Als je de processor het brein van een computer mag noemen, dan is het moederbord het ruggenmerg. Hier worden alle signalen van de verschillende componenten naar de juiste locaties gebracht. Tevens zorgt het moederbord voor de stroomregulatie van je processor en wordt ook het geluid door deze grote PCB geregeld.

Het belangrijkste bij het kiezen van een moederbord is dat hij past bij je processor en geheugen. Natuurlijk passen processoren van AMD niet op een moederbord met een socket voor Intel, maar zelfs binnen één merk passen niet alle processoren op alle moederborden. De AMD Ryzen 3/5/7-processoren maken bijvoorbeeld gebruik van het AM4-socket, terwijl de AMD Ryzen Threadripper-processoren een TR4-socket nodig hebben.

Naast het socket is ook de chipset van belang voor een goede werking van je systeem, want als een processor op een moederbord past, is dat nog geen garantie dat het ook werkt. Bij AMD zit je bij de moderne processoren gelukkig veilig: past de processor op het moederbord, dan kun je er redelijk zeker van zijn dat het werkt. Bij Intel is dat weer totaal anders. Bij elke nieuwe generatie processoren komt ook een nieuwe generatie chipsets die alleen met elkaar werken. In het overzicht hieronder kun je heel makkelijk zien welk socket en chipset past bij jouw processor.

©PXimport

Verschillende chipsets

Zoals je in de tabel kunt zien zijn er per processorserie een hele reeks aan chipsets beschikbaar, maar welke moet jij nou hebben? Dit hangt af van jouw persoonlijke eisen en natuurlijk je budget. Zo heb je bij Intel een Z-serie chipset nodig als je wilt overklokken, maar omdat dit ook de meest complete en duurste chipset is, past het misschien niet binnen je budget.

©PXimport

In de tabel is te zien dat het betalen van meer geld altijd betere specificaties oplevert, maar lang niet iedereen heeft de hoogste specificaties nodig. De AMD A320- en Intel H310-chipsets zijn bedoeld voor hele goedkope computers of bijvoorbeeld een media-pc. Alle andere chipsets zijn geschikt voor gamers. Het is dus absoluut niet nodig om veel geld neer te leggen voor een moederbord als je die extra functies toch niet gebruikt. Eén ding staat vast: een duurder moederbord betekent niet altijd betere prestaties (overklokken laten we dan even buiten beschouwing).

Overklokkers opgelet

Overklokken is een leuke hobby die je wat extra frames per seconde kan opleveren, maar let daarbij wel goed op wat je koopt. Hoewel een Intel Z-chipset of AMD X- en B-chipset betekent dat je kunt overklokken, betekent dat niet altijd dat het een goed idee is. Voor overklokken is, vooral bij de high-end processoren, namelijk een goede stroomvoorziening vereist.

Het aantal fasen van de vrm’s (kleine chips die de stroom naar je processor regelen) speelt hierbij een rol, maar ook de koeling van deze kleine chips is belangrijk. Ga dus geen 8-core-processor overklokken op een moederbord met maar vier stroom-fasen zonder koelblok, maar pak er liever eentje met minimaal zes fasen en een koelblokje. Meer fasen is in dit geval (bijna) altijd beter, maar ook de kwaliteit van de vrm’s speelt een rol. Maak het niet te gek, want voor de gemidddelde overklokker is het zinloos om extra te betalen voor een moederbord met twaalf fasen of meer.

©PXimport

Andere extra functies

Naast de functies van de chipset, kunnen fabrikanten zoals MSI en ASUS ook extra features toevoegen. Zo zijn ze volledig vrij in de implementatie van de geluidschips en versterkers, maar kunnen ze met behulp van speciale controllers ook extra USB-poorten toevoegen.

Voor het gebruik van M.2-SSD’s voegen de fabrikanten de daarvoor benodigde sloten toe, maar de implementatie daarvan kan invloed hebben op de rest van je systeem. Een M.2-slot maakt namelijk gebruik van PCIe-banen, welke je ook nodig hebt voor bijvoorbeeld je grafische kaart en/of andere PCIe-componenten. Hierdoor kan het zijn dat een M.2-slot de banen deelt met een PCIe-slot, waardoor je dus niet zomaar meerdere videokaarten én een M.2-SSD kunt gebruiken. Check voor deze zaken altijd de specificaties of download de handleiding.

©PXimport

Andere features zijn bijvoorbeeld rgb-leds, rgb-controllers en extra aansluitingen voor ventilatoren. Sommige moederborden hebben zelfs speciale aansluitingen voor een pomp voor waterkoeling, een handige functionaliteit als jij je eigen waterkoeling gaat aanleggen. WiFi-functionaliteit is ook niet standaard. let daar goeL op als er geen internetaansluiting in de buurt is.

Form Factor

Niet alle moederborden zijn even groot en dat betekent ook dat niet alle moederborden in alle behuizingen passen. Gelukkig zijn er verschillende standaarden om het leven wat makkelijker te maken. Van klein naar groot zijn de meest gangbare formaten Mini-ITX, Micro-ATX, ATX en E-ATX (Extended ATX).

Een groter moederbord is niet per definitie beter, maar geeft natuurlijk wel meer ruimte voor extra functies. Toch bestaan er ATX-moederborden met minder functies dan een Mini-ITX-moederbord, maar dit zie je vaak terug in de prijs. Een Mini-ITX-moederbord is wel gelimiteerd tot maximaal twee DDR4-sloten, terwijl bij Micro-ATX en ATX vier DDR4-sloten de standaard is. E-ATX vind je vooral bij de meest high-end moederborden en past vaak niet in een standaard behuizing, maar heeft wel de ruimte voor maximaal acht DDR4-sloten (mits de processor dit ondersteunt).

Koopadvies juni 2018

Het koopadvies pakken we dit keer iets anders aan. Normaal gesproken geven we je de beste opties per budget, maar omdat er voor verschillende processoren verschillende moederborden zijn, zou dat een gigantische lijst worden. In plaats daarvan gebruiken we het processor- en geheugenadvies van een voorgaande koopgids van onze collega's van Gamer.nl en zoeken we daar een passend moederbord bij.

Intel Core i3-8300: MSI B360 Pro-VH (75 euro)

©PXimport

Bij een budget-georiënteerde processor hoort een goedkoop moederbord. Dit Micro-ATX-moederbord heeft ruimte voor maximaal twee DDR4-modules, maar het is nog steeds mogelijk om er tot 32GB RAM-geheugen in te prikken. Er is ruimte voor een M.2-SSD (via SATA3) en ook de 1Gbps netwerkaansluiting moet meer dan genoeg zijn. Verder vinden we aan de achterkant twee USB 2.0-poorten en vier USB 3.1-poorten, evenals HDMI- en VGA-aansluitingen. Intern (voor je behuizing) kun je nog eens twee USB 3.1-poorten aansluiten en vier USB 2.0-poorten. Audio wordt verzorgd door een Realtek ALC887-chip, dus verwacht geen perfecte overdracht, maar in de meeste gevallen is het goed genoeg.

AMD Ryzen 5 2600: MSI X470 Gaming Plus (140 euro)

©PXimport

De volgende stap is gelijk een grote. Dit X470-chipset moederbord heeft een hoop extra features en geeft je daarnaast de mogelijkheid om aardig te overklokken. Aan de achterkant zijn twee USB 3.1 Gen2-poorten, vier USB 3.2 Gen1-poorten en twee USB 2.0-poorten. Tevens vind je daar een 1Gbps-aansluiting en twee aansluitingen voor je monitor. De audiopoorten worden van signaal voorzien door een degelijke Realtek ALC892-chip. De rgb-verlichting (7 kleuren) maakt het plaatje natuurlijk helemaal af. Het is een moederbord met ATX-format, dus check de specificaties goed voordat je er een compacte behuizing bij koopt.

Intel Core i7-8700K: ASRock Z370 Extreme4 (155 euro)

©PXimport

Weer een ATX-moederbord, maar nu wel eentje boordevol features. Aan de achterkant zijn alle nodige USB-aansluitingen te vinden, inclusief een USB 3.1 gen2 type-C. Ook is daar de voorbereiding voor een WiFi-chip en bijbehorende antennes te vinden, al zul je die nog wel apart moeten aanschaffen. Intern hebben we ook niks te klagen met aansluitingen voor in totaal tien harde schijven of SSD’s! Audio is ook goed geregeld, met componenten van zeer hoge kwaliteit en daarnaast ook nog DTS Connect.

Overklokkers kunnen uitgebreid aan de slag, want de vrm’s zijn dik in orde en ook de koeling daarvan is voldoende. Omdat rgb-verlichting je overklok nog sneller laat gaan, heeft ASRock ook daar aan gedacht.

Intel Core i9-7980XE: Asus ROG Rampage VI Extreme (600 euro)

©PXimport

Bij een extreme processor hoort een extreem moederbord. Dit moederbord van Asus heeft alle features die men zich maar kan wensen. Er zitten zelfs een aantal functies bij waarvan je je af vraagt wie dat ooit gaat gebruiken, maar als jij een van de weinigen bent met een 802.11ad WiFi-router, dan is dit het moederbord voor jou. Zoals bij elke generatie Asus ROG Rampage Extreme-moederborden, is ook dit weer een droom voor overklokkers. De stroomvoorziening lijkt met acht fasen misschien wat beperkt, maar het gebruik van Digi+ vrm’s maakt dit het beste overklokkersmoederbord op de markt.

Audio wordt verzorgd door een Realtek ALC1220, wat Asus SupremeFX noemt. Gebruikers van een high-end hoofdtelefoon zullen blij zijn met de ESS Sabre 9018Q2C-DAC. Gek genoeg ontbreekt wel DTS Connect, maar dat is eigenlijk de enige concessie die er bij dit bord is gedaan. Dan is er nog één klein detail waarmee Asus zich weet te onderscheiden van de rest: er is geen enkel moederbord met zulke uitgebreide rgb-verlichting. Zelfs mensen die niet houden van al die poespas, moeten toegeven dat dit toch wel de beste implementatie op de markt is. Daarnaast heeft Asus ook nog eens een OLED-schermpje toegevoegd waar je nuttige systeeminformatie op weer kunt geven. Een high-end moederbord voor een high-end prijs dus.

Lees ook eens de vorige koopgidsen. Wanneer alle onderdelen van de computer zijn besproken, komt er ook een advies voor volledige systemen en laptops.

Hazelight Studios, de ontwikkelaar van de succesvolle coöperatieve games It Takes Two en Split Fiction, heeft een nieuwe game in ontwikkeling en is op dit moment bezig met de opnames ervoor.

Enige tijd geleden gaf regisseur Josef Fares al aan dat er een nieuwe game in ontwikkeling was bij de studio, maar nu heeft hij op social media een foto geplaatst waarop Fares te zien is met drie acteurs in motion capturing-pakken. Daarmee wordt dus duidelijk gemaakt dat de opnames voor de game in ieder geval al in volle gang zijn.

Overigens is de identiteit van de acteurs niet bekend. Fares houdt zijn arm voor de gezichten van de acteurs. Mogelijk zijn het dus bekende acteurs en wil hij dat nog verhullen, al is dat speculatie. Over speculatie gesproken: het feit dat er drie acteurs te zien zijn, doet sommige fans vermoeden dat de nieuwe game van Hazelight mogelijk met drie spelers tegelijk te spelen valt in plaats van twee, maar ook dat is nog alles behalve bevestigd.

Over de games van Hazelight Studios

Hazelight Studios is gespecialiseerd in het creëren van games die coöperatief doorlopen moeten worden. No Way Out, It Takes Two en Split Fiction vergen allen twee spelers. Daarbij draait het om samenwerken, wat hun games een populaire bezigheid maakt voor gamende koppels en vrienden.

It Takes Two bleek een grote hit voor de studio. In het spel spreekt een dochter van een ruziënd stel een vloek over het tweetal uit, waardoor ze minuscuul worden. Ze zullen moeten leren communiceren en samenwerken om zich uit deze hachelijke situatie te redden, terwijl ze als kleine poppen door een uitvergrote versie van hun huis en tuin reizen.

Na het succes van It Takes Two bracht Hazelight het conceptueel vergelijkbare Split Fiction uit. Die game draait om twee schrijvers, Mio en Zoe, die worden ingehuurd om verhalen te creëren voor een technologie die deze verhalen levensecht kan simuleren. De vrouwen worden door het bedrijf achter de technologie echter gevangen in een simulatie, en in de game wordt er constant tussen de twee verhalen van Mio en Zoe geschakeld. Dat levert zowel fantasievolle als futuristische settings op.

Zowel It Takes Two als Split Fiction komen met een Friend Pass. Dat houdt in dat maar één speler de game hoeft te kopen, en de tweede speler gratis online mee kan spelen. De games zijn ook via splitscreen samen op de bank speelbaar.

Apple heeft de volledige rechten op de Apple TV-serie Severance overgenomen, en gaat de serie voortaan binnenshuis produceren.

De eerste twee seizoenen van Severance staan al op Apple TV, maar de serie werd geproduceerd door Fifth Season. Apple Studios was alleen de distributeur. Daar is nu verandering gekomen: Apple heeft iets minder dan 70 miljoen dollar betaald voor de volledige rechten op de serie.

Dat betekent dat het bedrijf de productie van de serie voortaan ook zelf gaat doen, al zal Fifth Season wel als executive producer aangesteld blijven. Ook showrunner Dan Erickson en uitvoerden producent Ben Stiller (die we natuurlijk ook kunnen van vele comedyfilms) blijven hun rollen bekleden, dus aan de kwaliteit van de serie verandert als het goed is niets.

Financiële stabiliteit

Volgens Deadline zou de overname mogelijk gedaan zijn om de productie van de show financieel stabiel te houden. In het tweede seizoen waren de productiekosten naar het schijnt zo'n 20 miljoen dollar per aflevering, en Apple kan door zijn formaat dit beter dragen.

Het plan is dat Severance in totaal vier seizoenen krijgt - al worden een vijfde seizoen en een spin-off ook niet uitgesloten. De opnames van het langverwachte derde seizoen moet aankomende zomer starten. De makers van de serie willen eerst de scripts zover mogelijk afkrijgen, zodat ze bij schrijfwerk van de laatste afleveringen van het seizoen nog relatief goedkoop terug kunnen gaan naar scripts van eerdere afleveringen om wijzigingen aan te brengen waar nodig.

Over Severance

De Apple TV-serie Severance draait om Mark S., die een opmerkelijke kantoorbaan bij het bedrijf Lumon Industries heeft: zodra hij op kantoor komt, weet hij niets van zijn leven buiten kantoor. Wanneer hij klaar is en weer naar huis gaat, weet hij niets van zijn werk. Dat komt door een speciale procedure waardoor de herinneringen van de werkplek in het privéleven gescheiden worden.

Dit concept is de voedingsbodem voor een ingewikkelde en verrassende serie waarin Mark samen met zijn collega's langzaam maar zeker probeert te achterhalen hoe de vork precies in de steel steekt bij Lumon. Zoals gezegd zijn er inmiddels twee seizoenen uitgekomen, die beiden op streamingdienst Apple TV te zien zijn.