Je randapparatuur wordt al snel vies. Vooral je toetsenbord en muis vormen een bron van vuil en bacillen. Een toetsenbord is doorgaans viezer dan een wc-bril! Wij laten in drie stappen zien hoe je je randapparatuur weer schoon krijgt.

1 - Toetsenbord schoonmaken

De eerste stap is je toetsenbord ondersteboven houden en even schudden. Je zult verbaasd staan hoeveel viezigheid je eruit kunt schudden. Ook een stofzuiger met een borsteltje komt van pas om het vuil eruit te krijgen. Pas wel op met de stofzuiger, je wilt niet dat een toets in de stofzuiger verdwijnt: een stukje dunne stof, zoals een panty, over de zuigmond kan dan helpen. Ook bij het toetsenbord van een laptop moet je oppassen, het vervangen daarvan is erg kostbaar. Is het grove vuil eruit, dan kun je de toetsen afnemen met een microvezeldoekje dat je een klein beetje vochtig maakt met een milde zeepoplossing, bijvoorbeeld op basis van een beetje afwasmiddel. Ook de rest van het toetsenbord maak je schoon met het microvezeldoekje en het sopje.

2 - Muis schoonmaken

Ook de muis verdient zeker je aandacht. De behuizing kun je schoonmaken met een vochtig doekje met een zeepsopje. Kijk ook vooral naar de onderkant van je muis, er zit vaak vuil vastgekoekt op en naast de glijvoetjes. De behuizing van een muis bestaat doorgaans uit twee delen waar een naad tussen zit. In die naad hoopt zich na verloop van tijd vuil op in de vorm van huidresten en andere viezigheid. Met een doekje kom je doorgaans niet tussen de kiertjes en het is geen goed idee om het heel nat te maken in de hoop dat het vuil dan oplost. Je kunt proberen je muis uit elkaar te halen, maar soms is dat lastig en zitten er schroefjes verstopt onder de glijvoetjes. Die kun je er beter niet afhalen, want je hebt kans dat je ze niet meer netjes krijgt terug geplakt. Een handig trucje is een stukje dubbelgevouwen papier. Dat trek je door de groeven waardoor je het aangekoekte vuil er uit kunt trekken. Ook tandenstokers en wattenstaafjes komen van pas.

©PXimport

Met een stukje dubbelgevouwen papier trek je vuiligheid uit de naden van je muis.

Toetsen eruit!

Wil je je toetsenbord echt grondig schoonmaken? Bij een normaal toetsenbord kun je de toetsen er één voor één uitwippen. Doe dit bijvoorbeeld met een oud bankpasje. Gebruik geen metalen schroevendraaier, dan beschadig je de toetsen. Maak voordat je begint even een foto van je toetsenbord, zo weet je later nog op welke plek welke toets hoort. Je kunt de toetsen nu schoonmaken in een afwassopje terwijl je ook de bodemplaat van het toetsenbord onder handen kunt nemen.

Je zou de toetsen zelf in het bestekbakje van je afwasmachine kunnen leggen, kies wel een wasprogramma met een zo laag mogelijke temperatuur. Laat de toetsen goed drogen en druk ze weer op het toetsenbord. Heb je een toetsenbord met laptopachtige toetsen, dan kun je de toetsen beter niet lostrekken. Vaak krijg je ze niet meer goed vast. Ook bij een laptop kun je de toetsen er beter niet aftrekken, ook die zijn weer lastig vast te maken.

©PXimport

Wip je toetsen er voorzichtig uit om ze schoon te maken.

3 - Scherm schoonmaken

Een scherm wordt snel vies door stof en ander vuil zoals vingerafdrukken. Het is verleidelijk om een schoonmaakspray te pakken en het scherm goed schoon te poetsen. Pas echter op, want moderne monitoren (en televisies) zijn erg kwetsbaar. Gebruik nooit een schoonmaakmiddel dat bedoeld is voor ramen. Daar zitten oplosmiddelen in die de coating van je scherm aantasten. Ook het gebruik van tissues en keukenpapier zijn uit den boze: papier bevat kleine scherpe vezels die je scherm bekrassen waardoor stof er nog sneller aanhecht. Het enige doekje dat in de buurt van scherm mag komen, is een microvezeldoekje. Als je beeldscherm niet heel vies is, dan kun je het scherm schoonmaken met een droog doekje. Maak zo groot mogelijke veeg begingen van links naar rechts en van boven naar onder, ga niet te veel in cirkelvormige bewegingen poetsen.

Is je scherm wat viezer, dan lukt het waarschijnlijk niet met een droog doekje. Sommige monitorfabrikanten raden een speciale monitorspray aan, die zijn doorgaans gemaakt van water gemengd met isopropylalcohol (afgekort IPA). Er zijn ook monitorsprays zonder alcohol, die bestaan grotendeels uit water. Andere monitorfabrikanten raden speciale schoonmaakmiddelen af. Alleen water met eventueel een heel klein beetje afwasmiddel is genoeg om je scherm schoon te maken.

Wij raden je aan om je scherm met alleen water schoon te maken. Je kunt kraanwater gebruiken, maar beter is gedestilleerd of gedemineraliseerd water (ook wel demi-water genoemd). Spuit water of een speciaal schoonmaakmiddel nooit direct op je scherm. Je hebt dan kans dat vocht in kieren loopt waar het niet thuishoort. Spuit of sprenkel een beetje water of schoonmaakmiddel op je microvezeldoekje tot het vochtig is en maak daar je scherm mee schoon. Zet voordat je het scherm gaat schoonmaken het scherm uit. Heb je het scherm net een tijd gebruikt, wacht dan tot het scherm is afgekoeld.

©PXimport

Kom alleen met een microvezeldoekje in de buurt van je scherm.

Speciale schoonmaakspullen?

Je zult gemerkt hebben dat we je in dit artikel speciale schoonmaakmiddelen niet direct aanraden. Alles wat je nodig hebt voor de grote schoonmaak heb je vermoedelijk al in huis. Het enige dat je uit je keukenkastje met schoonmaakmiddelen nodig hebt, is handafwasmiddel waarmee je een licht zeepsopje maakt. Alle andere reinigingsmiddelen voor in huis, zoals glasreinigers, allesreinigers, spiritus, chloor en vloeibare schuurmiddelen blijven tijdens het schoonmaken van je elektronische apparatuur in je keukenkastje staan.

Het enige dat dergelijke middelen doen is het wegpoetsen van coatings of zelfs oplossen van plastic onderdelen op je pc of randapparatuur. Zelfs het zeepsopje heb je voor veel zaken niet nodig, water is vaak afdoende. Voor je beeldscherm (en televisie) is demi- water het meest geschikt. Deze waters zijn ontdaan van onzuiverheden en drogen op zonder lelijke vlekken. Je kunt demi- water kopen bij de drogist of bouwmarkt, het is bedoeld voor strijkijzers of luchtbevochtigers. Poetsen doe je met een doekje en het enige doekje dat wij aanraden is een microvezeldoekje dat van zichzelf niet krast. Vaak krijg je een dergelijk doekje bij een beeldscherm, televisie of notebook meegeleverd, anders kun je ze op veel plekken kopen.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.