Adobe Photoshop Lightroom is een 'postproductieprogramma', bedoeld voor professionele fotografen en enthousiaste fotohobbyisten. Onlangs bracht Adobe een public bèta uit van versie 2.

Met Adobe Photoshop Lightroom heeft een fotograaf een complete workflow voor zijn (raw) beelden. Lightroom is een combinatie van een databaseprogramma voor het beheer van de foto's, een raw-converter om de beelden te bewerken en een presentatiedeel voor het afdrukken van foto's, het presenteren via een beamer en het samenstellen van een webgalerie. Het programma is daarmee vooral bedoeld voor professionele fotografen, maar ook enthousiaste fotohobbyisten hebben er veel baat bij. Voor de gewone kiekjesmaker is het duidelijk een brug te ver.

Lokale bewerkingen

Begin april bracht Adobe een public bèta van versie 2.0 uit, die als belangrijkste nieuwtje de mogelijkheid biedt om ook lokale beeldbewerkingen uit te voeren. De meeste raw-converters lijden aan hetzelfde euvel, namelijk dat alle bewerkingen alleen maar op het hele beeld kunnen worden toegepast. Zo zijn er bijvoorbeeld mooie mogelijkheden om de schaduwen lichter te maken, maar als u dat slechts op één stukje van de foto zou willen doen, moet u het raw-bestand converteren naar tiff en die tiff vervolgens in Photoshop (of een ander beeldbewerkingsprogramma) openen om daar die plaatselijke bewerking uit te voeren. In Photoshop Lightroom 2.0 is die mogelijkheid er nu wél, via een speciale kwast waarmee u beelden plaatselijk kunt bewerken. De beschikbare bewerkingen zijn het lichter of donkerder maken, de kleurverzadiging aanpassen, het contrast verhogen of verlagen, en een bepaalde tint inschilderen. Adobe geeft hiermee antwoord op een belangrijke vraag van de gebruikers van versie 1.0, want nu is het uitstapje naar Photoshop overbodig geworden. Bovendien is iedere bewerking niet-destructief, wat betekent dat de bewerking op ieder moment weer ongedaan te maken valt, of is te veranderen. Bij bewerkingen in Photoshop kan dat meestal niet.

Trefwoorden

Om foto's in een grote database terug te kunnen vinden, is het noodzakelijk om met trefwoorden te werken. Het toevoegen van trefwoorden was in versie 1.0 ook al goed geregeld, o.a. met drag-and-drop van een selectie van foto's op een trefwoord. In versie 2.0 heeft Adobe er nog een handige mogelijkheid bijgemaakt, namelijk een lijst met 'suggested keywords'. Zodra u begint met trefwoorden toevoegen aan een foto, kijkt Lightroom enerzijds naar de trefwoorden van foto's die rondom hetzelfde tijdstip zijn gemaakt en anderzijds naar foto's die hetzelfde trefwoord hebben. Op basis daarvan komt het met een lijst van suggesties voor trefwoorden die waarschijnlijk ook op dit beeld van toepassing zouden kunnen zijn. Die lijst is feitelijk een serie knoppen, zodat één klik op zo'n trefwoord volstaat om dat ook toe te voegen.

Collecties

In de database is het nu ook mogelijk geworden om 'smart collections' te maken. Een collectie is een selectie van beelden, maar tot dusver kon u die alleen met de hand aanmaken. Bij een smart collection geeft u criteria op waaraan een foto moet voldoen om bij de collectie te behoren, bijvoorbeeld een of meer trefwoorden, of een opnamedatum, of een combinatie van dergelijke criteria. Ieder beeld dat aan die criteria voldoet, zelfs een beeld dat u later hebt geïmporteerd, wordt automatisch in de collectie geplaatst. Teleurstellend is dat Lightroom 2.0 nog steeds geen 'soft proof'-mogelijkheid heeft. Met een soft proof krijgt u een simulatie van hoe de afdruk eruit gaat zien, zodat u nog kunt corrigeren. Voor een dergelijk professioneel programma is dit eigenlijk een must.

PluspuntenMinpuntenConclusie

Photoshop Lightroom 2 belooft een interessante upgrade te worden, gezien de public beta. De belangrijkste nieuwe mogelijkheid is ongetwijfeld de lokale correctie, terwijl ook de smart collections een welkome aanvulling zijn. Dat soft proof nog niet mogelijk is, valt nauwelijks te verklaren voor een pakket dat toch vooral op serieuze fotografen gericht is.

<td >Omvang<td >1024 MB<td >Downloadversie beschikbaar<td >ja<td >Demoversie beschikbaar<td >ja<td >Processor (minimaal benodigd)<td >Intel Pentium 4<td >Hoeveelheid RAM (minimaal benodigd)<td >1024<td >Besturingssysteem (minimaal benodigd)<td >Windows VistaWindows XPMac OS X (t/m 10.4)Mac OS X 10.5-

Providers verleiden je graag met pakketten van 1 Gbit/s of meer, maar de meeste huishoudens benutten die bandbreedte zelden volledig. Of je nu streamt in 4K, fanatiek gamet of veel thuiswerkt, de juiste snelheid kiezen kan je flink wat geld besparen. We leggen uit hoeveel Mbit/s daadwerkelijk vereist is voor een stabiele verbinding zonder onnodige kosten.

Om te bepalen wat je nodig hebt, moet je eerst weten wat je verbruikt. Internetsnelheid wordt uitgedrukt in megabit per seconde, oftewel Mbit/s. Voor simpel surfgedrag, zoals het lezen van nieuwswebsites of het versturen van e-mails, heb je nauwelijks bandbreedte nodig. Vaak is 10 tot 20 Mbit/s in combinatie met een fatsoenlijke router al ruim voldoende. De echte belasting ontstaat pas bij het streamen van video. Diensten als Netflix of Disney+ geven duidelijke richtlijnen: voor een film in Full HD heb je ongeveer 5 Mbit/s nodig, maar wil je in de hoogste 4K-kwaliteit kijken, dan loopt dat al snel op naar 25 Mbit/s per stream. Als je in je eentje woont en vooral streamt, is een instapabonnement van 50 tot 100 Mbit/s dus vaak al meer dan genoeg.

De impact van meerdere gebruikers

De rekensom verandert zodra er meerdere mensen tegelijkertijd van het netwerk gebruikmaken. Je moet de internetverbinding zien als een digitale waterleiding: als iedereen tegelijk de kraan openzet, neemt de druk af. In een gezinssituatie waar de één een film in 4K kijkt, de ander een groot spelbestand downloadt en een derde persoon aan het videobellen is, telt het verbruik al snel op. Voor een gemiddeld gezin van vier personen wordt een snelheid tussen de 100 en 200 Mbit/s aangeraden. Hiermee voorkom je de gevreesde buffer-cirkels tijdens het filmkijken en zorg je dat downloads op de achtergrond de rest van het verkeer niet platleggen.

©Pixel-Shot

Uploadsnelheid bij thuiswerken

Veel consumenten staren zich blind op de downloadsnelheid, oftewel hoe snel je gegevens binnenhaalt. Maar sinds het massale thuiswerken is de uploadsnelheid minstens zo belangrijk geworden. Die bepaalt immers hoe snel jij gegevens naar het internet kan versturen. Tijdens een videogesprek via Teams of Zoom moet jouw beeld en geluid helder bij de collega's aankomen.

Bij traditionele kabelverbindingen is de uploadsnelheid vaak een fractie van de downloadsnelheid. Glasvezel biedt hier een groot voordeel omdat de upload- en downloadsnelheid daar meestal gelijk zijn (symmetrisch). Als je vaak grote bestanden naar de cloud stuurt of veel videobelt, is een abonnement met een hogere uploadsnelheid geen overbodige luxe.

Gigabit-internet vaak overkill

Providers adverteren steeds vaker met snelheden van 1000 Mbit/s (1 Gbit/s) of hoger. Hoewel dat indrukwekkend klinkt, is het voor de gemiddelde consument vaak overkill. Je merkt dat verschil eigenlijk alleen als je zeer regelmatig gigantische bestanden downloadt, zoals updates voor moderne games die soms wel 100 GB groot zijn. Met een gigabit-verbinding is zo'n update in enkele minuten binnen, terwijl je met een 100Mbit/s-verbinding wat langer moet wachten. Voor dagelijks gebruik, inclusief streamen en surfen, merk je in de praktijk weinig verschil tussen 200 Mbit/s en 1000 Mbit/s, omdat de servers van websites en streamingdiensten de snelheid vaak zelf beperken.

Wifi als vertragende factor

Besef tot slot dat de snelheid die je bij je provider inkoopt niet altijd de snelheid is die je op je apparaat haalt. Vaak ligt een trage verbinding niet aan het abonnement, maar aan de wifi-dekking in huis. Een duur abonnement van 1 Gbit/s lost een slecht wifi-signaal op zolder niet op. Voordat je je abonnement upgradet omdat het internet traag aanvoelt, is het verstandig om eerst te controleren of je router op een goede plek staat of dat je wellicht een mesh-netwerk nodig hebt om het signaal te verbeteren. In veel gevallen is investeren in betere wifi-apparatuur effectiever dan betalen voor een hogere snelheid die je draadloos toch niet kunt benutten.

Je document is af, maar je wilt duidelijk maken dat het vertrouwelijk is of dat het een conceptversie betreft of enkel intern mag worden gedeeld. Dat kan eenvoudig met een watermerk. Zo geef je het bestand niet alleen een professionele uitstraling, maar ook een duidelijke bescherming.

Stap 1: Op één pagina

Word biedt uitgebreide mogelijkheden om een watermerk toe te voegen. Je kunt niet alleen het lettertype en de stijl aanpassen, maar ook de lay-out naar wens instellen. Net als kop- en voetteksten verschijnt een watermerk standaard op alle pagina's van een document, behalve op de omslagpagina. Wil je een watermerk slechts op één pagina plaatsen? Klik dan op de gewenste plek in het document. Ga vervolgens in het lintmenu naar het tabblad Ontwerpen en kies in de sectie Pagina-achtergrond de knop Watermerk. Via het pijltje eronder krijg je verschillende lay-outs te zien. Klik met de rechtermuisknop op de gewenste optie en selecteer Invoegen op huidige documentpositie. Het watermerk verschijnt direct in zachtgrijs onder de tekst. Omdat het in een tekstvak staat, kun je het eenvoudig bewerken. Pas de tekst aan, wijzig het lettertype en geef het de gewenste stijl, net zoals bij ieder ander tekstvak.

Stap 2: Op alle pagina's

Wil je een watermerk op alle pagina's van het Word-document? Ga dan naar Ontwerpen / Watermerk / Aangepast watermerk. Er verschijnt een venster met de titel Afgedrukt watermerk. Kies daar de optie Tekstwatermerk (standaard staat Geen watermerk geselecteerd). Vul de gewenste tekst in en bepaal het lettertype en de grootte. Met de optie Semitransparant maak je het watermerk subtieler. Tot slot kies je voor een horizontale of diagonale weergave, klik je op Toepassen en bevestig je met OK.

Stap 3: Afbeeldingswatermerk

In hetzelfde venster kun je ook een afbeeldingswatermerk toevoegen. Vink hiervoor de optie Afbeelding als watermerk aan en klik op Afbeelding selecteren. Je kiest vervolgens een grafisch bestand op de harde schijf of op OneDrive. Ook is het mogelijk om via Bing online naar een afbeelding te zoeken. In dit voorbeeld kiezen we een afbeelding van de harde schijf. Laat de instelling Schaal bij voorkeur op Automatisch staan, zodat de grootte van het watermerk zich aanpast aan de bladspiegel. Met de optie Wassen maak je de afbeelding lichter, zodat de tekst goed leesbaar blijft.