Skype staat synoniem voor videobellen en wordt door velen gebruikt om contact te houden met familie en vrienden. Toch laat de kwaliteit te wensen over. Haperende videobeelden, vertraagd geluid of zelfs uitvallende gesprekken zijn aan de orde van de dag. Tijd om eens naar de alternatieven te kijken.

Skypen is een werkwoord geworden dat aangeeft dat je een videogesprek voert met iemand via de computer. Het programma werd in 2003 uitgebracht door de mensen achter Kazaa, op dat moment het belangrijkste peer-to-peer-netwerk voor het uitwisselen van mp3-bestanden. Was Skype in de begindagen nog goed voor zo'n 3% marktaandeel van alle internationale gesprekken, in 2012 was dit getal naar 34% gestegen. Sinds de overname door Microsoft in 2011 worden verbindingen echter geplaagd door slechte videokwaliteit en vertraagde audio.

Ook klagen iPhone-gebruikers steen en been over niet ontvangen gesprekken, gemiste berichten of juist veel te veel berichten terwijl je bent uitgelogd. Andere spelers haken hier natuurlijk op in en op dit moment is Skype zeker niet meer de enige optie voor videobellen. Andere ontwikkelaars bieden een stabiele verbinding, slimme functies of zijn makkelijker in het gebruik. In deze test zetten we acht verschillende producten op een rij. We vergelijken ze niet alleen met elkaar, ook een vergelijking met Skype komt aan de beurt. Voor de verbindingen hebben we verschillende besturingssystemen gebruikt en meerdere gesprekken op verschillende dagen gevoerd, zowel binnen hetzelfde wifi-netwerk, tussen twee verschillende wifi-netwerken en naar smartphones op een 3G-netwerk.

©PXimport

Skype wordt geplaagd door slechte verbindingen.

Push-notificaties op je iPhone

FaceTime is het enige programma wat volledig toegang heeft tot je iPhone. Je hoeft geen aparte app te installeren en de app is compleet geïntegreerd in het adresboek van je iPhone. Wil je met een andere app videobellen, zorg er dan voor dat je in het berichtencentrum meldingen en geluiden voor de app aan hebt staan.

Ga naar Instellingen / Berichtencentrum en tik op de naam van de app. Zorg er in ieder geval voor dat de schuif achter Geluiden aanstaat en je onder Meldingsstijl de optie Stroken of Meldingen hebt geselecteerd. De meeste apps zullen ook push-notificaties doorgeven als je de app hebt gesloten door twee keer op de thuisknop te drukken en de app naar boven hebt geveegd.

©PXimport

Als je push-notificaties aan hebt staan, ontvang je ook inkomende gesprekken als je de app niet aan hebt staan.

Viber

Het eerste programma is Viber. De dienst begon als een VoIP-dienst voor de iPhone, maar is inmiddels uitgegroeid tot een alles-in-één-pakket voor verschillende platformen. Daarbij wordt geen enkel platform gediscrimineerd, je kunt de desktop-app voor Windows, Mac of Linux downloaden en de mobiele app is voor iOS, Android, Windows Phone, BlackBerry OS en nog een aantal kleinere besturingssystemen beschikbaar. Waar Viber op de iPhone er prachtig uitziet en een goede verbinding op zowel audio- als videogebied levert, kan de desktop-app niet meekomen.

Een gesprek van de ene naar de andere computer kan resulteren in vertraagde audio, pixels in de videoverbinding en soms zelfs een complete uitval van de verbinding. Erger is bovendien dat het hele systeem traag wordt zodra Viber aanstaat. Daarbij moet wel gezegd worden dat videobellen officieel nog een bètafunctie is.

©PXimport

Het beeld in de desktop-app van Viber laat te wensen over, het hoofd van de contactpersoon is ingedrukt.

Kinderlijk

Een ander probleem met de desktop-versie van Viber is dat het er een beetje kinderlijk uitziet, jonge gebruikers zal dit echter wel aanspreken omdat je voor het chatten met Viber honderden emoticons kunt gebruiken. De iPhone-app ziet er een stuk volwassener uit en het lijkt wel of het een compleet andere dienst is dan het programma op je pc of Mac. Wil je van mobiel naar mobiel videobellen, dan kom je van een koude kermis thuis, deze functie is nog niet geïmplementeerd in de app. Net als met Skype kun je Viber ook gebruiken om normale telefoongesprekken te voeren voor een laag tarief. Vooral handig als je vaak naar buitenlandse nummers belt.

Je koopt Viber Out-krediet vanuit het programma op de pc of vanuit de mobiele app. Via de desktop-app moet je minstens $ 4,99 opladen met een creditcard of via PayPal, op de iPhone werkt dit al via een in-app-aankoop vanaf 89 eurocent. De kosten voor een gesprek zijn laag, zo bel je naar een vast nummer in Nederland voor 2 cent per minuut, een mobiel nummer in Frankrijk kost je slechts 3,3 eurocent per minuut. De tarieven zijn zelfs iets goedkoper dan wat Skype met Skype Out aanbiedt. Viber is op de pc of Mac nog geen geduchte concurrent voor Skype en haalt dan ook maar drie sterren. Zoek je naar een mobiele oplossing en heb je niet per se een beeldverbinding nodig, dan is Viber vooral op de iPhone een erg goede keus.

©PXimport

Viber is op de iPhone één van de betere apps.

Viber

Oordeel: 3 sterren van 5

Pluspunten

Voor alle platformen verkrijgbaar

Mobiele app erg goed

Viber Out goedkoop

Minpunten

Verbindingen desktop-app

Vormgeving desktop-app

Videofunctie nog in bèta

Specificaties

Prijs: Gratis

Taal: Engels (iPhone-app ook in het Nederlands)

OS: Windows, OS X, Linux, Android, iOS, Windows Phone, BlackBerry OS

Website: www.viber.com

Hangouts

De tweede dienst die we aan de tand voelen, is van Google. Deze dienst werkt iets anders dan je gewend bent van bijvoorbeeld Skype. In plaats van iemand direct te bellen, begin je een gesprek en nodig je daarna mensen uit tot dit gesprek. Hangouts leent zich hiermee erg voor groepsgesprekken. Toegang tot Google Hangouts is eenvoudig als je een Google-account hebt. Meld je aan op je Gmail-account, klik op het chat-icoontje en navigeer naar je profielfoto.

Kies hier voor Probeer het nieuwe Hangouts. Het chat-icoontje wordt vervangen door een Hangouts-icoontje. Om een gesprek met iemand te starten, moet je op het vergrootglas klikken en de persoon zoeken of uit de lijst met recente Hangouts kiezen. Een chatvenster verschijnt rechts onderin, klik op het video-icoontje en het Hangouts-scherm wordt geopend. Om Hangouts te kunnen gebruiken, moet je de plug-in van Google Talk in je browser installeren. Terwijl je wacht, kun je een beetje spelen met de ronduit grappige Google Effects.

©PXimport

Hangouts is een goede allrounder. Terwijl je wacht kun je de effecten uitproberen of meer mensen uitnodigen.

Uitgebreid

Het grote voordeel van Hangouts is dat je enorm veel functies tot je beschikking hebt, zo kun je je scherm delen met een andere persoon en heb je toegang tot een aantal apps door aan de linkerkant op de drie puntjes te klikken. Voeg spelletjes aan Hangouts toe om met anderen te spelen of voeg de Google Drive-app toe om samen aan een document te werken tijdens het videobellen. Ondanks al deze functies is de kwaliteit van een gesprek helaas niet altijd geweldig. Een gesprek is meestal goed te volgen, maar af en toe is hapert het beeld of wordt het beeld onduidelijk.

Bij de eerste test is er een duidelijke vertraging in de audio van zo'n vijf seconden. Bij andere testen is de audio doffer en zachter dan bijvoorbeeld Skype of FaceTime. Dit alles draagt niet bij aan een goede conversatie. Voor wie vaker met meerdere mensen tegelijk wil videobellen, is Google Hangouts een goede keus en als je Gmail gebruikt, hoef je behalve de plug-in geen andere software te installeren. Een gesprek tot stand brengen, vergt echter enige gewenning en als één van de partijen een zwak wifi-signaal heeft, kan een gesprek al snel te maken krijgen met haperende audio en video.

©PXimport

Voeg apps toe aan Hangouts om bijvoorbeeld samen te werken aan documenten.

Hangouts

Oordeel: 4 sterren van 5

Pluspunten

Gericht op groepsgesprekken

Werkt vanuit de browser

Apps

Effecten

Minpunten

Geluid dof en zacht

Gesprek tot stand brengen vergt enige gewenning

Specificaties

Prijs: Gratis

Taal: Nederlands

OS: Windows, OS X, Linux, iOS, Android

Website: www.google.com/hangouts

FaceTime

Microsoft heeft Skype, Google heeft Hangouts, Apple heeft FaceTime. Waar de voorgangers applicaties bieden die voor een breed scala aan systemen verkrijgbaar zijn, richt Apple zich alleen op zijn eigen klanten. FaceTime is op de iPhone en iPad niet zozeer een aparte dienst, maar een functie die standaard in iOS zit ingebakken. Je vindt het daarom ook niet op je apparaat als app terug.

Als je een contact uit je adresboek selecteert, vind je hier ook de optie om iemand via FaceTime te bellen of te videobellen. Waar je bij andere apps ingelogd moet zijn om gesprekken te ontvangen, is dit bij FaceTime niet nodig, je kunt altijd een FaceTime-gesprek met iemand starten als je zijn of haar telefoonnummer hebt. Ook als je alleen een e-mailadres van iemand hebt, kun je dit ingeven als FaceTime-nummer, de ontvanger moet dit e-mailadres dan wel hebben geactiveerd bij de instellingen van het apparaat.

©PXimport

Log in met je Apple ID.

Razendsnel

Wat opvalt, is dat een verbinding leggen naar een iPhone of iPad razendsnel is, zelfs als het apparaat alleen een 3G-verbinding heeft. De kwaliteit van de audio en video is ook dik in orde, al levert een gesprek via een 3G-verbinding in de testopstelling wel af en toe haperende video op. FaceTime is ook voor de Mac als aparte app beschikbaar, je moet dit dan wel voor 0,89 euro aanschaffen.

Apple is het enige bedrijf in de test dat voor zijn applicatie geld verlangt. Verwacht geen toeters en bellen, FaceTime is puur en alleen bedoeld om mensen op te bellen en een videogesprek mee te voeren. Het feit dat het standaard is ingebouwd in je iPhone-adresboek, zorgt ervoor dat de bediening erg eenvoudig is. Het grootste nadeel is dat het alleen voor Apple-apparaten beschikbaar is en je sommige functies als groepsgesprekken, schermdeling en chatfuncties moet missen, maar voor dat laatste kun je natuurlijk gewoon de berichten-app op je iPhone gebruiken.

©PXimport

FaceTime heeft een goede beeldkwaliteit, maar is karig qua functies.

FaceTime

Oordeel: 3,5 sterren van 5

Pluspunten

Standaard op elke iPhone

Goede verbinding

Integratie met adresboek

Minpunten

Alleen voor Apple-gebruikers

Geen groepsgesprekken

Specificaties

Prijs: Gratis op iOS, Mac-app kost € 0,89

Taal: Nederlands

OS: OS X, iOS

Website: www.apple.com/ios/facetime

Jitsi

Jitsi is niet te vergelijken met de voorgangers, het gaat hier om een programma dat verschillende protocollen ondersteunt. Voorheen was het programma beschikbaar onder de naam SIP Communicator en in die hoedanigheid bestaat het al sinds 2003. Op de website vind je een download-knop van waaruit je toegang hebt tot de 'stable builds', dit zijn de installatiebestanden die getest zijn en geen fouten meer bevatten. Hier valt meteen op dat Jitsi voor diverse systemen beschikbaar is, je vindt er tevens installatiebestanden voor diverse Linux-variaties. Sinds kort is Jitsi ook voor Android-toestellen verkrijgbaar.

Na installatie word je verwelkomd door een inlogscherm waar je je accountgegevens van verschillende diensten kunt ingeven. Naast je Facebook- en Google-gegevens kun je hier ook een SIP- en een XMPP-account toevoegen. De laatste geeft je toegang tot videobellen van Jitsi zelf, je hebt hiervoor wel een Jitsi-account nodig. Ga naar www.jit.si en maak een account aan. In het toegangsvenster vul je je zojuist aangemaakte gegevens in. Vergeet niet de toevoeging @jit.si in te vullen. Je zoekt andere personen door Jitsi toegang te verlenen tot je adresboek. Iemand met een Jitsi-account voeg je via het menu toe. Als de andere partij de aanvraag heeft goedgekeurd, kun je op de video-knop drukken.

©PXimport

Geef je zojuist aangemaakte Jitsi-naam aan onder XMPP.

Verbinding

Met de Mac-versie duurt het even voordat er verbinding wordt gelegd en de verbinding is niet in alle gevallen stabiel. Soms komt het voor dat bij de ontvangende gemeld wordt dat er verbinding is, terwijl de bellende partij nog steeds ziet dat Jitsi aan het verbinden is. Gek genoeg komen chatberichten wel gewoon aan. Het video-venster is niet meer te sluiten en het programma loopt vast. De Windows-versie is een stuk beter, hier komen gesprekken vrijwel altijd snel tot stand. De kwaliteit is helaas bij Jitsi ook niet om over naar huis te schrijven, vaak volgt het beeld pas na twintig tot dertig seconden nadat een gesprek wordt geïnitieerd.

Het geluid kan bovendien behoorlijk overstuurd aankomen bij je contactpersoon. Een groot voordeel van Jitsi is dat de verbinding beveiligd is als je op het slotje onder het gesprek klikt. Er komt een code te staan die je kunt vergelijken met de code van je gesprekspartner. Als beide codes identiek zijn, bevestig je de actie en heb je een veilige verbinding. Je kunt bovendien de audio van een gesprek opnemen, maar je contactpersoon krijgt hiervan geen melding. Jitsi is een goede dienst als je bereid bent om een beetje aan de instellingen en configuratie te sleutelen. Het programma werkt niet op alle systemen even goed, maar biedt je veel flexibiliteit met welke protocollen je wilt videobellen.

©PXimport

Jitsi zorgt op de Mac voor een aantal paniekaanvallen.

Jitsi

Oordeel: 3,5 sterren van 5

Pluspunten

Ondersteuning voor meerdere protocollen

Beveiliging

Minpunten

Configuratie

Mac-versie kent problemen

Specificaties

Prijs: Gratis

Taal: Nederlands

OS: Windows, OS X, Linux, Android

Website: www.jitsi.org

ooVoo

Het programma ooVoo is voor diverse systemen te downloaden, inclusief mobiele apparaten die iOS of Android draaien. Als je het programma hebt geïnstalleerd, kun je vrienden toevoegen door je adresboek van Facebook, Twitter of Gmail te laten doorzoeken. Een Gmail-uitnodiging belandt wel steevast in de spambox, erg zinvol is dit dus niet. Verbinding maken gaat redelijk snel, maar op de mobiele apps moet je af en toe wel oppassen dat je niet op een reclame-koppeling klikt, soms vult een irritante reclame het hele beeld als je een videogesprek wilt aangaan.

Voor 0,89 euro per jaar kun je overigens de reclame uitschakelen. Het geluid van de verbinding is bijna altijd slecht, zelfs als beide systemen op hetzelfde wifi-netwerk zijn aangemeld. Het beeld is een stuk beter en is vergelijkbaar met bijvoorbeeld FaceTime of Skype. Af en toe is er echter geen beeld van de contactpersoon te zien. De dienst biedt ook credits waarmee je naar buitenlandse nummers kunt bellen. In de meeste gevallen zijn de prijzen vergelijkbaar met Skype, Viber Out is echter nog een stukje goedkoper. ooVoo is geen slechte dienst, maar er zijn betere alternatieven te vinden.

©PXimport

De beeldkwaliteit van ooVoo is prima, maar de geluidskwaliteit is af en toe gewoon slecht.

ooVoo

Oordeel: 2,5 sterren van 5

Pluspunten

Beeldkwaliteit

Minpunten

Irritante reclames

Slecht geluid

Beeld valt af en toe weg

Specificaties

Prijs: Gratis, € 0,89 per jaar voor versie zonder reclame

Taal: Engels

OS: Windows, OS X, iOS, Android

Website: www.oovoo.com

Tango

Tango is een app die net als Viber op de iPhone furore heeft gemaakt. Naast iOS is de app ook voor mobiele apparaten met Android beschikbaar en kun je een desktop-versie voor Windows downloaden. Verwacht van de desktop-versie echter niet zoveel, deze is sinds 2011 niet meer geüpdatet. Het oude logo prijkt onderaan het programma en naast wat grafische fouten in de vormgeving kun je moeilijk teksten ingeven. Snel naar de mobiele app. Je meldt je aan met je telefoonnummer, net als bij bijvoorbeeld Viber. Het voordeel hiervan is dat mensen je meteen kunnen vinden als ze je telefoonnummer in je adresboek hebben staan, want ook Tango werkt naadloos samen met de contacten op je iPhone of Android-smartphone.

Tango stuurt je overigens een verificatiecode naar je e-mail, maar als je Gmail gebruikt, belandt deze waarschijnlijk in je spambox. De verbinding van mobiel naar mobiel is redelijk, al had de contactpersoon regelmatig een stilstaand videoscherm op een iPhone 4s. Op onze iPhone 5s was het beeld een stuk beter. In tegenstelling tot Viber of Skype kun je in Tango geen krediet kopen om voor een klein bedrag naar buitenlandse vaste en mobiele nummers te bellen. De desktop-app van Tango is waardeloos, de mobiele versie is een stuk beter en een waardig alternatief voor Skype.

©PXimport

De desktop-app van Tango is een drama, het is sinds 2011 niet meer geüpdatet en bellen is geen garantie voor een daadwerkelijk gesprek.

Tango

Oordeel: 3 sterren van 5

Pluspunten

Integratie adresboek

Mobiele app werkt goed

Minpunten

Desktop-app is waardeloos

Af en toe stilstaand beeld

Specificaties

Prijs: Gratis

Taal: Engels

OS: Windows, iOS, Android, BlackBerry OS

Website: www.tango.me

VSee

VSee is van oorsprong een dienst om teamwork efficiënter mee te maken. Het verbaast dus ook niet dat groepsgesprekken hoog in het vaandel staan. De vormgeving is simpel maar overzichtelijk. Je kunt de functionaliteit van VSee net als bij Skype testen middels een testoproep, maar anders dan bij Skype gaat het hier niet om een computergestuurde verbinding. Zodra je op het video-icoontje klikt, maak je verbinding met een camera ergens in een kantoor. Let er dus op dat je aangekleed een testverbinding begint.

De verbinding met VSee is acceptabel, maar de audio en video zijn vaak niet synchroon en soms resulteert een slechte verbinding in het wegvallen van het geluid. In sommige gevallen kwam het geluid ook pas veel later op gang dan het beeld, soms wel tien tot vijftien seconden nadat er verbinding was gemaakt. VSee is ook als mobiele variant in de App Store en Google Play-winkel te vinden en de app werkt goed. Je scherm delen gaat bovendien makkelijk met de dienst, maar voor persoonlijk gebruik kun je per dag maar één keer een scherm delen met anderen, voor de meeste gebruikers is dit echter genoeg.

©PXimport

VSee ziet er op de Mac simpel maar efficiënt uit. De geluidskwaliteit is af en toe helaas slecht.

VSee

Oordeel: 3 sterren van 5

Pluspunten

Groepsgesprekken

Testverbinding

Minpunten

Geluid af en toe slecht

Geluid en beeld af en toe niet synchroon

Specificaties

Prijs: Gratis

Taal: Engels

OS: Windows, Mac, iOS, Android

Website: www.vsee.com

Facebook Video Chat

Als je vrijwel alleen met je Facebook-contacten wilt videobellen, kun je ook eens kijken naar de videofunctie in Facebook. Als je op een contact in de browserversie van Facebook klikt, kun je kiezen voor het video-icoontje. Een apart venster wordt geopend en er wordt gevraagd of je een Java-applicatie wilt installeren. Verbinding maken met een Facebook-contact duurt lang en als de verbinding er is, is het maar afwachten in wat voor hoedanigheid.

In alle gevallen was de beeldverbinding bij de contactpersoon matig tot slecht, soms was er een venster met alleen strepen te zien, soms bleef het beeld lang stilstaan. Een binnenkomend gesprek was soms niet te horen en het geluid ruist, hapert of valt soms weg. Ook werd het hele systeem merkbaar slomer door het gebruik van de videodienst. Facebook Video Chat werkt bovendien alleen vanaf een desktop-computer, op de mobiele apps komt wel te staan dat je een gesprek hebt gemist, maar is het niet mogelijk meen gesprek aan te nemen. Kortom, een leuke toevoeging als je af en toe een Facebook-contact even wilt zien, maar geen vervanging voor serieus videobellen.

©PXimport

Je kunt lang wachten op een goede verbinding via Facebook Video Chat.

Facebook Video Chat

Oordeel: 2,5 sterren van 5

Pluspunten

In Facebook geïntegreerd

Minpunten

Beeld vaak niet aanwezig

Geluid matig

Video niet mogelijk in mobiele app

Specificaties

Prijs: Gratis

Taal: Nederlands

OS: Windows, OS X, Linux

Website: www.facebook.com

Conclusie

Hét ultieme alternatief voor Skype bestaat niet, uit de test blijkt dat elke dienst zijn sterke en zwakke kanten heeft. Het beeld is bij videobellen natuurlijk belangrijk, maar als één van de partijen een slechte internetverbinding heeft, wil je natuurlijk dat de audio zo goed mogelijk in stand blijft en eventueel overschakelt naar een lagere kwaliteit video. Helaas is er een aantal diensten waarbij deze prioriteit niet helemaal goed gaat en de audio het eerste wordt opgeofferd.

De keuze voor een bepaalde dienst hangt ook erg af van de apparaten die je hebt en wat voor eisen je aan een dienst stelt. Zo is FaceTime bijvoorbeeld een erg slimme dienst, maar alleen bruikbaar als je vriendenlijst alleen maar uit Apple-gebruikers bestaat en je tevreden bent met een paar basisfuncties. Viber probeert op alle gebieden terrein te winnen, de mobiele app is één van de beste die er op dit moment is. Wil je videobellen, dan ben je op dit moment helaas alleen aangewezen op de desktop-versie en die is dan weer beduidend slechter dan Skype. Facebook is erg makkelijk omdat het meteen in de browserversie van Facebook zit ingebakken, maar de verbinding kan soms bar slecht zijn.

Hangouts is duidelijk beter en eveneens een goede allrounder. Het werkt stabiel op allerlei systemen, maar zowel de beeld- als audioverbinding is niet zo goed als bijvoorbeeld ooVoo. Deze laatste dienst zorgt echter op audiogebied weer voor rare klikjes en onverstaanbare conversaties. Jitsi is een buitenbeentje in deze test, maar kan op het gebied van de verbinding niet meekomen met bijvoorbeeld FaceTime of Hangouts. De veiligheid staat wel hoog op de prioriteitenlijst van Jitsi, nadeel is wel dat het programma niet zo gebruiksvriendelijk is als de andere diensten. Kortom, een echte testwinnaar is moeilijk aan te wijzen. Google Hangouts komt wel als beste uit de test en is op dit moment het beste alternatief voor Skype op het gebied van videobellen. Mede omdat het op veel systemen stabiel draait en je de beschikking over een heleboel apps hebt. Bijkomend voordeel is dat je er alleen een extensie voor hoeft te installeren en het vanuit elke browser werkt.

De belangrijkste conclusie die we kunnen trekken, is dat Skype zich niet zomaar laat vervangen, en dat we de steeds slechter wordende verbindingskwaliteit misschien maar beter voor lief kunnen nemen ... en Google Hangouts achter de hand te houden als de videochat écht niet meer gaat.

©PXimport

Google Hangouts is de winnaar van deze test.

Amazon heeft de eerste foto van actrice Sophie Turner als het populaire gamepersonage Lara Croft in de aankomende televisieserie Tomb Raider getoond.

De foto is hieronder te zien en toont dat Turner – vooral bekend voor de rol van Sansa Stark in de serie Game of Thrones – erg lijkt op de klassieke versie van het bekende gamepersonage, inclusief de outfit en het brilletje. Het is voor het eerst dat we zien hoe Turner in de huid kruipt van Lara Croft, al was al wel enige tijd bekend dat zij de rol ging vertolken.

Zoals al langer bekend is, werkt Amazon aan een serie gebaseerd op de Tomb Raider-games. Hoewel nog niet bekend is wanneer de serie op Amazon Prime Video te zien zal zijn, zullen de opnames naar verluidt volgende week van start gaan. Het script wordt geschreven door Phoebe Waller-Bridge – bekend van Fleabag. Ook zijn er andere castleden bekend, waaronder Sigourney Weaver (Avatar, Alien) en Jason Isaacs (The White Lotus).

Meerdere games op komst

Tomb Raider bestaat al sinds de jaren negentig: in de games reist avonturierster Lara Croft de wereld over en neemt ze het op tegen een groot scala aan vijanden. Het personage groeide uit tot een waar icoon en is al meermaals verfilmd – onder andere Angelina Jolie kroop eerder in de huid van Lara.

Fans hoeven niet bang te zijn dat ze de komende jaren geen games ontvangen rondom het personage. Later dit jaar verschijnt Tomb Raider: Legacy of Atlantis, een remake van de allereerste Tomb Raider-game. Voor 2027 staat een compleet nieuwe game gepland met de naam Tomb Raider: Catalyst.

Een minuut wachten kan eindeloos lijken, bijvoorbeeld tussen het indrukken van de aanknop en het uiteindelijk erschijnen van het Windows-bureaublad. Met de juiste aanpassingen kun je die wachttijd vaak flink verkorten. En wie wil er nu niet sneller uit de startblokken?

Het is je vast al opgevallen dat je Windows-pc na maanden intensief gebruik trager opstart dan in het begin. Dat lijkt vreemd, maar is goed verklaarbaar: je hebt waarschijnlijk allerlei programma’s geïnstalleerd die automatisch met Windows mee opstarten. Deze automatisch opstartprogramma’s controleren en uitschakelen is dan ook een belangrijke optimalisatiestap.

Maar daarnaast bestaan nog wel andere trucs om de opstarttijd te verkorten. Staat Windows nog op een klassieke harde schijf, dan kun je de tijd vaak makkelijk met een minuut of meer inkorten door over te stappen op een ssd (Solid State Drive). Dit kost wel wat tijd en geld, maar levert meteen een flinke tijdwinst op. En als we het toch over drastische ingrepen hebben: ook een volledige, schone (her)installatie van Windows (op dezelfde schijf) geeft je pc gegarandeerd een snellere start.

Draait Windows al op een ssd en wil je geen nieuwe installatie uitvoeren, lees dan vooral verder: er zijn ook minder ingrijpende maatregelen die het opstarten van je computer merkbaar versnellen. 

Meten is weten

Hoeveel tijd je met de tips en technieken uit dit artikel precies wint, is lastig te voorspellen, want dit hangt af van meerdere factoren. We raden je aan dit zelf te meten. Dat kan met een stopwatch, maar gespecialiseerde applicaties doen dit nauwkeuriger. Windows Performance Analyzer (https://apps.microsoft.com/detail/9n0w1b2bxgnz) is een optie, maar is erg technisch. Een veel gebruiksvriendelijker alternatief is BootRacer (www.greatis.com/bootracer). Deze app is ook gratis en die kun je na enkele testrondes gerust weer verwijderen. We tonen eerst hoe je BootRacer gebruikt om de opstarttijd(en) te meten, want de tool biedt daarnaast ook enkele optimaliseringsopties.

BootRacer (meten)

Download de app en pak het zip-bestand uit. Start het uitgepakte exe-bestand en installeer het. Laat de vier opties aan het einde van de setup aangevinkt, rond af met Voltooien en start BootRacer op. Sluit alle andere applicaties, klik op Start en kies bij Perform a full boot time test voor Start Test / Yes. Na de herstart van Windows verschijnt rechtsonder een pop-upvenster met de opstartduur. Standaard meet BootRacer dit bij elke nieuwe Windows-opstart, waarna je via History de opeenvolgende tijden kunt volgen. Deze duur is telkens opgesplitst in drie delen: de eigenlijke boottijd, de wachttijd om aan te melden, en de tijd tussen aanmelding en een gebruiksklaar bureaublad. De BIOS-tijd (Pre-boot) aan het begin zit er niet bij omdat BootRacer begrijpelijkerwijs dan nog niet draait. Tijdens de boottijd laadt Windows de kernel, start essentiële systeemservices en initialiseert stuurprogramma’s. Na je aanmelding worden je profiel, instellingen, de shell (Verkenner), achtergrondprocessen en automatische opstartprogramma’s geladen.

Wil je niet langer dat BootRacer de opstarttijd meet, ga dan naar Options en selecteer op het tabblad Show de optie Disable BootRacer AutoStart in plaats van Every boot.

Automatisch opstarten

Je weet nu hoe je de opstartduur kunt meten en bekijken, dus kunnen we aan de slag om deze te optimaliseren en te verkorten. Vaak win je tijd door enkel noodzakelijke programma’s automatisch met Windows te laten starten. Dit overzicht vind je in het Windows Taakbeheer, bereikbaar via het contextmenu van de startknop. Klik hier op Opstart-apps. Zet overbodige apps (tijdelijk) uit door er met rechts op te klikken en Uitschakelen te kiezen, al blijft het hier gissen hoeveel tijd zo’n app werkelijk kost bij het opstarten.

Daarvoor gebruik je BootRacer, dat ook per app de opstarttijd kan vastleggen. Start BootRacer, ga naar Options, open het tabblad Startup Control, klik op Enable Control en vink Measure program’s startup time en Log history of started apps aan. Bevestig met Save. Na een nieuwe Windows-opstart klik je in BootRacer op History en kies je History of Executed Startup Programs, voor een exacte opstarttijd van elke app, in chronologische volgorde.

Opstart-optimalisatie

Je weet nu precies hoeveel impact elke app heeft op de totale opstarttijd. In BootRacer kun je deze apps niet alleen tijdelijk uitschakelen, maar ook de startvolgorde aanpassen. Open het onderdeel Startup Control voor een overzicht. Verwijder het vinkje om apps uit te schakelen. Klik je met rechts op een app, dan kies je Info om het pad naar het programma te zien of eventueel Delete als je de opstartverwijzing (in het register) helemaal wilt verwijderen. Met de knop Set Order links bovenin bepaal je via de pijlknoppen welke apps eerder of juist later starten. Bevestig je wijzigingen met Finish Reordering.

Opstart-vertraging

In BootRacer kun je het opstarten van specifieke apps niet uitstellen om sneller je bureaublad te zien, omdat de app pas daarna wordt gestart. Dat kan wel met de gratis HiBit start-up Manager (www.hibitsoft.ir/StartupManager.html). Kies bij voorkeur voor de installeerbare versie, want de portable editie mist enkele opties. Installeer de app en start deze op. Wil je een app later laten opstarten, klik er dan met rechts op, kies Add to Delay en stel de gewenste vertraging in (Hour, Minute, Seconds). Of kies Automatic Delay en bepaal hoeveel procent cpu- en/of schijfbelasting er maximaal mag zijn voordat de app start. Bevestig met OK.

Start-up Manager heeft bij de rubriek Tools ook enkele handige extra’s. Zo meldt System Monitoring zich zodra een nieuwe app met Windows wil opstarten en geeft Boot Optimizer de opstarttijden weer, ook van achtergrondservices (zie ook bij Service-optimalisatie).

Functie: ‘Snel opstarten’

Windows heeft een functie ‘Snel opstarten’ die de boottijd verkort. Normaal sluit Windows bij het afsluiten alle apps en logt het systeem de gebruiker uit, waarna bij de volgende start alles opnieuw wordt geladen. Met ‘Snel opstarten’ bewaart Windows de status van de systeemkernel en stuurprogramma’s (in het verborgen bestand c:\hiberfil.sys). Bij een volgende start wordt dit snapshot ingeladen, waardoor Windows sneller opstart. In de meeste gevallen is het zinvol deze functie in te schakelen, behalve bij dual-bootconfiguraties of bij stuurprogramma’s die er niet goed mee werken.

Je beheert dit via de ingebouwde app Configuratiescherm. Ga naar Systeem en beveiliging / Energiebeheer, klik op Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen en kies Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn. Zet een vinkje bij Snel opstarten inschakelen (aanbevolen) en bevestig met Wijzigingen opslaan.

Energiemodi

De functie Snel opstarten werkt alleen bij een volledige afsluiting, maar in het venster Energiebeheer kom je ook Slaapstand en Sluimerstand tegen, die je hier meteen ook kunt activeren. Beide energiebesparende modi zorgen voor een nog snellere start.

Bij Sluimerstand (hibernate) schrijft Windows de volledige inhoud van het RAM naar schijf, zodat de pc geen stroom meer nodig heeft. Bij het opstarten hervat je de sessie exact waar je gebleven was, inclusief geopende programma’s. Nog sneller is Slaapstand, waarbij de sessie in het RAM-geheugen blijft, waardoor de pc wel nog een klein beetje stroom verbruikt.

De exacte opstarttijd hangt af van je hardware en opstartapps, maar grofweg kun je het volgende verwachten: volledig afsluiten zonder snel opstarten circa 30 tot 60 seconden, volledig afsluiten met snel opstarten circa 15 tot 30 seconden, sluimerstand circa 10 tot 20 seconden en slaapstand circa 5 seconden.

Procesoptimalisatie

Blijft de opstart lang duren, ook nadat je alle overtollige opstart-apps hebt uitgeschakeld, dan moet je dieper graven. Vaak zijn het services en achtergrondprocessen die vertraging veroorzaken, zoals cloud-synchronisatiesoftware, update-taken of diensten van derden.

Met een ietwat botte methode spoor je dit als volgt op. Druk op Windows-toets+R, voer msconfig uit, open het tabblad Services en vink Alle Microsoft-services verbergen aan. Klik op Alles uitschakelen en herstart de pc. Start hij nu merkbaar sneller op, dan veroorzaken een of meer van die processen de vertraging.

Met de Boot Optimizer van start-up Manager (zie bij ‘Opstart-vertraging’) kun je zien hoeveel tijd zulke processen kosten. Klik desgewenst met rechts op een proces en kies Disable om het uit te schakelen (het item kleurt grijs). Later kun je dit met Enable weer inschakelen. Kies Uninstall alleen als je zeker weet dat de software niet nodig is, want hiermee verwijder je deze. De optie Delete gebruik je beter niet, omdat dit enkel het item uit de lijst verwijdert terwijl het proces toch kan blijven opstarten.

Je kunt services ook rechtstreeks beheren in Windows via de ingebouwde app Services. Selecteer een service, klik met rechts en kies Eigenschappen. Op het tabblad Algemeen stel je het Opstarttype in op Handmatig of eventueel op Automatisch (vertraagd starten), zodat de service geen impact heeft tijdens de eigenlijke opstartfase. Bevestig met OK.

Autoruns

Vanuit Taakbeheer en met tools als BootRacer, Boot Optimizer en Services kun je de meeste automatisch startende apps en services beheren. Wil je echt alle autostartpunten van Windows zien, gebruik dan het gratis AutoRuns (https://learn.microsoft.com/en-us/sysinternals/downloads/autoruns), bij voorkeur als administrator. Op het tabblad Everything zie je alle opstartpunten in één overzicht en beheer je ze via het contextmenu. Met Jump to Entry spring je direct naar de locatie vanwaar ze worden gestart en met Delete verwijder je de opstartverwijzing uit Windows. Houd er rekening mee dat dit niet eenvoudig terug te draaien is, tenzij je de koppeling handmatig herstelt.

Autoruns lijst letterlijk elk mogelijk opstartpunt van Windows op.

Opstartuitstel

Je hebt de totale opstarttijd waarschijnlijk al flink teruggebracht, maar er zijn nog extra ingrepen mogelijk. Mogelijk zag je in BootRacer een melding over een ‘Explorer start-up Delay’ van 10 seconden voorbij komen. Windows bouwt deze vertraging namelijk standaard in, zodat essentiële systeemdiensten rustig kunnen starten, maar op een modern en snel systeem is dit meestal niet nodig. In BootRacer kun je dit alleen met de betaalde Pro-versie uitschakelen, maar via het register kan het ook gratis.

Druk op Windows-toets+R, voer regedit uit en navigeer naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer. Klik met rechts en kies Nieuw / Sleutel, geef deze de naam Serialize. Klik met rechts op deze nieuwe sleutel en kies Nieuw / DWORD (32-bits)-waarde. Noem deze StartupDelayInMSec en laat de waarde 0 staan. Sluit Regedit en herstart je pc.

Auto-doorstart

Wanneer je in BootRacer de totale opstartfase bekijkt, zie je mogelijk ook een ‘Password timeout’, de tijd dat Windows wacht tot je je wachtwoord hebt ingevoerd. Zonde van de verloren tijd, maar als je de enige gebruiker van de pc bent, kun je Windows ook automatisch laten doorstarten.

Druk op Windows-toets+R, typ netplwiz en klik op OK. Verwijder het vinkje bij Gebruikers moeten een gebruikersnaam en wachtwoord opgeven […]. Bevestig met OK en vul het wachtwoord in van het gewenste account.

Zie je deze optie niet, dan gebruik je waarschijnlijk een Microsoft-account. Wil je geen lokaal account aanmaken, dan omzeil je dit als volgt. Ga opnieuw naar Uitvoeren en voer regedit uit. Navigeer naar HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\PasswordLess\Device. Dubbelklik in het rechterdeelvenster op DevicePasswordLessBuildVersion en zet de waarde op 0 (in plaats van 2). Na een herstart van je pc zou de optie alsnog zichtbaar moeten zijn.

UEFI/BIOS

Hoewel tools (zoals BootRacer) de opstarttijd van het UEFI/BIOS niet kunnen meten, kan deze fase toch ook enige tijd kosten. Hier controleert de firmware van je moederbord de hardware en start zij het verdere proces. Met enkele instellingen kun je de opstarttijd wellicht iets verkorten.

Om in het UEFI/BIOS te komen, druk je direct na het aanzetten van de pc op een toets als F10, F2 of Del (zie je systeemhandleiding). Zoek daar naar opties als Fast Boot, Quick Boot of Quick Power on Self Test en schakel deze in om bepaalde zelftesten of wachttijden over te slaan. Controleer ook de bootvolgorde: je stelt de Windows-schijf bij voorkeur in als eerste boot device. Vaak kun je ook ongebruikte hardware, zoals bepaalde poorten, uitschakelen, wat soms wat extra tijdwinst oplevert bij de initialisatie.