Willen we vooral veel bestanden vinden, dan grijpen we naar KaZaA of eMule. Willen we vooral snel downloaden, dan kiezen we Bittorrent of DirectConnect. Met zoveel gangbare applicaties rijst de vraag waarom er nog steeds nieuwe clients uitkomen. Wij bekijken tien van deze clients: zijn ze de moeite van het installeren waard en wat voegen ze toe aan de peer2peer--wereld?

Overstappen van uw oude vertrouwde peer2peer-toepassing naar een nieuwe is eenvoudig. Zoeken, downloaden en installeren. Hoe eenvoudig het overstappen ook is, het kost altijd tijd. Daarom hebben wij alvast voor u tien filesharingpakketten bekeken. De grote vraag: loont het uw bestaande client naar de prullenbak te sturen? De clients waarvoor we hebben gekozen zijn Blubster, Mute, Overnet, Piolet, RockItNet, Sigster, Soulseek, Warez en Waste. Daarnaast nemen we ook eerder besproken clients mee in dit verhaal. Het gaat om Azureus (PCM april 2004, pagina 80), Ares en Zultrax (PCM augustus 2004, pagina 87). Dit zijn er in totaal twaalf, maar Piolet, RockItNet en Blubster zijn eigenlijk dezelfde toepassing, daarover later meer. Technologie Een jaar geleden was er nog vrij veel te doen over de verschillende methodes waarop peer2peer-netwerken hun bestanden overpompen, maar inmiddels zijn deze technieken in iedere client geïntegreerd. Neem nu multisource, de mogelijkheid om van meerdere bronnen gelijktijdig hetzelfde bestand te downloaden. Eerst vonden we multisource alleen terug in KaZaA, nu een jaar later ondersteunt bijna iedere client deze krachtige techniek. Ander voorbeeld: swarm-downloads. Dit houdt in dat u delen van een bestand dat u binnen hebt onmiddellijk deelt met alle andere gebruikers. Oorspronkelijk was deze techniek alleen te vinden in Bittorrent en Edonkey2000. Een ding is echter onveranderd gebleven: spyware. Zonder een goed bijgewerkte versie van een spyware-verwijderpakket zoals Adaware (www.lavasoft.de) kan het werken met sommige peer2peer-toepassingen een ware hel worden. Toch beloven praktisch bijna alle clients spyware-vrij te zijn. Vanzelfsprekend hebben we bij onze clients grondig onderzocht in hoeverre deze claim ook echt waar is. Ook al gaan de pakketten qua techniek steeds meer op elkaar lijken, er zijn nog steeds heel wat punten waarin de clients onderling verschillen. De pakketten die wij hier bespreken, vallen uiteen in drie 'categorieën': suites, onderdelen en superanoniem. Een zogeheten peer2peer-suite kan zowel films áls muziek áls software downloaden Ook leveren de meeste suites ook software mee om films en audio te previewen, wat handig is snel defecte bestanden te herkennen. Onder de categorie onderdelen vallen peer2peer-toepassingen die slechts één of twee aspecten bevatten van een suite. Zo bevat de applicatie Sigster alleen een zoekmachine voor het opsporen van zogenaamde signatuurbestanden van verschillende andere peer2peer-toepassingen. De derde categorie, superanonieme p2p-clients, zorgen ervoor dat u onherkenbaar blijft voor de buitenwereld. Suites In onze test vallen Overnet, Soulseek en Warez in de eerste categorie, onder de noemer suite. In gebruik zijn deze suites goed te vergelijken met eMule en KaZaA. Hiermee kunnen we namelijk zowel films als muziek als software downloaden. Daarnaast leveren de meeste suites ook software mee om films en audio te previewen, wat het eenvoudiger maakt om defecte bestanden eruit te filteren. Overnet lijkt heel sterk op eDonkey2000, maar dan in een modern jasje. Niet verwonderlijk, het is namelijk een nieuwe versie van hetzelfde pakket. Was eDonkey 2000 gratis met de optie op een betaalde variant, Overnet is het tegenovergestelde. We worden in principe geacht te betalen, maar er is een optie om een gratis variant te halen. Deze trend weerspiegelt wat alle grote filesharing-fabrikanten op dit moment proberen, namelijk geld verdienen met hun software. Betaalt u voor Overnet dan krijgen uw zoekopdrachten en bestandsoverdrachten meer prioriteit in het netwerk, wat de snelheid te goede komt. Ook hoeft u dan geen advertenties meer te bekijken in de interface. Maar als u de vinkjes weghaalt voor de extra software in de installatie, dan zit er ook in de gratis versie van Overnet geen spyware. Soulseek is oorspronkelijk bekend als een echte muziek-downloadtoepassing. En nog steeds staat er bij veruit de meeste gebruikers alleen muziek op het menu, hoewel we ook films kunnen zoeken. Toch heeft Soulseek naar verhouding een groter aanbod van mp3'tjes dan films. Van alle toepassingen geeft Soulseek het meest de indruk aan een gemeenschap van bestandsdelers te bouwen. Zo bevat de interface een zeer prominent venster dat naar chatruimtes verwijst. Ook is er de mogelijkheid een lijst te maken van bestanden die u leuk vindt. Aan de hand van deze lijst, en die van anderen, kan Soulseek nieuwe bestanden aanraden. Een erg leuk idee om eens wat nieuwe muziek te ontdekken! Naast deze 'Things I Like'-lijst kunt u ook een 'Wish List' maken. Hierin staan zoektermen waarop Soulseek automatisch moet gaan downloaden als een gebruiker met dergelijke bestanden online komt. Erg handig om obscuur materiaal te vinden en vooraan in de rij te staan als iets wordt uitgedeeld. Een nadeel van Soulseek is wel dat dit één van de weinige clients is die niet met multisource downloads werkt. Aan de andere kant kunnen gebruikers op deze manier bekenden voorrang verlenen tijdens het downloaden. Warez lijkt van de drie suites het meeste op KaZaA. Ze hebben hetzelfde zoekvenster en een vergelijkbare interface. Het enige verschil is dat Warez niet op het Fasttrack-netwerk zit, maar een eigen netwerk heeft. Op verscheidene forums vinden we klachten dat Warez spyware zou bevatten, maar wij hebben in de laatste versie niets kunnen ontdekken. Het enige waar Adaware mee op de proppen komt zijn een paar cookies, die waarschijnlijk geplaatst zijn door de advertentiebanners. Dit geldt overigens ook voor alle andere toepassingen die met banner-adds werken, en we kunnen het niet echt een ramp noemen. Warez is erg boeiend voor diegenen die een KaZaA Lite-variant zoeken die niets met KaZaA te maken heeft. Net als bij KaZaA Lite hebt u geen last van spyware en – in tegenstelling tot KaZaA – hoeft u niets te betalen om van de advertentiesoftware af te zijn. Onderdelen Onder onderdelen verstaan we peer2peer-toepassingen die slechts één of twee aspecten bevatten van een suite. Zo is de applicatie Sigster alleen een zoekmachine voor zogeheten signatuurbestanden (handtekeningen) van andere peer2peer-toepassingen. Deze signatuurbestanden zijn bedacht om de hoeveelheid nepbestanden op filesharing-netwerken terug te dringen. Normaal staan deze handtekeningen bijvoorbeeld op een webpagina met een beschrijving van het bestand dat erbij hoort eraan vast. Voert u ze vervolgens in het juiste p2p-pakket in, dan wordt het bestand automatisch gedownload. Sigster zoekt het internet af naar sleutels voor de Fasttrack-, Gnutella- en Edonkey2000-netwerken en speurt tegelijk ook naar Bittorrent-bestanden. Dit kan erg handig zijn omdat een zoekmachine als Google vaak een brei aan overbodige informatie doorgeeft als u naar signatuurbestanden zoekt. Aan de andere kant verliest u door deze manier van zoeken wel de luxe van een beschrijving, waardoor u weer het risico loopt alsnog nepbestanden binnen te halen. Met Sigster zelf kunt u niet downloaden; hiervoor moet u de bijbehorende pakketten installeren. Piolet, RockItNet en Blubster verdienen bijzondere aandacht. Deze drie pakketten zijn in feite hetzelfde pakket, namelijk Piolet. Hun splash screen, pictogrammen en bijgeverde spyware zijn anders, maar de interface is gelijk en in hun configuratiemodules noemen ze zichzelf alle drie Piolet. Op zich is dit nog niet zo erg. Erger is dat de kwaliteit van deze software. Normaal maken we liever geen woorden vuil aan zeer slechte software, maar dit keer maken we een uitzondering. De pakketten staan dusdanig bol van de spyware dat onze computer merkbaar trager gaat lopen. Installeert u een pakket, dan wordt uw toegang tot het internet bespioneert, uw browser overgenomen en in het geval van RockItNet krijgt u zelfs een stuk malware (afkorting van malicious software, ofwel software met slechte bedoelingen) voorgeschoteld dat om de zoveel tijd crasht! Op zich is dit alles nog te genezen met een virusscanner en Adaware. De grote angel zit hem echter in het feit dat ieder vorm van firewall uit dient te staan om contact te maken met de servers, zelfs die op een eventuele router. Combineer het weghalen van uw beveiliging met een pakket dat spyware en malware installeert, en u eindigt met één van de slechtst beveiligde computers in de wereld die bestanden staat te delen. De enige reden dat we deze modules in de test hebben laten zitten is dan ook om u te waarschuwen deze programma's nog met geen stok aan te raken. Superanoniem Een ontwikkeling die langzaam maar zeker populariteit begint te winnen zijn superanonieme filesharing-pakketten. Een groot nadeel van normale peer2peer-toepassingen is namelijk dat u (zelfs met de beste instellingen) uw ip-adres associeert met de bestanden die u aanbiedt. Dit kan tegen u gebruikt worden, denk maar aan de verschillende rechtszaken tegen peer2peer-gebruikers in de Verenigde Staten. Als antwoord hierop verscheen (al eerder) Freenet, een netwerk dat onder meer voor filesharing te gebruiken is, en dat de herkomst van bestanden en data volledig verbergt. Gebaseerd op een vergelijkbare gedachtegang is daar nu Mute bijgekomen. Kort samengevat beschermt Mute uw gegevens door, in plaats van zoekopdrachten en bestandsoverdracht volledig peer2peer-over te zenden, te werken met versleutelde pakketten die van machine naar machine uw kant op worden doorgegeven. Deze aanpak wordt gecombineerd met een variant van ip-adressering. Hierdoor is uw adres niet langer zichtbaar voor andere gebruikers op het netwerk en is het onmogelijk te achterhalen wie er wat bij wie aan het downloaden is en wat er door specifieke gebruikers wordt aangeboden. Mute onderscheidt zich van Freenet doordat het een stuk eenvoudiger te installeren is. Helaas is de Mute-gemeenschap nog erg klein waardoor er zo goed als niets te downloaden aangeboden wordt. Waste biedt weer een andere methodiek om anoniem bestanden te delen. Hier wordt een zeer zware encryptiemethode gebruikt die berust op publieke en geheime sleutels. Het idee is dat u uw publieke Waste-sleutel doorgeeft aan mensen met wie u bestanden wilt delen. Met deze sleutel kunnen ze op uw server inloggen, en met behulp van hun sleutel kunt u op de andere computers terecht. Deze aanpak is net iets anders dan gewoon een eigen ftp-site opzetten, omdat u in staat bent om alle Waste-clients die u kent gelijktijdig te doorzoeken. Het haalt echter wél het grote voordeel van p2p-filesharing weg omdat u niet langer in staat bent bij wildvreemden binnen te vallen om daar naar de collectie te kijken. Conclusie Als we de nieuwe filesharing-toepassingen naast de bestaande leggen, dan is onze slotconclusie dat er niet echt veel nieuws onder de zon is. Dat betekent echter niet dat er geen reden is om over te stappen. Een toepassing als Warez biedt u dezelfde functionaliteit als KaZaA, maar dan zonder betaling of spyware. Sigster maakt het makkelijker de signaturen van andere applicaties te gebruiken en zo eenvoudiger te downloaden en Soulseek heeft net een paar extra's zoals de 'wish list' die het werken met peer2peer-leuker maken. Echt revolutionaire nieuwe technieken zitten hem toch vooral in de superanonieme pakketten zoals Mute en Waste. Deze pakketten zijn vooruit gegaan als het gaat om installatiegemak, maar ze zijn nog steeds niet goed bruikbaar omdat er een groot gebrek aan aanbod is. Ook de eerder besproken clients als Azureus, Ares en Zultrax mogen niet vergeten worden. Deze pakketten zijn zeer vergelijkbaar met de oude garde, maar spyware-vrij en gratis. Op basis van deze pakketten ziet onze ultieme filesharing-collectie er als volgt uit: Warez voor de willekeurige zoekopdrachten, Azureus voor de snelle overdracht van grote bestanden, Sigster om specifieke bestanden te kunnen vinden en Soulseek om eens kennis te maken met nieuwe muziek. Ares www.aresgalaxy.org Azureus azureus.sourceforge.net Blubster www.blubster.com Mute mute-net.sourceforge.net Overnet www.overnet.com Piolet www.piolet.com RockItNet www.rockitnet.com Sigster www.sigster.com Soulseek www.slsknet.org Warez www.warez.com Waste waste.sourceforge.net Zultrax www.zultrax.com Wat is er aan de hand met KaZaA Lite? Eén van de meest ironische nieuwsfeiten op het gebied van filesharing was de aanklacht van Sharman Networks, de eigenaar van KaZaA, tegen de aanbieders van KaZaA Lite met betrekking tot inbreuk op hun auteursrechten. Het resultaat hiervan is dat KaZaA Lite niet meer vanaf de vertrouwde websites te downloaden is. De site www.kazaalite.tk is nu een betaalsite geworden die u aanbiedt eenvoudig te leren hoe u bestanden kunt delen over internet. Als dit al waar is, vragen wij ons af waarom u zou betalen terwijl er zoveel goede software gratis wordt aangeboden. Downloaden uit nieuwsgroepen Minder makkelijk dan KaZaA, maar niet te onderschatten is het downloaden van software uit nieuwsgroepen. Zie daarvoor PCM juli 2004, pagina 118.

Maak jij tijdens een welverdiende vakantie talloze video’s? Met VSDC Free Video Editor giet je de leukste fragmenten in een gelikte film. Dankzij het gebruik van mooie overgangen en fraaie effecten oogt het resultaat zeer professioneel. Het kost je bovendien geen cent, want je installeert deze zeer uitgebreide videobewerker gratis op een Windows-computer.

Tegenwoordig liggen er best wat goede gratis videobewerkers voor het oprapen. Zeker wanneer je geen torenhoge eisen aan de videomontage stelt, heb je niet per se een betaald programma als Adobe Premiere Elements of Magix Video Deluxe nodig. Zo krijg je met het gebruiksvriendelijke VSDC Free Video Editor al een heleboel voor elkaar. In tegenstelling tot diverse gratis alternatieven voegt dit programma geen lelijk watermerk toe aan jouw film. Deze freeware heeft daarnaast een verrassend uitgebreide gereedschapskist.

Videobewerker installeren

VSDC Free Video Editor heeft relatief lage systeemeisen. Zeker voor video’s tot een resolutie van 1920 × 1080 pixels heb je geen supersnelle pc of laptop nodig. Wil je haarscherpe 4K-video’s bewerken? In dat geval adviseren de makers een systeem met 8 of 16 GB werkgeheugen. Daarnaast is een krachtige processor met meerdere rekenkernen geen overbodige luxe.

Particulieren mogen VSDC Free Video Editor voor nop installeren. Ga naar de site via www.kwikr.nl/vsdc en download het installatiebestand. Je hebt keuze tussen de 32bit- en 64bit-versie. De meeste computers kunnen met de 64bit-versie uit de voeten. Dubbelklik op het gedownloade exe-bestand en doorloop de stappen van de installatie. 

Nieuw project starten

Zodra je de videobewerker voor de eerste keer opstart, verschijnt er een pop-upvenster met een aanbeveling voor de betaalde Pro-versie (zie kader). Je klikt dat via het kruisje weg. Laat de ietwat drukke gebruikersomgeving even op je inwerken. Het beginscherm toont diverse instructies voor geavanceerde bewerkingen. Laat die als beginnende gebruiker links liggen. Je kunt wel alvast even de tabbladen doornemen, want die herbergen verschillende bruikbare functies.

Je gaat nu eerst een nieuw (video)project starten. Klik op het tabblad Projects en daarna op New project. Er verschijnt een nieuw venster waarin je diverse instellingen voor de videomontage kunt bepalen. Het belangrijkste is de waarde achter Resolution. Voor een scherp beeld en soepele montage laat je de huidige waarde van 1920 × 1080 pixels (16:9) staan. Filmt jouw smartphone of videocamera in een hogere resolutie, dan kun je een andere waarde overwegen. Laat de overige opties ongewijzigd. Je typt achter Project title een relevante projectnaam en kiest onderaan voor Blank project. Bevestig tot slot met Finish.

Video’s toevoegen

Nu ga je met het zojuist aangemaakte videoproject aan de slag. Merk op dat het tabblad Editor is geopend. Je zit nu dus in de videobewerker. Zoals je ziet, zijn er flink wat opties beschikbaar. Laat je hierdoor niet afschrikken, want we nemen de basisfuncties stap voor stap met je door.

Je dient eerst relevante videoclips aan het programma toe te voegen. Gunstig is dat VSDC Free Video Editor alle bekende beeldformaten ondersteunt. Klik bovenaan in de werkbalk op Add object / Video en navigeer naar de map met de bestanden. Je selecteert één of meer video’s, waarna je bevestigt met Openen / OK. Wanneer je minimaal twee fragmenten toevoegt, kies je Add to layer.

De videoclips verschijnen allemaal in de tijdlijn onderaan het venster. Deze tijdlijn is belangrijk, want die bepaalt welke momenten er in de uiteindelijke film terechtkomen. Verder kun je hieraan bijvoorbeeld ook titels, overgangen, speciale effecten en audiotracks toevoegen. Vind je de tijdlijn te klein? Je kunt dit onderdeel eenvoudig vergroten. Zweef onder Layer 1 op de scheidslijn totdat er een dubbele pijl verschijnt. Beweeg de muis nu met ingedrukte muisknop omlaag. In VSDC Free Video Editor pas je op soortgelijke wijze de grootte van alle deelvensters aan. Kortom, richt op die manier het bewerkvenster naar eigen wens in.

Volgorde clips wijzigen

Waarschijnlijk heb je een bepaalde volgorde voor de videoclips in gedachten. Geen probleem, want je kunt de clips op de tijdlijn verplaatsen. Sleep het beoogde fragment met ingedrukte muisknop één laag omlaag. De overgebleven video’s schuif je daarna naar links of rechts. Creëer op die manier een ‘gat’ en sleep het fragment ernaartoe. Het is belangrijk dat er geen loze ruimtes op de tijdlijn achterblijven. Anders zie je namelijk zwart beeld.

Scènes inkorten

Vanzelfsprekend wil je alleen boeiende scènes in de film tonen. Saaie passages snijd je daarom resoluut weg. Dat doe je door een videoclip in te korten. Gebruik hiervoor wederom de tijdlijn. Selecteer een fragment en beweeg de rode schuifregelaar naar deze clip. Het bijbehorende beeld verschijnt nu in de voorbeeldweergave. Vind je dit beeld te klein? Klik dan helemaal rechtsonder in het programma op het kleine plusteken. Je past daarmee het zoomniveau aan. Klik nu onder de voorbeeldweergave op de rode afspeelknop (PijltjeRechts) om de video te starten. Begint of eindigt het saaie gedeelte? Via dezelfde rode knop (twee verticale streepjes) pauzeer je de video.

Inkorten is vrij eenvoudig. Een geselecteerde videoclip heeft op de tijdlijn aan weerszijden twee piepkleine vierkanten. Klik daarop en houd de muisknop ingedrukt. Beweeg de muis nu naar links of rechts tot de rode schuifregelaar. Laat de muisknop als laatste los. Het fragment is nu een kopje kleiner gemaakt! 

Fragmenten splitsen

Je kunt een lang fragment ook in twee (of meer) delen opsplitsen. Dat is nuttig wanneer je deze videootjes op verschillende momenten in de film wilt tonen. Selecteer in de tijdlijn een videoclip en bepaal met de rode schuifregelaar een geschikt ‘splitmoment’. Overigens kun je met de mediaknoppen onder de voorbeeldweergave dit moment heel precies bepalen. Spoel bijvoorbeeld een seconde voor- of achteruit. Het is zelfs mogelijk om een video frame voor frame door te nemen. Staat de rode schuifregelaar exact op de goede plek? Klik dan in de werkbalk boven de tijdlijn op het pictogram met de twee rode haakjes. Je ziet vervolgens twee aparte clips.

Roteren en bijsnijden

Soms is het noodzakelijk om een video negentig graden te roteren, omdat het beeld in VSDC Free Video Editor is gedraaid. Gelukkig herstel je deze ‘fout’ simpel. Je selecteert in de tijdlijn de juiste video en klikt helemaal bovenaan bij de sectie Tools op het pictogram met de gebogen pijl. De video draait meteen.

Staat er een ongewenst persoon, lelijk logo of storend object in beeld? Gooi de videoclip dan nog niet weg! Je kunt het fragment namelijk nog bijsnijden. Beslis welk deel van de video je wilt gebruiken en gooi het overtollige beeldmateriaal weg. Je klikt met de rechtermuisknop op een videoclip in de tijdlijn en kiest Crop tools / Custom region. Bepaal in het nieuwe venster welk deel uit beeld moet verdwijnen. Je regelt dat door de zwarte vierkantjes aan de randen van de voorbeeldweergave te verslepen. Tevreden? Met OK voer je de actie definitief uit.

Nuttig om te weten is dat je met deze functie de oorspronkelijke resolutie verkleint. Zeker wanneer je de uiteindelijke film op een grote televisie of pc-monitor bekijkt, zie je mogelijk korrelige beelden. Snijd daarom liever niet te veel beeldmateriaal weg.

Video-effecten

Wie dat wil, gaat in deze videobewerker helemaal los met speciale effecten. Klik maar eens bovenaan in de werkbalk op Video effects. Er verschijnt een uitgebreid menu. Voordat je iets uitkiest, selecteer je eerst een clip op de tijdlijn. Via Quick styles pas je heel makkelijk een effect toe, omdat hiervoor geen extra instellingen zijn vereist. Laat de video bijvoorbeeld op een gedateerde film uit de jaren ‘70 lijken of pas automatisch de contrastwaarden aan.

Wil je zelf meer invloed op in hoeverre het programma een video-effect toepast? Bij veel filters stel je naar eigen inzicht de intensiteit in. Bekijk hiervoor de mogelijkheden via Video effects / Adjustments. Zo wijzig je onder andere de kleurverzadiging en helderheid. Daarnaast kun je ook een stijlvol sepia- of zwart-wit-effect op de video loslaten. Zodra je eenmaal iets hebt gekozen, pas je in het deelvenster Properties window aan de rechterkant de waarden aan. Als je dit deelvenster niet ziet, klik je achtereenvolgens op het tabblad View en Properties. Tot slot zijn ook de video-effecten binnen de rubrieken Filters en Nature de moeite waard. Spijt van een bepaalde keuze? Met de sneltoets Ctrl+Z maak je de laatste handeling weer ongedaan. Experimenteer er dus lustig op los!

Overgangen

Tijdens de montage van een video ontkom je eigenlijk niet aan het gebruik van overgangen. Doe je dat niet, dan lopen de fragmenten nogal abrupt in elkaar over. Dat is onprettig voor de kijker. Met een overgang wordt een nieuwe videoclip op subtiele wijze geïntroduceerd.

Klik in de tijdlijn op de videoclip waarbij je aan het einde een overgang wilt toevoegen. Je opent zo nodig eerst het tabblad Editor en navigeert daarna naar Video effects / Transitions. Probeer nu één van de beschikbare overgangen uit. Zo laat je het oude fragment bijvoorbeeld in vlammen opgaan (Paper burn) of in scherven uit elkaar vallen (Shattered glass). Kies een overgang en controleer in het pop-upvenster of de optie To the end of scene is geselecteerd. Klik op OK.

Merk op dat er op de tijdlijn een verse laag met de gekozen overgang verschijnt. Klik op de rode afspeelknop onder de videoweergave om de overgang te bekijken. Je past in het eigenschappenvenster aan de rechterkant diverse zaken aan, waaronder de tijdsduur en transparantie.

Geluid

De audiokwaliteit van zelfgeschoten video’s is vaak matig. Stond er toentertijd tijdens de opname een stevig briesje, dan hoor je waarschijnlijk voornamelijk windgeruis. Zet het geluid van dergelijke videoclips daarom gewoon uit. Klik in de tijdlijn op een fragment om de bijbehorende eigenschappen aan de rechterkant te tonen. Verschijnt dat niet, dan klik je op View / Properties. Je scrolt zo nodig een stukje omlaag totdat je de optie Audio track tegenkomt. Klik achter Track 1 op het kleine pijltje en kies Don’t use audio.

Je kunt eventueel zelf audio aan de videomontage toevoegen, zoals achtergrondmuziek of een voice-over. Klik zo nodig op het tabblad Editor en kies Add object / Audio. Je selecteert nu pakweg een mp3-, wma-, wav- of flac-bestand op de computer. Via Openen / OK belandt de audiotrack als nieuwe laag op de tijdlijn. Kies een geschikte plek en pas diverse eigenschappen in het Properties window desgewenst aan. Denk hierbij onder meer aan de snelheid en het volumeniveau.

Film opslaan

Deze workshop is slechts een bescheiden introductie van VSDC Free Video Editor. Je kunt namelijk nog veel meer met deze veelzijdige videobewerker doen. Ga er dus vooral ook zelf mee stoeien. Ben je eenmaal klaar, dan sla je het resultaat op. Je kunt de film daarna op verschillende schermen bewonderen.

Klik in de werkbalk op het tabblad Export project en speel zekerheidshalve de volledige videomontage nog eens af. Ben je helemaal tevreden, dan geef je in de werkbalk het gewenste videoformaat aan. Kies bijvoorbeeld voor mp4, mkv, mov, flv of mts. Het is ook mogelijk om de film op een dvd te branden. Wijzig via Change name zo nodig de bestandsnaam en opslaglocatie. Je bevestigt bovenaan ten slotte met Export project / Continue.

Je hebt vorige week al een aantal keer de leukste filmpjes vanaf de CES voorbij zien komen, gemaakt door Martin Verschoor van Power Unlimited Tech. De CES is inmiddels voorbij (tot volgend jaar, Las Vegas!), maar als toetje hebben we nog vijf bijzondere TikToks voor je verzameld.

Ook leuk: CES 2026: 4 opvallende dingen gespot door Martin van Power Unlimited Tech

Vechtende robots

Vliegend naar je werk met de jetbike

Vloeistof-speakers (en ja, dat ziet er gaaf uit)

Tip voor de Vierdaagse: extra steun voor je benen

Gewone fiets? Zo maak je er een e-bike van