ID.nl logo
De 8 beste alternatieven voor Skype
© Reshift Digital
Huis

De 8 beste alternatieven voor Skype

Skype staat synoniem voor videobellen en wordt door velen gebruikt om contact te houden met familie en vrienden. Toch laat de kwaliteit te wensen over. Haperende videobeelden, vertraagd geluid of zelfs uitvallende gesprekken zijn aan de orde van de dag. Tijd om eens naar de alternatieven te kijken.

Skypen is een werkwoord geworden dat aangeeft dat je een videogesprek voert met iemand via de computer. Het programma werd in 2003 uitgebracht door de mensen achter Kazaa, op dat moment het belangrijkste peer-to-peer-netwerk voor het uitwisselen van mp3-bestanden. Was Skype in de begindagen nog goed voor zo'n 3% marktaandeel van alle internationale gesprekken, in 2012 was dit getal naar 34% gestegen. Sinds de overname door Microsoft in 2011 worden verbindingen echter geplaagd door slechte videokwaliteit en vertraagde audio.

Ook klagen iPhone-gebruikers steen en been over niet ontvangen gesprekken, gemiste berichten of juist veel te veel berichten terwijl je bent uitgelogd. Andere spelers haken hier natuurlijk op in en op dit moment is Skype zeker niet meer de enige optie voor videobellen. Andere ontwikkelaars bieden een stabiele verbinding, slimme functies of zijn makkelijker in het gebruik. In deze test zetten we acht verschillende producten op een rij. We vergelijken ze niet alleen met elkaar, ook een vergelijking met Skype komt aan de beurt. Voor de verbindingen hebben we verschillende besturingssystemen gebruikt en meerdere gesprekken op verschillende dagen gevoerd, zowel binnen hetzelfde wifi-netwerk, tussen twee verschillende wifi-netwerken en naar smartphones op een 3G-netwerk.

©PXimport

Skype wordt geplaagd door slechte verbindingen.

Push-notificaties op je iPhone

FaceTime is het enige programma wat volledig toegang heeft tot je iPhone. Je hoeft geen aparte app te installeren en de app is compleet geïntegreerd in het adresboek van je iPhone. Wil je met een andere app videobellen, zorg er dan voor dat je in het berichtencentrum meldingen en geluiden voor de app aan hebt staan.

Ga naar Instellingen / Berichtencentrum en tik op de naam van de app. Zorg er in ieder geval voor dat de schuif achter Geluiden aanstaat en je onder Meldingsstijl de optie Stroken of Meldingen hebt geselecteerd. De meeste apps zullen ook push-notificaties doorgeven als je de app hebt gesloten door twee keer op de thuisknop te drukken en de app naar boven hebt geveegd.

©PXimport

Als je push-notificaties aan hebt staan, ontvang je ook inkomende gesprekken als je de app niet aan hebt staan.

Viber

Het eerste programma is Viber. De dienst begon als een VoIP-dienst voor de iPhone, maar is inmiddels uitgegroeid tot een alles-in-één-pakket voor verschillende platformen. Daarbij wordt geen enkel platform gediscrimineerd, je kunt de desktop-app voor Windows, Mac of Linux downloaden en de mobiele app is voor iOS, Android, Windows Phone, BlackBerry OS en nog een aantal kleinere besturingssystemen beschikbaar. Waar Viber op de iPhone er prachtig uitziet en een goede verbinding op zowel audio- als videogebied levert, kan de desktop-app niet meekomen.

Een gesprek van de ene naar de andere computer kan resulteren in vertraagde audio, pixels in de videoverbinding en soms zelfs een complete uitval van de verbinding. Erger is bovendien dat het hele systeem traag wordt zodra Viber aanstaat. Daarbij moet wel gezegd worden dat videobellen officieel nog een bètafunctie is.

©PXimport

Het beeld in de desktop-app van Viber laat te wensen over, het hoofd van de contactpersoon is ingedrukt.

Kinderlijk

Een ander probleem met de desktop-versie van Viber is dat het er een beetje kinderlijk uitziet, jonge gebruikers zal dit echter wel aanspreken omdat je voor het chatten met Viber honderden emoticons kunt gebruiken. De iPhone-app ziet er een stuk volwassener uit en het lijkt wel of het een compleet andere dienst is dan het programma op je pc of Mac. Wil je van mobiel naar mobiel videobellen, dan kom je van een koude kermis thuis, deze functie is nog niet geïmplementeerd in de app. Net als met Skype kun je Viber ook gebruiken om normale telefoongesprekken te voeren voor een laag tarief. Vooral handig als je vaak naar buitenlandse nummers belt.

Je koopt Viber Out-krediet vanuit het programma op de pc of vanuit de mobiele app. Via de desktop-app moet je minstens $ 4,99 opladen met een creditcard of via PayPal, op de iPhone werkt dit al via een in-app-aankoop vanaf 89 eurocent. De kosten voor een gesprek zijn laag, zo bel je naar een vast nummer in Nederland voor 2 cent per minuut, een mobiel nummer in Frankrijk kost je slechts 3,3 eurocent per minuut. De tarieven zijn zelfs iets goedkoper dan wat Skype met Skype Out aanbiedt. Viber is op de pc of Mac nog geen geduchte concurrent voor Skype en haalt dan ook maar drie sterren. Zoek je naar een mobiele oplossing en heb je niet per se een beeldverbinding nodig, dan is Viber vooral op de iPhone een erg goede keus.

©PXimport

Viber is op de iPhone één van de betere apps.

Viber

Oordeel: 3 sterren van 5

Pluspunten

Voor alle platformen verkrijgbaar

Mobiele app erg goed

Viber Out goedkoop

Minpunten

Verbindingen desktop-app

Vormgeving desktop-app

Videofunctie nog in bèta

Specificaties

Prijs: Gratis

Taal: Engels (iPhone-app ook in het Nederlands)

OS: Windows, OS X, Linux, Android, iOS, Windows Phone, BlackBerry OS

Website: www.viber.com

Hangouts

De tweede dienst die we aan de tand voelen, is van Google. Deze dienst werkt iets anders dan je gewend bent van bijvoorbeeld Skype. In plaats van iemand direct te bellen, begin je een gesprek en nodig je daarna mensen uit tot dit gesprek. Hangouts leent zich hiermee erg voor groepsgesprekken. Toegang tot Google Hangouts is eenvoudig als je een Google-account hebt. Meld je aan op je Gmail-account, klik op het chat-icoontje en navigeer naar je profielfoto.

Kies hier voor Probeer het nieuwe Hangouts. Het chat-icoontje wordt vervangen door een Hangouts-icoontje. Om een gesprek met iemand te starten, moet je op het vergrootglas klikken en de persoon zoeken of uit de lijst met recente Hangouts kiezen. Een chatvenster verschijnt rechts onderin, klik op het video-icoontje en het Hangouts-scherm wordt geopend. Om Hangouts te kunnen gebruiken, moet je de plug-in van Google Talk in je browser installeren. Terwijl je wacht, kun je een beetje spelen met de ronduit grappige Google Effects.

©PXimport

Hangouts is een goede allrounder. Terwijl je wacht kun je de effecten uitproberen of meer mensen uitnodigen.

Uitgebreid

Het grote voordeel van Hangouts is dat je enorm veel functies tot je beschikking hebt, zo kun je je scherm delen met een andere persoon en heb je toegang tot een aantal apps door aan de linkerkant op de drie puntjes te klikken. Voeg spelletjes aan Hangouts toe om met anderen te spelen of voeg de Google Drive-app toe om samen aan een document te werken tijdens het videobellen. Ondanks al deze functies is de kwaliteit van een gesprek helaas niet altijd geweldig. Een gesprek is meestal goed te volgen, maar af en toe is hapert het beeld of wordt het beeld onduidelijk.

Bij de eerste test is er een duidelijke vertraging in de audio van zo'n vijf seconden. Bij andere testen is de audio doffer en zachter dan bijvoorbeeld Skype of FaceTime. Dit alles draagt niet bij aan een goede conversatie. Voor wie vaker met meerdere mensen tegelijk wil videobellen, is Google Hangouts een goede keus en als je Gmail gebruikt, hoef je behalve de plug-in geen andere software te installeren. Een gesprek tot stand brengen, vergt echter enige gewenning en als één van de partijen een zwak wifi-signaal heeft, kan een gesprek al snel te maken krijgen met haperende audio en video.

©PXimport

Voeg apps toe aan Hangouts om bijvoorbeeld samen te werken aan documenten.

Hangouts

Oordeel: 4 sterren van 5

Pluspunten

Gericht op groepsgesprekken

Werkt vanuit de browser

Apps

Effecten

Minpunten

Geluid dof en zacht

Gesprek tot stand brengen vergt enige gewenning

Specificaties

Prijs: Gratis

Taal: Nederlands

OS: Windows, OS X, Linux, iOS, Android

Website: www.google.com/hangouts

FaceTime

Microsoft heeft Skype, Google heeft Hangouts, Apple heeft FaceTime. Waar de voorgangers applicaties bieden die voor een breed scala aan systemen verkrijgbaar zijn, richt Apple zich alleen op zijn eigen klanten. FaceTime is op de iPhone en iPad niet zozeer een aparte dienst, maar een functie die standaard in iOS zit ingebakken. Je vindt het daarom ook niet op je apparaat als app terug.

Als je een contact uit je adresboek selecteert, vind je hier ook de optie om iemand via FaceTime te bellen of te videobellen. Waar je bij andere apps ingelogd moet zijn om gesprekken te ontvangen, is dit bij FaceTime niet nodig, je kunt altijd een FaceTime-gesprek met iemand starten als je zijn of haar telefoonnummer hebt. Ook als je alleen een e-mailadres van iemand hebt, kun je dit ingeven als FaceTime-nummer, de ontvanger moet dit e-mailadres dan wel hebben geactiveerd bij de instellingen van het apparaat.

©PXimport

Log in met je Apple ID.

Razendsnel

Wat opvalt, is dat een verbinding leggen naar een iPhone of iPad razendsnel is, zelfs als het apparaat alleen een 3G-verbinding heeft. De kwaliteit van de audio en video is ook dik in orde, al levert een gesprek via een 3G-verbinding in de testopstelling wel af en toe haperende video op. FaceTime is ook voor de Mac als aparte app beschikbaar, je moet dit dan wel voor 0,89 euro aanschaffen.

Apple is het enige bedrijf in de test dat voor zijn applicatie geld verlangt. Verwacht geen toeters en bellen, FaceTime is puur en alleen bedoeld om mensen op te bellen en een videogesprek mee te voeren. Het feit dat het standaard is ingebouwd in je iPhone-adresboek, zorgt ervoor dat de bediening erg eenvoudig is. Het grootste nadeel is dat het alleen voor Apple-apparaten beschikbaar is en je sommige functies als groepsgesprekken, schermdeling en chatfuncties moet missen, maar voor dat laatste kun je natuurlijk gewoon de berichten-app op je iPhone gebruiken.

©PXimport

FaceTime heeft een goede beeldkwaliteit, maar is karig qua functies.

FaceTime

Oordeel: 3,5 sterren van 5

Pluspunten

Standaard op elke iPhone

Goede verbinding

Integratie met adresboek

Minpunten

Alleen voor Apple-gebruikers

Geen groepsgesprekken

Specificaties

Prijs: Gratis op iOS, Mac-app kost € 0,89

Taal: Nederlands

OS: OS X, iOS

Website: www.apple.com/ios/facetime

Jitsi

Jitsi is niet te vergelijken met de voorgangers, het gaat hier om een programma dat verschillende protocollen ondersteunt. Voorheen was het programma beschikbaar onder de naam SIP Communicator en in die hoedanigheid bestaat het al sinds 2003. Op de website vind je een download-knop van waaruit je toegang hebt tot de 'stable builds', dit zijn de installatiebestanden die getest zijn en geen fouten meer bevatten. Hier valt meteen op dat Jitsi voor diverse systemen beschikbaar is, je vindt er tevens installatiebestanden voor diverse Linux-variaties. Sinds kort is Jitsi ook voor Android-toestellen verkrijgbaar.

Na installatie word je verwelkomd door een inlogscherm waar je je accountgegevens van verschillende diensten kunt ingeven. Naast je Facebook- en Google-gegevens kun je hier ook een SIP- en een XMPP-account toevoegen. De laatste geeft je toegang tot videobellen van Jitsi zelf, je hebt hiervoor wel een Jitsi-account nodig. Ga naar www.jit.si en maak een account aan. In het toegangsvenster vul je je zojuist aangemaakte gegevens in. Vergeet niet de toevoeging @jit.si in te vullen. Je zoekt andere personen door Jitsi toegang te verlenen tot je adresboek. Iemand met een Jitsi-account voeg je via het menu toe. Als de andere partij de aanvraag heeft goedgekeurd, kun je op de video-knop drukken.

©PXimport

Geef je zojuist aangemaakte Jitsi-naam aan onder XMPP.

Verbinding

Met de Mac-versie duurt het even voordat er verbinding wordt gelegd en de verbinding is niet in alle gevallen stabiel. Soms komt het voor dat bij de ontvangende gemeld wordt dat er verbinding is, terwijl de bellende partij nog steeds ziet dat Jitsi aan het verbinden is. Gek genoeg komen chatberichten wel gewoon aan. Het video-venster is niet meer te sluiten en het programma loopt vast. De Windows-versie is een stuk beter, hier komen gesprekken vrijwel altijd snel tot stand. De kwaliteit is helaas bij Jitsi ook niet om over naar huis te schrijven, vaak volgt het beeld pas na twintig tot dertig seconden nadat een gesprek wordt geïnitieerd.

Het geluid kan bovendien behoorlijk overstuurd aankomen bij je contactpersoon. Een groot voordeel van Jitsi is dat de verbinding beveiligd is als je op het slotje onder het gesprek klikt. Er komt een code te staan die je kunt vergelijken met de code van je gesprekspartner. Als beide codes identiek zijn, bevestig je de actie en heb je een veilige verbinding. Je kunt bovendien de audio van een gesprek opnemen, maar je contactpersoon krijgt hiervan geen melding. Jitsi is een goede dienst als je bereid bent om een beetje aan de instellingen en configuratie te sleutelen. Het programma werkt niet op alle systemen even goed, maar biedt je veel flexibiliteit met welke protocollen je wilt videobellen.

©PXimport

Jitsi zorgt op de Mac voor een aantal paniekaanvallen.

Jitsi

Oordeel: 3,5 sterren van 5

Pluspunten

Ondersteuning voor meerdere protocollen

Beveiliging

Minpunten

Configuratie

Mac-versie kent problemen

Specificaties

Prijs: Gratis

Taal: Nederlands

OS: Windows, OS X, Linux, Android

Website: www.jitsi.org

ooVoo

Het programma ooVoo is voor diverse systemen te downloaden, inclusief mobiele apparaten die iOS of Android draaien. Als je het programma hebt geïnstalleerd, kun je vrienden toevoegen door je adresboek van Facebook, Twitter of Gmail te laten doorzoeken. Een Gmail-uitnodiging belandt wel steevast in de spambox, erg zinvol is dit dus niet. Verbinding maken gaat redelijk snel, maar op de mobiele apps moet je af en toe wel oppassen dat je niet op een reclame-koppeling klikt, soms vult een irritante reclame het hele beeld als je een videogesprek wilt aangaan.

Voor 0,89 euro per jaar kun je overigens de reclame uitschakelen. Het geluid van de verbinding is bijna altijd slecht, zelfs als beide systemen op hetzelfde wifi-netwerk zijn aangemeld. Het beeld is een stuk beter en is vergelijkbaar met bijvoorbeeld FaceTime of Skype. Af en toe is er echter geen beeld van de contactpersoon te zien. De dienst biedt ook credits waarmee je naar buitenlandse nummers kunt bellen. In de meeste gevallen zijn de prijzen vergelijkbaar met Skype, Viber Out is echter nog een stukje goedkoper. ooVoo is geen slechte dienst, maar er zijn betere alternatieven te vinden.

©PXimport

De beeldkwaliteit van ooVoo is prima, maar de geluidskwaliteit is af en toe gewoon slecht.

ooVoo

Oordeel: 2,5 sterren van 5

Pluspunten

Beeldkwaliteit

Minpunten

Irritante reclames

Slecht geluid

Beeld valt af en toe weg

Specificaties

Prijs: Gratis, € 0,89 per jaar voor versie zonder reclame

Taal: Engels

OS: Windows, OS X, iOS, Android

Website: www.oovoo.com

Tango

Tango is een app die net als Viber op de iPhone furore heeft gemaakt. Naast iOS is de app ook voor mobiele apparaten met Android beschikbaar en kun je een desktop-versie voor Windows downloaden. Verwacht van de desktop-versie echter niet zoveel, deze is sinds 2011 niet meer geüpdatet. Het oude logo prijkt onderaan het programma en naast wat grafische fouten in de vormgeving kun je moeilijk teksten ingeven. Snel naar de mobiele app. Je meldt je aan met je telefoonnummer, net als bij bijvoorbeeld Viber. Het voordeel hiervan is dat mensen je meteen kunnen vinden als ze je telefoonnummer in je adresboek hebben staan, want ook Tango werkt naadloos samen met de contacten op je iPhone of Android-smartphone.

Tango stuurt je overigens een verificatiecode naar je e-mail, maar als je Gmail gebruikt, belandt deze waarschijnlijk in je spambox. De verbinding van mobiel naar mobiel is redelijk, al had de contactpersoon regelmatig een stilstaand videoscherm op een iPhone 4s. Op onze iPhone 5s was het beeld een stuk beter. In tegenstelling tot Viber of Skype kun je in Tango geen krediet kopen om voor een klein bedrag naar buitenlandse vaste en mobiele nummers te bellen. De desktop-app van Tango is waardeloos, de mobiele versie is een stuk beter en een waardig alternatief voor Skype.

©PXimport

De desktop-app van Tango is een drama, het is sinds 2011 niet meer geüpdatet en bellen is geen garantie voor een daadwerkelijk gesprek.

Tango

Oordeel: 3 sterren van 5

Pluspunten

Integratie adresboek

Mobiele app werkt goed

Minpunten

Desktop-app is waardeloos

Af en toe stilstaand beeld

Specificaties

Prijs: Gratis

Taal: Engels

OS: Windows, iOS, Android, BlackBerry OS

Website: www.tango.me

VSee

VSee is van oorsprong een dienst om teamwork efficiënter mee te maken. Het verbaast dus ook niet dat groepsgesprekken hoog in het vaandel staan. De vormgeving is simpel maar overzichtelijk. Je kunt de functionaliteit van VSee net als bij Skype testen middels een testoproep, maar anders dan bij Skype gaat het hier niet om een computergestuurde verbinding. Zodra je op het video-icoontje klikt, maak je verbinding met een camera ergens in een kantoor. Let er dus op dat je aangekleed een testverbinding begint.

De verbinding met VSee is acceptabel, maar de audio en video zijn vaak niet synchroon en soms resulteert een slechte verbinding in het wegvallen van het geluid. In sommige gevallen kwam het geluid ook pas veel later op gang dan het beeld, soms wel tien tot vijftien seconden nadat er verbinding was gemaakt. VSee is ook als mobiele variant in de App Store en Google Play-winkel te vinden en de app werkt goed. Je scherm delen gaat bovendien makkelijk met de dienst, maar voor persoonlijk gebruik kun je per dag maar één keer een scherm delen met anderen, voor de meeste gebruikers is dit echter genoeg.

©PXimport

VSee ziet er op de Mac simpel maar efficiënt uit. De geluidskwaliteit is af en toe helaas slecht.

VSee

Oordeel: 3 sterren van 5

Pluspunten

Groepsgesprekken

Testverbinding

Minpunten

Geluid af en toe slecht

Geluid en beeld af en toe niet synchroon

Specificaties

Prijs: Gratis

Taal: Engels

OS: Windows, Mac, iOS, Android

Website: www.vsee.com

Facebook Video Chat

Als je vrijwel alleen met je Facebook-contacten wilt videobellen, kun je ook eens kijken naar de videofunctie in Facebook. Als je op een contact in de browserversie van Facebook klikt, kun je kiezen voor het video-icoontje. Een apart venster wordt geopend en er wordt gevraagd of je een Java-applicatie wilt installeren. Verbinding maken met een Facebook-contact duurt lang en als de verbinding er is, is het maar afwachten in wat voor hoedanigheid.

In alle gevallen was de beeldverbinding bij de contactpersoon matig tot slecht, soms was er een venster met alleen strepen te zien, soms bleef het beeld lang stilstaan. Een binnenkomend gesprek was soms niet te horen en het geluid ruist, hapert of valt soms weg. Ook werd het hele systeem merkbaar slomer door het gebruik van de videodienst. Facebook Video Chat werkt bovendien alleen vanaf een desktop-computer, op de mobiele apps komt wel te staan dat je een gesprek hebt gemist, maar is het niet mogelijk meen gesprek aan te nemen. Kortom, een leuke toevoeging als je af en toe een Facebook-contact even wilt zien, maar geen vervanging voor serieus videobellen.

©PXimport

Je kunt lang wachten op een goede verbinding via Facebook Video Chat.

Facebook Video Chat

Oordeel: 2,5 sterren van 5

Pluspunten

In Facebook geïntegreerd

Minpunten

Beeld vaak niet aanwezig

Geluid matig

Video niet mogelijk in mobiele app

Specificaties

Prijs: Gratis

Taal: Nederlands

OS: Windows, OS X, Linux

Website: www.facebook.com

Conclusie

Hét ultieme alternatief voor Skype bestaat niet, uit de test blijkt dat elke dienst zijn sterke en zwakke kanten heeft. Het beeld is bij videobellen natuurlijk belangrijk, maar als één van de partijen een slechte internetverbinding heeft, wil je natuurlijk dat de audio zo goed mogelijk in stand blijft en eventueel overschakelt naar een lagere kwaliteit video. Helaas is er een aantal diensten waarbij deze prioriteit niet helemaal goed gaat en de audio het eerste wordt opgeofferd.

De keuze voor een bepaalde dienst hangt ook erg af van de apparaten die je hebt en wat voor eisen je aan een dienst stelt. Zo is FaceTime bijvoorbeeld een erg slimme dienst, maar alleen bruikbaar als je vriendenlijst alleen maar uit Apple-gebruikers bestaat en je tevreden bent met een paar basisfuncties. Viber probeert op alle gebieden terrein te winnen, de mobiele app is één van de beste die er op dit moment is. Wil je videobellen, dan ben je op dit moment helaas alleen aangewezen op de desktop-versie en die is dan weer beduidend slechter dan Skype. Facebook is erg makkelijk omdat het meteen in de browserversie van Facebook zit ingebakken, maar de verbinding kan soms bar slecht zijn.

Hangouts is duidelijk beter en eveneens een goede allrounder. Het werkt stabiel op allerlei systemen, maar zowel de beeld- als audioverbinding is niet zo goed als bijvoorbeeld ooVoo. Deze laatste dienst zorgt echter op audiogebied weer voor rare klikjes en onverstaanbare conversaties. Jitsi is een buitenbeentje in deze test, maar kan op het gebied van de verbinding niet meekomen met bijvoorbeeld FaceTime of Hangouts. De veiligheid staat wel hoog op de prioriteitenlijst van Jitsi, nadeel is wel dat het programma niet zo gebruiksvriendelijk is als de andere diensten. Kortom, een echte testwinnaar is moeilijk aan te wijzen. Google Hangouts komt wel als beste uit de test en is op dit moment het beste alternatief voor Skype op het gebied van videobellen. Mede omdat het op veel systemen stabiel draait en je de beschikking over een heleboel apps hebt. Bijkomend voordeel is dat je er alleen een extensie voor hoeft te installeren en het vanuit elke browser werkt.

De belangrijkste conclusie die we kunnen trekken, is dat Skype zich niet zomaar laat vervangen, en dat we de steeds slechter wordende verbindingskwaliteit misschien maar beter voor lief kunnen nemen ... en Google Hangouts achter de hand te houden als de videochat écht niet meer gaat.

©PXimport

Google Hangouts is de winnaar van deze test.

▼ Volgende artikel
Wanneer is een tv écht te groot voor je woonkamer?
Huis

Wanneer is een tv écht te groot voor je woonkamer?

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Als je té dicht op je televisie zit, kun je de kleurenleds van elkaar onderscheiden.

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Je moet je hoofd fysiek draaien

Als je tijdens het kijken naar een film ondertiteling leest en daardoor de actie boven in het scherm mist, of als je je nek daadwerkelijk moet draaien om van de linker- naar de rechterhoek te kijken, is het scherm te groot voor je kijkafstand. Je verliest het overzicht.

De tv past fysiek niet op het meubel

Dit klinkt misschien logisch, maar wordt vaak genegeerd. Als de pootjes van de tv net aan op de rand van je tv-meubel balanceren, of als het scherm breder is dan het meubel zelf, oogt dat niet alleen goedkoop, het is ook onveilig. Een scherm dat buiten de kaders van het meubel steekt, is enorm kwetsbaar voor (om)stoten.

Je ziet pixels of rastervorming

Ga op je favoriete plek op de bank zitten. Zie je bij normaal HD-beeld een soort hordeur-effect of individuele blokjes? Dan zit je te dichtbij voor dat specifieke formaat. Dat is geen kwestie van wennen; het is een mismatch tussen resolutie, inch-maat en kijkafstand.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

▼ Volgende artikel
Microsofts Xbox Developer Direct heeft de code gekraakt
Huis

Microsofts Xbox Developer Direct heeft de code gekraakt

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Watch on YouTube

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.