De meesten van ons bedienen hun computer met een doorsnee toetsenbord en muis. Toch is het aardig om je eens in alternatieve invoerapparaten te verdiepen. Zo kun je met een tekentablet en stylus prachtige illustraties maken. Of misschien zoek je ergonomische spullen, of invoerapparaten met een uniek design.

6x Bijzondere invoerapparaten

8BitDo Retro Mechanical Keyboard

Ben je Nintendo-fan van het eerste uur? Wie weet is dit originele qwerty-toetsenbord dan iets voor jou. Het 8BitDo Retro Mechanical Keyboard heeft namelijk dezelfde herkenbare kleurstelling als de iconische NES-spelcomputer uit de jaren 80. Gelukkig heeft dit exemplaar wel moderne functies. Je verbindt hem via usb, bluetooth of een 2,4GHz-ontvanger. De fabrikant levert ook nog twee programmeerbare rode ‘supertoetsen’ mee. Je kunt daar naar eigen voorkeur functies aan toewijzen. Het mechanische toetsenbord telt in totaal 87 knoppen. Daarnaast is er in de vorm van een draaiwiel ook nog een volumeregelaar aanwezig. Volgens 8BitDo is de oplaadbare accu goed voor een gebruikersduur van zo’n 200 uur.

Fellowes Penguin Ambidextrous Vertical Mouse

Zoals de productnaam al doet vermoeden, lijkt deze verticale muis op een pinguïn. Ondanks het speelse uiterlijk heeft Fellowes deze vorm met zorg gekozen. Het merk claimt dat gebruikers met dit product de kans op rsi-klachten verkleinen. De sensor heeft een resolutie van 1200 dpi, waardoor je de muisaanwijzer nauwkeurig kunt richten. Voor bedieningsdoeleinden heeft de behuizing twee muisknoppen en een scrollwiel. De muis is in drie maten verkrijgbaar, zodat iedereen een passend exemplaar kan kopen. Tot slot is er keuze tussen een bekabelde en draadloze uitvoering.

Funny Mouses Ferrari

Als je een bijzondere muis zoekt, ben je bij de webshop van Funny Mouses aan het juiste adres. Deze Nederlandse aanbieder verkoopt onder meer invoerapparaten in de vorm van auto’s, emoticons, schoenen en dieren. Het hier besproken Ferrari-model is in de kleurstellingen (licht)blauw, rood, grijs en zilver te koop. Zodra je de twee inbegrepen AA-batterijen in de onderkant plaatst, geven de koplampen licht. Je stopt de meegeleverde usb-ontvanger in de pc of laptop, waarna je met deze draadloze automuis het systeem kan bedienen.

Yunzii Actto B303

De Yunzii Actto B303 is een betaalbaar toetsenbord in de vorm van een ouderwetse typemachine. De gleuf aan de bovenzijde biedt plek aan een smartphone of tablet, zodat je op een iOS- of Android-apparaat vlot kunt tekstverwerken. Daarnaast koppel je de Actto B303 net zo makkelijk aan een pc of Mac. De verbinding verloopt via bluetooth. Deze retro-uitvoering werkt op twee AAA-penlites. Na twintig minuten inactiviteit gaat het toetsenbord automatisch in de slaapmodus, waardoor de batterijen minder snel leeg raken. Het product is verkrijgbaar in de kleuren roze, donkerblauw, mintgroen, beige en wit.

KnewKey DJ88 Rocksete

Wie tijdens computertaken graag naar goede muziek luistert, kan dit opvallende toetsenbord van KnewKey overwegen. De DJ88 Rocksete heeft namelijk twee luidsprekers van het bekende hifi-merk JBL aan boord. Deze audiodrivers hebben een behoorlijke diameter van 45 millimeter. Kortom, je mag vergeleken met de interne speakers van een tablet of laptop een krachtiger geluid verwachten. De zwarte behuizing bevat voor mobiele werkzaamheden een oplaadbare accu. Houd hierbij wel rekening met een gewicht van 2,37 kilo. Gelukkig bevat de bovenzijde een handvat. De DJ88 Rocksete koppel je met behulp van bluetooth of een usb-kabel aan een bronapparaat. Wil je een smartphone of tablet verbinden, dan plaats je die in de geïntegreerde standaard.

Razer Tartarus Pro

Fanatieke pc-gamers opgelet! Deze luxe gamepad van Razer vergroot jouw kansen om (online) tegenstanders te verslaan. Aan de hand van 32 programmeerbare knoppen voer je diverse acties rap uit. Bovendien zijn deze toetsen drukgevoelig. Afhankelijk van hoe hard je op een knop drukt, laat je een personage bijvoorbeeld slenteren, lopen of rennen. Populaire computerspellen als Fortnite, Rocket League en World of Warcraft ondersteunen deze invoerwijze. Dankzij de verstelbare polssteun kun je urenlang comfortabel gamen. De Tartarus Pro is verkrijgbaar in een witte en zwarte uitvoering.

3x Ontwerpen

3Dconnexion SpaceMouse Enterprise

Voor creatievelingen bestaan er allerlei gespecialiseerde invoerapparaten. Zo is de 3Dconnexion SpaceMouse Enterprise bijvoorbeeld een perfect hulpmiddel voor ontwerpers. Dankzij een speciale sensor kunnen gebruikers gedetailleerde 3D-modellen vanuit alle hoeken bekijken. Na het inzoomen op een object voer je je bewerkingen uit. Aan de hand van het geïntegreerde display kunnen designers snel switchen tussen twaalf favoriete instellingen van geschikte programma’s, zoals Autodesk AutoCAD, Microsoft Office en Trimble SketchUp. 3Dconnexion levert software mee, zodat je de 31 aanwezige knoppen naar eigen wens kunt programmeren. De ergonomische polssteun heeft een zachte coating. Dit product werkt op systemen met Windows en macOS.

Wacom Intuos M Bluetooth

Teken je graag, dan is de breed verkrijgbare Wacom Intuos M echt iets voor jou. In de productdoos vind je een tekentablet en een digitale pen, waardoor je naar hartenlust kunt ontwerpen. Aan de hand van 4096 drukniveaus verschijnen er nauwkeurige schetsen op de monitor. Voor een dikkere lijn druk je iets harder op de tablet. Het tekenoppervlak van 21,6 × 13,5 centimeter geeft je voldoende ruimte om gedetailleerde illustraties te maken. Bovenaan de behuizing bevinden zich vier programmeerbare knoppen, die gebruik je om software en specifieke functies vlot op te roepen. Je verbindt de Intuos M via usb of bluetooth met een computer, laptop of Chromebook.

Huion Kamvas 13

De Huion Kamvas 13 heeft een geïntegreerd scherm van 13 inch. Je ziet tijdens het tekenen dus direct wat je doet. Dankzij de hoge resolutie van 1920 × 1080 pixels ogen jouw digitale tekeningen haarscherp. Als alternatief kun je het interne scherm ook uitschakelen en hiervoor de monitor van een aangesloten computer, laptop of tablet gebruiken. De fabrikant levert een 3-in-1-kabel mee. De inbegrepen digitale pen ondersteunt maar liefst 8192 drukniveaus, zodat je zeer nauwkeurig kunt tekenen. Dit product is beschikbaar in de kleuren zwart, groen en paars.

4x Ergonomische muizen

Weet waar je op moet letten bij de aanschaf van een ergonomische muis: Ergonomische muis op het oog? Hier moet je op letten

Logitech M575 Ergo Wireless Trackball

Deze draadloze trackbal-muis hoef je in feite niet te bewegen; je verplaatst de cursor door met jouw duim aan het blauwe wiel te draaien. Hierdoor blijven hand en pols ontspannen. Een pluspunt is de hoge sensorresolutie van 2000 dpi. Voor schoonmaakdoeleinden verwijder je de trackbal eenvoudig uit de behuizing. Logitech levert voor de verbinding een piepkleine usb-ontvanger mee, maar je kunt de muis eventueel ook via bluetooth verbinden. De fabrikant produceert de M575 in een zwarte en witte uitvoering.

Trust Voxx

Volgens Trust houd je met de Voxx je hand in een natuurlijkere positie. Deze verticale muis verlaagt daarmee de lichamelijke belasting. Op het display aan de bovenzijde kun je het resterende batterijpercentage, de verbindingsmodus en de huidige dpi-waarde (maximaal 2400 dpi) aflezen. Deze muis heeft negen knoppen waarvan je er vijf naar eigen voorkeur kunt programmeren. Je verbindt de Voxx met behulp van de usb-ontvanger of bluetooth.

Adesso iMouse T40

De felrode trackbal in het midden van de Adesso iMouse T40 is niet te missen. Je gebruikt je vingertoppen om hieraan te draaien en zo verplaats je de cursor. Vanwege een hoge sensorresolutie van maximaal 4800 dpi is deze ergonomische muis uiterst nauwkeurig. Gunstig is dat je alle zeven knoppen kunt programmeren. Adesso stelt voor de configuratie een eigen programma beschikbaar. De T40 is middels een piepkleine 2,4GHz-ontvanger draadloos met de computer verbonden.

Contour RollerMouse Red Plus

Vind je een traditionele muis maar niets, dan is de Contour RollerMouse Red Plus misschien een alternatief. Eigenlijk is het een polssteun van rubber met in het midden bedieningsknoppen. Met de beweegbare rollbar bovenaan verplaats je de muisaanwijzer. Een groot voordeel is dat je hierbij beide handen kunt gebruiken, waardoor de kans op overbelasting nihil is. De RollerMouse Red Plus heeft zes programmeerbare knoppen en een maximale sensorresolutie van 2800 dpi.

3x Ergonomische toetsenborden

Kinesis Advantage2

De Kinesis Advantage2 is een ergonomisch toetsenbord dat je met minimale spierspanning kunt bedienen. Volgens de fabrikant blijven schouders, armen en polsen namelijk in een natuurlijke houding staan. Er zijn relatief veel knoppen met de duimen bereikbaar. Het doel hiervan is om de pinken te ontlasten. De cijfers en letters zijn verdeeld over twee ‘komvormen’, waardoor de spieren zoveel mogelijk kunnen ontspannen. Vanwege de gescheiden toetsenbordzones gebruik je de armen op schouderbreedte; op die manier blijven de polsen recht. Tot slot vereist het indrukken van de mechanische toetsen weinig kracht. Je kunt kiezen tussen een zwarte of een zilverkleurige uitvoering.

Goldtouch Go!2

Als je een handzaam ergonomisch toetsenbord zoekt, is de Goldtouch Go!2 een goede kandidaat. Dit invoerapparaat bestaat uit twee schuine zones waarbij je de hoek naar eigen wens kunt aanpassen. Je gebruikt hiervoor de geïntegreerde hendel en kiest een hoek (tot hoogstens dertig graden). Wil je de Go!2 meenemen? Klap het toetsenbord dan dubbel en stop hem in je tas. De knoppen hebben een lage weerstand, zodat je ze moeiteloos kunt indrukken. Er is een bekabelde en draadloze (bluetooth) versie verkrijgbaar. Let overigens goed op bij welke (web)winkel je dit product aanschaft, want de prijzen verschillen nogal.

Perixx Periboard 512

Perixx bewijst met zijn Periboard 512 dat een ergonomisch toetsenbord helemaal niet zoveel geld hoeft te kosten. Je kunt je polsen op de geïntegreerde steun laten rusten en op die manier ontspannen typen. Wegens de gesplitste schuine zones neem je makkelijker een natuurlijke lichaamshouding aan. Je verlaagt op die manier de spierspanning en verkleint zo het risico op rsi-klachten. Naast de ergonomische vorm heeft dit bekabelde toetsenbord ook nog eens een lichte aanslag. De Periboard 512 is te koop als zwart of wit exemplaar.

4x Invoer voor tablets

Logitech Universal Folio

Met deze universele tablethoes transformeer je elke tablet van 9 of 10 inch in een kleine laptop. Dankzij de schuine opstelling kun je op elke locatie comfortabel werken. Het geïntegreerde qwerty-toetsenbord maakt via bluetooth verbinding, waardoor je in Word of Google Documenten moeiteloos lange lappen tekst kunt typen. Met de beweegbare klemmen bevestig je je mobiele apparaat. Je kunt desgewenst ook nog een stylus in de Logitech Universal Folio kwijt. Voor de energievoorziening vind je in de behuizing twee vervangbare knoopcel-batterijen.

Hama Stylus Slim

Vette vingers maken het touchscreen van een tablet snel vies. Met deze goedkope stylus van Hama voorkom je dat. De zachte punt bestaat uit siliconen, zodat je het scherm niet kunt beschadigen. Met behulp van de clip maak je de Stylus Slim makkelijk ergens aan vast. Dit product is verkrijgbaar in een zwarte en zilverkleurige variant.

Apple Pencil (USB-C)

Bezit je een recente iPad, dan heeft deze usb-c-uitvoering van de Apple Pencil veel meerwaarde. Aan de hand van een kantelgevoelige ‘scherpe’ punt kun je hiermee nauwkeurig schrijven en tekenen. Je koppelt het apparaatje via usb aan een geschikte Apple-tablet om de ingebouwde accu op te laden. De reguliere verbinding werkt via bluetooth. Met de magnetische behuizing bevestig je deze stylus eenvoudig aan een geschikte iPad.

Samsung Galaxy Tab S9 Series S Pen

Als je een tablet uit de Galaxy Tab S9-serie hebt aangeschaft, is deze los verkrijgbare stylus een nuttige toevoeging. Koppel dit tekengereedschap met behulp van bluetooth en creëer gedetailleerde schetsen. Handig is dat je de stylus via een magnetische constructie aan de achterzijde van een tablet kunt vastmaken. Samsung fabriceert zijn digitale pen in een zwarte en beige kleurstelling.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.