Wanneer je Word gebruikt, is de kans groot dat je een even snel een nieuw document start. Word pakt dan het standaardsjabloon, waarin de standaardopmaak is bepaald. Dat werkt prima, maar je kunt zelf ook heel eenvoudig een sjabloon maken, bijvoorbeeld voor je facturering. Zo’n sjabloon zorgt ervoor dat je niet elke keer dezelfde handelingen opnieuw hoeft uit te voeren, terwijl je document er toch altijd consistent uitziet.

Tip 01: Waarom sjablonen?

Je zou je kunnen afvragen waarom een sjabloon nuttig is. Wanneer je factureert, de situatie die we in dit artikel als voorbeeld nemen, kun je immers net zo eenvoudig de vorige factuur openen, de gegevens daarin wijzigen, en het document opslaan als nieuw bestand. Dat kán inderdaad en negen van de tien keer zal dat ook goed gaan. Er komt echter geheid een keer dat je een foutje maakt en het nieuwe bestand opslaat onder de oude naam, en dan ben je dus het oude bestand kwijt. Dat kan vervelende gevolgen hebben. Daarnaast, wanneer je hetzelfde document keer op keer aanpast en onder een andere naam opslaat, sluipen er langzaam maar zeker kleine wijzigingen in. Je kiest per ongeluk een keer een ander lettertype, je verschuift een plaatje, enzovoort. Allemaal niet rampzalig, maar wanneer je een sjabloon gebruikt, weet je zéker dat de stijl, opmaak én het uiterlijk altijd hetzelfde zijn, en je loopt geen risico om oude documenten te overschrijven.

©PXimport

Tip 02: Bestaand ontwerp

We gaan in dit artikel een sjabloon maken voor facturering. Dat we een sjabloon gaan maken, wil natuurlijk niet zeggen dat we dat per definitie echt helemaal vanaf de basis op moeten bouwen. Hoe je een sjabloon maakt telt immers niet, het betekent alleen maar dat je vanaf nu altijd een document maakt met een consistent uiterlijk. Dit betekent dus ook dat je prima één van de voorbeeldsjablonen van Microsoft kunt gebruiken en die kunt opslaan als je eigen sjabloon. Dat kan je uiteraard een hoop werk en tijd schelen. Je vindt deze sjablonen door in Word te klikken op Bestand / Nieuw en vervolgens een keuze te maken uit de honderden sjablonen die Microsoft ter beschikking heeft gesteld. Heb je al een document met een opmaak die je mooi vindt, dan kun je dat document uiteraard ook gebruiken als sjabloon. In dat geval kun je direct naar stap 9 gaan om te zien hoe je je document opslaat als Word-sjabloon en ervoor zorgt dat Word dit sjabloon standaard gebruikt bij het maken van nieuwe documenten.

©PXimport

Tip 03: Opmaakstijlen

In de vorige editie van Tips en Trucs hebben we besproken hoe je een fraai ogend Word-document maakt, waarin we ook hebben besproken wat opmaakstijlen zijn. Dit element is ook nu weer relevant, want de opmaakstijlen zorgen ervoor dat je document, of het nu een factuur is, een menukaart of iets anders, elke keer voldoet aan precies dezelfde opmaakvoorwaarden. Hoe je opmaakstijlen toepast hoeven we je dus niet meer te vertellen, wél is het belangrijk om te weten dat je zelf kunt bepalen hoe deze opmaakstijlen eruitzien. Standaard gebruikt de opmaakstijl Titel namelijk het lettertype Calibri Light, met een grootte van 28, en Kop 1 hetzelfde lettertype met een grootte van 16. Jij kunt zelf bepalen of je dit in jouw sjabloon zo wilt houden of niet. Rechtsklik op de betreffende stijl en klik op Wijzigen. Je kunt nu wijzigen welk lettertype je wilt gebruiken en met welke grootte voor deze stijl. Een interessante optie is Volgende alinea. Hiermee geef je namelijk aan welke stijl moet worden toegepast wanneer je op enter drukt. Stel bijvoorbeeld dat je na de stijl Titel altijd de stijl Ondertitel wilt toepassen, dan kies je bij het bewerken van de stijl Titel dus Ondertitel in bij het veld Volgende alinea. Zo hoef je dit soort dingen dus niet meer telkens handmatig te doen en kun je het ook niet vergeten.

©PXimport

Tip 04: Witranden

Voor we grafische elementen gaan toevoegen aan ons sjabloon, is het belangrijk dat je even stilstaat bij de printer die je gaat gebruiken. Sommige printers hebben de mogelijkheid om zonder witranden te printen. Als je zo’n printer hebt, dan is het geen enkel probleem om de grafische elementen die we gaan toepassen helemaal tot de rand van het papier te plaatsen. Kan jouw printer echter niet zonder witte rand printen, dan zal het resultaat op papier niet hetzelfde zijn als wat je op je computer ziet, en dat is natuurlijk jammer. Voor je een beslissing neemt, controleer eerst even of je printer wel of niet zonder witte randen kan printen. Vaak kunnen printers het namelijk prima, maar ben je je als gebruiker daar simpelweg niet van bewust omdat het niet de standaardinstelling is. Je vindt deze informatie in de eigenschappen van je printer.

©PXimport

Tip 05: Grafische elementen

Om ons briefpapier voor de facturatie wat op te leuken, gaan we uiteraard een logo toevoegen en wat fraaie grafische elementen. Dat gaan we doen op een wat vreemde manier. We voegen alles namelijk toe als koptekst. De reden daarvoor is dat de grafische elementen dan vergrendeld raken, waardoor ze niet in de weg zitten tijdens het typen van alle andere inhoud van je document, en daarnaast krijgen ze een beetje een verwassen uiterlijk, wat bij briefpapier altijd prima werkt, omdat het gaat om de inhoud en niet om de grafische elementen. Om het gedeelte van de koptekst te activeren, dubbelklik je helemaal bovenin je document. Daarna klik je op Afbeeldingen in het Lint en selecteer je het logo dat je wilt toevoegen. Zodra je dit hebt gedaan, klik je op het pictogram rechtsboven de afbeelding (met het halve maantje) en daarna op de optie Voor tekst. Dit zorgt ervoor dat je de afbeelding helemaal naar de hoek van het document kunt slepen, zonder gehinderd te worden door documentmarges. In het tabblad Invoegen in het Lint kies je nu voor Tekstvak in het onderdeel Tekst (rechts van het midden) om een mooi tekstvak toe te voegen voor aan de zijkant. Hier kun je relevante informatie plaatsen.

©PXimport

Tip 06: Marges

Wanneer je dubbelklikt buiten het gedeelte van de koptekst, keer je terug naar het reguliere gedeelte van je document, en zul je zien dat de elementen die je net hebt toegevoegd wat verwassen ogen, en ook niet meer te verslepen zijn, dat is precies wat we willen. Er is echter wel een probleem: wanneer je nu gaat typen, zul je zien dat de tekst geen rekening houdt met de zijbalk en daar gewoon overheen gaat. Dat willen we natuurlijk voorkomen. Daar gebruiken we de documentmarges voor. Wanneer je in het Lint klikt op Beeld, en vervolgens op Lineaal, dan zul je zien dat je bovenin een grijs gebied ziet dat precies aangeeft waar je tekst links begint, en rechts afbreekt. Die scheidingslijn tussen wit en grijs kun je verslepen. Versleep deze tot voorbij het gedeelte waar de zijbalk met grafische elementen ophoudt. Op die manier vertel je Word precies waar de tekst voortaan moet worden afgebroken, en is het onmogelijk dat er nog tekst over de grafische elementen wordt geplaatst.

©PXimport

Tip 07: Vervolgpagina

Het staat prima zo, dat logo rechtsboven met die mooie zijbalk. Er is ook niets mis mee wanneer je telkens een document afdrukt met slechts één pagina. Gaat het om een document met tien pagina’s, realiseer je dan dat je ook tienmaal die gekleurde zijbalk met het logo afdrukt. Dat is misschien niet helemaal waar je op zit te wachten, want het is zonde van je inkt. Wat je in dit geval kunt doen, is aangeven dat je eerste pagina anders moet zijn dan de rest. Je doet dit door te klikken op Lege pagina in het tabblad Invoegen in het Lint en vervolgens op die nieuwe pagina te dubbelklikken op het koptekstgedeelte. Bovenin het gedeelte Opties in het Lint zie je nu de optie Eerste pagina afwijkend. Vink deze aan. Een beetje irritant is nu dat Word de grafische elementen uit de eerste pagina verwijdert, maar dat kun je eenvoudig herstellen door op de tweede pagina alles te knippen (eerst Ctrl+A, daarna Ctrl+X) en daarna te plakken in het koptekstgedeelte van de eerste pagina (Ctrl+V). Daarna kun je op de tweede pagina aangeven hoe je vervolgpagina’s eruit komen te zien, bijvoorbeeld met een heel klein randje aan de zijkant.

©PXimport

Tip 08: Standaardelementen

Doorgaans zijn het logo, de achtergrondafbeeldingen, de kopstijlen enzovoort de enige elementen die telkens terugkomen. Er is echter een bewuste reden dat wij als voorbeeld hebben gekozen voor facturatie, en dat is dat een factuur natuurlijk altijd bestaat uit dezelfde elementen, waaronder een tabel met daarin de bedragen, een gedeelte voor het factuurnummer enzovoort. Het is daarom goed om te weten dat je ook dit soort elementen gewoon kunt opnemen in je slaboon. Wanneer je het document, in ons geval de factuur, altijd begint met een tabel op de eerste pagina, dan kun je die tabel ook gewoon toevoegen in je sjabloon. Je hoeft niet bang te zijn dat al die informatie op elke pagina wordt herhaald: dat geldt écht alleen voor de elementen die je toevoegt in de kop- en voettekst van het document.

©PXimport

Tip 09: Sjabloon standaard

Wanneer je het ‘skelet’ van je document, oftewel alle basiselementen zonder de dingen die elke keer anders zijn, hebt gemaakt, dan kun je je document opslaan als sjabloon. Je doet dit door te klikken op Bestand / Opslaan als, en vervolgens op Bladeren om een locatie te selecteren waarin je je sjabloon wilt opslaan. Geef je sjabloon vervolgens een naam en klik op het uitklapmenu waar je de tekst Word-document (*.docx) ziet staan. In dit uitklapmenu klik je vervolgens op Word-sjabloon (*.dotx). Wanneer je voortaan dubbelklikt op dit bestand, wordt je sjabloon geopend en kun je aan de slag. Wil je het nog makkelijker maken voor jezelf, dan kun je ook het standaardsjabloon van Word vervangen (denk er wel aan dat dan áltijd dit sjabloon wordt geopend). In dit geval sla je je sjabloon dus op als Normal.dotx in de map C:\Users\gebruikersnaam\AppData\Roaming\Microsoft\Templates (waarbij “gebruikersnaam” uiteraard je Windows-gebruikersnaam is). Overigens kun je dit eenvoudig ongedaan maken door Normal.dotx weg te gooien, waarna Word een nieuwe aan zal maken met de standaardinstellingen.

©PXimport

Tip 10: Sjabloon inzetten

Wanneer je een nieuw document opent met je sjabloon, is het enige dat je hoeft te doen de inhoud van je document in te vullen. Je hoeft je geen zorgen meer te maken om de opmaak, het lettertype of de plaatsing van je grafische elementen: dit heb je allemaal afgevangen in je sjabloon. Dat betekent trouwens niet dat je al deze elementen niet aan kúnt passen. Als je dubbelklikt op het gedeelte met de koptekst kun je gewoon aanpassingen doen, maar het idee achter het sjabloon is uiteraard dat dit dus niet meer hoeft.

©PXimport

Een gecrashte laptop, gestolen smartphone of een defecte harde schijf of ssd: je persoonlijke en zakelijke bestanden zijn dan in één klap kwetsbaar. Met OneDrive kun je diezelfde bestanden automatisch in de cloud opslaan, synchroniseren tussen apparaten en als archief bewaren. In dit artikel lees je hoe je OneDrive inricht als betrouwbaar back-up- en archiefsysteem, hoe je Windows-instellingen meeneemt naar andere pc's en welke abonnementsvorm echt bij je past.

Voordat je OneDrive serieus als back-up en archief gaat gebruiken, is het belangrijk dat je snapt wat de dienst precies doet en waar de grenzen liggen. OneDrive is in de kern een cloudopslagdienst: je bestanden worden via internet opgeslagen op Microsoft-servers, zodat je ze vanaf verschillende apparaten kunt openen, delen en bewerken. Zodra je OneDrive op je pc installeert en je aanmeldt met je Microsoft-account, verschijnt er een OneDrive-map in Verkenner. Alles wat je in die map bewaart, wordt gesynchroniseerd met de cloud en – als je dat ook zo hebt ingesteld – met andere apparaten waarop je hetzelfde account gebruikt. Synchroniseren betekent echter niet automatisch dat dit een echte back-up is voor alles: een bestand dat je per ongeluk verwijdert, verdwijnt ook van andere apparaten, al kun je het nog een tijd terughalen via de prullenbak en versiegeschiedenis. OneDrive maakt ook geen volledige systeemback-up van Windows zelf. Het is dus ideaal voor documenten, foto's, projectmappen en instellingen, maar niet voor een complete herstelkopie van je hele pc.

OneDrive en Microsoft-account instellen

Om OneDrive als back-up- en archiefsysteem te gebruiken, heb je dus een Microsoft-account en de OneDrive-client op je pc nodig. Op Windows 10 en 11 is OneDrive standaard aanwezig; je vindt het pictogram als een wit of blauw wolkje in het systeemvak rechtsonder. Klik daarop en kies voor Aanmelden om in te loggen met je Microsoft-account. Heb je nog geen account, dan maak je er in dit venster eenvoudig één aan. Na het aanmelden kies je in een wizard waar je de OneDrive-map op je pc wilt plaatsen en welke mappen in eerste instantie moeten synchroniseren. Alles wat je straks in deze OneDrive-map bewaart, wordt automatisch geüpload. Standaard krijg je 5 GB gratis opslag en via Microsoft 365 Basic, Personal of Family breid je dat uit tot respectievelijk 100 GB, 1 TB of 6 TB in totaal.

Het is verstandig nu al kort uit te rekenen hoeveel ruimte je nodig hebt: tel de grootte van je mappen Documenten, Afbeeldingen, Video's en belangrijke projectmappen bij elkaar op in Verkenner en houd een stevige marge aan. Zo voorkom je dat je later halsoverkop moet opschonen. Maar hoe werkt het allemaal in de praktijk? We laten je zien hoe je speciale Windows-mappen, zoals Bureaublad en Documenten, automatisch kunt back-uppen naar OneDrive.

Bureaublad, documenten en afbeeldingen

Nu je OneDrive-map klaarstaat, kun je de belangrijkste Windows-mappen automatisch laten beschermen. Microsoft noemt dit de back-up van pc-mappen; technisch is dit een slimme omleiding waardoor mappen als Bureaublad, Documenten en Afbeeldingen voortaan fysiek in je OneDrive-opslag staan. Klik in Windows in het systeemvak op het OneDrive-wolkje, kies Instellingen, ga naar het tabblad Synchroniseren en back-up maken en klik op de knop Back-up beheren. Als het goed is zie je nu de mappen Desktop, Documenten en Afbeeldingen. Schakel per map het schuifje in om de back-up te activeren en bevestig met Wijzigingen opslaan. OneDrive verplaatst de inhoud van die mappen naar de bijbehorende locaties binnen je OneDrive-map en synchroniseert voortaan alle wijzigingen. De mappen die verwijzen naar Desktop, Documenten en Afbeeldingen worden dan uiteindelijk symbolische links naar de OneDrive-locaties en vanaf nu maakt OneDrive doorlopend een online kopie van je meest gebruikte mappen.

Windows-instellingen en apps synchroniseren tussen pc's

Een van de prettige voordelen van OneDrive is dat naast het maken van back-ups van fysieke bestanden ook instellingen van Windows 11 zelf worden opgeslagen. In Windows 11 gebeurt dat via de Windows Back-up en je Microsoft-account. Open het menu Start, klik op Instellingen, ga naar Accounts en kies Windows back-up. Hier zie je onder meer opties om je OneDrive-maplocaties, bureaubladindeling en bepaalde app-instellingen in de cloud te bewaren. Belangrijk is de sectie waarin je aangeeft dat Windows je voorkeuren moet onthouden. Onder Mijn voorkeuren onthouden kun je categorieën zoals personalisatie (thema, achtergrond), taalinstellingen, toegankelijkheidsopties, geluidsschema's en andere Windows-instellingen laten back-uppen. Log je in op een andere Windows-computer met hetzelfde account, en is OneDrive actief, dan worden de instellingen die je op de ene computer hebt opgeslagen, op de andere computer toegepast.

OneDrive als langetermijnarchief inrichten

Nu je OneDrive werkend hebt, kun je het als een makkelijk te raadplegen archief voor de langere termijn gebruiken. Hierdoor kun je dan niet alleen je actuele werk bewaren, maar ook afgeronde projecten en oude jaargangen van documenten en foto's gestructureerd opslaan. Maak in je OneDrive-hoofdmap bijvoorbeeld een map '_Archief' en daarbinnen submappen per jaar of per thema, zoals '2023_Foto', '2024_Projecten' of 'Administratie_oud'. Verplaats afgeronde dossiers vanuit de actieve projectmappen naar deze archiefstructuur. Omdat alles in OneDrive staat, blijft het online beschikbaar. Maar met Files On-Demand in Windows 10 en 11 kun je instellen dat oudere archiefbestanden alleen in de cloud blijven en niet standaard schijfruimte innemen. Klik met de rechtermuisknop op een archiefmap, kies Ruimte vrijmaken zodat Windows het lokale exemplaar verwijdert en alleen nog een cloud-pictogram toont. Open je het bestand later, dan wordt het weer tijdelijk gedownload.

Kies de juiste OneDrive-variant

Hoe verder je OneDrive als back-up en archief gebruikt, hoe belangrijker voldoende opslagruimte wordt. Met een gratis Microsoft-account krijg je 5 GB cloudopslag, gedeeld tussen OneDrive, sommige Outlook.com-gegevens en Microsoft 365-apps. Dat is genoeg voor wat documenten en een redelijke fotocollectie, maar voor een volledige pc-back-up plus archief is het meestal te krap. Microsoft 365 Basic geeft je 100 GB opslag zonder desktop-apps van Office; Microsoft 365 Personal biedt 1 TB opslag voor één gebruiker, terwijl Microsoft 365 Family tot 6 TB levert: maximaal zes personen krijgen ieder 1 TB. Heb je al een Personal- of Family-abonnement, dan kun je daar per account nog tot 10 TB extra opslag bovenop kopen. Meer informatie over de meest up-to-date prijzen vind je hier.

Denk praktisch: een gemiddelde mix van documenten, foto's en enkele video's past voor de meeste mensen jarenlang in 1 TB, zeker als je archiefbestanden die je zelden nodig hebt, lokaal of op een NAS of externe harde schijf zet. Ontwikkel je veel video's of werk je met grote datasets, dan is OneDrive vooral je werkruimte en schakel je een aanvullende opslagoplossing in voor ruwe bestanden. Met je abonnement op orde kun je in de volgende stap ontspannen focussen op hoe je dagelijks met gesynchroniseerde bestanden werkt.

Dagelijks werken met gesynchroniseerde bestanden

Als je OneDrive eenmaal hebt ingericht, wordt het pas echt krachtig als je er dagelijks vanzelf mee werkt. Het uitgangspunt is simpel: sla je documenten standaard op in de OneDrive-map, niet ergens los op je C-schijf. In Word, Excel of een andere applicatie kies je bij Opslaan als of Bladeren bewust de OneDrive-locatie en eventueel een specifieke project- of archiefmap. Op die manier worden nieuwe bestanden direct geback-upt en gesynchroniseerd. Met Files On-Demand zie je in Verkenner bij elk bestand een statusicoon: volledig lokaal beschikbaar, alleen online of tijdelijk gedownload. Heb je weinig schijfruimte, stel OneDrive dan via Instellingen en Synchronisatie en back-up zo in dat alleen vaak gebruikte mappen standaard offline worden bewaard. Werk je op een laptop zonder constante internetverbinding, dan kun je belangrijke projectmappen juist als Altijd bewaren op dit apparaat markeren via het contextmenu, zodat je daar ook offline bij kunt. Zodra je weer online bent, synchroniseert OneDrive de wijzigingen automatisch. Dankzij deze werkwijze zijn je actuele bestanden altijd onderdeel van je back-up, wat de laatste stap – controle en noodherstel – een stuk betrouwbaarder maakt.

Onderhoud, controle en noodgevallen

Een back-up- en archiefsysteem is nooit helemaal klaar; af en toe onderhoud voorkomt problemen op een slecht moment. Kijk regelmatig in het OneDrive-pictogram of de status 'Up to date' aangeeft en of er geen foutmeldingen over conflicten of onvoldoende opslag verschijnen. Via OneDrive op het web kun je onder Settings en Storage zien hoeveel ruimte je verbruikt en welke mappen of bestandstypen de meeste ruimte innemen. Ruim bijvoorbeeld oude, grote downloadbestanden op die geen archiefwaarde hebben. In geval van nood – denk aan per ongeluk verwijderen of overschrijven – kun je in de webinterface naar de prullenbak gaan om bestanden terug te zetten, of in de versiegeschiedenis van een document een oudere staat herstellen. Bij Microsoft 365-abonnementen biedt OneDrive bovendien bescherming tegen ransomware-aanvallen: je krijgt dan hulp bij het grootschalig terugzetten van bestanden naar een gezond tijdstip. Door deze controles in te bedden in je maandelijkse routine, zorg je dat je back-upstrategie blijft kloppen met hoe je echt werkt. Daarmee is de cirkel rond en ben je klaar om je persoonlijke data structureel beter te beschermen.

Het Britse bedrijf Nothing heeft het design van de aankomende nieuwe smartphone Phone (4a) onthuld.

Dat deed het bedrijf gisteren via social media. De smartphone komt op 5 maart uit. In de tweet hieronder is het ontwerp alvast te zien, met de typische drukke achterkant die we inmiddels gewend zijn van het bedrijf.

De aankomende Phone (4a) heeft een zogeheten 'Glyph Bar'. Dit is een micro-led-paneel aan de zijkant, die mensen zelf kunnen programmeren om ze in verschillende patronen te laten knipperen. Het gaat om de vierkantjes aan de rechterzijde, naast het camera-eiland. De led-lampjes zijn volgens het bedrijf 40 procent feller dan die op de Phone (3a).

Over de precieze technologie van de Nothing Phone (4a) zijn nog geen aankondigingen gedaan, maar volgens geruchten krijgt de smartphone een Snapdragon 7s Gen 4-chip. Er zal ook een duurdere en snellere Phone (4a) Pro verschijnen, al is daar het uiterlijk nog niet van onthuld.

Officieel wordt de Phone (4a) op 5 maart onthuld.