Zoals bij iedere s-serie, voert Apple met de iPhone 6s (en 6s Plus) weer een groot aantal updates onder de motorkap door. Zo is de iPhone 6s sneller, werkt de camera beter en beschikt het touchscreen over het zogenoemde 3D Touch. Maar is dit alles genoeg reden om over te stappen op de nieuwe iPhone?

De iPhone 6s is qua uiterlijk amper te onderscheiden van de iPhone 6. Nog steeds heeft het toestel ronde hoeken, een aluminium behuizing, en die bekende witte strepen op de achterkant. Aan de voorkant zit de inmiddels beroemde home-knop, aan de zijkant zitten volumeknoppen en een aan/uit-knop. Lees ook: 12 briljante tips voor iOS 9.

De grootste vernieuwing aan het uiterlijk van het toestel is dat die nu in een andere kleur beschikbaar komt. Naast de standaard zilver, goud en spacegrijs-uitvoering is er ook een zalmroze toestel beschikbaar - niet de kleur die wij zouden kiezen, maar wel die we kregen van Apple.

iPhone 6s is stuk sneller

Het is vooral de binnenkant van de telefoon die hem een stuk beter maakt dan zijn voorganger. De processor is een heel stuk sneller, en dat is één van de dingen die direct opvalt. Apple zegt zelf dat het gaat om een versnelling van wel 30 procent ten opzichte van de iPhone 6, en hoewel we het niet hebben kunnen benchmarken is het duidelijk merkbaar dat de 6s veel sneller is.

Misschien heeft dat ook te maken met het verdubbelde werkgeheugen: Dat is nu van 1 GB naar 2 GB gegaan. Daardoor is het makkelijk schakelen tussen applicaties, en blijven meer apps op de achtergrond werken waardoor die sneller opstarten als je ze aanzet.

©PXimport

Naast de bekende kleuren is de nieuwe iPhone ook in het roze beschikbaar.

De vingerafdrukscanner die we al sinds de iPhone 5 in Apple-apparaten zien, zit ook in de 6s verwerkt in de homeknop. Die is in dit model aanzienlijk sneller - zo snel zelfs, dat je je notificaties amper kunt lezen wanneer je de telefoon met je duim aanzet. Een eerste-wereld-probleem, zullen we het maar noemen.

3D Touch

Is er dan helemaal niets revolutionair anders aan de 6s? Jawel. 3D Touch, dat eerst nog bekend stond als 'Force Touch', is een opvallende nieuwe functie in het scherm. Dat scherm is namelijk drukgevoelig, waardoor je er op meerdere manieren op kunt drukken. Naast de gewone tik en het lang ingedrukt houden, kun je ook extra hard op het scherm tikken.

Op die manier kun je verschillende acties uitvoeren door op verschillende manieren te tikken op het scherm. Klik je in Safari normaal op een link, dan opent er een nieuwe pagina. Druk je het scherm echter iets harder in, dan verschijnt er eerst een preview van het nieuwe tabblad zodat je weet of het wel de moeite waard is om te klikken. Dat werkt ook op het home-scherm, waar je met een camera-app bijvoorbeeld al een snelle selfie kunt maken voor je de app ook echt geopend hebt.

©PXimport

Qua design behoort de iPhone 6 nog altijd tot de mooiste toestellen van dit moment.

Wat 3D Touch doet, doet het bijzonder goed. De functie werkt altijd, herkent iedere aanraking perfect en voelt nooit alsof het 'in de weg' zit. De potentie van 3D Touch is enorm, en kan zorgen voor een grote verandering in hoe je je telefoon bedient.

Potentie van 3D Touch

We zeggen 'kan', want op dit moment is dat nog lang niet het geval. Er zijn namelijk nog maar weinig apps beschikbaar die 3D Touch gebruiken. Aanvankelijk waren het alleen de standaard-apps van Apple zelf (Safari, Foto's etc.), en inmiddels is er een handjevol apps zoals Facebook en, verrassend, WhatsApp, dat 3D Touch gebruikt. Maar tenzij je een erg grote Apple-fan bent die al het nieuws in de gaten houdt, weet je niet welke apps 3D Touch hebben.

Het hangt op dit moment erg af van de ontwikkelaars die aan de slag gaan met 3D Touch. Hoe meer apps er gebruik van gaan maken, des te groter is de kans op succes.

Helaas werkt 3D Touch niet meteen intuïtief, want je weet niet precies welke functies in een app het ondersteunen. Als je niet weet dat het er is, mis je het bovendien niet. De iPhone kan namelijk gewoon op de normale manier bediend worden.

©PXimport

3D Touch is een mooie toevoeging, waar we in de toekomst veel van verwachten. Maar nu nog niet.

Vertrouwd iOS 9

Standaard draait de iPhone 6s op iOS 9, en is inmiddels te updaten naar iOS 9.1. Je vindt in iOS 9.1 op de nieuwe iPhone echter weinig unieks dat je niet ook op andere iApparaten terugvindt. iOS 9 is wel het meest uitgebreide besturingssysteem tot nu toe, en werkt net zo intuïtief als altijd. Ja, sommige gebruikers vinden Android fijner en zouden nooit naar iOS overstappen - een keuze die vooral met smaak te maken heeft.

Eén opvallende feature, die overigens wel alleen in de nieuwe iPhone 6s zit, is dat Siri altijd aan staat. Je kunt de slimme assistent daarmee altijd oproepen door 'Hey Siri' te zeggen en zonder eerst de homeknop ingedrukt te houden. Als je veel van Siri gebruikmaakt, is het een prettige toevoeging, al vonden wij de home-knop ook al praktisch werken.

Een belangrijk punt waar de 6s achterblijft, of in ieder geval gelijk blijft, is de accuduur. Die is op papier een stuk beter dan zijn voorganger, maar door de krachtigere processor en het verdubbelde RAM haal je in de praktijk net zoveel uren uit je accu als je uit de iPhone 6 haalt.

Gelijke camera

Ook de camera van de iPhone is op papier een heel stuk beter dan de vorige telefoons, met 12 megapixels ten opzichte van 8. Een flinke verhoging, maar megapixels zeggen niet altijd alles. Dat blijkt uit het feit dat foto's niet significant beter zijn dan die van de iPhone 6. Ook niet persé slechter, maar we zagen met het blote oog geen heel groot verschil tussen de oude en de nieuwe camera.

Wel nieuw zijn een aantal extra functies in de app, zoals het filmen van 4k-beelden waar je in de praktijk niet heel veel aan hebt (er zijn nog maar weinig 4k-tv's op de markt), maar die er wel voor zorgt dat je geheugen binnen de kortste keren bomvol staat. De iPhone 6s Plus heeft wel een belangrijke nieuwe toevoeging in de cameralens: optische beeldstabilisatie. Waarom dit niet in de iPhone 6s is verwerkt is ook voor ons volstrekt onduidelijk - een gemiste kans. Met de iPhone 6s Plus kan je aanzienlijk mooiere video's schieten dan de 'gewone' iPhone 6, en ook biedt de langere sluitertijd interessante opties voor de iPhone-fotograaf.

©PXimport

De 6s Plus heeft een aanzienlijk betere lens dan zijn kleine broertje.

Live Foto's maken

Live Foto's is een leuke functie in de Foto's-app waarbij alle foto's automatisch een soort gif'je of kort filmpje worden. De camera maakt namelijk anderhalve seconde vóór en anderhalve seconde ná je een foto al een opname. Daardoor krijg je in de Foto's-app de normale foto te zien die je hebt gemaakt, maar kun je door erop te klikken een kort filmpje zien.

Dat klinkt niet spannend, maar het geeft een compleet nieuwe dimensie aan foto's. Die worden er levendiger van, spreken meer tot de verbeelding, zonder dat het filmpjes worden. We zullen niet zover gaan door het een nieuwe fotografische revolutie te noemen, maar als je het hebt over innovatie in fotografie is dit wel één van de meest spannende ontwikkelingen die we recent hebben gezien.

©PXimport

Onder normale omstandigheden is er weinig verschil in fotokwaliteit te zien.

Weinig opslagruimte

Een notoir kritiekpunt op oude iPhones was altijd de opslagruimte, en om onbegrijpelijke redenen is dat in de iPhone 6s niet anders. Je komt anno 2015 niet meer weg met slechts 16 GB, maar dat is wel de opslagruimte van het instapmodel. En nee, net zoals in oudere iPhones is ook de 6s niet uit te breiden met (micro-)sd. Als je daarom de goedkoopste iPhone van 16 GB haalt, hou er dan rekening mee dat dat vol staat voor je het doorhebt en dat je dus moet betalen voor cloud-opslag via bijvoorbeeld iCloud of Dropbox.

Je kunt ook kiezen voor de iPhone 6s met 64 GB of zelfs 128 GB - maar let op dat dat respectievelijk 100 en 200 euro duurder is. Laat je dus niet misleiden door de prijs van de goedkoopste iPhone met 16 GB, want er is geen enkele reden die te kopen.

Conclusie

De voordelen, zoals 3D Touch en de merkbaar snellere processor, maken de iPhone 6s tot een geweldig toestel. Niet alles aan het toestel is perfect: vooral de matige opslagruimte van 16 GB valt tegen, en de accuduur is praktisch hetzelfde als in de iPhone 6. Maar dat mag geen naam hebben. Apple-fans willen deze telefoon toch wel hebben. En terecht. Op dit moment zijn er weinig telefoons te krijgen die zo goed zijn als de iPhone 6s. Heb je echter al een iPhone 6, dan is er vrij weinig reden om te upgraden. De iPhone 6s is namelijk prijzig, en hoewel het toestel op praktisch alle punten beter is dan zijn voorganger, willen we de upgrade niet essentieel noemen.

Amazon heeft de eerste foto van actrice Sophie Turner als het populaire gamepersonage Lara Croft in de aankomende televisieserie Tomb Raider getoond.

De foto is hieronder te zien en toont dat Turner – vooral bekend voor de rol van Sansa Stark in de serie Game of Thrones – erg lijkt op de klassieke versie van het bekende gamepersonage, inclusief de outfit en het brilletje. Het is voor het eerst dat we zien hoe Turner in de huid kruipt van Lara Croft, al was al wel enige tijd bekend dat zij de rol ging vertolken.

Zoals al langer bekend is, werkt Amazon aan een serie gebaseerd op de Tomb Raider-games. Hoewel nog niet bekend is wanneer de serie op Amazon Prime Video te zien zal zijn, zullen de opnames naar verluidt volgende week van start gaan. Het script wordt geschreven door Phoebe Waller-Bridge – bekend van Fleabag. Ook zijn er andere castleden bekend, waaronder Sigourney Weaver (Avatar, Alien) en Jason Isaacs (The White Lotus).

Meerdere games op komst

Tomb Raider bestaat al sinds de jaren negentig: in de games reist avonturierster Lara Croft de wereld over en neemt ze het op tegen een groot scala aan vijanden. Het personage groeide uit tot een waar icoon en is al meermaals verfilmd – onder andere Angelina Jolie kroop eerder in de huid van Lara.

Fans hoeven niet bang te zijn dat ze de komende jaren geen games ontvangen rondom het personage. Later dit jaar verschijnt Tomb Raider: Legacy of Atlantis, een remake van de allereerste Tomb Raider-game. Voor 2027 staat een compleet nieuwe game gepland met de naam Tomb Raider: Catalyst.

Een minuut wachten kan eindeloos lijken, bijvoorbeeld tussen het indrukken van de aanknop en het uiteindelijk erschijnen van het Windows-bureaublad. Met de juiste aanpassingen kun je die wachttijd vaak flink verkorten. En wie wil er nu niet sneller uit de startblokken?

Het is je vast al opgevallen dat je Windows-pc na maanden intensief gebruik trager opstart dan in het begin. Dat lijkt vreemd, maar is goed verklaarbaar: je hebt waarschijnlijk allerlei programma’s geïnstalleerd die automatisch met Windows mee opstarten. Deze automatisch opstartprogramma’s controleren en uitschakelen is dan ook een belangrijke optimalisatiestap.

Maar daarnaast bestaan nog wel andere trucs om de opstarttijd te verkorten. Staat Windows nog op een klassieke harde schijf, dan kun je de tijd vaak makkelijk met een minuut of meer inkorten door over te stappen op een ssd (Solid State Drive). Dit kost wel wat tijd en geld, maar levert meteen een flinke tijdwinst op. En als we het toch over drastische ingrepen hebben: ook een volledige, schone (her)installatie van Windows (op dezelfde schijf) geeft je pc gegarandeerd een snellere start.

Draait Windows al op een ssd en wil je geen nieuwe installatie uitvoeren, lees dan vooral verder: er zijn ook minder ingrijpende maatregelen die het opstarten van je computer merkbaar versnellen. 

Meten is weten

Hoeveel tijd je met de tips en technieken uit dit artikel precies wint, is lastig te voorspellen, want dit hangt af van meerdere factoren. We raden je aan dit zelf te meten. Dat kan met een stopwatch, maar gespecialiseerde applicaties doen dit nauwkeuriger. Windows Performance Analyzer (https://apps.microsoft.com/detail/9n0w1b2bxgnz) is een optie, maar is erg technisch. Een veel gebruiksvriendelijker alternatief is BootRacer (www.greatis.com/bootracer). Deze app is ook gratis en die kun je na enkele testrondes gerust weer verwijderen. We tonen eerst hoe je BootRacer gebruikt om de opstarttijd(en) te meten, want de tool biedt daarnaast ook enkele optimaliseringsopties.

BootRacer (meten)

Download de app en pak het zip-bestand uit. Start het uitgepakte exe-bestand en installeer het. Laat de vier opties aan het einde van de setup aangevinkt, rond af met Voltooien en start BootRacer op. Sluit alle andere applicaties, klik op Start en kies bij Perform a full boot time test voor Start Test / Yes. Na de herstart van Windows verschijnt rechtsonder een pop-upvenster met de opstartduur. Standaard meet BootRacer dit bij elke nieuwe Windows-opstart, waarna je via History de opeenvolgende tijden kunt volgen. Deze duur is telkens opgesplitst in drie delen: de eigenlijke boottijd, de wachttijd om aan te melden, en de tijd tussen aanmelding en een gebruiksklaar bureaublad. De BIOS-tijd (Pre-boot) aan het begin zit er niet bij omdat BootRacer begrijpelijkerwijs dan nog niet draait. Tijdens de boottijd laadt Windows de kernel, start essentiële systeemservices en initialiseert stuurprogramma’s. Na je aanmelding worden je profiel, instellingen, de shell (Verkenner), achtergrondprocessen en automatische opstartprogramma’s geladen.

Wil je niet langer dat BootRacer de opstarttijd meet, ga dan naar Options en selecteer op het tabblad Show de optie Disable BootRacer AutoStart in plaats van Every boot.

Automatisch opstarten

Je weet nu hoe je de opstartduur kunt meten en bekijken, dus kunnen we aan de slag om deze te optimaliseren en te verkorten. Vaak win je tijd door enkel noodzakelijke programma’s automatisch met Windows te laten starten. Dit overzicht vind je in het Windows Taakbeheer, bereikbaar via het contextmenu van de startknop. Klik hier op Opstart-apps. Zet overbodige apps (tijdelijk) uit door er met rechts op te klikken en Uitschakelen te kiezen, al blijft het hier gissen hoeveel tijd zo’n app werkelijk kost bij het opstarten.

Daarvoor gebruik je BootRacer, dat ook per app de opstarttijd kan vastleggen. Start BootRacer, ga naar Options, open het tabblad Startup Control, klik op Enable Control en vink Measure program’s startup time en Log history of started apps aan. Bevestig met Save. Na een nieuwe Windows-opstart klik je in BootRacer op History en kies je History of Executed Startup Programs, voor een exacte opstarttijd van elke app, in chronologische volgorde.

Opstart-optimalisatie

Je weet nu precies hoeveel impact elke app heeft op de totale opstarttijd. In BootRacer kun je deze apps niet alleen tijdelijk uitschakelen, maar ook de startvolgorde aanpassen. Open het onderdeel Startup Control voor een overzicht. Verwijder het vinkje om apps uit te schakelen. Klik je met rechts op een app, dan kies je Info om het pad naar het programma te zien of eventueel Delete als je de opstartverwijzing (in het register) helemaal wilt verwijderen. Met de knop Set Order links bovenin bepaal je via de pijlknoppen welke apps eerder of juist later starten. Bevestig je wijzigingen met Finish Reordering.

Opstart-vertraging

In BootRacer kun je het opstarten van specifieke apps niet uitstellen om sneller je bureaublad te zien, omdat de app pas daarna wordt gestart. Dat kan wel met de gratis HiBit start-up Manager (www.hibitsoft.ir/StartupManager.html). Kies bij voorkeur voor de installeerbare versie, want de portable editie mist enkele opties. Installeer de app en start deze op. Wil je een app later laten opstarten, klik er dan met rechts op, kies Add to Delay en stel de gewenste vertraging in (Hour, Minute, Seconds). Of kies Automatic Delay en bepaal hoeveel procent cpu- en/of schijfbelasting er maximaal mag zijn voordat de app start. Bevestig met OK.

Start-up Manager heeft bij de rubriek Tools ook enkele handige extra’s. Zo meldt System Monitoring zich zodra een nieuwe app met Windows wil opstarten en geeft Boot Optimizer de opstarttijden weer, ook van achtergrondservices (zie ook bij Service-optimalisatie).

Functie: ‘Snel opstarten’

Windows heeft een functie ‘Snel opstarten’ die de boottijd verkort. Normaal sluit Windows bij het afsluiten alle apps en logt het systeem de gebruiker uit, waarna bij de volgende start alles opnieuw wordt geladen. Met ‘Snel opstarten’ bewaart Windows de status van de systeemkernel en stuurprogramma’s (in het verborgen bestand c:\hiberfil.sys). Bij een volgende start wordt dit snapshot ingeladen, waardoor Windows sneller opstart. In de meeste gevallen is het zinvol deze functie in te schakelen, behalve bij dual-bootconfiguraties of bij stuurprogramma’s die er niet goed mee werken.

Je beheert dit via de ingebouwde app Configuratiescherm. Ga naar Systeem en beveiliging / Energiebeheer, klik op Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen en kies Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn. Zet een vinkje bij Snel opstarten inschakelen (aanbevolen) en bevestig met Wijzigingen opslaan.

Energiemodi

De functie Snel opstarten werkt alleen bij een volledige afsluiting, maar in het venster Energiebeheer kom je ook Slaapstand en Sluimerstand tegen, die je hier meteen ook kunt activeren. Beide energiebesparende modi zorgen voor een nog snellere start.

Bij Sluimerstand (hibernate) schrijft Windows de volledige inhoud van het RAM naar schijf, zodat de pc geen stroom meer nodig heeft. Bij het opstarten hervat je de sessie exact waar je gebleven was, inclusief geopende programma’s. Nog sneller is Slaapstand, waarbij de sessie in het RAM-geheugen blijft, waardoor de pc wel nog een klein beetje stroom verbruikt.

De exacte opstarttijd hangt af van je hardware en opstartapps, maar grofweg kun je het volgende verwachten: volledig afsluiten zonder snel opstarten circa 30 tot 60 seconden, volledig afsluiten met snel opstarten circa 15 tot 30 seconden, sluimerstand circa 10 tot 20 seconden en slaapstand circa 5 seconden.

Procesoptimalisatie

Blijft de opstart lang duren, ook nadat je alle overtollige opstart-apps hebt uitgeschakeld, dan moet je dieper graven. Vaak zijn het services en achtergrondprocessen die vertraging veroorzaken, zoals cloud-synchronisatiesoftware, update-taken of diensten van derden.

Met een ietwat botte methode spoor je dit als volgt op. Druk op Windows-toets+R, voer msconfig uit, open het tabblad Services en vink Alle Microsoft-services verbergen aan. Klik op Alles uitschakelen en herstart de pc. Start hij nu merkbaar sneller op, dan veroorzaken een of meer van die processen de vertraging.

Met de Boot Optimizer van start-up Manager (zie bij ‘Opstart-vertraging’) kun je zien hoeveel tijd zulke processen kosten. Klik desgewenst met rechts op een proces en kies Disable om het uit te schakelen (het item kleurt grijs). Later kun je dit met Enable weer inschakelen. Kies Uninstall alleen als je zeker weet dat de software niet nodig is, want hiermee verwijder je deze. De optie Delete gebruik je beter niet, omdat dit enkel het item uit de lijst verwijdert terwijl het proces toch kan blijven opstarten.

Je kunt services ook rechtstreeks beheren in Windows via de ingebouwde app Services. Selecteer een service, klik met rechts en kies Eigenschappen. Op het tabblad Algemeen stel je het Opstarttype in op Handmatig of eventueel op Automatisch (vertraagd starten), zodat de service geen impact heeft tijdens de eigenlijke opstartfase. Bevestig met OK.

Autoruns

Vanuit Taakbeheer en met tools als BootRacer, Boot Optimizer en Services kun je de meeste automatisch startende apps en services beheren. Wil je echt alle autostartpunten van Windows zien, gebruik dan het gratis AutoRuns (https://learn.microsoft.com/en-us/sysinternals/downloads/autoruns), bij voorkeur als administrator. Op het tabblad Everything zie je alle opstartpunten in één overzicht en beheer je ze via het contextmenu. Met Jump to Entry spring je direct naar de locatie vanwaar ze worden gestart en met Delete verwijder je de opstartverwijzing uit Windows. Houd er rekening mee dat dit niet eenvoudig terug te draaien is, tenzij je de koppeling handmatig herstelt.

Autoruns lijst letterlijk elk mogelijk opstartpunt van Windows op.

Opstartuitstel

Je hebt de totale opstarttijd waarschijnlijk al flink teruggebracht, maar er zijn nog extra ingrepen mogelijk. Mogelijk zag je in BootRacer een melding over een ‘Explorer start-up Delay’ van 10 seconden voorbij komen. Windows bouwt deze vertraging namelijk standaard in, zodat essentiële systeemdiensten rustig kunnen starten, maar op een modern en snel systeem is dit meestal niet nodig. In BootRacer kun je dit alleen met de betaalde Pro-versie uitschakelen, maar via het register kan het ook gratis.

Druk op Windows-toets+R, voer regedit uit en navigeer naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer. Klik met rechts en kies Nieuw / Sleutel, geef deze de naam Serialize. Klik met rechts op deze nieuwe sleutel en kies Nieuw / DWORD (32-bits)-waarde. Noem deze StartupDelayInMSec en laat de waarde 0 staan. Sluit Regedit en herstart je pc.

Auto-doorstart

Wanneer je in BootRacer de totale opstartfase bekijkt, zie je mogelijk ook een ‘Password timeout’, de tijd dat Windows wacht tot je je wachtwoord hebt ingevoerd. Zonde van de verloren tijd, maar als je de enige gebruiker van de pc bent, kun je Windows ook automatisch laten doorstarten.

Druk op Windows-toets+R, typ netplwiz en klik op OK. Verwijder het vinkje bij Gebruikers moeten een gebruikersnaam en wachtwoord opgeven […]. Bevestig met OK en vul het wachtwoord in van het gewenste account.

Zie je deze optie niet, dan gebruik je waarschijnlijk een Microsoft-account. Wil je geen lokaal account aanmaken, dan omzeil je dit als volgt. Ga opnieuw naar Uitvoeren en voer regedit uit. Navigeer naar HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\PasswordLess\Device. Dubbelklik in het rechterdeelvenster op DevicePasswordLessBuildVersion en zet de waarde op 0 (in plaats van 2). Na een herstart van je pc zou de optie alsnog zichtbaar moeten zijn.

UEFI/BIOS

Hoewel tools (zoals BootRacer) de opstarttijd van het UEFI/BIOS niet kunnen meten, kan deze fase toch ook enige tijd kosten. Hier controleert de firmware van je moederbord de hardware en start zij het verdere proces. Met enkele instellingen kun je de opstarttijd wellicht iets verkorten.

Om in het UEFI/BIOS te komen, druk je direct na het aanzetten van de pc op een toets als F10, F2 of Del (zie je systeemhandleiding). Zoek daar naar opties als Fast Boot, Quick Boot of Quick Power on Self Test en schakel deze in om bepaalde zelftesten of wachttijden over te slaan. Controleer ook de bootvolgorde: je stelt de Windows-schijf bij voorkeur in als eerste boot device. Vaak kun je ook ongebruikte hardware, zoals bepaalde poorten, uitschakelen, wat soms wat extra tijdwinst oplevert bij de initialisatie.