Ransomware wordt de komende jaren steeds meer gericht verstuurd naar bedrijven, ziekenhuizen of belangrijke infrastructuur. Individuele gebruikers zijn echter nog steeds kwetsbaar, vooral omdat het maken en verspreiden van ransomware steeds goedkoper wordt.

Dat zegt Ton Maas, digitaal coördinator van het Team High Tech Crime, tegen PCM. Hij sprak op een congres van security-bedrijf Kaspersky over de samenwerking met de politie aan het project No More Ransom. Dat project probeert slachtoffers van ransomware te helpen met het ontsleutelen van bestanden, door in beslag genomen sleutels te publiceren.
 

Ransomware-as-a-service

Ransomware is een groeiend probleem, dat de komende jaren alleen maar groter gaat worden. Dat is conclusie van zowel Maas als van Kaspersky. Het bedrijf ziet een toename van het aantal gevallen van ransomware, maar merkt ook dat het steeds makkelijker wordt dat te verspreiden.

Dat heet 'ransomware as a service'. Dat gaat om vormen van gijzelsoftware die door criminelen worden verkocht, onder andere op ondergrondse websites op het Onion-netwerk. Meestal zijn dat variaties van bekende ransomware zoals Coinvault of Teslacrypt, die simpelweg een paar andere sleutels hebben.
 

Kant-en-klare pakketten

Bij ransomware-as-a-service worden pakketten kant-en-klaar verkocht aan criminelen

Dergelijke ransomware kan in kant-en-klare pakketten worden verkocht aan criminelen, die met handige tools alleen maar een berg emailadressen hoeven in te vullen en bijvoorbeeld een phishing-mail op te stellen. Opvallend is het verdienmodel achter de ransomware. Daarbij krijgt de originele programmeur van de malware 70% van de opbrengsten, en de verspreider de overige 30%.

Volgens Maas is de steeds goedkopere ransomware-as-a-service zowel een vloek als een zegen. "Zulke diensten worden afgenomen door criminelen die weinig weten van programmeren én van veiligheid. Je ziet daardoor dat ze eerder fouten maken, waardoor ze weer makkelijker op te sporen zijn."

Gerichtere aanvallen

Ransomware-as-a-service mag dan wel groter worden, maar dat betekent niet persé dat er veel meer slachtoffers bij komen. Het echte gevaar zit volgens Maas in gerichtere aanvallen op onder andere bedrijven en ziekenhuizen. "Als zij hun bestanden verliezen, hebben ze een veel groter probleem. Je ziet dan dat zulke instellingen eerder het losgeld betalen. Bovendien hebben ze meer geld, dus kunnen de criminelen méér geld vragen."

Grote instellingen hebben meer geld, meer te verliezen, én zijn makkelijker te infecteren

et is bovendien makkelijker om zo'n grote instelling te infecteren met ransomware. Zo zijn er meer medewerker die per ongeluk een foute link kunnen openen of een geïnfecteerde usb-stick in hun computer stoppen. Volgens Maas is daar maar één remedie voor: "Voorlichten, voorlichten, voorlichten. Bedrijven moeten hun medewerkers beter leren wat de gevaren van ransomware zijn en hoe ze die kunnen voorkomen."

Klein percentage

Datzelfde geldt overigens ook voor individuele gebruikers, al zien zowel Kaspersky als de politie dat er veel minder betaald wordt. Maas: "Bij de Coinvault-ransomware zagen we dat slechts 6% van de gebruikers uiteindelijk betaalde om zijn bestanden terug te krijgen." Hij geeft meteen toe dat Coinvault wel door twee jonge (Nederlandse) jongens werd gemaakt en daardoor niet erg betrouwbaar overkwam, maar het lage percentage is waarschijnlijk wel een indicatie voor hoe weinig mensen voor ransomware betalen.
 

Betalen? Dat kan soms

De kans dat je je bestanden terugkrijgt is relatief groot

Officieel zegt de politie dat je nooit moet betalen voor ransomware, want je ondersteunt daarmee criminaliteit. Soms loont het echt best de moeite om te betalen voor ransomware. De kans is namelijk redelijk groot dat je je bestanden gewoon terug krijgt. Maas: "Criminelen gooien hun eigen business-model in als ze bestanden niet ontsleutelen. De kans is relatief groot dat je je bestanden daarom toch terugkrijgt."

Toch is betalen niet helemaal zonder risico's, voegt Maas er aan toe. "Het kan zijn dat de malware bewust óf onbewust zorgt dat je op een later tijdstip wéér getroffen wordt. Dat kan als er een trojan in de code zit die in je systeem blijft zitten, maar op een later moment toeslaat."

Microsoft heeft toestemming gekregen om in Amsterdam drie grote datacenters te bouwen. Dat is opvallend, omdat dergelijke grote gebouwen met dit doel eigenlijk niet mogen in de stad.

In Nederland hebben we strenge wetten rondom de bouw van grote datacenters. De drie gebouwen van elk 85 meter hoog die Microsoft in Amsterdam gaat bouwen, verbruiken samen ongeveer evenveel stroom als een stad als Haarlem.

Regels omzeilen

Dergelijke datacenters van dit formaat mogen eigenlijk alleen nog maar in Eemshaven en Wieringermeer gebouwd worden. Microsoft heeft deze regels omzeild door de de gebouwen hoog te maken in plaats van breed, waardoor de oppervlakte per gebouw niet boven de tien hectare uitkomt

Ook het opsplitsen in drie gebouwen is expres gedaan. Elke toren zal 26 MW gebruiken. We noemen een gebouw een hyperscaler-datacenter wanneer deze 70 MW of meer gebruikt. De drie losse torens komen daar niet aan, waardoor de provincie Noord-Holland de gebouwen niet als hyperscalers ziet.

De komst van datacenters an sich levert veel kritiek op in dit land, mede door het forse stroomverbruik dat druk legt op het stroomnet. Ook het feit dat Microsoft als Amerikaans bedrijf nog meer datacenters in handen krijgt in Nederland, is omstreden.

Sinds enkele dagen is de serie Heated Rivalry ook hier te zien op HBO Max. De serie heeft in Canada en de Verenigde Staten de gemoederen de afgelopen maanden flink bezig gehouden.

De serie - oorspronkelijk ontwikkeld voor de Canadese streamingservice Crave - puilt namelijk uit van de stomende seksscènes. Heated Rivalry draait om Shane Hollander en Ilya Rozanov, twee ijshockeyspelers die rivaliseren. Maar dan slaat de vonk tussen hen over, terwijl homoseksualiteit nog een taboe is binnen de sport die ze beoefenen.

Mede dankzij scènes die op TikTok en andere socialmediaplatforms worden gedeeld, werd Heated Rivalry - dat is gebaseerd op een boek van Rachel Reid - een ware (internet)sensatie in de VS en Canada, waar het via HBO Max te zien is.

Naast de hierboven genoemde pikante scènes zit Heated Rivalry ook vol met emotie en diepgang. Het zorgt voor een combinatie die volgens fans heerlijk wegkijkt. Heated Rivalry is sinds enkele dagen ook hier op HBO Max te zien, al verschijnt er elke week een nieuwe aflevering. In totaal komen er zes afleveringen uit, en een tweede seizoen staat ook al op de planning.