren. Waar het bijhouden van het systeem eenvoudig is, moet u voor het installeren en verwijderen van software wel even gaan zitten. Door alle pakketten en opties kunt u namelijk snel het overzicht verliezen. Bovendien zal het principe van afhankelijkheden (dependencies, software x werkt alleen als software y aanwezig is) voor beginnende gebruikers niet helder zijn. Als desktopomgeving komt SuSE 9.1 standaard met KDE 3.2.1. Deze uitstekende Windows-kloon voldoet prima en is bijna tot op de pixel nauwkeurig te configureren. Uiteraard levert SuSE ook concurrent GNOME 2.4 en andere, minder bekende Windows-managers als WindowMaker en TWM. Multimedia Net als Windows XP kan ook SuSE Linux standaard geen dvd's afspelen of cd's rippen naar hoge kwaliteit mp3. Daarvoor moet u eerst extra (open source) software downloaden – dat is niet meteen duidelijk en ontdekken we pas na enig speurwerk in de documentatie. Wel heeft SuSE standaard ondersteuning voor de open source codec Ogg Vorbis. Digitale foto's beheert u met Digikam en video-opnames bewerkt u met Mainactor. SuSE Linux is ook goed uitgerust voor de dagelijkse internetronde. Voor surfen, e-mailen en chatten zijn diverse applicaties aanwezig die allemaal zo hun voor- en nadelen hebben. Lastig: lang niet alle programma's delen dezelfde interface bij veel voorkomende zaken. Zo komen er bij het openen van bestanden in een programma diverse indelingen voorbij en dat betekent vaak even zoeken hoe het ook weer zit. Conclusie De installatieprocedure heeft SuSE nu wel onder de knie. Ook dagelijks werken met het systeem gaat redelijk goed. Toch, SuSE blijft Linux en Linux blijft vooralsnog hard werken. Kan SuSE als desktopvervanger dienen? Nee, niet voor de verwende Windows- en MacOS X-gebruiker. Daarvoor heeft het systeem te veel ruwe kantjes. Wie daar wel van gecharmeerd is en het na de zoveelste virusaanval echt gehad heeft met de monopolist uit Redmond, vindt in SuSE een goed gemeubileerd en gestoffeerd thuis. Minimale systeemeisen: Pentium I of vergelijkbaar, 128 MB geheugen, 400 MB vrije schijfruimte Prijs: Personal Edition: €30, Professional Edition € 90 Info: www.suse.com

Op elektronicabeurs CES in Las Vegas heeft ASUS vier nieuwe mini-pc's laten zien. De compacte computers moeten meer rekenkracht bieden voor kunstmatige intelligentie en zware grafische taken, maar nemen nauwelijks ruimte in op een bureau.

De nieuwe modellen - ASUS NUC 16 Pro, ExpertCenter PN55, ROG GR70 en Ascent GX10 - draaien op de nieuwste Intel- en AMD-processors. Daarmee mikt ASUS met deze pc's op mensen die hun computer intensief gebruiken, maar ook op gamers die een krachtig systeem willen dat weinig ruimte inneemt.

De ASUS NUC 16 Pro draait op een Intel Core Ultra X9 Series 3-processor en haalt tot 180 TOPS (trillion operations per second), bijna het dubbele van zijn voorganger. Hij ondersteunt snel LPDDR5x-geheugen, heeft twee 2.5G-netwerkaansluitingen en is uitgerust met WiFi 7 en Bluetooth 6.0. De behuizing is stevig gebouwd en getest om hitte, kou en trillingen te weerstaan. Zijn afmetingen? 144 x 117 x 42mm - ongeveer zo groot als een half pak suiker.

De ASUS ExpertCenter PN55 richt zich op gebruikers die een kleine maar complete werk-pc willen. Binnenin zit een AMD Ryzen AI 400-processor met geïntegreerde Radeon 800M-graphics en een aparte chip voor AI-taken tot 55 TOPS. De PN55 ondersteunt Copilot+ in Windows en heeft veel aansluitingen, waaronder zes USB-poorten en twee netwerkaansluitingen. Ook zijn er WiFi 7, Bluetooth 5.4, een vingerafdruksensor en een ingebouwde microfoon voor spraakbediening.

Voor gamers is er de ROG GR70, de eerste mini-pc van ASUS onder het ROG-label. Hij combineert een AMD Ryzen 9-processor met een NVIDIA GeForce RTX 5070- of RTX 5060-grafische kaart. Volgens ASUS levert hij prestaties die vergelijkbaar zijn met een desktop, maar dan in een veel kleinere behuizing (282mm x 187mm x 56 mm). Een drievoudig koelsysteem houdt de onderdelen koel en het geluid beperkt.

De ASUS Ascent GX10 is de krachtigste van de vier. Deze kleine CoPilot+ desktop gebruikt de NVIDIA GB10 Grace Blackwell Superchip met 128 GB geheugen en kan volgens ASUS rekenprestaties op het niveau van datacenters leveren. De GX10 kan zelfstandig draaien of gekoppeld worden aan een tweede systeem voor lokale AI-training of modelontwikkeling.

Beschikbaarheid

Prijzen en releasedata zijn nog niet bekend. ASUS verwacht de nieuwe mini-pc's later in 2026 uit te brengen.

Wat betekent TOPS?

TOPS staat voor trillion operations per second en geeft aan hoeveel berekeningen een chip per seconde kan uitvoeren. Bij AI-toepassingen, zoals spraakherkenning of beeldanalyse, is een hoger aantal TOPS een maatstaf voor snellere verwerking en betere prestaties bij machine learning-taken.

©ID.nl

Firefox toont nu AI-chatbots in de zijbalk terwijl je surft. Handig, want daarbij kies je zelf welke AI je gebruikt. De ene vat een YouTube-filmpje voor je samen, de andere helpt je een paklijst te maken voor je fietsvakantie. Zo heb je altijd slimme assistentie binnen handbereik, zonder het tabblad te verlaten.

AI-chatbot selecteren

Vanaf Firefox 133 kun je kiezen uit een reeks AI-chatbots via een vernieuwde zijbalk. Het aanbod varieert per regio. Bij ons zijn er vijf beschikbaar: Google Gemini, Anthropic Claude, ChatGPT, HuggingChat en Le Chat Mistral. Deze AI-chatbots kunnen je helpen bij het samenvatten, brainstormen, afbeeldingen genereren en het schrijven van teksten. Om de zijbalk te activeren, druk je eerst op de Alt-toets van je laptop om het bovenste taakmenu zichtbaar te maken. Ga vervolgens naar Beeld / Zijbalk / AI-chatbot. In de zijbalk klik je op de Sparkle-knop, kies je een chatbotaanbieder en bekijk je de details. Je kunt via die weg ook een account aanmaken bij de gekozen dienst.

Schakelen tussen de chatbots

Je kunt op elk moment van chatbot wisselen, zo vaak je maar wilt. Zo geef je bijvoorbeeld de voorkeur aan ChatGPT voor schrijftaken, terwijl je voor het samenvatten van een online-video liever Google Gemini gebruikt. Om van chatbot te wisselen, klik je op het chatbotpictogram in de zijbalk. Er verschijnt dan een dropdown-menu met alle beschikbare chatbots. Wil je eerst meer informatie over een bepaalde chatbot? Klik dan op Chatbotgegevens bekijken.

Snelkoppelingen verwijderen

Is deze toevoeging toch net een stap te ver voor jou? Dan kun je de AI-chatbot-snelkoppeling eenvoudig uit de Firefox-zijbalk verwijderen. Open eerst de instellingen van Firefox door rechtsboven op de menuknop (de drie streepjes onder elkaar) te klikken en vervolgens op Instellingen te klikken. Ga naar het tabblad Algemeen en scrol naar het onderdeel Browserindeling. Hier kun je de optie Zijbalk tonen in- of uitschakelen. Wil je alleen de AI-hulpmiddelen uit de zijbalk verwijderen? Klik dan onderaan in de zijbalk op het tandwieltje. In het menu Zijbalk aanpassen schakel je het selectievakje AI-chatbot uit bij het onderdeel Firefox-hulpmiddelen.

Zeker weten dat je niet te veel betaalt? Check de Prijsdalers van Kieskeurig