ID.nl logo
Zo verbind je de nas met je thuis-apparatuur
© PXimport
Huis

Zo verbind je de nas met je thuis-apparatuur

Een nas dient als centraal opslagcentrum binnen je thuisnetwerk. Dat betekent dat je opgeslagen data met andere apparaten kunt benaderen. Denk bijvoorbeeld aan een computer, tablet, smartphone, mediaspeler en audio-installatie. Bovendien gebruik je een nas ook om nieuwe gegevens te bewaren, zoals bewakingsbeelden van een ip-camera. Hoe knoop je dit veelzijdige netwerkstation aan andere apparaten?

Iedere nas heeft een eigen besturingssysteem waarmee je het apparaat kunt bedienen. Zo gebruikt Synology bijvoorbeeld het veelgeprezen DiskStation Manager (DSM). Aangezien dit Taiwanese merk in Nederland markleider is in de relatief dunbezette nas-markt, gaan we in dit artikel met dit (Nederlandstalige) besturingssysteem aan de slag. Goed om te weten is dat de besproken functies doorgaans óók op andere nas’en beschikbaar zijn. Zo hebben apparaten van QNAP onder de naam QTS eveneens een zeer uitgebreid besturingssysteem met vele mogelijkheden, dat qua structuur veel lijkt op DSM.

DSM bijwerken?

In dit artikel gebruiken we de laatste versie, namelijk DSM 6.2. Ga binnen de gebruikersomgeving van je Synology-nas naar Configuratiescherm / Bijwerken en herstellen en controleer of je de meest recente versie gebruikt. Klik zo nodig op Downloaden en Nu bijwerken / Ja om de update te installeren. Na even wachten start het systeem opnieuw op.

01 Schijfletter in Windows 10

De gemakkelijkste methode om je nas vanuit Windows te benaderen, is door een schijfletter aan het apparaat te koppelen. Vanuit Windows Verkenner heb je dan rechtstreeks toegang tot alle data en kun je bovendien simpel nieuwe bestanden naar het netwerkstation kopiëren. Open Windows Verkenner en klik in de linkerkolom op Deze pc. Hier staan alle huidige schijfstations. Je kiest bovenaan voor Computer, waarna je klikt op Netwerkverbinding maken. Geef bij Station aan welke schijfletter je aan de nas wilt koppelen. Belangrijk is dat je in het tekstveld achter Map het juiste serveradres invult, namelijk \\servernaam\mapnaam. Luiden de server- en mapnaam bijvoorbeeld DiskStation en Muziek, dan typ je in dat geval dus \\DiskStation\Muziek. Via Bladeren kun je vaak ook de gewenste map selecteren. Bevestig met Voltooien en vul zo nodig de juiste inloggegevens in. Je nas is nu binnen Windows Verkenner via een schijfletter toegankelijk. Wil je een snelkoppeling op het bureaublad? Klik met de rechtermuisknop op het schijfstation en kies Snelkoppeling maken / Ja.

©PXimport

02 Cloud Station Server

Vanwege de hoge bestandscapaciteit is een nas uitermate geschikt voor back-updoeleinden. Hiervoor bestaan allerlei mogelijkheden. Wil je van computergegevens periodiek een exacte kopie op de nas bewaren? Synology heeft hiervoor prima oplossingen beschikbaar. Allereerst installeer je op het netwerkstation de toepassing Cloud Station Server. Klik binnen DSM op Package Center en zoek in de applicatielijst de genoemde toepassing op. Bevestig met Installeren / Ja. Via Openen kom je in de gebruikersomgeving van Cloud Station Server terecht. Je geeft nu aan welke gedeelde map(pen) op de nas je als doellocatie voor de back-up wilt gebruiken. Ga aan de linkerkant naar Instellingen en klik op een gedeelde map waarin je straks de back-up(s) wilt bewaren. Bevestig bovenaan met Inschakelen en bepaal desgewenst hoeveel versies je van de bewaarde bestanden wilt bewaren. Handig voor het geval je in de toekomst eens oudere versie van een bestand wilt herstellen, zoals een bewerkte foto. Maak een keuze en klik op OK / OK.

©PXimport

03 Back-up instellen

Op de pc of laptop waarmee je een back-uptaak wilt instellen, ga je nu een programma installeren. Surf met deze computer naar de site van Synology en selecteer het typenummer van jouw nas. Onder Bureaubladhulpprogramma’s zie je alle beschikbare tooltjes staan. Klik achter Cloud Station Backup op de installatielink. Je kunt het programma onder Windows, macOS en Linux (Fedora en Ubuntu) gebruiken. Tijdens de installatie selecteer je de Nederlandse taal en neem je de resterende stappen door. Zodra je Cloud Station Backup voor de eerste keer opent, kies je voor Nu starten. Vul je QuickConnect ID (zie kader), gebruikersnaam en wachtwoord in. Voor de veiligheid is het verstandig om de optie SSL-gegevensoverdrachtcodering inschakelen te activeren. Via Volgende controleert het programma de verbinding naar jouw nas. De lokale mappenlijst van de computer verschijnt op het scherm. Vink alle bestandslocaties aan die je wilt back-uppen. Vervolgens klik je achter Back-updoel op Selecteren, waarna je de doellocatie op de nas aanwijst. Bevestig achtereenvolgens met OK / Volgende / Voltooid / OK. De back-up wordt direct uitgevoerd.

©PXimport

QuickConnect ID

Wie vanaf verschillende apparaten vaak op een Synology-nas inlogt, doet er verstandig aan om een zogeheten QuickConnect ID te gebruiken. Hiermee geef je het netwerkstation min of meer een eigen domeinnaam, zodat je zowel binnen als buiten je thuisnetwerk eenvoudig bij je bestanden kunt komen. Een groot voordeel is dat je hiermee geen geavanceerde instellingen van je router hoeft te wijzigen. Navigeer binnen DSM naar Configuratiescherm / QuickConnect. Waarschijnlijk heb je tijdens de configuratie van de nas al een Synology-account met QuickConnect ID aangemaakt. Zet zo nodig een vinkje voor QuickConnect inschakelen. Ga onderaan akkoord met de voorwaarden en bevestig met Toepassen. Het webadres waarmee je jouw nas altijd en overal kunt bereiken verschijnt in beeld. Deze url begint altijd met http://quickconnect.to/ gevolgd door een zelfgekozen naam.

©PXimport

04 Synchronisatie instellen

Via het computerprogramma Cloud Station Backup vinden de back-ups in één richting plaats, namelijk van de computer naar de nas. Je kunt als alternatief ook voor synchronisatie kiezen. Hierbij is er sprake van tweerichtingsverkeer. De inhoud van een gekozen map op een nas en één of meerdere computers blijven namelijk altijd synchroon. Of je nou bestanden op je laptop of pc bewaart, de gegevens komen automatisch ook op andere gesynchroniseerde apparaten terecht. Voorwaarde is wel dat de gekozen apparaten met het (thuis)netwerk zijn verbonden. Belangrijk is dat de eerder besproken toepassing Cloud Station Server op de nas actief is. Download het programma Cloud Station Drive naar je computer. Na de installatie vul je via Nu starten je QuickConnect ID, gebruikersnaam en wachtwoord in. Op de nas en computer wijs je een specifieke map aan die je voor de synchronisatietaak wilt gebruiken. Klik hiervoor achter beide apparaten op het potloodpictogram. Kies als laatst voor Voltooid / OK. Je sleept in het vervolg naar eigen wens bestanden naar de synchronisatiemap om de data met verschillende apparaten uit te wisselen.

©PXimport

05 Mobiele toegang

Synology beheert op het moment van schrijven maar liefst zestien apps voor mobiele apparaten. Die werken allemaal onder Android en iOS (iPhone en iPad). Enkele toepassingen werken daarnaast ook met een Windows Phone. In iedere app gebruik je het QuickConnect ID in combinatie met je inloggegevens om verbinding met de nas te maken. Dat kan binnen het thuisnetwerk, maar ook op afstand via internet. Wens je eenvoudigweg toegang tot alle data op je nas? Installeer dan de app DS File. Nadat je bent ingelogd, krijg je de volledige mappenstructuur van het netwerkstation te zien. Je kunt bijvoorbeeld foto’s bekijken, video’s bekijken en documenten openen. Je bewaart favoriete bestanden eventueel lokaal, zodat je ze ook zonder internetverbinding kunt openen. Als alternatief kun je een specifieke map op je nas automatisch synchroniseren met je smartphone of tablet. Hiervoor gebruik je de app DS Cloud. Een belangrijk verschil met DS File is dat DS Cloud de inhoud van de synchronisatiemap lokaal bewaart. Je hebt dus offline toegang tot de gegevens. Nadat je bent ingelogd, geef je zelf aan welke map(pen) je met het mobiele apparaat wilt synchroniseren. Je kiest naar eigen inzicht de maximale bestandsgrootte en de gewenste bestandstypen. Houd er rekening mee dat DS Cloud alleen synchronisatietaken start bij een wifi-verbinding. In de instellingen pas je dat eventueel aan.

©PXimport

Mobiele foto’s back-uppen

DS File biedt een handige functie om nieuwe foto’s en filmpjes automatisch naar je nas te back-uppen. Tik linksboven op de drie horizontale streepjes en kies in het menu voor Photo Backup. Via Photo Backup inschakelen / Volgende geef je bij Map kiezen aan waar je de foto’s en video’s op de nas wilt bewaren. Tik op Nieuwe foto’s back-uppen om nieuwere beelden in het vervolg direct op te slaan. Met Alle foto’s back-uppen kun je eventueel ook eerder gemaakte foto’s naar de nas overhevelen. Om mobiel dataverbruik te beperken, selecteer je verder de optie Alleen via wifi uploaden. Sla met Gereed ten slotte de wijzigingen op.

06 Mediaserver activeren

Een nas beschikt over ideale eigenschappen om media op te slaan en de bestanden vervolgens te delen met diverse afspeelapparaten binnen je thuisnetwerk. Denk aan een computer, smart-tv, mediaspeler, muzieksysteem of gameconsole. Er is immers voldoende opslagcapaciteit beschikbaar om allerlei films, series, muziekalbums en foto’s op te slaan. Vanwege het lage energieverbruik kun je een nas continu ingeschakeld laten, zodat de mediabestanden altijd bereikbaar zijn. Om mediabestanden vanaf een nas naar overige apparaten te streamen, activeer je op het netwerkstation allereerst een dlna-mediaserver. Dankzij het dlna-protocol kunnen verschillende apparaten media met elkaar delen zonder dat de gebruiker allerlei geavanceerde instellingen hoeft te wijzigen. Open binnen DSM het Package Center en klik onder Mediaserver op Installeren. Via Openen selecteer je achter DMA-menutaal de optie Nederlands. Bevestig met Toepassen. De kans bestaat dat jouw audiosysteem, smart-tv of mediaspeler een bepaald bestandsformaat niet ondersteunt. Via het onderdeel DMA-compatibiliteit vink je daarom de opties Audiotranscodering inschakelen en Videotranscodering inschakelen aan. Klik op Toepassen. Overigens is de mogelijkheid om video’s naar een ander formaat te transcoderen niet op iedere Synology-nas beschikbaar.

©PXimport

07 Media toevoegen

Nu er een dlna-mediaserver op de nas actief is, kun je mediabestanden naar geschikte afspeelapparaten streamen. Logischerwijs voeg je eerst mediabestanden aan het netwerkstation toe. Klik in DSM op File station en merk op dat de gedeelde mappen music, photo en video aan je nas zijn toegevoegd. Open een map en voeg via Uploaden / Uploaden – Overslaan en blader naar de lokale mediamap op de pc. Selecteer de gewenste bestanden en klik op Openen. Overigens kun je ook op andere manier muziek, foto’s en video’s naar de nas kopiëren. Zo las je in paragraaf 01 al op welke wijze je in Windows Verkenner een netwerkverbinding naar jouw nas realiseert.

©PXimport

08 Media streamen

Je kunt de dlna-mediaserver op je nas met diverse apparaten benaderen. Hoe dat precies werkt, is per apparaat verschillend. Zo gebruik je op een recente smart-tv van LG bijvoorbeeld de applicaties Foto, Video en Muziek om mediabestanden af te spelen, terwijl je op een PlayStation 4 hiervoor de toepassing Mediaspeler opent. Op veel andere smart-tv’s open je met de afstandsbediening de bronnenlijst, waarbij de mediaserver vermeld staat. Veel mediaspelers en htpc’s doen voor het ordenen van mediacollecties een beroep op Kodi. Uiteraard voeg je aan deze software gedeelde mappen van je nas toe. We beschrijven hoe dat werkt met video’s die op het netwerkstation staan opgeslagen. Ga vanuit het hoofdmenu van Kodi achtereenvolgens naar Video’s / Bestanden / Toevoegen video’s / Bladeren / Windowsnetwerk (SMB) en kies de naam van je nas. Vervolgens selecteer je de juiste mediamap. Via OK bedenk je eventueel een naam voor deze medialocatie. Bevestig met OK en geef achter Deze map bevat aan wat voor video’s de map bevat. Gaat het om series of films, dan plukt Kodi afbeeldingen en beschrijvingen van het web. Klik op OK om de mediabestanden definitief aan Kodi toe te voegen.

©PXimport

Chromecast-ondersteuning

Wil je media vanaf je nas naar een Google Chromecast streamen? Dat komt mooi uit, want diverse Synology-apps bieden hiervoor ondersteuning. Zo kun je bijvoorbeeld met DS Audio, DS Video en DS Photo uit de voeten. Bedenk wel dat je hiervoor overeenkomstige toepassingen op de Synology-nas dient te installeren, namelijk respectievelijk Audio Station, Video Station en Photo Station.

09 Videobewaking

Ook voor bewakingsdoeleinden is een nas uitermate geschikt. Synology ondersteunt momenteel bijna zevenduizend camera’s van zo’n 120 merken. Gunstig, want je kunt dus producten van verschillende fabrikanten met elkaar combineren. Heb je ook een bewakingscamera die je met het netwerk kunt verbinden? Check hier of je dit apparaat kunt gebruiken. Open in DSM het Package Center en installeer de toepassing Surveillance Station. Je kunt het camerasysteem desgewenst via een aangepaste alias of poort bereiken. Hierdoor kun je Surveillance Station rechtstreeks opstarten, zonder dat je je eerst bij DSM hoeft aan te melden. Zet desgewenst vinkjes en kies Volgende / Toepassen. Na het installatieproces verschijnt er een bericht dat de ntp-service (network time protocol) is ingeschakeld. Sluit het venster met OK. Klik op Openen om Surveillance Station in een nieuw tabblad van je browser te openen. Belangrijk om te weten is dat je in Surveillance Station meestal twee camera’s kunt gebruiken. Wil je meer bewakingscamera’s toevoegen, dan heb je een betaalde licentie nodig.

10 Ip-camera toevoegen

Zodra je Surveillance Station voor de eerste keer opstart, verschijnen er introductiemeldingen in beeld. Klik deze vensters weg. Voordat je een ip-camera aan het videobewakingssysteem toevoegt, koppel je het apparaat eerst aan het (draadloze) thuisnetwerk en gebruik hiervoor de bewakings-app van het bewuste cameramerk. Ga daarna binnen Surveillance Station achtereenvolgens naar IP-camera / Toevoegen / Camera toevoegen en selecteer de optie Snelle installatie. Via Volgende klik je op het pictogram met het vergrootglas. Staat je camera in de lijst? Klik erop en kies voor OK. Als de ip-camera niet vanzelf opduikt, vul je het ip-adres en het poortnummer in. Voer daarnaast de juiste inloggegevens in. Naar eigen inzicht pas je het video- en audioformaat eventueel nog aan. Controleer het camerabeeld door te klikken op Verbinding testen en sluit af met Voltooien. Via Bewerken / Bewerken / Opname-instellingen bepaal je onder meer hoeveel dagen je opnames wilt bewaren. Open het tabblad Planning en geef in het rooster aan op welke dagen en tijdstippen je bewegingsdetectie wilt activeren. Constateert de camera beweging, dan bewaart Surveillance Station de opname op je nas. Overigens kun je ook continu opnemen. Houd je graag onderweg een oogje in het zeil? Voor Android en iOS installeer je hiervoor de app DS Cam.

©PXimport

▼ Volgende artikel
Oppo lanceert Reno14 Series met AI-fotografie en vernieuwd ontwerp
Huis

Oppo lanceert Reno14 Series met AI-fotografie en vernieuwd ontwerp

OPPO heeft de Reno14 Series gelanceerd. De smartphones, bestaande uit de Reno14 5G en Reno14 F(S) 5G, bieden AI-fotografie, verbeterde productiviteitsfuncties en een water- en stofbestendig ontwerp. Beide modellen zijn uitgerust met grote batterijen, snellaadtechnologie en ColorOS 15 op basis van Android 15. En ja, het is ook hier AI dat de klok slaat.

De nieuwe Reno14 5G en de Reno14 F(S) 5G combineren geavanceerde AI-functies met een ontwerp dat volgens de fabrikant is geïnspireerd op, eh, zeemeerminnen. Bijzonder ja... Beide modellen zijn uitgerust met verbeterde cameratechnologie en beschikken over een water- en stofbestendige behuizing met IP66, IP68 en IP69-certificeringen. De toestellen zijn per direct verkrijgbaar in Nederland.

Zeemeermin-look in glas

De Reno14 Series introduceert het zogenoemde Iridescent Mermaid Design, dat tot stand komt via twaalf coatinglagen en vijf fasen van microgravure, aldus Oppo. Hierdoor ontstaat een glanzende lichtreflectie op de achterkant. De Reno14 5G heeft een glazen afwerking uit één stuk gecombineerd met een aluminium frame, wat bijdraagt aan de stevigheid van het toestel. De behuizing is bestand tegen water en stof, en de usb-c-aansluiting is voorzien van een platina coating om corrosie te beperken, ook bij intensief gebruik.

©Oppo

Aan de achterzijde is dankzij vernuftige techniek inderdaad een soort zeemeermin zichtbaar. Of in elk geval iets van een staartvin...

Scherm reageert altijd

Beide modellen beschikken over een plat amoledscherm met smalle randen. De Reno14 5G heeft een 6,59-inch display, terwijl de Reno14 F 5G een 6,57-inch scherm biedt. Ze ondersteunen functies als Splash Touch en Glove Mode, waarmee het scherm dus ook bij natte handen of gebruik met handschoenen blijft reageren. Qua kleurstelling zijn er meerdere varianten beschikbaar. De Reno14 5G komt in Opal White en Luminous Green, terwijl de Reno14 F 5G verkrijgbaar is in Opal Blue en eveneens in Luminous Green.

Flitser versterkt nachtbeelden

Een belangrijk onderdeel van de serie is 'AI Flash Photography'. De Reno14 5G beschikt over een drievoudig flitssysteem, waaronder een speciale focusflitser voor de telefotocamera. Dit moet volgens Oppo tot tien keer meer lichtopbrengst geven dan bij de vorige generatie. De Reno14 F 5G heeft een tweevoudig flitssysteem dat een verdubbeling van de helderheid levert ten opzichte van eerdere modellen. De Reno14 5G is daarnaast uitgerust met een 50 megapixel 3,5x telefotocamera, waardoor gebruikers meer mogelijkheden hebben voor portret- en zoomfotografie.

©Oppo

Een geavanceerd camerasysteem moet voor nog betere foto's zorgen, ook al de lichtomstandigheden niet ideaal zijn.

Strakkere foto's dankzij AI

De toestellen bieden verschillende AI-gedreven functies. 'AI Livephoto 2.0' combineert korte en lange belichtingen in één opname, zodat bewegingen worden vastgelegd zonder onscherpte. Met de ingebouwde AI Editor kunnen foto's automatisch worden bijgesneden, vervorming worden hersteld en filters worden toegepast. Extra functies zijn onder andere 'AI Perfect Shot', dat ongewenste gezichtsuitdrukkingen kan corrigeren, en 'AI Eraser' en 'Reflection Remover', waarmee storende objecten of reflecties uit beelden worden gepoetst. Ook voor video zijn er verbeteringen, met ondersteuning voor 4K HDR-opnames met een breder dynamisch bereik en natuurgetrouwe kleuren.

Tolk en personal assistant in één

Naast fotografie richt Oppo zich met de Reno14 Series ook op productiviteit. Het nieuwe ColorOS 15 introduceert 'AI Mind Space', waarin informatie uit apps of het web eenvoudig kan worden opgeslagen en later via natuurlijke taal kan worden teruggevonden. Ook zijn er vertaalmogelijkheden toegevoegd, waaronder AI Call Translator voor live-gesprekken en een speciale app die tekst of spraak realtime vertaalt. Deze functies moeten de smartphones bruikbaarder maken in internationale situaties en bij dagelijks multitasken.

©Oppo

Extra koeling voor gamers

Voor betere prestaties tijdens gamen en multitasken zijn de toestellen voorzien van een verbeterd koelsysteem. De Reno14 5G beschikt over een 'AI Nano Dual-Drive'-koelsysteem, ondersteund door 'AI HyperBoost 2.0', dat de temperatuur ook tijdens intensief gebruik onder controle houdt. Daarnaast introduceert Oppo 'AI LinkBoost 3.0' voor stabielere netwerkprestaties, met automatische schakeling tussen netwerken en prioritering van belangrijke datastromen. Beide modellen hebben een 6000 mAh-batterij en ondersteunen de eigen SuperVooc-snellaadtechnologie.

Updates tot zes jaar

De Reno14 Series draait op Android 15 met ColorOS 15. Oppo belooft vijf grote ColorOS-updates en zes jaar beveiligingspatches, wat de gebruiksduur van de toestellen flink moet verlengen. Met functies als de 'Trinity Engine' en 'Luminous Rendering Engine' zijn vloeiende animaties en stabiele prestaties een belangrijk aandachtspunt.

De Reno14 Series is zoals gezegd per direct verkrijgbaar. De Reno14 5G kost 649 euro voor de versie met 512 GB opslag en 599 euro voor 256 GB. De Reno14 FS 5G met 512 GB opslag kost 449 euro, terwijl de Reno14 F 5G met 256 GB voor 399 euro al beschikbaar is. Oppo biedt tot 28 september verschillende introductiebundels aan, waaronder draadloze oordopjes en snelladers bij aankoop van een toestel.

▼ Volgende artikel
3D-printen zonder eigen printer: zo doe je dat
© Kittipong Jirasukhanont
Huis

3D-printen zonder eigen printer: zo doe je dat

Heb je een ingenieus ontwerp in gedachten, maar geen 3D-printer in huis? Geen probleem, want er zijn steeds meer manieren om objecten te laten printen zonder zelf apparatuur te bezitten. Online printdiensten nemen je werk uit handen, terwijl je alleen een digitaal bestand hoeft aan te leveren. Of je nu een sleutelhanger ontwerpt of een uniek cadeautje voor een verjaardag, 3D-printen biedt talloze mogelijkheden. Bovendien kun je putten uit uitgebreide digitale bibliotheken met kant-en-klare modellen.

In dit artikel laten we zien hoe je zonder eigen 3D-printer toch fysieke objecten maakt:

  • Zoek of ontwerp zelf een 3D-model
  • Upload je bestand naar een online printservice
  • Kies materiaal, kleur en afwerking
  • Houd rekening met de levertijd en combineer bestellingen om transportkosten te beperken
  • Meet onderdelen nauwkeurig op als je vervangstukken wilt laten printen
  • Let bij speciale projecten op resolutie en laaghoogte-instellingen

Lees ook: High-tech hobby’s: de leukste tools om zelf iets moois te maken

Het printen van ruimtelijke objecten is makkelijker dan ooit, zelfs zonder eigen 3D-printer. Er is namelijk een groeiend aanbod van onlineplatforms en webshops dat het fysieke printproces voor hun rekening neemt, terwijl jij enkel een digitaal ontwerp aanlevert. Daardoor is 3D-printen niet langer alleen weggelegd voor techfanaten of bedrijven. Het volstaat om een geschikt 3D-model te hebben in een gangbaar bestandstype, zoals STL, OBJ of STEP, en je kunt direct aan de slag. De rest van het printproces kun je uitbesteden aan professionele printservices, zodat je altijd verzekerd bent van hoge kwaliteit. Zo kunnen hobbyisten, studenten en ondernemers gemakkelijk experimenteren met 3D-technologie. Het maakt niet uit of je een miniatuur voor bordspellen, een vervangend onderdeel voor een huishoudelijk apparaat of een gepersonaliseerd sierobject wilt maken. Je regelt alles met een paar simpele online handelingen.

Een ontwerp vinden of zelf maken

De eerste stap bij 3D-printen zonder eigen printer is het vinden of ontwerpen van een geschikt model. Online zijn er miljoenen gratis en betaalde ontwerpen beschikbaar, die je vrij kunt downloaden en gebruiken. Platformen als Thingiverse en MyMiniFactory staan bol van de creaties van hobbyisten en professionals. Via de zoekfunctie typ je bijvoorbeeld ‘phone holder’ (telefoonhouder), waarna je talloze varianten vindt die direct te printen zijn. Heb je liever iets unieks? Dan kun je zelf aan de slag met ontwerpprogramma’s met een intuïtieve interface, waarmee je een 3D-bestand genereert (zie het kader ‘Zelf 3D-modellen maken’). Zo heb je de basis voor je zelfgemaakte 3D-project klaar. Het kost uiteraard wat meer moeite dan kiezen voor een ontwerp van iemand anders, maar zelf ontwerpen is wel een stuk leuker en niet in de laatste plaats leerzamer.

Op sites zoals Thingiverse staan talloze leuke en praktische ontwerpen die je kunt downloaden.

Zelf 3D-modellen maken

Wil je liever zelf unieke modellen ontwerpen? Dan zijn er diverse gratis en betaalde ontwerppakketten. Een interessante optie is Tinkercad, dat volledig in de browser werkt. In Tinkercad kies je voor Create new design, waarna je primitieve vormen sleept en schaalt. Ook Blender is een optie, met krachtige sculpting- en animatiefuncties. Let wel op de leercurve: Blender is uitgebreider dan Tinkercad, wat voor beginners interessant maar ook uitdagend kan zijn. Voor elk programma geldt dat talloze tutorials online beschikbaar zijn. Neem de tijd om wat basisprincipes te leren, zodat je eenvoudig jouw eigen creaties vormgeeft. Zo hoef je nooit te vertrouwen op bestaande downloadbare ontwerpen.

De Sculpt-modus in Blender (beeld: Blender.org).

Online printservices: zo werkt het

Als je eenmaal een bestand hebt, kun je het uploaden naar een online printservice. Er is keuze uit vele aanbieders, bijvoorbeeld 3DLabs en 3D Print Portaal. Je gaat naar de website en uploadt simpelweg het bestand vanaf je computer. De dienst controleert of je model printbaar is en toont vervolgens de geschatte kosten. Die kosten hangen af van materiaal, afmetingen en complexiteit. Wil je bijvoorbeeld een prototype in kunststof? Dan kies je in het materiaalmenu voor PLA of ABS en vink je de gewenste kleur aan. Ook metalen zoals staal of messing zijn soms mogelijk, maar die opties liggen prijstechnisch hoger. Heb je de instellingen gevonden? Dan rond je de bestelling af zoals je bij een reguliere webshop winkelt. De levertijd varieert van een paar dagen tot weken. Zo heb je in een handomdraai een professioneel geprint object in huis, zonder zelf technische apparatuur te hoeven bezitten. Het hele proces is daardoor uiterst laagdrempelig en snel geregeld.

Bij het aanleveren van je 3D-model is het belangrijk om te weten welke bestandstypen de printservice accepteert. STL is veruit de meest gangbare standaard. Het bevat de geometrie van je ontwerp in de vorm van kleine driehoekige vlakken. Daarnaast is OBJ populair omdat het extra informatie kan bevatten, zoals kleur- of textuurdetails. Er bestaan ook formaten als STEP, 3MF en AMF, maar niet elke aanbieder ondersteunt deze. Kijk op de website van de aanbieder ook of er aanvullende eisen zijn, bijvoorbeeld ten aanzien van de wanddikte van je ontwerp.

Het gebruik van een 3D-printservice is vaak heel eenvoudig.

 Keuze uit materialen en afwerking

Niet alleen de technologie achter 3D-printen is divers, ook de materiaalkeuzes zijn talrijk. Voor de meeste beginnende gebruikers volstaan de eerder genoemde kunststoffen zoals PLA en ABS (zie kader ‘De meest gebruikte materialen’). PLA is biologisch afbreekbaar en relatief eenvoudig te printen, terwijl ABS sterker en iets hittebestendiger is. Zoek je een chique uitstraling? Dan kun je kiezen voor harsgebaseerde prints, gemaakt met lasers (SLA) of lcd-technologie. Het resulterende oppervlak is zeer glad, ideaal voor gedetailleerde miniaturen of sieraden. Daarnaast zijn er steeds meer mogelijkheden om met metalen te werken, hoewel dit vaak duurder uitvalt. Als je een model in metaal bestelt, wordt het in meerdere stappen gefreesd, gegoten of gesinterd, afhankelijk van de aanbieder. Na het printen kan een object extra nabewerkt worden, bijvoorbeeld door schuren, polijsten of zelfs verven. Sommige onlinediensten bieden deze nabewerking als extra optie aan. In de menu’s kies je dan voor afwerkingen als Polished of Painted en geef je eventueel een gewenste kleur op. Zo bepaal je zelf hoe je uiteindelijke ontwerp eruit komt te zien, zonder eigen apparatuur in huis.

©stockphoto-graf - stock.adobe.com

PLA-filament is in eindeloos veel kleuren op rollen verkrijgbaar.

De meest gebruikte materialen

PLA is een biologisch afbreekbaar bioplastic gemaakt van maïszetmeel. Het is goedkoop en relatief stevig, waardoor het ideaal is voor beginnende 3D-projecten. ABS is wat sterker en beter bestand tegen hitte. Voor afdrukken met extreme details, zoals miniaturen of sieraden, wordt vaak een op hars gebaseerd proces gebruikt waarvan het eindresultaat bijzonder glad is. Metalen prints, waaronder roestvrij staal en messing, komen tot stand via geavanceerde technieken als lasersinteren of gietprocessen. Deze zijn duurder, maar leveren zeer duurzame stukken op. Nylon (polyamide) is een ander materiaal dat veel wordt toegepast, zeker voor functionele onderdelen. Het is licht, flexibel en slijtvast. Voor elk materiaal gelden specifieke ontwerpregels. Probeer bijvoorbeeld niet te dunne wanden te maken als je met harsprint werkt, omdat die kunnen breken. Ook is de nabehandeling verschillend: PLA kun je schuren en verven, terwijl metalen vaak worden gepolijst of gecoat. Er is keuze genoeg, zodat er altijd wel een geschikt materiaal is voor jouw project.

Kosten en planning in de hand houden

Wanneer je een 3D-object laat printen via een onlinedienst, is het verstandig om vooraf je budget en tijdsplanning te bepalen. De prijs wordt meestal berekend op basis van volume en materiaalkeuze. Een simpel plastic figuurtje kost bijvoorbeeld maar een paar euro, terwijl een groot metalen voorwerp in de honderden euro’s kan lopen. Doe een paar proefuploads met verschillende materialen en controleer de gepresenteerde prijs om een idee te krijgen van de mogelijkheden. Let ook op eventuele opstartkosten per bestelling. Sommige platformen rekenen een vast tarief voor elke nieuwe opdracht, ongeacht het formaat. Om transportkosten te beperken, kun je bestellingen combineren of meerdere exemplaren in één keer laten printen. Daarnaast is het slim om te checken hoelang de productie en verzending duren. Voor belangrijke deadlines is het verstandig om wat extra speling in te bouwen, zeker als je nog nabewerking wilt uitvoeren of het object elders moet laten afwerken. Zo voorkom je teleurstellingen, zowel financieel als qua timing, en houd je de kosten en planning beter onder controle.

©ANDREY RADCHENKO

3D-printen in metaal is aanzienlijk kostbaarder dan printen in kunststof.

Van idee tot realiteit met handige voorbeelden

Stel, je wilt een vervangende knop voor je keukenmachine ontwerpen. Om te beginnen meet je de diameter van de as, de hoogte van de originele knop en andere relevante maten met een schuifmaat. Daarna start je je ontwerpsoftware en maak je een cilinder met dezelfde afmetingen. Vervolgens ‘boor’ je een gat in het midden, iets groter dan de as. Je voorziet de buitenzijde van ribbels voor extra grip door simpelweg in je 3D-programma meerdere verticale vlakken toe te voegen. Vervolgens exporteer je het model. Upload je ontwerp naar een printservice en pas de materiaalinstellingen aan. Hierdoor krijg je direct zicht op de prijs. Ben je tevreden? Dan plaats je de bestelling en wacht je tot het pakketje arriveert. Een ander voorbeeld is het printen van gepersonaliseerde sieraden. Upload een eigen 3D-ontwerp, kies een metaal of metaalfinish en laat de aanbieder de rest regelen. Zo wordt 3D-printen iets tastbaars. Creatieve mogelijkheden zijn eindeloos, voor hobby, werk en studie.

©Studio Peace - stock.adobe.com

Meten is weten, dat geldt zeker voor het nauwkeurig namaken van vervangende onderdelen.

Verwacht geen wonderen

Als laatste is het belangrijk om je verwachtingen realistisch te houden. 3D-prints zien er over het algemeen net wat minder strak en glad uit dan in een fabriek of door een professional vervaardigde producten. Bekijk ook altijd de reviews van een printservice en controleer of ze ervaring hebben met het materiaal dat je wilt gebruiken. Blaas je ontwerp niet onnodig op, want hoe groter het is, hoe hoger de kosten en de kans op printfouten. Zorg dat je ontwerp fysiek stabiel staat, zonder overbodige uitsteeksels die kunnen breken. Een handige tip is om bij twijfel eerst een kleinere testversie te laten printen en die vervolgens aan te passen in de configuratietool, waarin je bijvoorbeeld de afmetingen eenvoudig aanpast. Zo zie je of het model overeenkomt met wat je in gedachten had, zonder direct de hoofdprijs te betalen. Voor speciale projecten met verfijnde details, zoals sieraden of miniaturen, is het raadzaam te informeren naar de resolutie en laaghoogte. Vaak kun je deze waarden instellen in de bestelmodule. Door daar goed op te letten, verbeter je de kwaliteit enorm. Zo haal je het beste uit je online 3D-printervaring.

Eigen prints zijn vrijwel altijd net wat minder strak dan in serie gemaakte producten, wat hier goed te zien is.

Meer controle

Met de juiste voorbereidingen, zoals een goed bestandstype en kennis van verschillende materialen, en door gebruik te maken van online printservices, kun je snel en voordelig aan de slag. Wil je nóg meer controle? Dan loont het om software te verkennen en op termijn eventueel zelf een 3D-printer aan te schaffen. Uiteindelijk is 3D-printen voor iedereen toegankelijk, zolang je maar de juiste stappen volgt.

Voordelige 3D-printers voor thuis

Als je na een paar online bestellingen de smaak te pakken hebt, kun je overwegen zelf een printer aan te schaffen. Er zijn tegenwoordig al betaalbare instapmodellen onder de driehonderd euro. Bekende merken bieden FDM-printers aan, waarmee je met gesmolten filament in lagen print. Let bij je aankoop op de bouwgrootte, de maximale temperatuur en de beschikbaarheid van reserveonderdelen. Een populair instapmodel is de Creality Ender-reeks, bekend om zijn uitbreidbaarheid. Wil je hogere resolutie of fijne details? Dan is een zogenoemde resinprinter wellicht interessant. Merken als Anycubic leveren compacte harsprinters (lcd of SLA), die vloeibare hars laag voor laag uitharden. Houd er rekening mee dat je te maken krijgt met geuren en chemische resten. Een goede ventilatie en beschermingsmiddelen zijn dus belangrijk. Verder moet je je geprinte objecten reinigen en nabelichten. Dit klinkt als veel werk, maar als je serieus in 3D-printen wilt duiken, bieden deze apparaten ultieme controle en eindeloze experimenteermogelijkheden in eigen huis.

3D-printers uit de Ender-reeks van Creality vind je online al voor minder dan 300 euro.