Overal lekker gamen: 4 gamehandhelds getest

Hoewel er veel redenen zijn om enthousiast te worden over gamehandhelds, is ook deze productcategorie gevoelig voor de huidige – door de vraag vanuit de AI-industrie geïntroduceerde – problemen met geheugenprijzen en opslag. Ook deze apparaten bevatten tenslotte werkgeheugen en een ssd, waarbij je met moderne games toch al snel 1 TB opslag wilt hebben om niet constant ruimte vrij te hoeven maken.

De prijs van de doorsnee handheld is inmiddels van zo’n 600 euro naar bijna 1000 euro gestegen en de nieuwe generatie topmodellen gaat de 1500 of zelfs de 2000 euro voorbij. Naast de verwachting dat de situatie op de geheugenmarkt voorlopig eerder verslechtert dan verbetert, lijkt ook het aanbod van afgeprijsde gamehandhelds van vorige generaties tegen te vallen.

We gaan ervan uit dat gamen een van je hoofddoelen is. Een handheld die games mooier en/of soepeler voor de dag weet te brengen, scoort hierdoor hoger. Betere prestaties en een beter scherm leveren de meeste punten op. Juist ook omdat het prijzige apparaten zijn, zien we liever ook dat het een pc-vervanger kan zijn: een voor algemeen gebruik geschikt besturingssysteem en extra aansluitingen voor randapparatuur zijn mooi meegenomen. Ook met het oog op de vaak toch stevige prijs: degelijke onderdelen (betere joysticks) en repareerbaarheid verdienen eveneens punten. En dan hebben we uiteraard nog accuduur: een handheld die langer meegaat, is een stuk praktischer.

Lange tijd was de Steam Deck onze keuze als het op gamehandhelds aankwam. Eerst het origineel in 2022, later de nu nog altijd verkrijgbare oledvariant. De prijs van 679 euro (met 1 TB opslag) bij introductie was relatief schappelijk en het was bovenal een machine die direct uit de doos goed werkte. Niet te log, een prima accuduur en een uitstekende integratie met Steam, waar je toegang krijgt tot tal van games voor scherpe prijzen. Het is niet per se de snelste handheld, maar dankzij een 7,4inch-scherm met slechts 1280 x 800 pixels kwam hij prima weg met iets minder kracht. Daarbij helpt het feit dat tal van Steam-games geoptimaliseerde profielen kregen voor dit apparaat. Valve biedt, doordat het zowel de controle heeft over het apparaat als de gamesstore, een soepele ervaring. Het bedrijf scoort ook bonuspunten met de reparatiemogelijkheden en samenwerking met iFixit voor onderdelen.

In 2026 ontkomt ook Valve niet aan prijsverhogingen: een variant met 1 TB opslag kost inmiddels 919 euro. Dat zet deze spelcomputer in dezelfde prijscategorie als wat voorheen de premiumopties waren, modellen met betere schermen en betere prestaties. Het maakt de Steam Deck niet opeens een slecht apparaat, maar zonder een significant prijsvoordeel ga je wel kritischer kijken naar een paar nadelen die je voorheen makkelijker door de vingers kon zien.

Denk aan bijvoorbeeld het feit dat het relatief omslachtig is om games van andere stores (zoals Ubisoft, Epic of Microsoft) te spelen. Dat Steam het dominante platform is, wil niet zeggen dat we andere stores niet waarderen. Ook is de Linux-desktopomgeving voor niet-Linux-gebruikers wat meer gepiel dan Windows. Ook het scherm valt tegen in vergelijking met andere handhelds. Een oledscherm is een mooie bonus, maar zet een 800p-scherm naast een 1080p- of 1200p-scherm en je ziet de pixels toch echt een stuk duidelijker. Je blijft het gevoel houden dat het apparaat toch echt iets goedkoper zou moeten zijn dan het daadwerkelijk is.

Zijn dat punten waar je mee kunt leven? Dan is de Steam Deck ook vandaag de dag nog een prima optie die volwassen aanvoelt en waarmee je game-technisch nog prima vooruit kunt. Alleen is het niet langer het standaardantwoord op de vraag welke handheld je blind zou kunnen kopen zonder je al te veel te verdiepen in de materie. Althans, niet zolang de concurrentie rond dezelfde prijs blijft hangen.

In navolging van het succes van de Steam Deck kwam een serie handhelds uit die ook vandaag nog altijd de grote concurrent van de Steam Deck zijn: de ROG Ally-handhelds van ASUS. De fabrikant zet de ROG Ally-handhelds als een iets meer premiumoptie neer, met onder andere betere prestaties, een scherper scherm en een wat luxere afwerking. Even belangrijk was de samenwerking met Microsoft, dat het succes van Valve zag en wilde toetreden tot deze markt. Windows stond daarom aan de basis van de ROG Ally-handhelds.

In het begin viel er wel wat op te merken aan de eerste Ally, waarbij vooral de kop-in-het-zandmentaliteit rondom de massale uitval van SD-kaartlezers een negatieve bijsmaak achterliet. Ook op de Windows-ervaring van de eerste generatie handhelds viel wat aan te merken. Maar ASUS en Microsoft gingen stug door en dat leidde uiteindelijk tot een officiële Xbox-integratie op de ASUS ROG Xbox Ally X. Deze handheld heeft Windows als basis voor algemeen gebruik, maar gebruikt daarin een veel strakkere, Xbox-achtige interface voor je games. Hierdoor is de ervaring veel beter. Door deze software zijn alle Windows-handhelds gebruiksvriendelijker geworden, want deze interface is ook beschikbaar voor andere fabrikanten. Naast toegang tot de Microsoft Store en Game Pass is het ook eenvoudig om Steam, Ubisoft, Epic en andere stores te installeren. Ook games met hun eigen, unieke launchers zijn geen probleem. Daarnaast zijn er nog altijd een paar online multiplayergames met een anti-cheatoptie die niet op Linux en daarmee de Steam Deck werken, maar wel op een Windows-handheld werken.

Veel valt er niet aan te merken op de ROG Xbox Ally X. Hij voelt duidelijk luxer afgewerkt dan de meeste andere handhelds en de extra usb-c-aansluiting is een mooie bonus. Alleen het 7inch-scherm oogt wat klein als je er een 8inch-model naast zet, maar dat moet je maar net willen.

Hoewel de ROG Xbox Ally X wel iets in prijs is gestegen, van circa 900 naar 1000 euro, valt het relatief mee, terwijl hij een betaalbare concurrent armer is. Echt goedkopere opties zijn vaak (veel) oudere modellen met mindere prestaties en luxe(re) nieuwkomers zetten vaak nog (veel) hoger in. We vragen ons hardop af hoelang deze prijs houdbaar gaat zijn, maar vooralsnog zien we prima beschikbaarheid en daarmee verandert de ROG Xbox Ally X van een uitstekende premiumhandheld naar de handheld waar elke concurrent zich op stuk mag bijten.

We zien het vaker gebeuren bij hardware: zodra de ene Taiwanese hardwarefabrikant een product uitbrengt dat veel aandacht krijgt, volgt de andere Taiwanese hardwarefabrikant met iets soortgelijks. MSI, ASUS’ grote concurrent op het gebied van moederborden, videokaarten en monitors, kwam in navolging van de ROG Ally met de Claw. En ook bij MSI gaat het snel en zien we nieuwe modellen sneller verschijnen dan de jaren voorbij vliegen.

Gelukkig maar, want ook MSI’s eerste generatie was niet zonder slag of stoot, vooral vanwege de keuze voor een Intel- in plaats van de AMD-chip die in alle andere handhelds zat. Intel had op dat moment zijn prestaties en drivers simpelweg nog niet voor elkaar. Ook de software van MSI zelf liet nog wat te wensen over. Maar ook MSI heeft heel snel grote stappen gemaakt. Daarbij is het deels geholpen door de introductie van de Xbox-software, waardoor hun eigen software niet langer relevant is, maar ook deels door goed te kijken wat nu een goede handheld maakt.

De geteste uitvoering voelt weliswaar nog iets meer plastic aan dan een ROG Xbox Ally X, maar de joysticks, triggers en andere knoppen zijn uitstekend. Daarnaast heeft de Claw een forse accu met een prima accuduur tot gevolg. De toevoeging van een extra groot 8inch-scherm met een 120Hz-verversingssnelheid geeft je net wat meer speelruimte dan een 7- of 7,4inch-model. Wat prestaties betreft kun je kiezen tussen de geteste Claw A8 met dezelfde AMD-chip als de ROG Xbox Ally X, wat tot feitelijk dezelfde prestaties leidt, of een Claw 8 AI+ met Intel Core Ultra 258V die opvallend genoeg ook nagenoeg gelijk presteert. Op dit moment is de AMD-variant een paar tientjes goedkoper, wat daarmee de logischere keuze is. Houd ze beide in de gaten, gezien ze elkaar praktisch nauwelijks ontlopen.

Hoewel een groot scherm een fijn voordeel is in gebruik, is het natuurlijk een nadeel(tje) voor de draagbaarheid. Je kunt prima twee Steam Decks met (meegeleverde) beschermhoes in dezelfde ruimte kwijt als een Claw met de forse beschermhoes, al zijn er natuurlijk andere hoezen die je zelf zou kunnen aanschaffen. Met grote handen spreekt het grotere formaat ons aan, maar voor kleinere handen of kinderhanden is het uiteraard meer een nadeel dan een voordeel.

Met dezelfde processor aan de basis en met beide een paar jaar ervaring onder de riem ontlopen de ASUS en de MSI elkaar uiteindelijk niet heel veel en is de grote vraag vooral of je nu liever een groter scherm hebt of toch liever een maatje kleiner. Of je moet waarde hechten aan de kleur van je apparaat, want op dat vlak heeft MSI inmiddels iets meer opvallende keuzes.

Op de valreep voor dit artikel belandde de allernieuwste handheld in de bus in de vorm van de MSI Claw 8 EX AI+ met Intels gloednieuwe, op Panther Lake gebaseerde G3 Extreme-processor. Een processor waar menig handheldliefhebber naar uitkijkt, want wat prestaties betreft stond de markt eigenlijk een beetje stil. De AMD Z2 Extreme uit de Claw en Ally X is van 2025 en die was maar een klein stukje sneller dan de voorganger uit 2023.

De Intel G3 Extreme is specifiek gericht op gamehandhelds en duidelijk rondom de gpu ontworpen. Dat weerhoudt je er niet van om er ook gewoon wat werk op te doen met een extern scherm; hij draait tenslotte ook gewoon Windows. Het is wel de eerste chip die echt een significante upgrade in gameprestaties met zich meebrengt in vele jaren.

Intels belofte was groot (circa 40 procent sneller), en we kunnen bevestigen dat het bedrijf zeker niet heeft gelogen. In sommige games verdubbelen de prestaties ten opzichte van de vorige modellen. In andere spellen is de winst wat beperkter, maar door de bank genomen zien we meestal toch zo’n 30 tot 40 procent betere prestaties.

Dat betekent dat we voor het eerst een gamehandheld hebben waarbij lage kwaliteitsinstellingen met upscaling in AAA-games niet langer het uitgangspunt hoeven te zijn. In veel games kun je op medium kwaliteitsinstellingen nog prima spelen. Uiteraard hangt het sterk af van wat je speelt. Voor iets als Stardew Valley hoef je geen luxere chip te halen, maar als je de nieuwste AAA-games wilt spelen is de G3 Extreme duidelijk superieur.

Extra kracht geeft je ook de mogelijkheid het vermogen terug te schroeven om gelijke prestaties te halen. Waar je op de Z2 Extreme gebaseerde handhelds vaak op vol vermogen wilt draaien in zware games om ze 60 fps te laten aantikken, hoeft dat met de nieuwe Claw niet. Kijk je naar grofweg vergelijkbare instellingen, dan kun je de Intel-chip al snel zo’n 10 watt (soms meer) terugschroeven. Zo kun je dezelfde game ineens ca. 3 uur op de accu spelen, in plaats van 2, of verleng je de speelduur in een lichtere game van 5 naar 6 tot 7 uur.

Het is de nieuwe cpu die het grote verschil maakt, maar ook op andere vlakken verdient MSI wat bonuspunten. Deze nieuwe Claw voelt duidelijk luxer en hij is ook wat ergonomischer vormgegeven dan het oudere model. Hierdoor ligt de 8inch-handheld nu voor zowel grote als kleine handen prima in de hand.

Het nadeel van al dit moois? De prijs, want de gevraagde 1600 euro betekent een forse meerprijs bovenop de toch al niet goedkope handhelds.

Het is slecht nieuws voor iedereen die zo’n 600 euro had gespaard voor een leuke gamehandheld, want 919 euro lijkt het nieuwe minimum voor een handheld waar je voorlopig mee vooruit kunt. Voor die hogere prijs is de Steam Deck nog altijd een prima optie, maar we denken dat de ROG Xbox Ally X en de Claw A8 genoeg meerwaarde bieden voor een paar euro extra. Tussen die twee geven we nipt de voorkeur aan de Xbox Ally X, maar de Claw A8 zit hem strak op de hielen. Helemaal als je een groter scherm wilt, maar ook als het prijsverschil verder oploopt.

Kijk je niet op van een nog hogere prijs, dan is er op dit moment eigenlijk gewoon één ding dat je wilt: een handheld met de nieuwe Intel G3 Extreme. Die is vooralsnog alleen in de nieuwste MSI Claw te vinden. Kost wat, maar dan heb je ook de eerste handheld die zichzelf echt de volgende generatie mag noemen.

Eventueel kun je zoeken naar aanbiedingen op oudere modellen, maar met extreem beperkte voorraden willen we die niet meenemen in deze vergelijking. Een oudere Claw met een Intel Core Ultra 7 155H zouden we links laten liggen, een oudere Ally of een Lenovo Legion Go S met AMD Z2-cpu en 512 GB opslag voor circa 600 euro kunnen eventueel nog opties zijn als je ze nog kunt vinden.