Je wilt er liever niet aan denken: ineens is je smartphone, tablet of laptop weg. Waar is het apparaat gebleven? Ben je het alleen even kwijt of is het echt gestolen? Je kunt proberen het apparaat zelf op te sporen en er op afstand acties op uit te voeren. Misschien heb je het dan snel weer terug.

Tip 01: Traceren

Smarthones, tablets en laptops nemen we overal mee naartoe. Dus lopen we het risico dat we een apparaat per ongeluk ergens laten liggen, verliezen of dat er iets wordt gestolen. Geen prettig idee. Los van het feit dat het dure spullen zijn, staat er een vracht aan persoonlijke informatie, foto's en filmpjes op. Die wil je niet kwijtraken, laat staan dat je er vreemden in wilt laten rondsnuffelen. Gelukkig is het mogelijk om de locatie van al jouw apparaten te achterhalen.

De kans is groot dat je bijvoorbeeld je telefoon ergens hebt laten liggen. Zoals bij vrienden of op het werk. Dan is het een kwestie van even oppikken. Of misschien zwerft je tablet ergens in huis rond. Je kunt dan een alarm laten afgaan en op het geluid afgaan. Is er toch sprake van verlies of diefstal? Door er een bericht naartoe te sturen, kan een eerlijke vinder contact met jou opnemen en dankzij de locatiegegevens heb je extra opsporingsmogelijkheden. In uiterste nood kun je het toestel op afstand blokkeren en wissen. Je toestel wordt daarmee onbruikbaar en al je gegevens zijn weer veilig. Zo beperk je de schade aanzienlijk.

Beveiligingscode

Om jouw apparaten vindbaar te maken en op afstand actie te ondernemen bij verlies of diefstal, is het essentieel dat je voorzorgsmaatregelen neemt. Wacht dus niet tot je een apparaat kwijt bent, maar voer de stappen in dit artikel onmiddellijk uit op al je apparaten. Het is niet ingewikkeld en echt zo gepiept.

Vergeet daarnaast niet om een toegangscode of wachtwoord op elk apparaat te zetten. Daarmee ontzeg je onbevoegden de toegang tot je apparaten en dus ook tot jouw gegevens. Als extra beveiliging kun je de gegevens op een laptop of desktop beveiligen met encryptie. Ook als de schijf uit de computer wordt gehaald, kan niemand er dan iets mee. Zet ook een pincode op jouw simkaart. Dan zijn zowel de telefoon als het abonnement onbruikbaar voor onbevoegden. Doe altijd aangifte bij de politie bij verlies of diefstal. Locatiegegevens en IMEI-codes of serienummers kunnen helpen bij de opsporing.

©PXimport

Zet een code op je toestel, zodat niemand anders erin kan.

Tip 02: iPhone en iPad

Om een iPhone of iPad traceerbaar te maken en het mogelijk te maken op afstand actie te ondernemen, start je de app Instellingen en ga je naar het onderdeel iCloud. Blader omlaag en tik op Zoek mijn iPhone. Activeer vervolgens de optie Zoek mijn iPhone. Zodra dit is gebeurd, verschijnt er ineens een tweede optie in beeld. Zet ook die optie Stuur laatste locatie aan. Mocht de accu van het verloren apparaat leegraken, dan zie je in elk geval de laatst bekende locatie nog. Om Zoek mijn iPhone weer uit te schakelen, is altijd het wachtwoord van je Apple ID nodig. Een vreemde kan deze cruciale functie dus niet zomaar uitzetten. Ook om het apparaat naar de fabrieksinstellingen te herstellen is dit wachtwoord nodig. Een veilig gevoel. Stel dat iemand erin slaagt toegang tot je iPhone of iPad te krijgen en stiekem de locatievoorzieningen uitschakelt, dan nog kun je het apparaat opsporen zodra je aangeeft dat hij verloren is.

Tip 03: Wissen

Je hoeft niet te wachten tot je een iPhone of iPad bent kwijtgeraakt om het geheel te testen. Ga naar de App Store en installeer Zoek mijn iPhone. Hiermee kun je een zoekgeraakte iPhone of iPad lokaliseren. De eerste keer dat je de app start wordt om je Apple ID en wachtwoord gevraagd. Zodra je dat hebt ingegeven, krijg je een lijstje met alle apparaten te zien die onder jouw Apple ID staan geregistreerd. Kies een apparaat en op de plattegrond zie je de laatst bekende locatie. Tik je op het auto-pictogram, dan verschijnt een route naar jouw verloren apparaat. Tik je op Taken, dan kun je kiezen uit een aantal acties.

Allereerst is het met Geluid afspelen mogelijk om een alarm op het apparaat te laten afgaan. Zo kun je het eenvoudig terugvinden als je er in de buurt bent. Bijvoorbeeld in je eigen huis. Een nogal drastische maatregel is Wis iPhone of Wis iPad. Dat doe je pas als het apparaat in verkeerde handen is gevallen en het er niet inzit dat je het ooit nog terugkrijgt. De complete inhoud en alle instellingen worden gewist, maar kun je het apparaat daarna helaas niet meer volgen. Wissen is dus echt een laatste noodgreep.

Tip 04: Blokkeren

Bestaat de kans dat het nog goed komt? Kies dan liever voor de optie Taken / Verloren. Hiermee schakel je de Verloren-modus in en blokkeer je het toestel. Als het apparaat nog geen toegangscode heeft, dan geef je nu een pincode op, waarmee het apparaat direct wordt vergrendeld. Daarnaast geef je een telefoonnummer en een bericht op, waarmee je een eerlijke vinder of dief met spijt de kans geeft om contact op te nemen. Groot voordeel van deze Verloren-modus, is dat je (in tegenstelling tot wissen) de locatie van het geblokkeerde apparaat wel kunt blijven volgen. Zelfs als iemand de locatievoorzieningen heeft uitgeschakeld. Heb je het apparaat weer terug? Gefeliciteerd! Gebruik de pincode en je hebt weer volledige toegang. Ook de inhoud is gewoon bewaard gebleven. Is jouw iPhone of iPad zoek en heb je alleen een computer tot je beschikking? Probeer dan om de online versie van Zoek mijn iPhone te gebruiken.

©PXimport

Tip 04 Geen iPhone of iPad binnen handbereik? Via de website werkt het ook.

Internetverbinding

Om een computer, tablet of smartphone op afstand te volgen en te besturen, moet het verdwenen apparaat een internetverbinding kunnen opzetten. Want anders kom je er domweg niet bij. Is het apparaat momenteel offline, dan kun je de gewenste actie meestal wel alvast aanvragen. Zoals het opvragen van de locatie of het wissen van de inhoud. Zodra het apparaat online komt, wordt de door jou op afstand aangevraagde actie direct uitgevoerd. Apparaten met een simkaart zijn dankzij mobiel internet nagenoeg altijd verbonden en dus veel eenvoudiger op te sporen dan de meeste tablets en computers die volledig afhankelijk zijn van draadloze netwerken.

©PXimport

Voor opsporing is wel een internetverbinding nodig.

Tip 05: Mac

Heb je een Mac? Ook daar is de locatie van op te vragen en je kunt er op afstand acties op uitvoeren, mocht je hem ooit kwijtraken. Precies zoals met een iPhone of iPad. Inschakelen doe je via de systeemvoorkeuren van de computer. Ga naar Systeemvoorkeuren / iCloud en activeer de optie Zoek mijn Mac. Opsporen van een zoekgeraakte, verloren of gestolen Mac werkt hierna op exact dezelfde manier als met een iPhone of iPad. Dus je gebruikt er de app Zoek mijn iPhone voor of je bezoekt de website uit de vorige tip.

©PXimport

Tip 05 Op een Mac heb je dezelfde opspoormogelijkheden.

Tip 06: Android

Ook verloren geraakte Android-apparaten zijn weer op te sporen en op afstand te besturen. Daar heb je Android Device Manager voor nodig. In het Nederlands heet dit Android Apparaatbeheer. Je activeert de opsporingsmogelijkheid via Google Instellingen. Dat is een app die standaard op je Android-apparaat aanwezig is. Hij heeft een ietwat onopvallend icoon. Grijs van kleur met de letter G erin.

Helemaal onderaan in de app vind je de optie Android Apparaatbeheer. Al kan het ook zijn dat je onder de optie Beveiliging moet zoeken. Vink vervolgens de opties De locatie van dit apparaat op afstand bepalen en Vergrendelen en wissen op afstand toestaan aan. Belangrijk om te weten is dat je deze opties zomaar kunt uitschakelen, dus zonder dat er om een wachtwoord wordt gevraagd. Daarom is het belangrijk een toegangscode op het toestel zelf te zetten. Zodat een onbevoegde het opsporen niet kan dwarsbomen.

Tip 07: Apparaatbeheer

Zodra de functionaliteit op je Android-apparaat is ingeschakeld, heb je alleen nog de app Apparaatbeheer nodig om te zien waar jouw apparaten uithangen. Deze app vind je in Google Play onder de naam Android-apparaatbeheer. Start na het installeren Apparaatbeheer op en meld je aan met het juiste Google-account.

Op een kaartje via Google Maps zie je alle apparaten die onder dit account geregistreerd staan. Behalve dat je de locatie ziet, kun je in noodgevallen op afstand de inhoud wissen, het apparaat vergrendelen terwijl je een telefoonnummer en een bericht op het scherm toont, of je kunt het toestel vijf minuten lang op maximaal volume laten rinkelen. Dit laatste is handig als het toestel ergens in de buurt is, maar je het niet kunt vinden. Geen telefoon of tablet bij de hand? Jouw apparaten zijn ook te beheren. Je vindt er dezelfde mogelijkheden als in de app.

Tip 08: Anderen helpen

Ben je met anderen op stap en is een vriend of vriendin plotseling een telefoon of tablet kwijt? Dan kun jij helpen om het apparaat snel weer terug te vinden, of desnoods te blokkeren of te wissen. Je kunt Apparaatbeheer namelijk door een gast laten gebruiken, zodat die via jouw toestel zijn eigen apparaten kan beheren. Superhandig, want dan kan er meteen actie ondernomen worden en hoeft jouw vriend of vriendin niet te wachten tot hij of zij bijvoorbeeld weer thuis is. Tik boven in het scherm op jouw accountnaam en kies vervolgens voor Gast. Je vriend of vriendin kan zich nu aanmelden met een eigen Google-account, waarna alle apparaten uit dat account getoond worden. De app werkt verder precies zoals we in de vorige tips al hebben beschreven. Pas zodra je terugschakelt naar jouw eigen account, zie jij je eigen apparaten weer. Jij kunt een ander helpen en een ander jou dus ook.

©PXimport

Tip 08 Je kunt zelfs je vrienden helpen bij een vermissing.

Tip 09: Windows Phone

Ook bij Windows Phone is standaard een functie aanwezig om een apparaat op te sporen en te beheren. Je activeert het via Instellingen / Mijn telefoon zoeken. Schakel de selectievakjes in bij Altijd pushmeldingen (geen sms) gebruiken om opdrachten en apps naar mijn telefoon te verzenden en bij De locatie van mijn telefoon regelmatig opslaan en voordat de batterij leeg raakt. Om een apparaat op te sporen of te beheren ga je naar deze website. Die is van Microsoft. Meld je aan met het Windows Live ID dat je op het verloren geraakte apparaat gebruikt. Houd daarna de muisaanwijzer in de rechterbovenhoek op Mijn telefoon en kies de optie Mijn telefoon zoeken. Via een plattegrond is de locatie van het apparaat te achterhalen. Verder kun je het toestel vergrendelen, wissen, laten overgaan of er een bericht op tonen.

©PXimport

Tip 09 Windows Phone opsporen en besturen doe je via de website.

Tip 10: Laptop en desktop

Een laptop of desktop kun je van speciale software voorzien, waarna ook deze apparaten op te sporen zijn, mochten ze ooit gestolen worden. Met de gratis versie van het programma Prey kun je tot vijf apparaten lokaliseren, blokkeren, wissen, er een alarm op laten afgaan of een bericht op het scherm tonen. Prey is trouwens ook op apparaten met OS X, iOS en Android te gebruiken, zodat je eventueel met dezelfde software al je apparaten (extra) kunt beveiligen.

Je installeert Prey op je computer, het programma verbergt zich vervolgens in een stil hoekje. Het slaapt en doet niets, totdat jij het wakker schudt door er een signaal naartoe te sturen via de Prey-website, zodra het apparaat is gestolen of vermist. Net zoals bij een smartphone of tablet, is het ook nu weer essentieel dat de computer een internetverbinding heeft om er nog iets mee te kunnen doen. Verder moet je voorkomen dat de software stiekem van het systeem verwijderd wordt. Beveilig je accounts daarom met een sterk wachtwoord. Een gast-account met minimale rechten expres openzetten kan de schurk in de verleiding brengen het internet op te gaan, zodat jij hem kunt opsporen.

©PXimport

Tip 10 Installeer Prey om een verloren computer terug te vinden.

Aan de ketting

Laptops kun je letterlijk aan de ketting leggen. Zo voorkom je dat ze in een moment van onoplettendheid plotseling zijn verdwenen. Nagenoeg elke laptop heeft een kleine maar zeer effectieve aansluiting genaamd een Kensington Security Slot. Zonde als je die niet gebruikt, voor een paar tientjes koop je namelijk een Kensington-slot. Je steekt het in de aansluiting van je laptop en de kabel wikkel je om iets stevigs, zoals het stalen frame van een bureau of een buis van de verwarming. Niemand neemt je laptop dan zomaar mee.

©PXimport

Veranker jouw laptop stevig met een Kensington-slot.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.