Willen we vooral veel bestanden vinden, dan grijpen we naar KaZaA of eMule. Willen we vooral snel downloaden, dan kiezen we Bittorrent of DirectConnect. Met zoveel gangbare applicaties rijst de vraag waarom er nog steeds nieuwe clients uitkomen. Wij bekijken tien van deze clients: zijn ze de moeite van het installeren waard en wat voegen ze toe aan de peer2peer--wereld?

Overstappen van uw oude vertrouwde peer2peer-toepassing naar een nieuwe is eenvoudig. Zoeken, downloaden en installeren. Hoe eenvoudig het overstappen ook is, het kost altijd tijd. Daarom hebben wij alvast voor u tien filesharingpakketten bekeken. De grote vraag: loont het uw bestaande client naar de prullenbak te sturen? De clients waarvoor we hebben gekozen zijn Blubster, Mute, Overnet, Piolet, RockItNet, Sigster, Soulseek, Warez en Waste. Daarnaast nemen we ook eerder besproken clients mee in dit verhaal. Het gaat om Azureus (PCM april 2004, pagina 80), Ares en Zultrax (PCM augustus 2004, pagina 87). Dit zijn er in totaal twaalf, maar Piolet, RockItNet en Blubster zijn eigenlijk dezelfde toepassing, daarover later meer. Technologie Een jaar geleden was er nog vrij veel te doen over de verschillende methodes waarop peer2peer-netwerken hun bestanden overpompen, maar inmiddels zijn deze technieken in iedere client geïntegreerd. Neem nu multisource, de mogelijkheid om van meerdere bronnen gelijktijdig hetzelfde bestand te downloaden. Eerst vonden we multisource alleen terug in KaZaA, nu een jaar later ondersteunt bijna iedere client deze krachtige techniek. Ander voorbeeld: swarm-downloads. Dit houdt in dat u delen van een bestand dat u binnen hebt onmiddellijk deelt met alle andere gebruikers. Oorspronkelijk was deze techniek alleen te vinden in Bittorrent en Edonkey2000. Een ding is echter onveranderd gebleven: spyware. Zonder een goed bijgewerkte versie van een spyware-verwijderpakket zoals Adaware (www.lavasoft.de) kan het werken met sommige peer2peer-toepassingen een ware hel worden. Toch beloven praktisch bijna alle clients spyware-vrij te zijn. Vanzelfsprekend hebben we bij onze clients grondig onderzocht in hoeverre deze claim ook echt waar is. Ook al gaan de pakketten qua techniek steeds meer op elkaar lijken, er zijn nog steeds heel wat punten waarin de clients onderling verschillen. De pakketten die wij hier bespreken, vallen uiteen in drie 'categorieën': suites, onderdelen en superanoniem. Een zogeheten peer2peer-suite kan zowel films áls muziek áls software downloaden Ook leveren de meeste suites ook software mee om films en audio te previewen, wat handig is snel defecte bestanden te herkennen. Onder de categorie onderdelen vallen peer2peer-toepassingen die slechts één of twee aspecten bevatten van een suite. Zo bevat de applicatie Sigster alleen een zoekmachine voor het opsporen van zogenaamde signatuurbestanden van verschillende andere peer2peer-toepassingen. De derde categorie, superanonieme p2p-clients, zorgen ervoor dat u onherkenbaar blijft voor de buitenwereld. Suites In onze test vallen Overnet, Soulseek en Warez in de eerste categorie, onder de noemer suite. In gebruik zijn deze suites goed te vergelijken met eMule en KaZaA. Hiermee kunnen we namelijk zowel films als muziek als software downloaden. Daarnaast leveren de meeste suites ook software mee om films en audio te previewen, wat het eenvoudiger maakt om defecte bestanden eruit te filteren. Overnet lijkt heel sterk op eDonkey2000, maar dan in een modern jasje. Niet verwonderlijk, het is namelijk een nieuwe versie van hetzelfde pakket. Was eDonkey 2000 gratis met de optie op een betaalde variant, Overnet is het tegenovergestelde. We worden in principe geacht te betalen, maar er is een optie om een gratis variant te halen. Deze trend weerspiegelt wat alle grote filesharing-fabrikanten op dit moment proberen, namelijk geld verdienen met hun software. Betaalt u voor Overnet dan krijgen uw zoekopdrachten en bestandsoverdrachten meer prioriteit in het netwerk, wat de snelheid te goede komt. Ook hoeft u dan geen advertenties meer te bekijken in de interface. Maar als u de vinkjes weghaalt voor de extra software in de installatie, dan zit er ook in de gratis versie van Overnet geen spyware. Soulseek is oorspronkelijk bekend als een echte muziek-downloadtoepassing. En nog steeds staat er bij veruit de meeste gebruikers alleen muziek op het menu, hoewel we ook films kunnen zoeken. Toch heeft Soulseek naar verhouding een groter aanbod van mp3'tjes dan films. Van alle toepassingen geeft Soulseek het meest de indruk aan een gemeenschap van bestandsdelers te bouwen. Zo bevat de interface een zeer prominent venster dat naar chatruimtes verwijst. Ook is er de mogelijkheid een lijst te maken van bestanden die u leuk vindt. Aan de hand van deze lijst, en die van anderen, kan Soulseek nieuwe bestanden aanraden. Een erg leuk idee om eens wat nieuwe muziek te ontdekken! Naast deze 'Things I Like'-lijst kunt u ook een 'Wish List' maken. Hierin staan zoektermen waarop Soulseek automatisch moet gaan downloaden als een gebruiker met dergelijke bestanden online komt. Erg handig om obscuur materiaal te vinden en vooraan in de rij te staan als iets wordt uitgedeeld. Een nadeel van Soulseek is wel dat dit één van de weinige clients is die niet met multisource downloads werkt. Aan de andere kant kunnen gebruikers op deze manier bekenden voorrang verlenen tijdens het downloaden. Warez lijkt van de drie suites het meeste op KaZaA. Ze hebben hetzelfde zoekvenster en een vergelijkbare interface. Het enige verschil is dat Warez niet op het Fasttrack-netwerk zit, maar een eigen netwerk heeft. Op verscheidene forums vinden we klachten dat Warez spyware zou bevatten, maar wij hebben in de laatste versie niets kunnen ontdekken. Het enige waar Adaware mee op de proppen komt zijn een paar cookies, die waarschijnlijk geplaatst zijn door de advertentiebanners. Dit geldt overigens ook voor alle andere toepassingen die met banner-adds werken, en we kunnen het niet echt een ramp noemen. Warez is erg boeiend voor diegenen die een KaZaA Lite-variant zoeken die niets met KaZaA te maken heeft. Net als bij KaZaA Lite hebt u geen last van spyware en – in tegenstelling tot KaZaA – hoeft u niets te betalen om van de advertentiesoftware af te zijn. Onderdelen Onder onderdelen verstaan we peer2peer-toepassingen die slechts één of twee aspecten bevatten van een suite. Zo is de applicatie Sigster alleen een zoekmachine voor zogeheten signatuurbestanden (handtekeningen) van andere peer2peer-toepassingen. Deze signatuurbestanden zijn bedacht om de hoeveelheid nepbestanden op filesharing-netwerken terug te dringen. Normaal staan deze handtekeningen bijvoorbeeld op een webpagina met een beschrijving van het bestand dat erbij hoort eraan vast. Voert u ze vervolgens in het juiste p2p-pakket in, dan wordt het bestand automatisch gedownload. Sigster zoekt het internet af naar sleutels voor de Fasttrack-, Gnutella- en Edonkey2000-netwerken en speurt tegelijk ook naar Bittorrent-bestanden. Dit kan erg handig zijn omdat een zoekmachine als Google vaak een brei aan overbodige informatie doorgeeft als u naar signatuurbestanden zoekt. Aan de andere kant verliest u door deze manier van zoeken wel de luxe van een beschrijving, waardoor u weer het risico loopt alsnog nepbestanden binnen te halen. Met Sigster zelf kunt u niet downloaden; hiervoor moet u de bijbehorende pakketten installeren. Piolet, RockItNet en Blubster verdienen bijzondere aandacht. Deze drie pakketten zijn in feite hetzelfde pakket, namelijk Piolet. Hun splash screen, pictogrammen en bijgeverde spyware zijn anders, maar de interface is gelijk en in hun configuratiemodules noemen ze zichzelf alle drie Piolet. Op zich is dit nog niet zo erg. Erger is dat de kwaliteit van deze software. Normaal maken we liever geen woorden vuil aan zeer slechte software, maar dit keer maken we een uitzondering. De pakketten staan dusdanig bol van de spyware dat onze computer merkbaar trager gaat lopen. Installeert u een pakket, dan wordt uw toegang tot het internet bespioneert, uw browser overgenomen en in het geval van RockItNet krijgt u zelfs een stuk malware (afkorting van malicious software, ofwel software met slechte bedoelingen) voorgeschoteld dat om de zoveel tijd crasht! Op zich is dit alles nog te genezen met een virusscanner en Adaware. De grote angel zit hem echter in het feit dat ieder vorm van firewall uit dient te staan om contact te maken met de servers, zelfs die op een eventuele router. Combineer het weghalen van uw beveiliging met een pakket dat spyware en malware installeert, en u eindigt met één van de slechtst beveiligde computers in de wereld die bestanden staat te delen. De enige reden dat we deze modules in de test hebben laten zitten is dan ook om u te waarschuwen deze programma's nog met geen stok aan te raken. Superanoniem Een ontwikkeling die langzaam maar zeker populariteit begint te winnen zijn superanonieme filesharing-pakketten. Een groot nadeel van normale peer2peer-toepassingen is namelijk dat u (zelfs met de beste instellingen) uw ip-adres associeert met de bestanden die u aanbiedt. Dit kan tegen u gebruikt worden, denk maar aan de verschillende rechtszaken tegen peer2peer-gebruikers in de Verenigde Staten. Als antwoord hierop verscheen (al eerder) Freenet, een netwerk dat onder meer voor filesharing te gebruiken is, en dat de herkomst van bestanden en data volledig verbergt. Gebaseerd op een vergelijkbare gedachtegang is daar nu Mute bijgekomen. Kort samengevat beschermt Mute uw gegevens door, in plaats van zoekopdrachten en bestandsoverdracht volledig peer2peer-over te zenden, te werken met versleutelde pakketten die van machine naar machine uw kant op worden doorgegeven. Deze aanpak wordt gecombineerd met een variant van ip-adressering. Hierdoor is uw adres niet langer zichtbaar voor andere gebruikers op het netwerk en is het onmogelijk te achterhalen wie er wat bij wie aan het downloaden is en wat er door specifieke gebruikers wordt aangeboden. Mute onderscheidt zich van Freenet doordat het een stuk eenvoudiger te installeren is. Helaas is de Mute-gemeenschap nog erg klein waardoor er zo goed als niets te downloaden aangeboden wordt. Waste biedt weer een andere methodiek om anoniem bestanden te delen. Hier wordt een zeer zware encryptiemethode gebruikt die berust op publieke en geheime sleutels. Het idee is dat u uw publieke Waste-sleutel doorgeeft aan mensen met wie u bestanden wilt delen. Met deze sleutel kunnen ze op uw server inloggen, en met behulp van hun sleutel kunt u op de andere computers terecht. Deze aanpak is net iets anders dan gewoon een eigen ftp-site opzetten, omdat u in staat bent om alle Waste-clients die u kent gelijktijdig te doorzoeken. Het haalt echter wél het grote voordeel van p2p-filesharing weg omdat u niet langer in staat bent bij wildvreemden binnen te vallen om daar naar de collectie te kijken. Conclusie Als we de nieuwe filesharing-toepassingen naast de bestaande leggen, dan is onze slotconclusie dat er niet echt veel nieuws onder de zon is. Dat betekent echter niet dat er geen reden is om over te stappen. Een toepassing als Warez biedt u dezelfde functionaliteit als KaZaA, maar dan zonder betaling of spyware. Sigster maakt het makkelijker de signaturen van andere applicaties te gebruiken en zo eenvoudiger te downloaden en Soulseek heeft net een paar extra's zoals de 'wish list' die het werken met peer2peer-leuker maken. Echt revolutionaire nieuwe technieken zitten hem toch vooral in de superanonieme pakketten zoals Mute en Waste. Deze pakketten zijn vooruit gegaan als het gaat om installatiegemak, maar ze zijn nog steeds niet goed bruikbaar omdat er een groot gebrek aan aanbod is. Ook de eerder besproken clients als Azureus, Ares en Zultrax mogen niet vergeten worden. Deze pakketten zijn zeer vergelijkbaar met de oude garde, maar spyware-vrij en gratis. Op basis van deze pakketten ziet onze ultieme filesharing-collectie er als volgt uit: Warez voor de willekeurige zoekopdrachten, Azureus voor de snelle overdracht van grote bestanden, Sigster om specifieke bestanden te kunnen vinden en Soulseek om eens kennis te maken met nieuwe muziek. Ares www.aresgalaxy.org Azureus azureus.sourceforge.net Blubster www.blubster.com Mute mute-net.sourceforge.net Overnet www.overnet.com Piolet www.piolet.com RockItNet www.rockitnet.com Sigster www.sigster.com Soulseek www.slsknet.org Warez www.warez.com Waste waste.sourceforge.net Zultrax www.zultrax.com Wat is er aan de hand met KaZaA Lite? Eén van de meest ironische nieuwsfeiten op het gebied van filesharing was de aanklacht van Sharman Networks, de eigenaar van KaZaA, tegen de aanbieders van KaZaA Lite met betrekking tot inbreuk op hun auteursrechten. Het resultaat hiervan is dat KaZaA Lite niet meer vanaf de vertrouwde websites te downloaden is. De site www.kazaalite.tk is nu een betaalsite geworden die u aanbiedt eenvoudig te leren hoe u bestanden kunt delen over internet. Als dit al waar is, vragen wij ons af waarom u zou betalen terwijl er zoveel goede software gratis wordt aangeboden. Downloaden uit nieuwsgroepen Minder makkelijk dan KaZaA, maar niet te onderschatten is het downloaden van software uit nieuwsgroepen. Zie daarvoor PCM juli 2004, pagina 118.

De smartphones van Poco zijn over het algemeen goed geprijsd als je kijkt naar wat je ervoor terugkrijgt. De nieuwe Poco F8 Ultra heeft een prijskaartje van minimaal 800 euro. Gaat die regel ook hier op?

Want wat voor smartphone kun je precies aanbieden als je er net wat meer geld tegenaan gooit? Dat idee heeft een unieke telefoon opgeleverd, voorzien van een denimlook én een extra subwoofer achterop. Gewaagde keuzes, maar in een wereld waarin smartphones steeds meer naar elkaar toe groeien, en in hun identiteitscrisis meer en meer op iPhones gaan lijken, geen verkeerde ontwikkeling. Alleen daarom al zijn we enthousiast over de Poco F8 Ultra (Blue Denim-uitvoering).

Het helpt dan ook zeer dan de subwoofer daar niet alleen voor de show zit. Dit compacte speakertje geeft geluiden en audio meer dan genoeg ruimte om beter tot hun recht te komen vergeleken met reguliere smartphonespeakers. Weg is dat blikkige geluid, dat nu ruimte maakt voor warmere tonen en een bredere soundstage. Klinkt de muziek perfect? Dat kun je niet verwachten, maar we zijn desondanks onder de indruk van de Bose-luidspreker.

©Wesley Akkerman

Uniek en tof

De Poco F8 Ultra ligt prettig in de hand en voelt solide aan dankzij het aluminium frame. Met 220 gram is hij ook niet overdreven zwaar. Het fauxdenim op de achterkant draagt daarbij merkbaar bij aan de grip, waardoor hij niet snel uit je handen glipt. Juist door dat eigenzinnige uiterlijk is dit zo'n smartphone die je liever zonder hoesje gebruikt, ook al loop je daarmee iets meer risico op valschade.

Het grote amoled-paneel van 6,9 inch stelt evenmin teleur. Met zijn hoge resolutie (1.200 bij 2.608 pixels) en verversingssnelheid (120 Hertz) kom je niets tekort en oogt alles scherp en vlot. Het contrast is breed en zwartwaarden zijn diep, maar de kleuren kunnen soms net even wat flets ogen. Dat valt alleen op in directe vergelijkingen met andere smartphones; de kans is heel klein dat dit je hier iets van merkt in het dagelijkse gebruik of als je een minder geoefend oog hebt.

©Wesley Akkerman

©Wesley Akkerman

Wat je mag verwachten

Ook al draait de Poco F8 Ultra niet op de krachtigste processor die Qualcomm te bieden heeft, in de praktijk merk je daar weinig van. De Snapdragon 8 Elite Gen 5 voelt vlot aan bij multitasking en kan games zonder moeite aan, al moet je er wel rekening mee houden dat de Gen 5 warm (niet heet, gelukkig) kan worden wanneer je high-end spellen speelt. Niets om je zorgen over te maken, je zult hier namelijk je vingers niet aan branden.

Ook de accu stelt niet teleur. Met een capaciteit van 6.500 mAh haal je in veel gevallen probleemloos twee dagen, al hangt dat vanzelfsprekend af van hoe intensief je de smartphone gebruikt. Speel je veel games, dan loopt hij sneller leeg, maar opladen gaat razendsnel. Met een geschikte 100w-lader, die je zelf moet aanschaffen, zit de accu binnen ongeveer veertig minuten weer helemaal vol.

Camera en software

Toch is niet alles goud wat er blinkt. Onder de juiste lichtomstandigheden maakt de Poco F8 Ultra kleurrijke en gedetailleerde beelden. Zoomen is geen probleem en ook de selfiecam lijkt goed om te gaan met verschillende huidtypen. De groothoeklens presteert echter minder goed: kleuren komen minder goed uit de verf en details vallen weg. De avondmodus stelt teleur, met een overdaad aan exposure, gebrekkige kleurenaccuraatheid en trage vastlegging.

Aangezien Poco een dochteronderneming is van Xiaomi, draait het toestel op HyperOS 3.0. De Poco staat daardoor vol met overbodige en dubbele apps, waaronder die van Xiaomi, waarvan je het gros kunt verwijderen. Ook kom je her en der wat reclame tegen. Verder is het besturingssysteem vlot en overzichtelijk, twee eigenschappen die we extreem belangrijk vinden. Je krijgt tot slot 'maar' vier Android-upgrades, evenals zes jaar aan beveiligingsupdates.

Poco F8 Ultra kopen?

Ondanks de kanttekeningen die we plaatsen bij de software- en camera-ervaringen, zijn er eigenlijk weinig redenen om niet voor de Poco F8 Ultra te kiezen. Hij oogt uniek, vindt in de subwoofer een handige toevoeging en voelt stevig aan. De door ons geteste Denim Blue-uitvoering heeft bovendien een faux denimlaagje op de achterkant voor extra grip (wat deze uitvoering wel een paar gram zwaarder maakt dan de Poco F8 Ultra Black). De prijs is misschien gevoelsmatig nog wat hoog, zeker voor dit merk. Maar zakt de prijs richting de 600 euro, dan krijg je een toptoestel dat zijn prijs meer dan waarmaakt en waar je langdurig plezier van hebt.

52137934

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.