Misschien ben je nu met het thuiswerken vooral bezig op de vpn van je werkgever, die is bedoeld om veilig van buitenaf op het netwerk van ‘de zaak’ in te loggen en te kunnen werken zoals je dat ook zou doen wanneer je op kantoor bent. Er zijn echter ook veel andere vpn-voordelen te verzinnen.

Een Virtual Private Network (vpn) wordt ingezet om te zorgen dat het lijkt alsof je vanaf een andere locatie surft. Het is als het ware een manier om een ander adres te krijgen. Zo gebruiken veel mensen een vpn-verbinding om bijvoorbeeld het Netflix-aanbod te kunnen bekijken uit een ander land. Er zijn ook mensen die een vpn-verbinding gebruiken om wat meer onder de radar te blijven, dus om websites geen informatie te geven over hun eigenlijke locatie of om te zorgen dat de data niet kan worden afgeluisterd door andere mensen op het netwerk.

Het kan ook zijn dat je niet wil dat advertenties op jouw persoonlijke voorkeuren worden afgestemd of dat je op een openbare wifi-hotspot toch veilig wilt surfen. Wat je reden ook is, een vpn-verbinding kan erg behulpzaam zijn. Al is het om anoniem te blijven op het wereldwijde web of simpelweg om Boer zoekt Vrouw te kunnen kijken op vakantie in Noorwegen, omdat je NPO Start niet kunt bereiken vanaf een buitenlands ip-adres.

Hoe een vpn werkt

Een vpn-verbinding werkt als volgt. Je maakt via een vpn-cliënt verbinding met een vpn-server. Zo’n client is een softwareprogramma of een app, die je installeert op een computer of smartphone. Vervolgens wordt de data die over die connectie gaat versleuteld, zodat niemand hier verder toegang toe heeft.

In die vpn-app moet je altijd eerst inloggen met een gebruikersnaam en wachtwoord, via een certificaat dat vanuit de server komt of via een combinatie hiervan. Dat klinkt ingewikkeld, maar uiteindelijk merk je daar niet veel van. Meestal hoef je zelf alleen het gebruikersnaam- en wachtwoordgedeelte op je te nemen. Het werkt dus net als inloggen in de Facebook-app of Skype.

Vpn-provider kiezen

Vaak moet je echter wel voor een vpn-dienst betalen. De keuze voor een vpn-dienst is dan ook deels afhankelijk van wat deze kost, maar ook hoe snel hij is. Je gaat immers internetten via een andere server, waardoor je afhankelijk bent van de snelheid daarvan. Wat ook een rol kan spelen is hoeveel apparaten je maximaal kunt gebruiken met die vpn. De kosten zijn uiteenlopend en dus zeer afhankelijk van die stabiliteit en snelheid. Er zijn ook gebruikers die juist privacy hoog in het vaandel hebben staan, dus lees je ook goed in over wat de vpn-dienst zoal van je mag inzien.

ExpressVPN kost 12 euro per maand (of 89 euro per jaar), NordVPN kost 13 euro per maand (of 90 euro per jaar), terwijl AirVPN 7 euro per maand kost (en 54 euro per jaar). Er zijn echter ook VPN-aanbieders die veel goedkoper of zelfs gratis (Windscribe) zijn. Het nadeel van deze diensten is vaak dat er minder servers beschikbaar zijn en er datalimieten gelden. Als er minder servers beschikbaar zijn, dan moet de data langer reizen om weer bij je te komen, wat vertraging in je internetverbinding oplevert.

©PXimport

Gebruikstips

Wil je overigens dat je vpn zo veilig mogelijk is, zorg dan dat je niet alleen de extensie ervan in je browser installeert, maar dat je de client van die vpn-aanbieder echt op je toestel zelf zet. Op die manier wordt de volledige netwerkverbinding veiliger, in plaats van alleen wat je in die browser doet. Goed om te weten is dat je er zelf niet veel meer aan kunt doen om een betere vpn-verbinding te krijgen, behalve dan de standaard tips voor een betere internetverbinding. Wel kan het schelen om een andere server te proberen, als je niet tevreden bent met de snelheid. Vpn-providers bieden vaak meerdere servers per land.

De manier om de beste vpn-verbinding te krijgen, is vooral door slim te kiezen. Hoewel goedkopere en gratis vpn-aanbieders erg aantrekkelijk lijken, blijken deze toch vaak door hun limieten en hun weinige aantal servers tegen te vallen. Aan de andere kant kun je ze, juist omdat ze je niets of weinig kosten, hierdoor gemakkelijk even uitproberen. Als je eenmaal tevreden bent over een bepaalde vpn-aanbieder, dan is het voor je portemonnee het beste om meteen voor een jaar af te sluiten. Bedenk echter goed waarvoor je de vpn gebruikt, want als het alleen voor het bingen van een bepaalde serie is, dan volstaat het waarschijnlijk ook om af en toe voor een maandje een abonnement te nemen.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.