Google Chrome onthoudt je instellingen en favoriete websites op al je computers. Ook updatet de browser zichzelf automatisch op de achtergrond. We richten ons nu op een ander speerpunt: de vele extensies waarmee je de browser volledig naar je hand zet. We zetten de 15 beste extensies op een rij.

Chrome-uitbreidingen installeren

Alle uitbreidingen voor Google Chrome vind je hier. Geef de naam van de extensie als zoekopdracht en klik op Gratis / Toevoegen.

Na de installatie tonen de meeste extensies rechts boven in beeld een icoontje van zichzelf. Klik met de rechtermuisknop voor eventuele aanvullende instellingen. Sommige extensies tonen (nog) een icoontje in de adresbalk waar je zoekopdrachten geeft of webadressen intypt.

De ruimte in Google Chrome voor de icoontjes van extensies is (net als in je systeemvak rechts onder in beeld) beperkt. Je kunt de beschikbare ruimte oprekken door je muiscursor uiterst rechts van de adresbalk te bewegen totdat deze in een dubbele pijl verandert. Klik nu met de linkermuisknop om de ruimte op te rekken en (meer) extensie-iconen weer te geven.

©PXimport

Maak de ruimte voor de iconen van extensies groter of kleiner.

Tip 01: Save my Tabs

Als je veel tabbladen open hebt staan, is het lastig om zomaar bij je computer weg te lopen of het apparaat af te sluiten. Dankzij Save my Tabs kan dit wel. Klik op de extensie en bewaar al je tabbladen in één keer met Save. Save my Tabs bewaart alle geopende tabbladen als bladwijzers. Maak eventueel eerst een aparte map aan, bijvoorbeeld met de datum van vandaag.

©PXimport

Tip 01 Save my Tabs bewaart alle geopende tabbladen als bladwijzers, eventueel in een eigen map.

Tip 02: My Permissions

De meeste mensen gebruiken meerdere sociale netwerken en clouddiensten, al dan niet gekoppeld aan elkaar. Denk aan Gmail, Hotmail, Dropbox, SkyDrive, Facebook en LinkedIn. Als je diensten koppelt, dien je hier toestemming voor te geven. Dit gaat vaak zo snel dat je na een tijdje geen idee meer hebt wat er allemaal aan elkaar 'hangt'. De extensie My Permissions Cleaner ondersteunt alle bekende clouddiensten en sociale media. My Permissions Cleaner geeft inzicht in je afgegeven machtigingen en waarschuwt als er hier iets wijzigt.

©PXimport

Tip 02 My Permissions Cleaner ondersteunt alle sociale netwerken en clouddiensten, en houdt je machtigingen goed in de gaten.

Tip 03: AdBlock

Reclame en internet zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Op veel websites word je bestookt met banners, tekstreclames en andere advertenties (al dan niet gepersonaliseerd). Dankzij AdBlock ben je er in één keer vanaf! De uitbreiding blokkeert (bijna) alles automatisch. Websites zien er weer overzichtelijk uit dankzij AdBlock. Je hoeft bijna niets in te stellen. Bij de opties van AdBlock kun je filters bepalen en updaten.

Je bepaalt zelf of AdBlock alles moet blokkeren wat met reclame te maken heeft of dat je tekstuele reclames geen bezwaar vindt. Als je AdBlock een paar weken gebruikt en dan uitschakelt, merk je pas hoeveel rommel er werd tegengehouden. Websites lijken veel drukker en minder overzichtelijk. Gelukkig kun je AdBlock weer snel inschakelen!

©PXimport

Tip 03 AdBlock blokkeert alles wat met reclames te maken heeft in je zoekmachine en op websites.

Tip 04: Gmelius

Gebruik je Gmail en ben je een fanatieke mailer? Dan heb je Gmelius nodig! De uitbreiding stelt je in staat om Gmail aan te passen aan je wensen. Met Gmelius schakel je onderdelen uit die je niet wilt zien, bijvoorbeeld advertenties, de chatmodule en de kalender.

Ook kun je opties activeren, bijvoorbeeld icoontjes voor bijlagen, regelmarkering en meer. Ook kun je de oude Gmail-opmaak terugkrijgen voor het opstellen van een nieuw mailtje. Sommige aanpassingen zijn zeer subtiel, maar alle zijn goed doordacht! Experimenteer met Gmelius voor het beste resultaat.

©PXimport

Tip 04 Dankzij Gmelius bepaal je zelf hoe je wilt dat Gmail functioneert en eruitziet.

Google Chrome

Heb je nog geen Google Chrome? Download en installeer de browser. Om optimaal gebruik te maken van de browser, heb je een Google-account nodig. Als je een Gmail-adres hebt, is dit tevens je Google-account. Je kunt ook een Google-account aanmaken met je bestaande mailadres.

Alle besproken extensies draaien volledig in Google Chrome. De browser is er voor alle besturingssystemen. Omdat de uitbreidingen alleen Google Chrome vereisen, kun je er dus mee aan de slag op elk type computer: Linux, Windows of Mac.

©PXimport

Nog geen Google Chrome? Installeer de browser op je Windows-, Mac-, of Linux-computer.

Tip 05: Rapportive

Rapportive is een informatiehulpje voor Gmail. De uitbreiding toont aan de rechterkant van je scherm informatie over de persoon met wie je mailt. De gegevens zijn niet alleen afkomstig uit je persoonlijke adresboek, maar ook live van sociale media als Facebook en LinkedIn.

Je krijgt meestal direct een profielfoto te zien en soms zelfs telefoonnummer, recente tweets en meer. Rapportive is handig als je mailt met collega's, vrienden, vreemden en mensen met wie je zaken doet of gaat doen.

©PXimport

Tip 05 Rapportive geeft uitgebreide informatie in Gmail over personen, onder andere via Facebook en LinkedIn.

Tip 06: Black Menu

Populaire webdiensten breiden steeds meer uit en krijgen meer functies en instellingen. Hierdoor kun je het overzicht snel kwijtraken. Black Menu for Google speelt hier slim op in en weet alle Google-diensten toegankelijk te maken achter één icoontje. De populairste onderdelen als Gmail, Maps, Drive en Agenda verschijnen direct in beeld. Beweeg je muis over de apps/onderdelen voor meer opties en instellingen en het juiste onderdeel wordt snel geopend in je browser.

©PXimport

Tip 06 Black Menu for Google brengt overzicht in alle Google-diensten.

Tip 07: Ghostery

Websites en vooral reclamenetwerken doen er alles aan om een profiel van je aan te leggen. Dit profiel wordt ongemerkt aangelegd via reclamenetwerken die actief zijn op vrijwel alle websites die je bezoekt. Cookies opschonen biedt geen uitkomst om de trackingsystemen tegen te werken.

Ghostery blokkeert tracking-systemen en geeft in een subtiele pop-up welke pogingen er zijn tegengehouden. Bij de instellingen van Ghostery dien je bij Blokkeeropties aan te geven welke filters je wilt gebruiken.

Sommige websites werken niet als je Ghostery te streng afstelt. In dit geval kun je de website via het Ghostery-icoontje op een witte lijst plaatsen.

©PXimport

Tip 07 Ghostery is gespecialiseerd in het blokkeren van trackingnetwerken die jou en je surfgedrag in kaart brengen.

Tip 08: Xmarks

Google Chrome heeft een ingebouwd synchronisatiesysteem zodat je op al je computers kunt beschikken over dezelfde bladwijzers. Dit is handig, maar ook beperkt omdat het alleen werkt met Google Chrome. Xmarks biedt een vergelijkbare 'bladwijzers in de cloud'-oplossing.

Het koppelt de bladwijzers van Chrome, Internet Explorer, Safari en Firefox aan elkaar. Eenmaal ingesteld heb je overal waar je de Xmarks-uitbreiding gebruikt (en via www.xmarks.com) de beschikking over al je bladwijzers.

©PXimport

Tip 08 Xmarks slaat een brug tussen alle browserversies en computers als het gaat om bladwijzers/favorieten.

Overal dezelfde browser

Je kunt de meeste extensies in dit artikel gebruiken zonder Google-account en je hoeft je ook niet per se aan te melden bij Chrome. Dit is wel aan te raden, zeker als je meer dan één computer hebt. Hiermee worden al je instellingen, wachtwoorden en favoriete websites automatisch bewaard.

Door Chrome ook op andere computers/apparaten aan te melden met je Google-account, heb je altijd en overal de beschikking over dezelfde browser. Dit geldt ook voor geïnstalleerde extensies. Open het instellingenmenu van Google Chrome via de toetscombinatie Alt+E en kies Inloggen op Chrome om je aan te melden.

©PXimport

Synchroniseer je instellingen van Chrome, dan neem je alles wat met de browser te maken heeft 'mee' naar al je computers.

Tip 09: Hola

Internet lijkt een wereldomvattend netwerk, maar in de praktijk zijn er virtuele landsgrenzen. Hierbij kijkt een website uit welk land je komt en bepaalt vervolgens of je de inhoud mag bekijken. Veel Amerikaanse streaming (video)diensten zijn niet bereikbaar vanuit ons kikkerlandje.

Met de extensie Hola los je dit eenvoudig op! Na installatie bezoek je de website waar de toegang wordt gewijzigd. Klik op het Hola-icoontje en kies een landvlaggetje. We zullen je de technische verhandeling besparen, het eindresultaat is het belangrijkste: de inhoud wordt nu wel getoond.

©PXimport

Tip 09 Hola doet niet aan landsgrenzen en opent de deuren tot veel geblokkeerde buitenlandse websites.

Tip 10: Image Search

Op internet zijn prachtige foto's te vinden die je (soms stiekem) kunt gebruiken voor een werkstuk, project of iets anders. De juiste foto vinden is het halve werk, maar dan wil je ook graag een goede kwaliteit!

Voor bekende foto's helpt de Image Search Options-extensie. Klik met de rechtermuisknop op een afbeelding en kies Image Search Options / Google Search. De afbeelding zelf wordt als zoekopdracht gebruikt in de afbeelding-zoekfunctie van Google. Image Search Options ondersteunt ook andere 'beeldzoekers' waarvan TinEye de bekendste (en misschien wel beste) is.

©PXimport

Tip 10 Image Search Options maakt zoeken naar foto's en afbeeldingen mogelijk bij Google Image Search en TinEye.

Tip 11: Unfriend Notify

Als je iemand toevoegt op Facebook, krijg je een melding als dit is goedgekeurd door de andere persoon. Zelfs al je Facebook-vrienden krijgen hier bericht van. Maar wat als 'Facebook-vriendschap' eenzijdig wordt verbroken? Dit gaat stilletjes, je merkt er niets van en komt er misschien ooit per toeval achter. De Unfriend Notify-uitbreiding houdt niet van stiekem, indexeert je vrienden en meldt het zodra er iemand afvalt. Kun jij je gedachtes pijnigen over de vraag: waarom ik?

©PXimport

Tip 11 Unfriend Notify waarschuwt als je Facebook-vriendschap wordt verbroken.

Tip 12: F.B. Purity

Wat Gmelius voor je Gmail kan betekenen dat doet F.B. Purity voor je Facebook. Dankzij deze uitbreiding kun je de weergave van Facebook aan je wensen aanpassen. De instellingen van F.B. Purity doe je in je Facebook-account via de nieuwe knop FBP. Schrik niet van de opties, het zijn er veel! Misschien wel te veel.

Schakel met F.B. Purity bijvoorbeeld de gesponsorde links uit en voorkom meldingen van apps of spelletjes. Je kunt zelfs de verjaardag van je Facebook-vrienden van je scherm poetsen en de chat-functie uitschakelen. F.B. Purity is vanwege de stortvloed van instellingen minder gebruiksvriendelijk, waardoor het even tijd kost om de mogelijkheden te begrijpen en uit te proberen. Neem je deze tijd? Dan is een overzichtelijkere Facebook-pagina zonder onderdelen die je niet gebruikt het eindresultaat!

©PXimport

Tip 12 F.B. Purity past de weergave van Facebook aan en blokkeert onderdelen die je (bijna) nooit gebruikt: lekker overzichtelijk!

Extensies beheren

Extensies zijn eenvoudig in- of uit te schakelen en je kunt ze uiteraard ook weer verwijderen. Open het instellingenmenu van Google Chrome via de toetscombinatie Alt+E en ga naar Extra / Extensies. Alle extensies verschijnen u in een lijst. Verwijder het vinkje bij Inschakelen om een extensie tijdelijk uit te schakelen. Klik op het icoontje met de prullenbak als je een extensie wilt verwijderen.

Veel extensies hebben extra instellingen. Klik bij de extensie op Opties om de instellingen te bekijken en eventueel aan te passen. De extensies werken zichzelf regelmatig bij naar de meest recente versie. Een handmatige updatecontrole voer je uit met de knop Extensies nu bijwerken.

©PXimport

Schakel extensies (tijdelijk) uit of klik op de prullenbak om een extensie te verwijderen.

Tip 13: GetThemAll

Als je regelmatig de rechtermuisknop gebruikt tijdens het surfen om een afbeelding of filmpje binnen te halen, is GetThemAll handig voor je! De uitbreiding kijkt welke media en andere downloads er op een website te vinden zijn. Vink aan wat je wilt hebben en haal het in één keer binnen.

GetThemAll herkent en ondersteunt alle bekende indelingen, zoals png, jpg, zip, rar, exe, avi, mp4 en veel meer. Omdat veel websites een overvloed aan afbeeldingen en andere elementen bevatten, heeft GetThemAll handige filters. Deze vind je in de tabbladen. Als je bijvoorbeeld een YouTube-filmpje wilt binnenhalen, klik je op de GetThemAll-knop en vervolgens het tabblad Video Flash.

©PXimport

Tip 13 GetThemAll is een downloadhulp om in één keer meerdere bestanden van een website te plukken, bijvoorbeeld foto's, video's en afbeeldingen.

Tip 14: YoWindow

Er wordt veel gesproken over het weer en er zijn talloze programma's die hier op in spelen. YoWindow is al enige tijd onze favoriet en is nu ook beschikbaar als uitbreiding voor Chrome. Het YoWindow-icoontje toont een minimalistische weergave van het actuele weer met hier in de temperatuur en een wolk (of zonnetje). Klik op het YoWindow-icoontje voor een weeranimatie. Je ziet bijvoorbeeld een landschapje waarin het regent of de zon schijnt. Als de bomen bewegen, weet je dat het waait. Boven in beeld kun je via een tijdlijn terug in de tijd gaan of de weersverwachting voor de aankomende dagen bekijken. Uiteraard wordt de temperatuur, windsnelheid, luchtvochtigheid en meer getoond.

Je hoeft aan YoWindow weinig in te stellen, maar uiteraard wel je locatie(s). Ga naar de instellingen van de YoWindow-uitbreiding en voeg je locatie toe met de gelijknamige knop. Schakel eventueel de opties uit die je niet wilt zien. Dit is niet vereist, maar maakt YoWindow wel overzichtelijker.

©PXimport

Tip 14 YoWindow weet alles over het weer en toont dit in een fraaie animatie.

Tip 15: DuckDuckGo

DuckDuckGo is een zoekmachine die gebruik maakt van openbare bronnen als Wikipedia. DuckDuckGo streeft naar 'pure' zoekresultaten, ongeacht de gebruiker die de zoekterm opgeeft: iedereen krijgt dezelfde zoekresultaten te zien bij dezelfde zoekterm. Dit is heel anders bij Google, Bing en dergelijke waar geprobeerd wordt om de zoekresultaten aan te passen aan de persoon die de zoekopdracht geeft. De DuckDuckGo-uitbreiding integreert in Chrome en maakt zoeken met de DuckDuckGo-zoekmachine eenvoudig.

Dit is echter niet de kracht van de uitbreiding, je kunt immers net zo goed www.duckduckgo.com bezoeken! De DuckDuckGo-extensie integreert ook in de zoekmachine die je nu al gebruikt. Als je via bijvoorbeeld www.bing.com of www.google.com ergens naar zoekt, krijg je (indien van toepassing) boven je zoekresultaten een venstertje van DuckDuckGo 'hints' over het onderwerp waarnaar je zoekt. Dankzij de uitbreiding zoek je dus eigenlijk altijd op twee plekken tegelijk: je favoriete zoekmachine (bijvoorbeeld Google) en de 'onafhankelijke pure' zoekmachine van DuckDuckGo.

©PXimport

Tip 15 DuckDuckGo toont aanvullende informatie bij je zoektermen uit onder andere Wikipedia.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.