Lenovo kwam deze week flink onder vuur te liggen toen bleek dat het laptops verkoopt met malware erop. Maar wat is er nou precies gebeurd? Wat deed het bedrijf verkeerd en waarom is dat gevaarlijk voor Lenovo-gebruikers? En heeft het bedrijf hiermee onherstelbare schade opgelopen? We leggen het voor je uit in 5 vragen.

1. Wat deed Lenovo?

Lenovo leverde laptops met daarop zogenaamde 'adware'. Dat betekent dat adverteerders ruimte konden inkopen bij Lenovo, die via speciale certificaten werden getoond wanneer de gebruiker naar een bepaalde website ging. Zo krijg je bijvoorbeeld een pop-up te zien wanneer je wilt internetbankieren bij de ING. Die pop-ups waren ook met adblockers niet uit te schakelen.

Dat is opzich al vervelend genoeg, maar het werd nog een graadje erger. De manier waarop Lenovo de advertenties liet zien, bleek namelijk gevaarlijk onveilig te zijn.

Eigen certificaat
Om de advertenties te tonen, moet Lenovo namelijk een eigen certificaat gebruiken. Dat wordt aan de browser gegeven, zodat die weet wanneer iets een veilige website is en wanneer niet. Het probleem bij de Lenovo-certificaten is echter dat ze over bestaande certificaten heen werden geplaatst.

Dat betekent dat je browser geen idee meer heeft of een website veilig is. Als je naar ING.nl of Gmail.com gaat en inlogt, dan controleert de browser of dat wel veilig is. Als dat certificaat oud is, of verlopen, of gewoon niet veilig, dan krijg je een waarschuwing en kun je beter niet op de site.

Overschrijven
De certificaten die Lenovo gebruikte om de advertenties te serveren waren zó hardnekkig, dat ze bestaande certificaten overschreven. Je browser dacht dus áltijd dat een website veilig was, ongeacht of dat zo was of wanneer niet.
 

2. Wat betekent dat in de praktijk?

In de praktijk kun je dus nooit zien of een website veilig of onveilig is. Ook weet je niet wie er allemaal meeluistert met jouw verbinding.

SSL gekaapt
Het wordt nog een graadje erger, omdat de Lenovo-certificaten allemaal dezelfde encryptiesleutel gebruikten, zo ontdekte deze onderzoeker. Dat betekent dat je met één wachtwoord álle verbindingen van álle Lenovo-computers kunt onderscheppen. Dat kan makkelijk via een man-in-the-middle-aanval, wanneer je op hetzelfde wifi-netwerk zit als het slachtoffer.
 

3. Waarom doet Lenovo zoiets?

Lenovo verkoopt voornamelijk laptops met Windows erop, maar verdient daar amper geld mee. Dat doet overigens bijna geen enkele fabrikant: De marge op een laptop of computer die met Windows geleverd wordt is flinterdun. In veel gevallen maken computerfabrikanten zelfs verlies op zulke systemen. Dat betekent dat fabrikanten vaak op zoek gaan naar andere verdienmodellen.

'Geen geld, maar relevantie'
Eén van de populairste daarvan is het installeren van programma's op de pc. Dat gebeurt vaak niet omdat die programma's nou zo handig voor je zijn (al moeten ze volgens de fabrikanten "natuurlijk wel relevant zijn voor de koper"), maar omdat ze veel geld opleveren.

De adware van Lenovo bracht waarschijnlijk veel geld op - al ontkent het bedrijf dat met klem. Lenovo dat er helemaal niet veel geld gemoeid ging met de deal. "Superfish werd vooral gebruikt om gebruikers relevante producten en aanbiedingen te tonen", zegt het bedrijf in een verklaring.
 

4. Mag dat?

Nee. In ieder geval overtreedt Lenovo de cookiewet, waarin staat dat je niet zomaar tracking-software mag leveren op laptops. Dat zeggen onder andere internetjuristen als Arnoud Engelfriet. Die vindt dat de Autoriteit Consument & Markt zou moeten optreden tegen Lenovo.

Computervredebreuk
Buiten de redelijk onschuldige overtreding van de cookiewet maakt Lenovo zich ook mogelijk schuldig aan computervredebreuk. Het zorgt er namelijk moedwillig voor dat laptops van gebruikers minder veilig zijn. Het luistert gebruikers af en zorgt ervoor dat ze kwetsbaar zijn voor aanvallen. Dat is een veel ernstiger vergrijp.

Ethisch
Maar of het nou legaal is of niet, de belangrijkste vraag is of dit ethisch is. Kan Lenovo dit maken tegenover zijn (potentiële) kopers? Die raken nu ieder vertrouwen kwijt dat ze ooit hadden in het bedrijf, en het is maar de vraag of je ooit nog iets kunt vertrouwen dat van Lenovo af komt.
 

5. Wat is Lenovo's excuus?

De reactie van Lenovo op dit schandaal lijkt voorbij te gaan aan de zorgen van kopers. Het bedrijf zegt dat "Superfish voor negatieve reacties" zorgde bij gebruikers, en daarom zou Lenovo de malware hebben verwijderd.

'Niks aan de hand!'
Lenovo durft zelfs te stellen dat er "nooit substantieel gevaar was" voor de gebruikers, en dat zij altijd de keus hebben gehad om een product te gebruiken. Dat er nooit toestemming is gevraagd voor het gebruik van de malware, wordt daarbij niet vernoemd. Ook zegt Lenovo-ceo in een interview dat het "vooral gaat om een technisch theoretisch probleem", een grove onderschatting van het probleem.

Inmiddels worden er geen laptops meer geleverd met de Superfish-malware, en worden er in de toekomst geen nieuwe computers op de markt gebracht met Superfish.

Opgelost?
Het blijft echter de vraag wat er gebeurt met de huidige laptops waar Superfish op staat. Lenovo zegt: "We hebben gezorgd dat servers geen gebruik meer kunnen maken van Superfish en de malware is niet langer actief is." Dat betekent echter niet dat Superfish is verwijderd van de computers. Sterker nog, het gaat om een root-certificaat dat zo diep in het systeem zit dat Superfish ook in de toekomst nog bestaande SSL-certificaten blijft overstemmen. Er zijn dus nog een hoop stappen te zetten voor Lenovo het vertrouwen van zijn gebruikers weer terug heeft gewonnen.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.